Molaetsa ka mali a tlhaho a basali (Sesotho)

  • earth Puo
    (Sesotho)
  • earth Bongoli:
    الشيخ محمد بن صالح العثيمين

Liphetolelo tse ling 54

ml مليالم- മലയാളം es إسباني- español ar عربي- العربية tl فلبيني تجالوج- Tagalog fa فارسي- فارسي ur أردو- اردو en إنجليزي- English te تلغو- తెలుగు fr فرنسي- Français bn بنغالي- বাংলা id إندونيسي- Indonesia ha هوسا- Hausa tr تركي- Türkçe hi هندي- हिन्दी ru روسي- Русский uz أوزبكي- Ўзбек sw سواحيلي- Kiswahili kn كنادي- ಕನ್ನಡ ta تاميلي- தமிழ் si سنهالي- සිංහල th تايلندي- ไทย dv ديفهي- ދިވެހި ps بشتو- بشتو km خميرية- ភាសាខ្មែរ de ألماني- Deutsch sv سويدي- svenska no نرويجي- Norwegian pa بنجابي- ਪੰਜਾਬੀ mfe كريولي- créole ko كوري- 한국어 zh صيني- 中文 da دنماركي- dansk mg ملاغاشي- Malagasy ro روماني- română yo يوربا- Èdè Yorùbá kmr كردي كرمنجي- Bi zimanê Kurdî tg طاجيكي- тоҷикӣ cs تشيكي- čeština sn الشونا- Shona lt ليتواني- lietuvių pt برتغالي- português mk مقدوني- македонски hu هنجاري مجري- magyar sq ألباني- Shqip nl هولندي- Nederlands ku كردي- Kurdî wo ولوف- Wollof lg لوغندي- Luganda dyo جوالا- Jóola ti تجريني- ትግርኛ lo لاو- ພາສາລາວ pl بولندي- polski st سوتي- Sesotho yao ياؤو- Yao
PHPWord

 

 

رِسَالَةٌ

فِي الدِّمَاءِ الطَّبِيعِيَّةِ لِلنِّسَاءِ

 

Molaetsa ka mali a tlhaho a basali

 

 

بِقَلَمِ فَضِيلَةِ الشَّيْخِ العَلَّامَةِ

مُحَمَّدِ بْنِ صَالِحٍ العُثَيْمِينِ

غَفَرَ اللَّهُ لَهُ وَلِوَالِدَيْهِ وَلِلمُسْلِمِينَ

 

E ngotsoe ke mohlomphehi oa setsibi

Muhammad mora Salih Al 'Uthaymeen

Allah A mo ts'oarele,le batsoali ba hae le Mamoseleme kaofela

 

 


بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ

Molaetsa ona o hlalosa tlholeho ea basali mabapi le mali a tlholeho

Ka Lebitso la Allah Ea Mosa Ea Mohau

Lithoriso tsohle ke tsa Allah, rea Mo rorisa, re Mo kopa thuso, re Mo kopa tšoarelo, re boela ho Eena ka pako, 'Me re tšabela ho Allah ho tsoa bobeng ba meea ea rona, le liketsong tse mpe tsa rona. Mang kapa mang ea tataisitsoeng ke Allah, kannete ha ho ea ka mo khelosang, ʼme mang kapa mang eo A mo khelositseng ruri ha ho ea ka mo tataisang. ʼMe ke beha bopaki hore ha ho mang kapa mang ea lokeloang ke khumamelo kantle ho Allah Ea Inoosi Ea senang molekane (Boreneng ba Hae). Hape ke paka hore Muhammad ke mohlanka le Moromuoa oa Hae (oa ho qetela), Mahlohonolo le khotso tsa Allah li be holim'a hae, le holim'a lelapa la hae, le barutuoa ba hae, le bohle ba ba latelang ka botsʼepehi ho fihlela Letsatsi la Kahlolo.

Kamor'a moo: ruri mali a hlahang ho mosali, eleng ho ilela khoeli, ho tsoa mali ho sa tloaelehang, le mali a kamor'a pelehi, ke e 'ngoe ea litaba tsa bohlokoa tse hlokang ho hlalosoa le ho tseba melao ea tsona, le ho khetholla phoso ho se nepahetseng ho tsoa lipuong tsa barutehi mabapi le tsona, Le hore ho its'etleha ho se matlafatsoang kapa se fokolisoang ho seo, ho be leseling la se tlileng ka Bukeng ea Allah (Qur’ān) le Sunnah.

1- Hobane ke mehloli e 'meli ea motheo eo melao ea Allah Ea Phahameng e theiloeng holim'a eona, eo A laetseng bahlanka ba Hae ho etsa khumamelo ka eona, 'me A ba tlama ka eona.

2- 'Me hobane ho its'etleha ka Buka le Sunnah ho tlisa khotso ea pelo, phutholoho ea sefuba, khotsofalo ea moea, le ho hloeka ha boikarabelo.

3- 'Me hobane se seng ntle le tsona, se hloka bopaki, ha se sebelisoe ele bopaki.

Kaha ha hona bopaki haese mantsoeng a Allah Ea Phahameng le mantsoeng a Morumuoa oa hae, khotso le mahlohonolo a Allah a be holim'a hae, ha 'moho le mantsoeng a batho ba nang le tsebo har'a barutuoa [Sahabah] ho latela maikutlo a nepahetseng ka ho fetisisa, ka pehelo ea hore ha ho letho kahar'a Buka le Sunnah le hananang le eona, Le hore e se ke ea fapana le polelo ea morutuoa emong oa Moporofeta oa Molimo, 'me haeba ho e-na le se fapaneng le eona ka Bukeng ea Allah (Qur’ān) le Sunnah, ho tlamehile ho latela se ka Bukeng ea Allah (Qur’ān) le Sunnah, 'Me haeba e hanyetsoa ke polelo ea Morutuoa e mong, ho batloa tekanyo lipakeng tsa lipolelo tsena tse peli 'me ho nkuoa e matla ho tsona; ka lebaka la polelo ea Ea Phahameng:

﴿...فَإِن تَنَٰزَعۡتُمۡ فِي شَيۡءٖ فَرُدُّوهُ إِلَى ٱللَّهِ وَٱلرَّسُولِ إِن كُنتُمۡ تُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ ذَٰلِكَ خَيۡرٞ وَأَحۡسَنُ تَأۡوِيلًا﴾

{Haeba le sa lumellane ka ntho efe kapa efe, e khutlisetseng ho Allah le ho Morumuoa (Muhammad ﷺ), haeba le lumela ho Allah le Letsatsi la ho Qetela. Seo ke sona se molemo ka ho fetisisa, hape se nang le pheletso e ntle ka ho fetisisa.} [An-Nisa: 59].

Ona ke molaetsa o mo khuts'oane o hlalosang seo ho nang le tlhoko ea sona mabapi le mali ana le melao e e tsamaisang (Ahkam)', 'me o kenyeletsa likhaolo tse latelang:

·Khaolo ea Pele: Moelelo oa haydh (ho ea matsatsing) le lebaka la ona.

· Khaolo ea bobeli: Nako ea haydh le bolelele ba eona.

·Khaolo ea boraro: Mabapi le maemo a hlahang ka tšohanyetso ho haydh.

·Khaolo ea bone: Melao ea haydh.

· Khaolo ea bohlano: Istihādhah (Mali a tsoang haholo le kamor'a matsatsi a tloaelo) le melao ea eona.

· Khaolo ea Botšelela: Mabapi le mali a kamor'a ho beleha le melao ea ona.

·Khaolo ea bosupa: Mabapi le tšebeliso ea lintho tse thibelang haydh kapa tse e tlisang, le tse thibelang boimana kapa tse ntšang mpa [tse qhalang bokhachane].

Khaolo ea Pele: Mabapi le moelelo oa ho ilela khoeli le bohlale ba eona.

Haydh (ho ilela khoeli) ka puo: Ke ho phalla ha ntho le ho matha ha eona.

Ho latela Shar'iah: Ke mali a hlahang ho mosali ho latela tlholeho kantle le sesosa se seng, ka linako tse itseng tse tsejoang, kahoo ke mali a tlholeho a sa bakoeng ke bokuli, kapa leqeba, kapa ho senyeheloa, kapa ho beleha. 'Me kaha ele mali a tlholeho, a fapana ho latela boemo ba mosali, tikoloho ea hae, le maemo a leholimo; ka lebaka leo, basali ba fapana ka mokhoa o totobetseng le o hlakileng tabeng ena.

'Me morero oa bohlale ho sena ke hore: e re ka ha lesea le ka popelong ea 'm'ae le ke ke la khona ho iphepa ka seo motho ea kantle ho popelo a iphepang ka sona, 'me ho sa khonehe le hore sebopuoa se le hauhelang ka ho fetisisa se le isetse sejo sefe kapa sefe, ke moo Allah Ea Matla Ohle A entseng maro a mali kahar'a mosali ao lesea le iphepang ka 'ona ha le ntse le le ka popelong ea 'malona ntle le tlhoko ea ho ja le ho sila lijo. Ana a kena 'meleng oa lona ka tsela ea mokhubu, moo mali a kenellang methapong ea lona ebe le iphepa ka 'ona. Ea Halalelang ke Allah, ‘Mopi Ea Moholo-holo.

Lebaka tabeng ena ea ho ilela khoeli; 'me ka lebaka leo, haeba mosali a ima, ho ilela khoeli hoa khaotsa ho eena, 'me ha a ilele khoeli haese ka seoelo. Ka mokhoa o ts'oanang, ho basali ba anyesang, ke ba fokolang har'a bona ba ilelang khoeli, haholo-holo nakong ea pele ea ho anyesa.

Khaolo ea bobeli: Mabapi le nako ea haydh (ho ilela khoeli) le bolelele ba eona.

Puisano e khaolong ena e likarolo li peli:

Karolo ea pele: Mabapi le lilemo tseo ho ilela khoeli ho qalang ka tsona.

Karolo ea bobeli: Nako ea ho ilela khoeli.

Haele taba ea pele: lilemo tseo hangata haydh (ho ilela khoeli) e atisang ho ba teng ka tsona ke pakeng tsa lilemo tse 12 ho isa ho tse 50, 'me mosali a kanna a ilela khoeli pele ho moo kapa kamor'a moo, ho latela boemo ba hae, tikoloho ea hae, le boemo ba leholimo.

Barutehi, e se eka Allah A ka ba hauhela, ba fapane ka maikutlo: na ho na le moeli o itseng oa lilemo oo ho ilela khoeli ho bang teng ka ona, hoo mosali a sa ileleng khoeli pele ho ona kapa kamor'a ona, le hore mali afe kapa afe a tsoang ho eena pele kapa kamor'a moo ke mali a bokuli eseng a ho ilela khoeli?

Litsebi li ile tsa fapana tabeng eo; Darimi o ile a re kamor'a ho bolela liphapang tseo-: Sena sohle ho ea ka 'na ke phoso! Hobane motheo linthong tsena tsohle o thehiloe holim'a boteng ba sona, kahoo tekanyo efe kapa efe e fumanoang boemong bofe kapa bofe le lilemong life kapa life, ho tlama hore e nkuoe e le ho ilela khoeli. 'Me Allah O tseba ka ho fetisisa1.

'Me sena seo Ad-Darimi a se buileng ke sona se nepahetseng, 'me ke khetho ea Shaykhul Islam ibn Taymiyyah2, kahoo neng kapa neng ha mosali a bona haydh (ho ilela khoeli), o iletse khoeli, leha a le ka tlase ho lilemo tse robong kapa ka holimo ho mashome a mahlano, Sena ke hobane melao ea ho ilela khoeli e thehiloe ke Allah le Morumuoa oa Hae ho latela ho ba teng ha eona, 'me Allah le Morumuoa oa Hae ha ba ea ka ba beha lilemo tse itseng bakeng sa sena, kahoo ho tlamehile ho itšetleha ka ho ba teng hoo melao e thehiloeng ho hona, 'me ho beha lilemo tse itseng ho hloka bopaki bo tsoang Bukeng kapa ho Sunnah, 'me ha ho na bopaki ba seo.

Haele taba ea bobeli, eleng nako ea haydh, eleng: tekanyo ea nako ea eona.

Barutehi ba fapane haholo mabapi le sena ka maikutlo a ka bang a ts'eletseng kapa a supileng. Ibn al-Mundhir, e se eka Allah A ka mo hauhela, o itse: 'Me sehlopha se seng sa re: Ha ho na moeli oa matsatsi bakeng sa bonyane kapa boholo ba ho ilela khoeli3.

Ka re: 'Me polelo ena e tšoana le polelo e fetileng ea Ad-Darimi, 'me ke khetho ea Shaykhul Islam Ibn Taymiyyah, 'me ke e nepahetseng; hobane e pakoa ke Buka, Sunnah, le monahano (maikutlo) o utloahalang.

Bopaki ba pele: Polelo ea Allah Ea Phahameng:

﴿وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡمَحِيضِۖ قُلۡ هُوَ أَذٗى فَٱعۡتَزِلُواْ ٱلنِّسَآءَ فِي ٱلۡمَحِيضِ وَلَا تَقۡرَبُوهُنَّ حَتَّىٰ يَطۡهُرۡنَۖ...﴾

{'Me ba u botsa mabapi le haydh (matsatsi a basali). E-re: Ke ntho e sa hloekang, kahoo qobang basali (thobalanong) nakong ea haydh, 'me le se ke la ba atamela ho fihlela ba hloekile...} [Al-Baqarah: 222], Kahoo Allah O entse qetello ea thibelo e be ho hloeka (At-Tuhr), 'me ha A ka A etsa qetello e be ho feta ha letsatsi le bosiu, kapa matsatsi a mararo, kapa matsatsi a leshome le metso e mehlano, 'me sena se supa hore lebaka la molao ke haydh (matsatsi a ho ilela khoeli), ho ba teng le ho se be teng ha eona, Kahoo neng kapa neng ha ho ilela khoeli ho le teng, molao oa tiisoa, 'me neng kapa neng ha a hloeka ho eona, melao ea eona e ea fela.

Bopaki ba bobeli: Se netefalitsoeng ho Sahih Muslim ke hore Moporofeta ﷺ o itse ho Aisha ha a ilela khoeli a le kahar’a ihram bakeng sa Umrah:

«افْعَلِي مَا يَفْعَلُ الْحَاجُّ، غَيْرَ أَنْ لَا تَطُوفِي بِالْبَيْتِ حَتَّى تَطْهُرِي». قَالَتْ: فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ طَهُرَتْ، فَأَفَاضَتْ.

«Etsa seo moeti a se etsang, ntle le hore u se ke oa potoloha Ntlo (Ka'abah) ho fihlela u hloekile.» A re: Eitse haele letsatsi la Sehlabelo, a hloeka, 'me a etsa potoloho. hadith4.

'Me ho Sahih tse peli, hore Moporofeta, Allah A mo hlohonolofatse 'me A mo fe khotso, o ile a re ho eena:

«انتَظِرِي فَإِذَا طَهُرْتِ فَاخْرُجِي إِلَى التَّنْعِيمِ».

«Ema, ebe ha u se u hloekile, u tsoe ho ea At-Tan'im (Lebitso la sebaka)»5, Kahoo Moporofeta, khotso le mahlohonolo a be holim'a hae, o ile a etsa hore qetello ea thibelo e be tlhoeko, 'me ha a ka a etsa hore qetello e be nako e behiloeng, kahoo sena se bontša hore molao o amana le ho ilela khoeli, ho ba teng le ho ba sieo ha eona.

Bopaki ba boraro: hore likhakanyo tsena le lintlha tsena tse builoeng ke ba li buileng har'a litsebi tsa molao tabeng ena ha li fumanehe Bukeng ea Allah ea Phahameng kapa ho Sunnah ea Morumuoa oa Allah, khotso le mahlohonolo a be holim'a hae, leha ho na le tlhoko, kapa hona tlhokahalo e kholo, e batlang hore li hlalosoe, Kahoo haeba e ne ele ntho eo ho tlamehileng hore bahlanka ba e utloisise le ho khumamela Allah ka eona, Allah le Morumuoa oa Hae ﷺ ba ne ba tla e hlalosetsa emong le emong ka tlhaloso e hlakileng; ka lebaka la bohlokoa ba melao e its'etlehileng holim'a seo, e ka bang Salāh, Sawm, lenyalo, tlhalo, lefa, le melao e meng, Joalokaha Allah le Morumuoa oa Hae ba hlalositse palo ea lithapelo, linako tsa tsona, ho inama ha tsona le ho oa ka phatla ha tsona, Le Zakāh: maruo a eona, Nisāb ea eona, karolo ea eona le moo e lokelang ho fanoa teng, le Sawm: bolelele ba nako ea eona le nako ea eona, le Hajj le tse ka tlase ho moo, Esita le mekhoa e loketseng ea ho ja le ho noa, ho robala, thobalano, ho lula, ho kena lapeng le ho tsoa ho lona, le mekhoa e loketseng ea ho ithusa, esita le palo ea makhetlo a ho phumula nakong ea istijmar (ho itlhoekisa), le tse ling tsa litaba tse nyane le tse kholo, tseo ka tsona Allah A phethahalitseng bolumeli, ’me A phethetse mohau oa Hae holim'a balumeli, joalokaha Allah Ea Matla Ohle A itse:

﴿...وَنَزَّلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ تِبۡيَٰنٗا لِّكُلِّ شَيۡءٖ...﴾

{... Re theoletse Buka ho uena ele tlhakiso linthong tsohle...} [An-Nahl: 89], ʼMe Allah Ea Phahameng O re:

﴿...مَا كَانَ حَدِيثًا يُفْتَرَى وَلَـكِن تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ كُلَّ شَيْءٍ...﴾

{...E ne ese pale e iqapetsoeng, empa ke bopaki ba tse tlileng pele ho eona le tlhaloso ea lintho tsohle...} [Yusuf: 111].

Kaha litekanyo tsena le lintlha tsena ha li ea fumanoa Bukeng ea Allah Ea Phahameng kapa ho Sunnah ea Moporofeta oa Allah ﷺ, ho hlakile hore ha ho na boitšetleho ka tsona, empa boitšetleho bo ho seo se bitsoang haydh, eo Shari'ah e itšetlehileng ho eona, ebang e teng kapa ele sieo, 'Me hona ke bopaki - ke bolela hore: ho se boleloe ka molao ho Qur’an le Sunnah ntle le bopaki - bo u tsoela molemo tabeng ena le litabeng tse ling tsa tsebo; hobane melao ea bolumeli ha e tiisoe haese ka bopaki bo tsoang ho molao oa bolumeli (Sharʼiah) bo tsoang ho Buka ea Allah, kapa Sunnah ea Morumuoa oa Hae (khotso le mahlohonolo a Allah a be holim'a hae), kapa tumellano e tsebahalang, kapa papiso e nepahetseng. Setsibi Sheikhul Islam Ibn Taymiyyah o boletse bukeng ea hae ea motheo oa hae a re: "Le har'a tseo ke lebitso la haydh, leo Allah A le hokahantseng le melao e mengata kahar'a Buka (Qur'an) le Sunnah, 'me Ha A ka A theha tekanyo e tlase kapa e kholo ea lona, kapa nako ea ho hloeka (At-Tuhr) lipakeng tsa linako tse peli tsa ho ilela khoeli, ho sa tsotellehe ho ama ha taba ena sechaba ka kakaretso le tlhoko ea sona ho eona, 'me puo ha e khetholle lipakeng tsa tekanyo e 'ngoe le tekanyo e 'ngoe, kahoo mang kapa mang ea behang moeli tabeng ena ruri o hanyelitse Buka le Sunnah"6. Mantsoe a hae a fella mona.

Bopaki ba bone: Tlhahlobo, eleng: qiyās (papiso) e nepahetseng e tsitsitseng, 'me sena ke hobane Allah Ea Phahameng O hlalositse haydh ka hore ke tšila, kahoo neng kapa neng ha haydh ele teng, le tšila e ba teng, ha ho na phapang lipakeng tsa letsatsi la bobeli le letsatsi la pele, leha ele lipakeng tsa la bone le la boraro, 'Me ha hona phapang pakeng tsa letsatsi la leshome le metso e ts'eletseng le la leshome le metso e mehlano, kapa pakeng tsa la leshome le metso e robeli le la leshome le metso e supileng, Kahoo, ho ilela khoeli ke ho ilela khoeli, 'me tšila ke tšila. Lebaka le fumaneha matsatsing ao a mabeli ka ho lekana, joale ho ka nepahala joang ho etsa phapang ea molao lipakeng tsa matsatsi ao a mabeli athe a lekana ka lebaka? Na see hase khahlanong le papiso e nepahetseng? Kapa na papiso e nepahetseng hase ho tšoana ha matsatsi a mabeli kahlolong ka lebaka la ho tšoana ha 'ona lebakeng?

Bopaki ba bohlano: Liphapang tsa lipuo tsa ba behang meeli le ho se tsitse ha tsona, kannete sena se bontša hore ha ho na bopaki tabeng ena boo ho tlamehang ho khutleloa ho bona, empa e mpa ele liqeto tsa boiteko (ijtihād) tse ka bang phoso kapa tsa nepahala, tseo ho tsona ho seng e 'ngoe e tšoanelehang haholo ho lateloa ho feta e 'ngoe, 'me moo ho khutleloang nakong ea khang ke ho Buka (Qurʼan) le Sunnah.

Kahoo, ha ho se ho hlakile matla a polelo ea hore: ha hona moeli oa bonyane kapa boholo ba Haydh (ho ilela khoeli). 'Me ele hore ena ke eona pono e matla ka ho fetisisa, tseba hore mali afe kapa afe a tlhaho ao mosali a a bonang, ao eseng ka lebaka la leqeba kapa se tšoanang le lona, ke mali a ho ilela khoeli ntle le ho lekanyetsoa ka nako kapa lilemo, ntle le haeba a ka tsoela pele ho mosali a sa khaotse ho hang, kapa a khaotsa ka nako e khutšoanyane joaloka letsatsi kapa matsatsi a mabeli ka khoeli, boemong bona e ba Istihadhah, 'Me ho tla latela -ha Allah Ea Phahameng A rata- tlhaloso ea istihādhah le melao ea eona.

Sheikhul Islam Ibn Taymiyyah o itse: "Motheo ho sohle se tsoang popelong ke hore ke haydh (ho ilela khoeli), ho fihlela ho e-ba le bopaki ba hore ke istihadhah7."

O boetse a re: Mali afe kapa afe a tsoang ke haydh (ho ilela khoeli) haeba ho sa tsejoe hore ke mali a mothapo kapa leqeba8. Qetello.

'Me polelo ena, joalokaha ele eona e nepahetseng ka ho fetisisa ho ea ka bopaki, e boetse e utloisiseha ha bonolo, 'me e bonolo ho e etsa le ho e sebelisa ho feta se boletsoeng ke ba behang meeli, 'me se joalo se lokela ho amoheloa haholo ka lebaka la ho lumellana ha sona le moea oa bolumeli ba Islam le motheo oa bona, eleng boiketlo le bonolo, Allah Ea Phahameng O itse:

﴿...وَمَا جَعَلَ عَلَيۡكُمۡ فِي ٱلدِّينِ مِنۡ حَرَجٖ...﴾

{…Ha A le behela mathata kapa tšitiso tumelong…} [Al-Hajj:78], Eaba khotso le mahlohonoloho a Allah a be le eena o re:

«إِنَّ الدِّينَ يُسْرٌ وَلَنْ يُشَادَّ الدِّينَ أَحَدٌ إِلَّا غَلَبَهُ فَسَدِّدُوا وَقَارِبُوا وَأَبْشِرُوا».

«Ruri tumelo e bonolo, 'me ha ho motho ea thatafatsang tumelo ntle le hore e tla mo hlola. Kahoo, etsang se nepahetseng, le atamele ho sona, 'me le thabe.» E tsoa bukeng ea Bukhari9.

E ne ele karolo ea boits'oaro ba hae (khotso e be le eena)

«أَنَّهُ مَا خُيِّرَ بَيْنَ أَمْرَيْنِ إِلَّا اخْتَارَ أَيْسَرَهُمَا مَا لَمْ يَكُنْ إِثْمًا».

«Ha ho mohla a neng a fuoa khetho pakeng tsa lintho tse peli ntle le hore a khethe e bonolo ho tsona, hafeela ene ese sebe»10.

Ho ilela khoeli ha moimana:

Hangata haholo, ha mosali a imme, mali a ea khaotsa, Imam Ahmad (Allah A mo hauhele) o re: «Basali ba tseba boimana ka ho khaotsa ha mali»11.

'Me haeba moimana a bona mali, 'me ele nako e khuts'oane pele a beleha, joaloka matsatsi a mabeli kapa a mararo, ebile a tsamaea le mahlaba a ho beleha, ao ke nifās, 'Me haeba sena se etsahala nako e telele pele ho pelei, kapa nako e khuts'oane pele ho pelei empa ho se na mahlaba a pelei, ha se nifās; empa na e ka ba haydh eo melao ea haydh e sebetsang ho eona, kapa ke mali a ts'enyeho a sa ahloloeng ka melao ea haydh?

Tabeng ena ho na le phapang ea maikutlo pakeng tsa litsebi, 'me se nepahetseng ke hore ke ho ilela khoeli (haydh) haeba mali a hlaha ka tsela e tloaelehileng ea ho ilela khoeli ha hae; hobane motheo mabapi le mali a hlahelang mosali ke hore ke a ho ilela khoeli, haeba ho se na lebaka le thibelang hore ebe 'ona, 'me ha ho letho kahar'a Buka le Sunnah le thibelang ho ilela khoeli ha mosali ea immeng.

Ena ke tsela ea Malik12 le Ash-Shafi13, le khetho ea Sheikhul Islam Ibn Taymiyyah; o itse ho Al-Ikhtiyarat (leq: 30): Al-Bayhaqi o e tlalehile ele tlaleho e tsoang ho Ahmad, ebile o tlalehile hore o ile a khutlela ho eona.

Ka hona, se sebetsang bakeng sa ho ilela khoeli ha moimana ke se sebetsang bakeng sa ho ilela khoeli ha mosali eo e seng moimana, ntle le litabeng tse peli:

Taba ea pele: Ho hlala (talāq), ho thibetsoe ho hlala mosali ea tlamehang ho etsa 'iddah nakong ea haydh ho eo e seng moimana, 'me ha ho a thibeloa ho moimana; Hobane tlhalo nakong ea ho ilela khoeli ho mosali ea sa imang khahlanong le polelo ea Hae Ea Phahameng:

﴿...فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ...﴾

“...Ka hona, ba hlaleng ka nako e loketseng ea ho qala ‘iddah ea bona (nako ea ho leta kamor’a tlhalo)...” [Talaq:1], Haele tlhalo ea mosali oa moimana nakong ea ho ilela khoeli ha e hanyetsane le eona; hobane ea hlalang mosali oa moimana o mo hlala bakeng sa nako ea hae ea ho leta, ebang o iletse khoeli kapa o hloekile; hobane nako ea hae ea ho leta e ipapisitse le boimana; 'Me ka lebaka leo, ha ho ea thibeloa ho eena ho mo hlala (talāq) kamor'a thobalano, ho fapana le ba bang.

Taba ea bobeli: Hore ho ilela khoeli (haydh) ha mosali oa moimana ha ho felise nako ea tebello ('iddah), ho fapana le ho ilela khoeli ha basali ba bang; hobane iddah ea moimana ha e fele ntle le ka ho beleha, ebang o ilela khoeli kapa che; Ka lebaka la polelo ea Allah Ea Phahameng:

﴿...وَأُوْلَاتُ الأَحْمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ...﴾

{...’Me basali ba baimana, nako ea bona ea ho leta e fela ha ba beleha masea a bona.} [Talaq:4].

Khaolo ea Boraro: Mabapi le maemo a tšohanyetso a ho ilela khoeli

Maemo a tšohanyetso a ho ilela khoeli a mefuta:

Mofuta oa pele: Ho eketseha kapa ho fokotseha, joalokaha tloaelo ea mosali ele matsatsi a ts'eletseng, ebe mali a tsoela pele ho fihla ho a supileng, kapa tloaelo ea hae ele matsatsi a supileng ebe o hloeka ka a ts'eletseng.

Mofuta oa bobeli: Ho tla kapele kapa ho lieha, joaloka hore tloaelo ea hae e be qetellong ea khoeli ebe o bona Haydh (ho ilela khoeli) qalong ea eona, kapa tloaelo ea hae ebe qalong ea khoeli ebe o e bona qetellong ea eona.

Barutehi ba fapane ka maikutlo mabapi le molao oa mefuta ena e 'meli, 'me se nepahetseng ke hore neng kapa neng ha a bona mali, o ilela khoeli, 'me neng kapa neng ha a hloeka ho ona, o hloekile, ebang e eketsehile ho feta tloaelo ea hae kapa e fokotsehile, le ebang e tlile kapele kapa e liehile, 'Me bopaki ba sena bo se bo boletsoe khaolong e fetileng, moo Mofani oa molao a tlamahantseng melao ea haydh le boteng ba eona.

Ena ke tsela ea Ash-Shafi'i14, le khetho ea Shaykhul Islam ibn Taymiyyah15, 'me mongoli oa Al-Mughni o ile a e matlafatsa tabeng ena le ho e tšehetsa, 'me a re: Haeba tloaelo e ne e eloa hloko ka mokhoa o boletsoeng kahar'a madhhab, Moporofeta ﷺ o ne a tla be a e hlalositse ho ummah ea hae, 'me o ne a ke ke a lumelloa ho liehisa tlhaloso ea eona; Kaha ha ho lumelloe ho liehisa tlhaloso ho feta nako ea eona, 'me basali ba hae le basali ba bang ba hloka tlhaloso ea seo ka linako tsohle, kahoo o ne a ke ke a iphapanyetsa tlhaloso ea eona, 'Me ha ho ea tlalehoa ho tsoa ho eena ﷺ ho boleloa ha tloaelo kapa tlhaloso ea eona ntle le tabeng ea mustahādah feela16. Qetello.

Mofuta oa boraro: Sufrah (bosehlana) kapa kudrah (lerotho), eleng moo mosali a bonang mali a le masehla joaloka metsi a maqeba kapa a le lerotho lipakeng tsa bosehla le botšo, joale haeba sena se etsahala nakong ea haydh kapa se hokahane le eona pele ho tuhr (bohloeki) ke haydh 'me re tiisa melao ea haydh ho eona, empa haeba se etsahala kamor'a tuhr (bohloeki) ha se haydh; ho latela polelo ea Ummu 'Atiyyah (Allah A khahlisoe ke eena). Re ne re sa nke bosehla le bosootho kamor'a ho hloeka ele letho. E tlalehiloe ke Abu Dawud, ka lethathamo le amohelehang la batlalehi17, 'Me Al-Bukhari le eena o e tlalehile ntle le polelo ea hae e reng: (kamor'a ho hloeka), empa o e nehile sehlooho ka mantsoe a hae a reng: Khaolo ea lero le lesehla le le lerotho ka ntle ho matsatsi a ho ilela khoeli18.

O boletse tlhalosong ea hae ea Fath al-Bari: «O supa ka ho kopanya lipakeng tsa hadith e fetileng ea Aisha polelong ea hae: Ho fihlela le bona lero le lesoeu. 'Me pakeng tsa hadith ea Ummu Atiyyah e boletsoeng khaolong, hore sena - eleng: hadith ea Aisha - se nkuoa se sebetsa haeba a bona metsi a masehla le a lerotho matsatsing a ho ilela khoeli, empa ka linako tse ling, ho lateloa seo Ummu Atiyyah a se buileng»19. Qetello.

'Me hadith ea Aisha eo a supileng ho eona ke eo Al-Bukhari a e tlalehileng ka tiiso pele ho khaolo ena20, hore basali ba ne ba mo romella durja (ntho eo mosadi a e kenyang ho tseba hore na ho sa na le mesalla ea ho ilela khoeli) e nang le kursuf (kothone) e nang le bosehla, 'me o ne a re: «Le se ke la potlaka ho fihlela le bona mokelikeli o mosoeu»21.

Al-qassah al-baydaa' ke mokelikeli o mosoeu o tsoang ka popelong ha ho khaotsa ho ilela khoeli.

Mofuta oa bone: Ho khaoha ha ho ilela khoeli, moo a bonang mali ka letsatsi le leng, le bohloeki ka letsatsi le leng le tse ling tse joalo, kahoo ana ke maemo a mabeli:

Boemo ba pele: Hore sena se be teng ho mosali kamehla ka nako eohle ea hae, ana ke mali a istihādhah, 'me molao oa mustahādhah o sebetsa ho ea a bonang.

Boemo ba bobeli: Ke hore mali a se ke a tsoela pele ho mosali, empa a tle ho eena ka linako tse ling, 'me a be le nako e nepahetseng ea ho hloeka. Barutehi, e se eka Allah A ka ba hauhela, ba fapane ka maikutlo mabapi le bohloeki bona. Hore na bo nkoa ele ho hloeka kapa bo akaretsoa ke melao ea haydh?

Kahoo thuto ea Ash-Shafi'i e nepahetseng ka ho fetisisa ho maikutlo a hae a mabeli ke hore melao ea ho ilela khoeli e sebetsa ho eona, kahoo e nkoa ele ho ilela khoeli22, 'me sena ke khetho ea Sheikhul Islam Ibn Taymiyyah le mongoli oa Al-Fa'iq23, le thuto ea Abu Hanifa24, Sena ke hobane lero le lesoeu (al-qassah al-baydaa) ha le bonahale nakong ena; 'me hobane haeba ene e ka nkuoa ele ho hloeka (tuhr), se tlileng pele ho moo ene e tla ba ho ilela khoeli (haydh), etsoe le se latelang kamor'a moo ene e tla ba haydh le sona 'me ha ho ea buang joalo, ho seng joalo nako ea tebello ('iddah) ka ho bala lipotoloho (qur') e ne e tla fela ka matsatsi a mahlano; 'Me hobane haeba ene e entsoe bohloeki, ho ne ho tla baka bothata le boima ka ho hlapa le tse ling matsatsi a mang le a mang a mabeli, 'me bothata bo tlositsoe molaong (Shar'iah), 'me thoriso ebe ho Allah.

'Me se tsebahalang sekolong sa mahlale sa Hanbali ke hore mali ke ho ilela khoeli 'me bohloeki ke bohloeki, ntle le haeba kakaretso ea tsona e feta nako e telele ka ho fetisisa ea ho ilela khoeli, ebe mali a fetang moo e ba istihadah25.

O boletse ho Al-Mughni: «Ho utloisisoa hore ho khaotsa ha mali haeba nako ele ka tlaase ho letsatsi ha se ho hloeka, ho ipapisitsoe le tlaleho eo re buileng ka eona tabeng ea nifās ea hore mosali ha a lokela ho ela hloko nako e ka tlaase ho letsatsi, 'me sena ke se nepahetseng - In shaa Allah- hobane mali a phalla ka nako e 'ngoe ebe a khaotsa ka e 'ngoe. Ho tlama ho hlapa ho feletseng (Ghusl) ho mosali ea hloekang hora kamor'a hora ke bothata bo qheleloang ka thōko; ho latela polelo ea Ea Phahameng:

﴿...وَمَا جَعَلَ عَلَيۡكُمۡ فِي ٱلدِّينِ مِنۡ حَرَجٖ...﴾

{...Ebile Ha A (Allah) ka A le behela bothata kapa tšitiso le haele e fe kapa efe bolumeling...} [Al-Hajj: 78], O itse: Ka baka leo, ho khaotsa ha mali ka nako e ka tlaase ho letsatsi ha se tlhoeko ntle le haeba a bona se supang seo, joaloka haeba ho khaotsa ha ona ho le qetellong ea matsatsi a hae a tloaelehileng kapa a bona lero le lesoeu»26 Qetello.

Kahoo polelo ena ea mongoli oa Al-Mughni e ba lipakeng tsa lipolelo tse peli, 'me Allah O tseba se nepahetseng ka ho fetisisa.

Mofuta oa bohlano: ho omella ha mali hoo mosali a bonang mongobo feela, kahoo sena haeba se le nakong ea ho ilela khoeli kapa se hokahane le eona pele ho tlhoeko, joale sena ke ho ilela khoeli, 'me haeba se le kamor'a tlhoeko, hase ho ilela khoeli; Hobane qetello ea boemo ba eona ke hore e kenyeletsoe le lits'ila tse mebala (bosehla le bosootho), 'me ena ke kahlolo ea tsona.

 

Khaolo ea bone: Melao ea haydh

Ho na le melao e mengata ea haydh (ho ilela khoeli) e fetang mashome a mabeli, re tla bolela e meng ea eona eo re bonang e hlokahala haholo, 'me har'a eona ke:

Ea pele: Thapelo: Ho thibetsoe hore mosali ea matsatsing a hae a etse thapelo e tlamang le ea boithaopo, 'me ha e amohelehe ho tsoa ho eena, 'me ka mokhoa o tšoanang thapelo ha e tlame ho eena ntle le haeba a ka fumana nako e lekanang le raka'ah e le 'ngoe e felletseng, joale thapelo e ba e tlamang ho eena ka nako eo, ebang o fumane seo ho tloha qalong ea nako kapa qetellong ea eona.

Mohlala oa sena qalong: haeba mosali a ka ilela khoeli kamor'a ho likela ha letsatsi ka nako e lekanang le raka‘ah ele 'ngoe, ho ea mo tlama hore ha a hloeka a etse qadha ea thapelo ea Maghrib, hobane o fumane nako ea eona e lekanang le raka‘ah e le 'ngoe pele a ilela khoeli.

Mme mohlala oa sena ho tsoa qetellong ea eona: mosali ea hloetseng ho tsoa matsatsing a hae pele letsatsi le chaba ka nako e lekanang le raka e le nngoe, o tlamehile ha a se a itlhatsoitse ho lefa thapelo ea Fajr; hobane o fumanne karolo ea nako ea eona e lekaneng bakeng sa raka e le 'ngoe.

Empa haeba mosali a fihlela karolo ea nako e sa lekaneng bakeng sa raka‘ah e felletseng, joaloka hore a ilele khoeli mohlaleng oa pele motsotsoana kamor'a ho likela ha letsatsi, kapa a hloeke mohlaleng oa bobeli motsotsoana pele ho chaba ha letsatsi, Ka hona, thapelo ha e tlamehe ho eena; ho latela polelo ea Moporofeta, khotso le mahlohonolo a Allah a be holim'a hae:

«مَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنَ الصَّلَاةِ فَقَدْ أَدْرَكَ الصَّلَاةَ».

«Mang kapa mang ea fumanang raka'ah ea thapelo o fumane thapelo.» E tlalehiloe ke Al-Bukhāri le Muslim27, Moelelo oa sena ke hore ea fihletseng se ka tlaase ho raka‘ah, ha a fumana thapelo.

Haeba a fihlela raka‘ah ea nako ea Salāh ea Asr, na o tlameha ho etsa Salāh ea Dhuhr hammoho le Asr, kapa haeba a fihlela raka‘ah ea nako ea Salāh ea Isha, na o tlameha ho etsa Salāh ea Maghrib hammoho le Isha?

Tabeng ena ho na le phapang har'a litsebi, 'me se nepahetseng ke hore ha ho letho le tlamang ho eena haese seo a fumaneng nako ea sona, eleng thapelo ea 'Asr le ea 'Isha ea morao feela; hobane o itse (khotso le mahlohonolo a Allah li be le eena):

«مَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنَ الْعَصْرِ قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الْعَصْرَ».

«Mang kapa mang ea fumanang raka'ah ele 'ngoe ea Asr pele letsatsi le likela, o fumane Asr.» Ho lumellanoe ka eona28, Moporofeta (khotso le mahlohonolo a Allah li be holim'a hae) ha a ka a re: o se a fihletse Dhuhr le Asr.

Ebile ha a ka a bolela hore Dhuhr e ea mo tlama, 'me motheo ke tokoloho ho tlameheng 'me ena ke madhhab ea Abu Hanifah le Malik, joalokaha e tlalehiloe ho tsoa ho bona ho Sharh al-Muhadhdhab29.

Haele dhikr (ho hopola Allah), takbeer, tasbeeh, tahmeed, ho bolela lebitso la Allah (Basmalah) lijong le linthong tse ling, ho bala Hadith le Fiqh, du‘ā (thapeli) le ho re aameen ho eona, le ho mamela Qur’an; ha ho letho la tsena le hanetsoeng ho eena, kaha sena se tiisitsoe libukeng tse peli tsa Sahih le ho tse ling,

«أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَّكِئُ فِي حِجْرِ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا وَهِيَ حَائِضٌ فَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ».

«Hore Moporofeta, khotso le mahlohonolo a Allah li be holim'a hae, o ne a itšetleha seropeng sa Aisha, e se eka Allah a ka khahlisoa ke eena, ha a ntse a le matsatsing a hae 'me a bala Qur'an»30.

Ho boetse ho tlalehiloe ho Sahīhayni (Bukhari le Muslim) hore Ummu Atiyyah - eka Allah A ka khahlisoa ke eena - o utloile Moporofeta ﷺ a re:

«يَخْرُجُ الْعَوَاتِقُ وَذَوَاتُ الْخُدُورِ وَالْحُيَّضُ -يَعْنِي: إِلَى صَلَاةِ الْعِيدَيْنِ- وَلْيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ، وَدَعْوَةَ الْمُؤْمِنِينَ، وَيَعْتَزِلُ الْحُيَّضُ الْمُصَلَّى».

“Baroetsana, basali ba lulang ba sirelelitsoe malapeng, le basali ba ilelang khoeli ba lokela ho tsoa - ho bolelang: ho ea thapelong ea Eid - ’me ba be teng ho paka molemo le thapelo (duʿā) ea balumeli, empa basali ba ilelang khoeli ba lokela ho sutha sebakeng sa thapelo (musalla)”31.

Haele ka ho bala Qur’an ha mosali ea ilelang khoeli ka boeena, haeba ele ka ho sheba ka mahlo kapa ho nahanisisa ka pelo ntle le ho bua ka leleme, ha ho phoso ho seo, joalokaha ho ka beoa Mushaf kapa letlapa 'me a sheba āyaat (litemana) ebe o li balla ka pelong ea hae. An-Nawawi o itse ho Sharh al-Muhadhdhab: «Ho ea lumelleha ntle le khang»32.

Empa haeba e baloa ka ho buuoa ka molomo, boholo ba litsebi tsa Islam bo lumellana hore ho thibetsoe ’me ha ho ea lumelleha, 'Me Al-Bukhari33, Ibn Jarir At-Tabari34 le Ibn Al-Mundhir35 ba itse: Ho lumelletsoe.

E tlalehiloe ho tsoa ho Malik le ho Ash-Shafi'i polelong ea khale36, e tlalehiloe ho tsoa ho bona ka bobeli bukeng ea Fath al-Bari37.

'Me Al-Bukhari o boletse ele tlhaloso ho tsoa ho Ibrahim al-Nakha'i: Ha ho phoso ho bala temana38.

Shaykhul Islam Ibn Taymiyyah o itse ho Al-Fataawa, pokellong ea Ibn Qaasim: «Ha ho na sunnah ho hang ea ho mo thibela ho bala Qurʼān, hobane polelo ea hae e re:

«لَا تَقْرَأُ الحَائِضُ وَلَا الجُنُبُ شَيْئًا مِنَ الْقُرْآنِ».

«Mosali ea matsatsing kapa motho ea boemong ba janābah (boemo ba hadath e kholo) ha ba bale letho la Qur’ān»39 Ke hadith e fokolang (dhaʼeef) ka tumellano ea litsebi tsa hadith40.

Ruri basali ba ne ba e-ea matsatsing mehleng ea Moporofeta ﷺ, 'me haeba ho bala ho ne ho hanetsoe ho bona joaloka thapelo, sena e ne e tla ba se seng sa lintho tseo Moporofeta ﷺ a li hlaloselitseng sechaba sa hae, 'me bo-'mè ba balumeli ba ne ba tla ithuta sona, ebile ene e tla ba se seng sa lintho tseo ba li fetisetsang ho batho, Kaha ha ho motho ea tlalehileng thibelo e tsoang ho Moporofeta (khotso le mahlohonolo a Allah li be holim'a hae) mabapi le sena, ha ho lumelloe ho e nka ele e hanetsoeng ha ho ntse ho tsejoa hore ha a ka a e thibela, 'me haeba a sa ka a e thibela ho sa tsotellehe ho ata ha ho ilela khoeli mehleng ea hae, ho ea tsebahala hore ha e ea thibeloa»41. Phetho.

Se lokelehang kamor'a ho tseba phapang ea maikutlo a litsebi ke hore: ho molemo hore mosali ea matsatsing a hae a se ke a bala Qur'an ka ho e bitsa ka leleme ntle le ha ho hlokahala, joaloka haeba ele tichere 'me a hloka ho ruta baithuti ba basali, kapa nakong ea tlhahlobo moo moithuti a hlokang ho bala bakeng sa tlhahlobo ea hae, kapa ntho e tšoanang le eo.

Ea bobeli: Ho itima: Ho hanetsoe ho mosali ea ilelang khoeli ebang ke ho tlamang kapa boithaopo, ’me ha ho amohelehe ho tsoa ho eena, empa o tlameha ho buseletsa (qadā’) matsatsi a ho itima a tlamang; ho latela hadith ea ‘Aishah (eka Allah A ka khahlisoa ke eena):

"كَانَ يُصِيبُنَا ذَلِكَ -تَعْنِي: الْحَيْضَ- فَنُؤْمَرُ بِقَضَاءِ الصَّوْمِ وَلَا نُؤْمَرُ بِقَضَاءِ الصَّلَاةِ".

"“Sena se ne se re hlahela -a bolela: haydh- 'me re ne re laeloa ho buseletsa (qadā’) matsatsi a ho itima 'me re ne re sa laeloe ho lefa lithapelo.”" E tlalehiloe ke Al-Bukhāri le Muslim42.

'Me haeba a ea matsatsing a ntse a itima, ho itima ha hae ho ea senyeha, esita le haeba ele motsotsoana pele letsatsi le likela, 'me o tlameha ho lefa letsatsi leo haeba ene ele ho tlamang. Haeba mosali a utloa hore mali a ho ilela khoeli a se a qalile ho theoha pele letsatsi le likela, empa mali a sa hlahe kantle ho fihlela kamor’a hore letsatsi le likele, ho itima ha hae ho nepahetse ebile ha ho senyehe, ho latela maikutlo a nepahetseng. Lebaka ke hore mali a ntseng a le kahare ho ’mele ha a nkoe a e-na le kahlolo ea mali a seng a hlahile ka ntle.

'Me hobane Moporofeta, khotso le mahlohonolo a Allah li be holim'a hae, ha a ne a botsoa ka mosali ea bonang torong ea hae seo monna a se bonang (a etsa thobalano): na o tlameha ho hlapa?

قال: «نَعَمْ إِذَا هِيَ رَأَتِ الْمَاءَ».

O itse: “E, ha a bona metsi”43 Kahoo o thehile kahlolo holim'a ho bona peo, eseng ho tsamaea ha eona, 'me ka mokhoa o tšoanang le ho ilela khoeli, melao ea eona ha e tiisoe ntle le ha e bonoa ka ntle, eseng ka ho tsamaea ha eona.

'Me haeba mafube a hlaha a ntse a le matsatsing a hae, ho itima ha hae letsatsing leo ha ho amohelehe, leha a ka hloeka motsotsoana kamor'a mafube.

'Me ha a hloekile pejana ho mafube ebe o qala ho itima, ho itima ha hae ho nepahetse, le haeba a sa etsa ghusl ho fihlela kamor'a mafube, joaloka ea junub ha a ikemiselitse ho itima a ntse a le junub 'me a sa etsa ghusl ho fihlela kamor’a hore mafube a hlahe, ho itima ha hae ho nepahetse; Ho latela hadith ea ʿĀ’ishah (Eka Allah A ka khahlisoa ke eena), o itse:

"كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصْبِحُ جُنُبًا مِنْ جِمَاعٍ غَيْرِ احْتِلَامٍ ثُمَّ يَصُومُ فِي رَمَضَانَ".

"Moporofeta (khotso le mahlohonolo li be holim’a hae) o ne a fihlela meso a sa hloeka ka lebaka la thobalano, e seng ka ho lora, ebe o itima ka Ramadhan." Ho lumellanoe ka eona44.

Molao oa boraro: Ho potoloha Ntlo (Ka'abah): Ho hanetsoe ho eena ho potoloha Ntlo, e tlamang le ea boithaopo, 'me ha e ea lumelleha ho eena; Haele liketso tse ling tse setseng, tse kang Saʿi lipakeng tsa Safa le Marwah, le ho ema Arafah, le ho robala Muzdalifah le Mina, le ho lahlela jamarat, le manāsik a mang a Hajj le Umrah, tsena tsona ha li ea thibeloa ho eena, Ho latela polelo ea Moporofeta ﷺ ho ʿĀ’ishah ha a ne a ilela khoeli:

«افْعَلِي مَا يَفْعَلُ الْحَاجُّ غَيْرَ أَلَّا تَطُوفِي بِالْبَيْتِ حَتَّى تَطْهُرِي».

«Etsa seo moeti a se etsang, haese feela hore u se ke ua potoloha Ntlo (Ka'abah) ho fihlela u hloekile»45.

Ka lebaka leo, haeba mosali a etsa Tawaf a hloekile ebe o qala ho ilela khoeli hang kamor'a Tawaf, kapa nakong ea Sa’ee, ha ho molato ho seo.

Molao oa bone: Ho hlakoloa ha Tawaf ea ho salisa ho eena: Haeba mosali a qetile lits'ebeletso (manasik) tsa Hajj le Umrah ebe o qala ho ilela khoeli pele a tloha ho ea naheng ea habo, 'me ho ilela khoeli ho tsoela pele ho fihlela a tloha, o tla tloha ntle le ho salisa; Ho hadith ea Ibn ‘Abbās (Eka Allah A ka khotsofatsoa ke bona) o itse:

"أُمِرَ النَّاسُ أَنْ يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهِمْ بِالْبَيْتِ، إِلَّا أَنَّهُ خُفِّفَ عَنِ الْمَرْأَةِ الْحَائِضِ".

“Batho ba laetsoe hore ketelo ea bona ea ho qetela e be Ntlong e Halalelang (Kaʿbah), ntle le hore mosali ea ilelang khoeli o fokollelitsoe (ha a qobelloe ho etsa Ṭawāf al-Wadāʿ).” [E tlalehiloe ke Al-Bukhāri le Muslim]46.

Ebile ha ho khothaletsoe ho mosali ea ilelang khoeli nakong ea ho fonanisa hore a tle monyakong oa Masjidul Haram 'me a etse thapeli (dua); hobane sena ha sea ka sa tlalehoa ho tsoa ho Moporofeta ﷺ, 'me liketso tsa borapeli li thehiloe ho se tlalehiloeng, Empa se tlalehiloeng ho tsoa ho Moporofeta ﷺ se bontša se fapaneng le hoo, hobane paleng ea Safiyyah (e se eka Allah A ka khahlisoa ke eena) ha a ne a ilela khoeli kamor'a ho qeta Tawāf ea Ifādhah, Moporofeta ﷺ o ile a re ho eena:

«فَلْتَنْفِرْ إِذَنْ».

«Sutha he!» Ho lumellanoe ka eona47.

'Me ha a ka a laela hore ho suthoe monyakong oa Masjid, le hoja hoo ene ele molao, a ka be a ho hlalositse. Ha ele tawaf ea Hajj le ‘Umrah, ha e hlakoloe ho eena, empa o etsa tawaf ha a se a hloekile.

Molao oa bohlano: Ho lula kahar'a Masjid: Ho thibetsoe hore mosali ea matsatsing a lule kahar'a Masjid esita le sebakeng sa thapelo ea Eid ho thibetsoe hore a lule ho sona, Ho latela Hadith ea Ummu Atiyyah, e se eka Allah A ka khahlisoa ke eena: hore o utloile Moporofeta, khotso le mahlohonolo a Allah li be holim'a hae, a re:

«يَخْرُجُ الْعَوَاتِقُ وَذَوَاتُ الْخُدُورِ وَالْحُيَّضُ».

«Ho tsoe baroetsana, le basali ba lulang ba itšeja thajana, le basali ba matsatsing a bona.» ’Me ho eona:

«يَعْتَزِلُ الْحُيَّضُ الْمُصَلَّى».

«Basali ba nang le haydh (matsatsi a ho ilela khoeli) ba be thōko le sebaka sa thapelo (musallā)». E tlalehiloe ke Al-Bukhāri le Muslim48.

Molao oa botšelela: Thobalano: Ho thibetsoe monna oa hae ho robala le eena ka thobalano, ʼme ho thibetsoe ho eena ho mo lumella ho etsa seo; ho latela polelo ea Allah Ea Phahameng:

﴿وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡمَحِيضِۖ قُلۡ هُوَ أَذٗى فَٱعۡتَزِلُواْ ٱلنِّسَآءَ فِي ٱلۡمَحِيضِ وَلَا تَقۡرَبُوهُنَّ حَتَّىٰ يَطۡهُرۡنَۖ...﴾

“Ba u botsa ka ho ilela khoeli ha basali. E re: ‘Ke boemo bo bakang litšila le bohloko. Ka hona, le se ke la atamela basali ka thobalano nakong ea ho ilela khoeli, ’me le se ke la kopanela liphate le bona ho fihlela ba hloekile ho ilela khoeli.’” [Al-Baqarah: 222], Se boleloang ka Maheedh ke nako ea Haydh (ho ilela khoeli) le sebaka sa eona, eleng setho sa bots'ehali; Hape ka lebaka la polelo ea Moporofeta (khotso le mahlohonolo a Allah li be holim’a hae):

«اصْنَعُوا كُلَّ شَيْءٍ إِلَّا النِّكَاحَ».

«Etsang tsohle ntle le lenyalo.» E bolela: thobalano. E tlalehiloe ke Muslim49; 'Me hobane litsibi tsa Mamoseleme li lumellane hore ho thibetsoe ho etsa thobalano le mosali ea matsatsing (ea nang le haydh).

Ka hona, ha ho ea lumelloa hore motho ea lumelang ho Allah le ho Letsatsi la ho Qetela a etse ketso ena e nyatsehang, eo thibelo ea eona e bontšitsoeng ke Buka ea Allah, le Sunnah ea Morumuoa oa Hae ﷺ, le tumellano ea litsibi tsa Mamoseleme, ebe o ba har'a ba hanyetsang Allah le Morumuoa oa Hae, 'me a latela tsela eseng ea balumeli, O itse bukeng ea Al-Majmū‘ Sharh al-Muhadhdhab (leq: 374, moq: 2), Ash-Shāfi‘ī (e se eka Allah A ka mo hauhela) o itse: “Ea etsang seo o entse sebe se seholo.” Barutehi-’moho le rona le ba bang ba itse: “Ea nkang hore ho lumelletsoe ho robala le mosali ea nang le haydh (matsatsi a ho ilela khoeli) o ahloloa ka ho hloka tumelo.” Ho fella mona mantsoe a An-Nawawi.

'Me o lumeletsoe -tlotla e be ho Allah- se theolang takatso ea hae ntle le ho kopanela liphate, joaloka ho aka, ho haka le ho thetsana ntle le lithong tsa sephiri, empa ho molemo hore a se ke a thetsana pakeng tsa mokhubu le lengole haese ka mor'a se sirelelitseng; Ho latela polelo ea Aisha, e se eka Allah A ka khotsofatsoa ke eena:

"كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنِي فَأَتَّزِرُ فَيُبَاشِرُنِي وَأَنَا حَائِضٌ".

“Moporofeta ﷺ o ne a ntaela, ebe ke itlama ka lesela thekeng, ebe o thetsana le ’na ha ke ntse ke e-na le haydh (matsatsi a ho ilela khoeli).” E tlalehiloe ke Al-Bukhāri le Muslim50.

Molao oa bosupa: Tlhalo (talāq): Ho thibetsoe monna ho hlala (talāq) mosali ea ilelang khoeling ha a ntse a ilela khoeli (haydh); ho latela polelo ea Hae Ea Phahameng:

﴿يَاأَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاء فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ...﴾

{Uena Moporofeta! Ha le hlala basali, le ba hlale ka nako e loketseng ea ho qala ho bala nako ea bona ea ho leta (ʿiddah), ’me le bale nako eo ea ho leta ka hloko.} [Talaq:1] E leng: boemong boo ba tobanang le nako e tsejoang ea ho leta (’iddah) nakong ea tlhalo (talāq), ’me sena ha se etsahale haese haeba monna a mo hlala (talāq) a imme kapa a hloekile (tāhir) ntle le ho etsa thobalano le eena; Hobane haeba a hlaliloe (talāq) ha a ntse a ilela khoeli (haydh), ha a qale nako ea 'iddah ea hae, kaha ho ilela khoeli hoo a hlaliloeng nakong ea hona ha ho baloe ele karolo ea 'iddah, 'me haeba a hlaliloe a hloekile kamor'a thobalano, 'iddah eo a e qalang ha e tsejoe, kaha ha ho tsejoe hore na o imme ka lebaka la thobalano eo ele hore a etse 'iddah ka bokhachane, kapa ha a ima ele hore a etse 'iddah ka ho ilela khoeli (haydh), Kaha ho ne ho se na bonnete ka mofuta oa nako ea tebello, tlhalo e ile ea haneloa ho eena ho fihlela taba e hlaka.

Kahoo, ho hlala (talāq) mosali ea ilelang khoeli nakong ea haydh ho thibetsoe ho latela temana e fetileng; Le ho seo se netefalitsoeng libukeng tse peli tsa Sahih le tse ling ho tsoa ho hadith ea Ibn ‘Umar «hore o ile a hlala (talāq) mosali oa hae ha a ntse a ilela khoeli (hāidh), eaba ‘Umar o tsebisa Moporofeta (khotso le mahlohonolo a Allah li be holim’a hae) ka seo, ke moo Morumuoa oa Allah (khotso le mahlohonolo a Allah li be holim’a hae) a ileng a mo halefela eaba o re:

«مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ لِيُمْسِكْهَا حَتَّى تَطْهُرَ، ثُمَّ تَحِيضَ، ثُمَّ تَطْهُرَ، ثُمَّ إِنْ شَاءَ أَمْسَكَ بَعْدُ، وَإِنْ شَاءَ طَلَّقَ قَبْلَ أَنْ يَمَسَّ، فَتِلْكَ الْعِدَّةُ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ أَنْ تُطَلَّقَ لَهَا النِّسَاءُ».

“Mo laele hore a mo khutlise (a boelane le eena) ebe o lula le eena ho fihlela a hloeka, ebe o ba khoeling, ebe oa hloeka. Ebe haeba a rata, o lula le eena kamor’a moo, ’me haeba a rata, o mo hlala pele a mo thetsa (a etsa thobalano le eena). Eo ke nako ea iddah eo Allah A laetseng hore basali ba hlaloe ka eona”51.

Haeba monna a hlala mosali oa hae ha a ntse a le matsatsing, o etsa sebe, 'me o tlameha ho baka ho Allah Ea Phahameng, le ho khutlisetsa mosali lenyalong la hae ele hore a mo hlale ka tlhalo e molaong e lumellanang le taelo ea Allah le Morumuoa oa Hae, kahoo a mo tlohele kamor'a ho mo khutlisa ho fihlela a hloeka matsatsing ao a mo hlalileng ho 'ona, ebe o ea matsatsing hape, ebe ha a se a hloekile, haeba a batla a ka mo boloka 'me haeba a batla a ka mo hlala pele a kopana le eena.

Empa ho na le maemo a mararo a sa keneng thibelong ea talaq nakong ea ha mosali a ilela khoeli:

Ea pele: Haeba tlhalo e etsahala pele a e-ba mong le eena, kapa a mo thetsa, ha ho bothata hore monna a mo hlale (talāq) ha a ntse a ilela khoeli (hāidh); hobane ha ho na 'iddah ho eena ka nako eo, kahoo tlhalo ea hae ha e hanyetsane ; ho latela polelo ea Ea Holimo-limo:

﴿...فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ...﴾

{…le ba hlale bakeng sa nako ea bona ea tebello (Iddah)…} [at-Talaq: 1].

Ea bobeli: Haeba haydh (ho ilela khoeli) e e-ba teng nakong ea boimana, 'me lebaka la seo le se le hlalositsoe pejana.

Ea boraro: Haeba tlhalo e le ka tefo, ha ho molato hore a mo hlale a ntse a ile matsatsing.

Joaloka haeba ho e-na le liqabang le phelisano e mpe lipakeng tsa banyalani 'me monna a nka tefello hore a mo hlale (talāq), ho lumelletsoe esita leha a ntse a ilela khoeli (hāidh); Ho latela hadith ea Ibn Abbas, e se eka Allah A ka khahlisoa ke bona bobeli, hore mosali oa Thabit bin Qais bin Shammas o ile a tla ho Moporofeta, khotso le mahlohonolo li be holim'a hae, 'me a re: Oho Morumuoa oa Allah, ha ke mo qose ka botho kapa bolumeli, empa ke hloile ho se lumele ho Islam. Eaba Moporofeta, khotso le mahlohonolo li be holim'a hae, o re:

«أَتَرُدِّينَ عَلَيْهِ حَدِيقَتَهُ؟»

“Na u tla mo khutlisetsa serapa sa hae?” O itse: E. Eaba Morumuoa oa Allah (khotso le mahlohonolo li be holim’a hae) o re:

«اقْبَلِ الْحَدِيقَةَ وَطَلِّقْهَا تَطْلِيقَةً»

«Amohela serapa 'me u mo hlale hang.» [E tlalehiloe ke Al-Bukhari]52.

'Me Moporofeta (khotso le mahlohonolo li be holim’a hae) ha a ka a botsa: Na o ne a ilela khoeli kapa a hloekile? 'Me hobane tlhalo ena (talāq) ke boitokollo bo tsoang ho mosali bakeng sa ho its'ireletsa, e lumelletsoe nakong eo ho nang le tlhokahalo ea eona boemong bofe kapa bofe boo a leng ho bona.

O boletse ho Al-Mughni a fana ka lebaka la ho lumelloa ha Khula nakong ea ho ilela khoeli (leq: 52, moq: 7, khat: M): “Hobane thibelo ea tlhalo (talaq) nakong ea ho ilela khoeli (haidh) ke ka lebaka la kotsi e mo hlahelang ka ho lelefatsa nako ea tebello (‘iddah), empa tlhalo e kōptjoang ke mosali (khul‘) ke ea ho tlosa kotsi e mo hlahelang ka lebaka la tšoaro e mpe le ho phela le motho eo a mo khesang le ho mo hloea, ’me seo se seholo ho feta kotsi ea ho lelefatsa ‘iddah. Kahoo, ho ea lumelleha ho qoba kotsi e kholo ho tsona tse peli ka ho mamella e nyane; ’me ke ka lebaka lena Moporofeta ﷺ a sa kang a botsa mosali ea kōpang khul‘ mabapi le boemo ba hae.” Pheletso ea mantsoe a hae.

Haele ka ho etsa tumellano ea lenyalo le mosali ha a ntse a ilela khoeling (hāidh), ha ho na bothata ka sena; hobane molao oa motheo ke hore ho molaong, ’me ha ho na bopaki bo ho thibelang. Empa hore monna a isoe ho eena a ntse a ilela khoeli sena se tlameha ho shejoa: haeba ho na le bonnete ba hore a ke ke a etsa thobalano le eena, joale ha ho na bothata. Ho seng joalo, monna ha a lokela ho isoa ho eena ho fihlela a se a hloekile, ka tšabo ea ho oela linthong tse thibetsoeng.

Molao oa borobeli: Ho bala nako ea ho leta ea tlhalo ka eona - eleng: ho ilela khoeli -: haeba monna a hlala mosali oa hae kamor'a ho kopana le eena kapa ho ba mong le eena, o tlameha ho qeta nako ea ho leta ea makhetlo a mararo a feletseng a ho ilela khoeli, haeba ele mosali ea ilelang khoeli, 'me a sa ima; ho latela polelo ea Hae Ea Phahameng:

﴿وَٱلۡمُطَلَّقَٰتُ يَتَرَبَّصۡنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلَٰثَةَ قُرُوٓءٖۚ...﴾

{ʼMe basali ba hlaliloeng ba tla letela ka bo-bona linako tse tharo (tsa ho ilela khoeli)…} [Al-Baqarah:228], E leng: makhetlo a mararo a ho ilela khoeli. Haeba a imme, Iddah ea hae e tla ba ho fihlela a pepa ka botlalo, ho sa tsotelehe hore nako e ka lelefala kapa ea khutsufala; ka lebaka la polelo ea Allah Ea Phahameng e reng:

﴿...وَأُوْلَاتُ الأَحْمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ...﴾

{…’me basali ba baimana, nako ea bona ke ho fihlela ba beleha…} [at-Talaq: 4], ʼMe haeba ele har’a ba sa ileleng khoeli, joaloka ngoananyana ea so kang a qala ho ilela khoeli, le ea khaolitseng ho ilela khoeli ka lebaka la botsofali kapa tšebetso ea bongaka e tlositseng popelo ea hae, kapa tse ling tseo ho tsona a sa lebelleng ho khutla ha ho ilela khoeli, joale nako ea hae ea ho ilela ('iddah) ke likhoeli tse tharo; ka lebaka la polelo ea Allah Ea Phahameng:

﴿وَاللَّائِي يَئِسْنَ مِنَ الْمَحِيضِ مِن نِّسَائِكُمْ إِنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلَاثَةُ أَشْهُرٍ وَاللَّائِي لَمْ يَحِضْنَ...﴾

{’Me ho basali ba lona ba lahlileng tšepo ea haydh, haeba le e-na le lipelaelo, kahoo tebello ea bona (’iddah) ke likhoeli tse tharo, hammoho le ba e-song ho be le haydh…} [Talaq:4], Haeba a le har'a basali ba ilelang khoeli empa ho ilela khoeli ha hae ho emisitse ka lebaka le tsebahalang joaloka ho kula le ho anyesa, joale o lula a le kahare ho 'iddah leha nako e ka ba telele, ho fihlela a boela a ilela khoeli ebe o bala 'iddah ea hae ka hona, Haeba sesosa se fela 'me ho ilela khoeli ho sa khutle ka ho fola bokuling kapa ho qeta ho nyants'a, 'me ho ilela khoeli ho ntse ho khaolitse, o tlameha ho boloka nako ea tebello ea selemo se felletseng ho tloha ha sesosa se fela, 'Me ena ke polelo e nepahetseng, e lumellanang le tataiso ea molao oa Islamo, Haeba sesosa se fela 'me haydh e sa khutle, o ba joaloka eo haydh ea hae e khaotseng ntle le lebaka le tsejoang. 'Me haeba haydh ea hae e khaotsa ntle le lebaka le tsejoang, o etsa 'iddah ka selemo se feletseng: likhoeli tse robong bakeng sa boimana e le tšireletso; hobane ke nako e tloaelehileng ea boimana, le likhoeli tse tharo bakeng sa 'iddah.

Empa haeba tlhalo e etsahala kamor'a tumellano ea lenyalo le pele ho likamano tsa thobalano le boinotši, ha ho na iddah bakeng sa sena ho hang, ebang ke ka ho ilela khoeli kapa ho hong; ka lebaka la polelo ea Ea Phahameng:

﴿يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَكَحْتُمُ الْمُؤْمِنَاتِ ثُمَّ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِن قَبْلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ فَمَا لَكُمْ عَلَيْهِنَّ مِنْ عِدَّةٍ تَعْتَدُّونَهَا...﴾

{Oho! Lona ba lumetseng, ha le nyala basali ba balumeli, ebe le ea ba hlala pele le ba ama, ha le na nako ea 'iddah holim'a bona eo le ka e balang...}

[Al-Ahzab: 49]

Kahlolo ea borobong: Kahlolo ea ho hloka letho popelong, eleng: ho hloka boimana ho eona, 'me sena se hlokahala neng kapa neng ha ho hlokahala kahlolo ea ho hloka letho popelong, 'me e na le lintlha:

Har’a tsona ke ena: Ha motho a hlokahala ’me mojalefa oa hae e le lesea le ka pōpelong ea mosali ea nang le monna, monna oa hae ha a lokela ho kopanela liphate le eena ho fihlela a bona khoeli kapa ho fihlela ho hlaka hore o imme.

Haeba ho hlaka hore o imme, re tla ahlola hore lesea le tla abeloa lefa ho mofu, hobane re tla nka hore le ne le le teng nakong eo mofu a hlokahalang ka eona. Empa haeba mosali a bona khoeli, re tla ahlola hore lesea ha le na ho abeloa lefa ho mofu, hobane ho bona khoeli ho bontša hore popelo ha e na boimana.

Molao oa leshome: Ho tlama ho hlapa (ghusl): kahoo ho ea tlama ho mosali ea neng a le matsatsing (haidh) ha a qeta ho emisa hore a hlape (ghusl) ka ho hloekisa 'mele ohle; Ho latela polelo ea Moporofeta ﷺ ho Fatimah bint Abi Hubaysh:

«فَإِذَا أَقْبَلَتِ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ، وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْتَسِلِي وَصَلِّي».

«Ha u kena matsatsing, tlohela thapelo (Ṣalāh), 'me ha a emisa, etsa ghusl 'me u rapele.».

[E tlalehiloe ke Al-Bukhari]53.

Ke setlamo se fokolang ka ho fetisisa tlhapong ea Ghusl ka hore a akaretse 'mele oa hae kaofela, esita le tlas'a moriri, 'me ho molemo hore e be ho latela mokhoa o tlileng ho Hadith. Ho tsoa ho Moporofeta ﷺ, ha Asma bint Shakl a mo botsa mabapi le ho hlapa (ghusl) kamor'a ho khutla matsatsing, Moporofeta ﷺ o ile a re:

«تَأْخُذُ إِحْدَاكُنَّ مَاءَهَا وَسِدْرَتَهَا فَتَطَهَّرُ فَتُحْسِنُ الطُّهُورَ، ثُمَّ تَصُبُّ عَلَى رَأْسِهَا فَتَدْلُكُهُ دَلْكًا شَدِيدًا، حَتَّى تَبْلُغَ شُؤُونَ رَأْسِهَا، ثُمَّ تَصُبُّ عَلَيْهَا الْمَاءَ، ثُمَّ تَأْخُذُ فِرْصَةً مُمَسَّكَةً -أَيْ: قِطْعَةَ قُمَاشٍ فِيهَا مِسْكٌ- فَتَطَهَّرُ بِهَا».

"E mong oa lona o nka metsi a hae le Sidr ebe oa itlhoekisa, a etse tlhoekiso hantle, ebe o tšela metsi holim’a hlooho ea hae ’me a e hohle ka matla, ho fihlela a fihla metsong ea hlooho ea hae, ebe o tšela metsi holim’a hae, ebe o nka sekhechana se nang le musk - e leng: sekhechana sa lesela se nang le musk - ebe oa itlhoekisa ka lona", Eaba Asma o re: O itlhoekisa joang ka eona? Eaba o re:

«سُبْحَانَ اللَّهِ!»

«Subhānallāh!» (Khanya e be ho Allah!), Eaba ʿĀ’ishah o re ho Eena: U latele mesaletsa ea mali. [E tlalehiloe ke Muslim]54.

'Me ha ho tlamehe ho lokolla moriri oa hlooho, ntle le haeba o tlameletsoe ka thata hoo ho ts'ajoang hore metsi a ke ke a fihla metsong ea eona; Ho latela se ho Sahih Muslim ho tsoa ho hadith ea Ummu Salama, e se eka Allah A ka khahlisoa ke eena, hore o ile a botsa Moporofeta, khotso le mahlohonolo a Allah li be holim'a hae, a re: Ke mosali ea tlamang moriri oa hlooho eaka ka thata, na ke lokela ho o qhaqha bakeng sa ho hlapa ha janabah? 'Me tlalehong e nngoe: bakeng sa ho ea matsatsing le janabah? A re:

«لَا، إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِيَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَيْكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ».

“Che, ho u lekane hore u ts’ele metsi hloohong ea hao makhetlo a mararo, ebe u its’ela ka metsi, 'me u tla be u hloekile”55

'Me haeba mosali ea ilelang khoeli a hloeka nakong ea thapelo, o tlameha ho potlakela ho hlapa ho feletseng (Ghusl) ele hore a fumane ho etsa thapelo ka nako ea eona. Empa haeba a le leetong 'me a sa fumane metsi, kapa a e-na le metsi empa a ts'aba kotsi ka ho a sebelisa, kapa ele mokuli eo metsi a mo ntšang kotsi, joale o lokela ho etsa tayammum e nka sebaka sa ghusl, ho fihlela se mo sitisang se fela ebe joale o hlapa ho feletseng (Ghusl).

'Me ruri basali ba bang ba hloeka nakong ea thapelo, ebe ba liehisa ghusl ho isa nakong e 'ngoe e fapaneng ba re: ha ba khone ho qetela boitlhoekiso nakong ena, empa sena hase lebaka kapa boikemelo; Hobane a ka khona ho etsa feela bonyane bo tlamang ba ghusl, 'me a etsa thapelo ka nako ea eona, ebe ha a fumana nako e lekaneng o itlhoekisa ka ho feletseng.

Khaolo ea bohlano: Istihādhah le melao ea eona

Istihadah: Ke ho tsoela pele ha mali ho mosali hoo a sa khaotseng ho eena ho hang, kapa a khaotsa ho eena ka nako e khutšoanyane ekang letsatsi kapa matsatsi a mabeli ka khoeli.

Bopaki ba boemo ba pele moo mali a sa khaotseng le ka mohla, ke se tlalehiloeng ho Sahih Al-Bukhari, ho tsoa ho ʿĀ’ishah (Eka Allah A ka khahlisoa ke eena), Mo a itseng: Fatimah bint Abi Hubaish o itse ho Morumuoa oa Allah (khotso le mahlohonolo a Molimo li be holim'a hae):

"يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَا أَطْهُرُ".

O Morumuoa oa Allah, ruri ha ke hloeke. Tlalehong e 'ngoe ho thoe:

"أَسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ".

"Ke tsoa mali a sa khaotseng (istihādah), kahoo ha ke hloeke"56.

Bopaki ba boemo ba bobeli boo ho bona mali a sa khaotseng haese hanyane fela, ke hadith ea Hamnah bint Jahsh moo a ileng a fihla ho Moporofeta (khotso ebe le eena [KEL]) eaba o re:

"يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً".

"“Oho Morumuoa oa Allah, ke tsoa mali a istihādhah (ho tsoa mali a sa khaotseng) a mangata ebile a le matla”." [Hadith.. E tlalehiloe ke Ahmad le Abu Dawood le At-Tirmidhi57 'me a e netefatsa, a ba a tlaleha ho tsoa ho Imam Ahmad netefatso ea eona, le ho tsoa ho Al-Bukhari kananelo ea eona]58.

Maemo a istihādhah:

Ho na le maemo a mararo bakeng sa mosali ea tsoang mali a sa tloaelehang (mustahādah):

Boemo ba pele: Hore a be le haydh (ho ilela khoeli) e tsejoang pele ho Istihādhah, joale mosali enoa o khutlela nakong ea hae e tsejoang e fetileng ea haydh, 'me o lula nakong eo (ha a rapele ebile ha a itime) 'me ho sebetsa melao ea haydh ho eena, 'me matsatsi a mang ka ntle ho moo ke Istihādhah, 'me ho sebetsa melao sebakeng sa mosali ea nang le Istihādhah ho eena.

Mohlala oa sena ke mosali ea neng a ilela khoeli ka matsatsi a tšeletseng qalong ea khoeli e 'ngoe le e 'ngoe, ebe o ba le ho tsoa mali ho sa tloaelehang 'me mali a tsoa a sa khaotse, kahoo ho ilela khoeli ha hae e ba matsatsi a tšeletseng qalong ea khoeli e 'ngoe le e 'ngoe, 'me matsatsi a mang kaofela e ba ho tsoa mali ho sa tloaelehang; Ho latela hadith ea ʿĀ’ishah (Eka Allah A ka khahlisoa ke eena) ea hore Fatimah bint Abi Hubaysh o ile a re: Oho Morumuoa oa Allah, ke tsoa mali a sa khaotseng (istihādah) 'me ha ke hloeke, na ke tlohele thapelo? O ile a re:

«لَا، إِنَّ ذَلِكَ عِرْقٌ، وَلَكِنْ دَعِي الصَّلَاةَ قَدْرَ الْأَيَّامِ الَّتِي كُنْتِ تَحِيضِينَ فِيهَا ثُمَّ اغْتَسِلِي وَصَلِّي».

«Che, seo ke mothapo, empa tlohela thapelo ho lekana le matsatsi ao u neng u ilela khoeli (hayd) ka ona, ebe u etsa ghusl 'me u rapele». E tsoa bukeng ea Bukhari59.

Ho Sahih Muslim: hore Moporofeta (khotso le mahlohonolo a Allah li be holim'a hae) o itse ho Ummu Habibah bint Jahsh:

«امْكُثِي قَدْرَ مَا كَانَتْ تَحْبِسُكِ حَيْضَتُكِ ثُمَّ اغْتَسِلِي وَصَلِّي».

«Ema nako e lekanang le eo ho ilela khoeli ha hao ho neng ho u thibela ka eona, joale u itlhatsoe (ghusl) 'me u rapele»60.

Ka lebaka lena, mosali ea tsoang mali a sa tloaelehang (mustahādah) ea nang le matsatsi a tsejoang a ho ilela khoeli, o lokela ho emisa nako e lekanang le ea ho ilela khoeli ha hae, kamor'a moo, o tlameha ho hlapa (ho etsa ghusl) 'me a rapele, 'me ha a lokela ho natsa mali ka nako eo.

Boemo ba bobeli: Ke hore a se be le nako e tsejoang ea ho ilela khoeli pele ho ho tsoa mali ho sa tloaelehang, ka hore ho tsoa mali ho sa tloaelehang ho 'nile ha tsoela pele ho eena ho tloha lekhetlong la pele ha a bona mali qalong ea boemo ba hae, kahoo o sebetsa ka ho khetholla, 'me ho ilela khoeli ha hae e ba mali a khetholloang ka botšo, botenya, kapa monko, ao melao ea ho ilela khoeli e sebetsang ho 'ona, 'me a mang kaofela e ba ho tsoa mali ho sa tloaelehang, ao melao ea ho tsoa mali ho sa tloaelehang e sebetsang ho ona.

Mohlala oa sena ke mosali eo a bonang mali ha a qala ho a bona, 'me a tsoela pele ho phalla ho eena, empa o a bona a le matšo ka matsatsi a leshome 'me matsatsi a setseng a khoeli e le a mafubelu, kapa o a bona a teteane ka matsatsi a leshome 'me matsatsi a setseng a khoeli a le masesaane, kapa o a bona a na le monko oa haydh ka matsatsi a leshome 'me matsatsi a setseng a khoeli a se na monko, kahoo haydh ea hae ke mali a matšo mohlaleng oa pele, le a teteaneng mohlaleng oa bobeli, le a nang le monko mohlaleng oa boraro, 'me mali a mang kaofela ntle le ao ke istihādhah; Ho latela polelo ea Moporofeta (khotso ea Allah ebe le eena) ho Fatimah bint Abi Hubaysh:

«إِذَا كَانَ دَمُ الْحَيْضَةِ فَإِنَّهُ أَسْوَدُ يُعْرَفُ، فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَأَمْسِكِي عَنِ الصَّلَاةِ فَإِذَا كَانَ الْآخَرُ فَتَوَضَّئِي وَصَلِّي؛ فَإِنَّمَا هُوَ عِرْقٌ».

«Haeba ele mali a ho ilela khoeli, a matšo ebile a ea tsebahala, kahoo haeba ho le joalo, khaotsa ho rapela; empa haeba e le a mang, itlhatsoe 'me u rapele, hobane ke mothapo feela.» [E tlalehiloe ke Abū Dāwūd le An-Nasā’ī, ea netefatsoa ke Ibn Hibban le Al-Hakim]61.

Hadith ena, leha ho na le lipelaelo mabapi le lethathamo la batlalehi (sanad) le temana (matn) ea eona, litsebi, e se eka Allah A ka ba hauhela, li sebelitse ka eona, 'me sena se molemo ho feta ho e khutlisetsa tloaelong ea boholo ba basali.

Boemo ba boraro: Hore ebe ha a na haydh e tsebahalang kapa phapang e hlakileng ea mali, ka hore istihādha e be e tsoelang pele ho tloha qalong eo a boneng mali ka eona, 'me mali a hae a be sebopehong se le seng kapa ho libopeho tse feto-fetohang tse ke keng tsa e-ba haydh, Ka hona, mosali enoa o latela tloaelo ea basali ba bangata, 'me haydh (ho ilela khoeli) ea hae e ba matsatsi a 6 kapa 7 khoeli le khoeli, e qala qalong ea nako eo a boneng mali ka eona, 'me se setseng ka ntle ho moo ke istihadah.

Mohlala oa sena ke ha a bona mali lekhetlo la pele ka letsatsi la bohlano la khoeli, 'me a tsoela pele ho phalla ntle le ho ba le phapang e nepahetseng e bontšang haydh ebang ke ka 'mala kapa ho hong, kahoo haydh ea hae e tla ba matsatsi a 6 kapa 7 khoeli le khoeli, a qalang ka letsatsi la bohlano la khoeli e 'ngoe le e 'ngoe; Sena se thehiloe ho hadith ea Hamnah bint Jahsh (eka Allah A ka khahlisoa ke eena), ha a re: “Oho Morumuoa oa Allah, ke na le istihadhah (ho tsoa mali a sa tloaelehang) e ngata, e matla haholo, joale u re'ng ka sena? E nthibetse ho etsa thapelo le ho itima,” eaba Moporofeta ﷺ o re:

«أَنْعَتُ لَكِ (أَصِفُ لَكِ اسْتِعْـمَال) الْكُرْسُفَ (وهُـوَ القُطْنُ) تَضَعِينَهُ عَلَى الْفَرْجِ، فَإِنَّهُ يُذْهِبُ الدَّمَ».

"«Ke u eletsa (ke hlalosa ho uena ts'ebeliso ea) kursuf (e leng k'hothone) eo u e behang holim'a setho sa bots'ehali, hobane e tlosa mali»," O itse: Ho feta moo. 'Me ho eona o itse:

«إِنَّمَا هَذَا رَكْضَةٌ مِنْ رَكَضَاتِ الشَّيْطَانِ، فَتَحَيَّضِي سِتَّةَ أَيَّامٍ أَوْ سَبْعَةً فِي عِلْمِ اللَّهِ تَعَالَى، ثُمَّ اغْتَسِلِي حَتَّى إِذَا رَأَيْتِ أَنَّكِ قَدْ طَهُرْتِ وَاسْتَنْقَيْتِ فَصَلِّي أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ أَوْ ثَلَاثًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَأَيَّامَهَا وَصُومِي».

«Sena e mpa e le e ’ngoe ea likotlo tsa Shaytan, kahoo u nke matsatsi a tšeletseng kapa a supileng ele nako ea ho ilela khoeli (haydh) tsebong ea Allah Ea Phahameng, ebe u ea itlhatsoa (ghusl) ho fihlela ha u bona hore u hloekile ’me u se na litšila ka ho felletseng, ebe u etsa thapelo masiu a mashome a mabeli a metso e mene kapa a mashome a mabeli a metso e meraro le matsatsi a eona, ’me u itime.» Hadith. [E tlalehiloe ke Ahmad, Abu Daud le at-Tirmidhi 'me Hadith ena e tiisitsoe ele sahih (ea 'nete) ke eena62, ho tlalehiloe ho tsoa ho Ahmad hore o e tiisitse ele sahih (ea 'nete), le ho tsoa ho Al-Bukhari hore o e tiisitse ele hasan (e ntle)]63.

'Me polelo ea hae, khotso le mahlohonolo a Allah li be holim'a hae: "matsatsi a tšeletseng kapa a supileng" ha se bakeng sa ho ikhethela, empa ke bakeng sa ho etsa qeto ka ho hakanya, kahoo o lokela ho sheba se haufi haholo le boemo ba hae ho tsoa ho ba tšoanang le eena ka sebopeho sa 'mele le ba haufi le eena ka lilemo le kamano ea lelapa, le ho se haufi haholo le mali a ho ilela khoeli ho tsoa maling a hae, le lintlha tse ling tse joalo tse lokelang ho nkoa. Haeba ho le haufi le bonnete hore ke tse tšeletseng, o lokela ho li nka ele tse tšeletseng, 'me haeba ho le haufi le bonnete hore ke tse supileng, o lokela ho li nka ele tse supileng.

Boemo ba motho ea tšoanang le mosali ea nang le mali a istihādhah (mali a sa tloaelehang a sa amaneng le ha a ilela khoeli):

Ho ka hlaha lebaka ho mosali le bakang ho tsoa mali sethong sa hae sa botšehali, joaloka ho buuoa popelong kapa ka tlaase ho eona, 'me tsena li mefuta e 'meli:

Mofuta oa pele: Ke ha ho tsejoa hore a ke ke a ilela khoeli kamor'a ho buuoa, joalokaha eba ho buuoa ele ho ntšoa ha popelo ka ho feletseng kapa ho e koala ele hore ho se ke ha e-ba le mali a tsoang, kahoo mosali enoa ha a oele tlas'a melao ea mustahadah, empa kahlolo ea hae ke kahlolo ea ea bonang mali a maseha kapa a masootho kapa mongobo kamor'a tlhoeko, kahoo ha a tlohele thapelo kapa ho itima 'me ho kopanela liphate le eena ha ho ea thibeloa, 'me ha ho hlokahale ghusl bakeng sa mali ana, empa o tlameha ho hlatsoa mali ka nako ea thapelo, le ho tlama lesela kapa se tšoanang le lona sethong sa botšehali ho thibela mali ho tsoa, ebe o etsa wudu bakeng sa thapelo 'me ha a ea lokela ho etsa wudu bakeng sa eona ntle le kamor'a hore nako ea eona e kene, haeba e na le nako e itseng joaloka lithapelo tse hlano, ho seng joalo, ke ha a ikemiselitse ho etsa thapelo, joaloka lithapelo tsa boithaopo tse sa lekanyetsoang.

Mofuta oa bobeli: Haeba ho sa tsejoe hore ho ilela khoeli ha hae ho tla emisa kamor'a ho sebetsoa, empa ho ka etsahala hore a be khoeling, molao sebakeng sa hae e ba molao oa mustahaadah, 'me bopaki ba sena se boletsoeng ke polelo ea Moporofeta ﷺ ho Fatimah bint Abi Hubaysh:

«إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ وَلَيْسَ بِالْحَيْضَةِ، فَإِذَا أَقْبَلَتِ الْحَيْضَةُ فَاتْرُكِي الصَّلَاةَ».

«Sena ke mothapo feela, hase ho ilela, kahoo ha nako ea ho ilela e fihla, tlohela thapelo»64.

Hobane polelo ea hae:

«فَإِذَا أَقْبَلَتِ الْحَيْضَةُ»

«Ha nako ea ho ilela khoeli e fihla» Sena se hlalosa hore molao sebakeng sa mosali ea tsoang mali a sa tloaelehang (mustahādhah) o sebetsa ho mosali eo ho ka etsahalang hore a be le nako ea ho ilela khoeli (haydh) e tlang le ho feta, empa ha ele mosali eo ho ke keng ha etsahala hore a be le nako ea ho ilela khoeli, joale mali a hae ke mali a mothapo maemong ohle.

Melao ea Istihadah:

Re ithutile ho se fetileng hore na mali e ba a haydh neng le hore na e ba a istihādhah neng, kahoo haeba ele a haydh, ho sebetsa melao ea haydh, ’me haeba ele a istihādhah, ho sebetsa melao ea istihādhah.

'Me lintlha tse bohlokoa tsa melao ea haydh li se li boletsoe pejana.

Haele melao ea istihādhah e ts'oana le melao ea bohloeki, kahoo ha ho phapang lipakeng tsa mosali ea nang le istihādhah le basali ba hloekileng ntle le ho tse latelang:

Ea pele: Wudhū e fetoha setlamo (Wājib) ho eena bakeng sa Salāh e 'ngoe le e 'ngoe, Ka lebaka la hore Moporofeta (Khotso ea Allah ebe le eena) o itse ho Fatimah bint Abi Hubaish:

«ثُمَّ تَوَضَّئِي لِكُلِّ صَلَاةٍ».

«Ebe u etsa wudhu bakeng sa thapelo e 'ngoe le e 'ngoe». E tlalehiloe ke Al-Bukhari khaolong ea ho hlatsoa mali, Sena se bolela hore ha a etse wudhu bakeng sa thapelo e behetsoeng nako ntle le kamor'a hore nako ea eona e kene. Empa haeba thapelo e se na nako e behiloeng, o etsa wudhu bakeng sa eona ha a ikemisetsa ho e etsa.

Ea bobeli: hore ha a batla ho etsa wudu, o tlameha ho hlatsoa masalla a mali, 'me a tlame lesela holim'a k'hothone sethong sa botšehali ho thibela mali; ho latela polelo ea Moporofeta, khotso le litlhohonolofatso tsa Allah li be holim'a hae, ho Hamnah:

«أَنْعَتُ لَكِ الْكُرْسُفَ فَإِنَّهُ يُذْهِبُ الدَّمَ». قَالَتْ: فَإِنَّهُ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ. قَالَ: «فَاتَّخِذِي ثَوْبًا». قَالَتْ: هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ. قَالَ: «فَتَلَجَّمِي».

"«Ke u khothaletsa k'hothone, hobane e tlosa mali». A re: A mangata ho feta moo. A re: «Joale nka seaparo». A re: A mangata ho feta moo. A re: «Joale itlame ka thata»." Hadith, 'Ha ho kotsi haeba mali a ka tsoa kamor’a moo, hobane Moporofeta ﷺ o ile a re ho Fāṭimah bint Abī Ḥubaysh:

«اجْتَنِبِي الصَّلَاةَ أَيَّامَ حَيْضِكِ، ثُمَّ اغْتَسِلِي وَتَوَضَّئِي لِكُلِّ صَلَاةٍ، ثُمَّ صَلِّي، وَإِنْ قَطَرَ الدَّمُ عَلَى الْحَصِيرِ».

«Tlohela thapelo matsatsing a ho ilela khoeli ha hao, ebe u ea hlapa 'me u hlape 'mele kaofela bakeng sa thapelo e 'ngoe le e 'ngoe, ebe u ea rapela, leha mali a ka rothela mosemeng.» [E tlalehiloe ke Ahmad le Ibn Majah]65.

Ea boraro: Thobalano. Litsebi li fapane mabapi le ho lumelloa ha eona haeba motho a sa tšabe bothata ka ho e qoba, empa pono e nepahetseng ke hore e lumelletsoe ka ho felletseng; hobane basali ba bangata, ba fihlang ho ba leshome kapa ho feta, ba ile ba tsoa mali a sa tloaelehang mehleng ea Moporofeta, khotso le litlhohonolofatso li be holim'a hae, 'me Allah kapa Morumuoa oa Hae ha ba ka ba thibela thobalano le bona. Empa polelong ea Allah:

﴿...فَاعْتَزِلُواْ النِّسَاء فِي الْمَحِيضِ...﴾

{Ka hona, le qobe ho kopanela liphate le basali nakong ea ho ilela khoeli.} [Al-Baqarah:222] Bopaki ba hore ha ho tlamehe ho ba qhelela ka thoko linthong tse ling ntle le seo; 'me hobane thapelo e ea amoheleha ho tsoa ho eena, kahoo thobalano e bobebe, 'me papiso ea thobalano le eena le thobalano le mosali ea ilelang khoeli ha ea nepahala; hobane ha li lekane esita le ho ba reng e thibetsoe, 'me papiso ha e amoheloe moo ho nang le phapang.

Khaolo ea botšelela: Mabapi le mali a kamor'a ho beleha le melao ea ona

Nifaas (mali a kamor'a pelehi): Ke mali a tsoang ka popelong ka lebaka la ho beleha, ekaba 'moho le hona, kapa kamor'a hona, kapa pele ho hona ka matsatsi a mabeli kapa a mararo hammoho le mahlaba a pelehi.

Shaykhul Islam Ibn Taymiyyah o itse: «Seo a se bonang ha a qala ho utloa mahlaba a pelehi ke nifas». Ebile ha a ka a e behela moeli oa matsatsi a mabeli kapa a mararo, 'me seo a se bolelang ke: mahlaba a lateloang ke ho beleha, ho seng joalo hase nifas. Litsebi tsa bolumeli li fapane ka maikutlo: na e na le moeli bakeng sa bonyane le boholo ba eona?. Sheikh Taqī ud-Dīn o itse bukeng ea hae e buang ka mabitso ao Molao oa Allah o amanang le ona le liqeto tsa molao (leq. 37):

“Ha ho na nako e fokolang kapa e telele ka ho fetisisa e behiloeng bakeng sa mali a kamor'a pelehi (nifās). Ha re re mosali o bona mali ka matsatsi a fetang mashome a mane, mashome a tšeletseng kapa mashome a supileng, ebe a khaotsa, mali ao ke a kamor'a pelehi. Empa haeba a tsoela pele ho tsoa, joale ke mali a ho se tloaelehe (istiḥāḍah). Tabeng eo, matsatsi a mashome a mane ke moeli, hobane ke nako e telele ka ho fetisisa e atisang ho bonoa, joalokaha ho bontšitsoe litlalehong tsa Hadith.”

Qotso e felile.

Ke itse: Le ho latela sena, haeba mali a hae a feta matsatsi a mashome a mane, ebile a na le tloaelo ea hore a khaotse kamor'a moo, kapa ho hlaha mats'oao a hore a se a tl'o khaotsa, o tla ema ho fihlela a khaolitse, ho seng joalo o tla hlapa ha a qeta matsatsi a mashome a mane; hobane ke nako e tloaelehileng ntle le haeba e tsamaisana le nako ea hae ea ho ilela khoeli, o tla lula ho fihlela ha nako ea ho ilela khoeli e fela, 'me haeba a khaotsa kamor'a moo, e lokela ho ba joaloka tloaelo ho eena, kahoo o tla etsa ho latela eona nakong e tlang, 'me haeba a tsoela pele, o na le istihadah, o khutlela melaong e fetileng ea istihadah, 'Me haeba a hloeka ka ho khaotsa ha mali ho eena, o hloekile le haeba ele pele ho matsatsi a mashome a mane, kahoo o ea hlapa, a rapele, a itime, ebe monna oa hae a ka kopana le eena, ntle le haeba ho khaotsa hoo ho le ka tlaase ho letsatsi, moo ho se nang molao bakeng sa hona, o boletse sena ho Al-Mughni66.

Nifās ha e netefatsoe ntle le haeba a belehile seo sebōpeho sa motho se bonahalang ho sona, kahoo haeba a ka beleha lesea le senyehileng le lenyenyane leo sebōpeho sa motho se sa bonahaleng ho lona, joale mali a hae ha se mali a nifās, empa ke mali a mothapo, 'me kahlolo ea hae e tla ba kahlolo ea mustahādhah. 'Me nako e khutšoanyane ka ho fetisisa eo sebōpeho sa motho se bonahalang ka eona ke matsatsi a mashome a robeli ho tloha qalong ea bokhachane, 'me hangata e e-ba matsatsi a mashome a robong.

Al-Majd Ibn Taymiyyah o itse: Kahoo haeba a ka bona mali ka letsatsi le leng a tsamaea le mahlaba a pelehi pele ho moo, ha a lokela ho a tsotella, 'me kamor'a moo o tlameha ho ithiba thapelong le ho itimeng (As-Sawm / Siyaam), ebe haeba taba eka hlaka kamor'a ho beleha ka tsela e fapaneng le se neng se bonahala, o tla khutlela morao ebe o oa lefella, empa haeba taba e sa hlaka, kahlolo ea se bonahalang e tla tsoelapele 'me ha ho na ho pheta. E tlalehiloe ho tsoa ho eena ho Sharh al-Iqna'67.

Melao ea Nifaas (mali a kamor'a pelehi):

Melao ea ho tsoa mali kamor'a pelehi e tšoana hantle le melao ea ho ilela khoeli, ntle le ho tse latelang:

Taba ea pele: 'Iddah (nako ea tebello) e nkuoa ka tlhalo eseng ka nifās; hobane haeba tlhalo e bile teng pele ho pelehi, 'iddah e fela ka ho beleha eseng ka nifās, 'me haeba tlhalo e bile teng kamor'a pelehi, o lokela ho emela ho khutla ha haydh joalokaha ho hlalositsoe pejana.

Ea bobeli: Nako ea īlā’ (ha monna a ikana hore a ke ke a kopanela liphate le mosali oa hae) e baloa ho akarelletsa le nako ea ho ilela khoeli, empa nako ea mali a kamor'a pelehi (nifās) ha e baloe.

Al-Ila': Ke hore monna a hlapanye ho tlohela ho etsa thobalano le mosali oa hae ka ho sa feleng kapa ka nako e fetang likhoeli tse 'ne, 'me haeba a hlapanya ebe mosali o batla thobalano ho eena, o fuoa nako ea likhoeli tse 'ne ho tloha ha a hlapanya. Ha e phetheha, o qobelloa ho etsa thobalano kapa ho arohana le eena ka kopo ea mosali. 'Me nakong ena, haeba mosali a e-ba le nifas, ha e baloe khahlanong le monna, 'me e ekeletsoa likhoeling tse 'ne ho ea ka bolelele ba eona, ho fapana le haydh kaha nako ea eona e baloa khahlanong le monna.

Ea boraro: Kholo (bulūgh) e fihleloa ka haydh (ho ilela khoeli) ebile ha e fihleloe ka nifās; hobane mosali a ke ke a emola ho fihlela a ntša peo, kahoo ho fihleloa ha kholo ho etsahala ka ho ntša peo ho bileng teng pele ho boimana.

Ea bone: hore haeba mali a ho ilela khoeli a khaotsa ebe a khutla nakong e tloaelehileng, ruri ke ho ilela khoeli, joaloka haeba nako ea hae e tloaelehileng ele matsatsi a robeli, 'me a bona ho ilela khoeli ka matsatsi a mane, ebe ho khaotsa ka matsatsi a mabeli, ebe ho khutla ka letsatsi la bosupa le la borobeli, joale ho khutla hona ruri ke ho ilela khoeli, hoo melao ea ho ilela khoeli e sebetsang ho hona, Haele ka mali a kamor'a ho beleha, haeba a khaotsa pele ho matsatsi a mashome a mane 'me a khutla nakong ea matsatsi a mashome a mane, a belaetsa, kahoo o tlameha ho rapela le ho itima tse tlamang ka nako ea tsona e behetsoeng 'me o hanetsoe seo mosali ea matsatsing a a se hanetsoeng, ntle le mesebetsi e tlamang, 'me o tla lefa kamor'a tlhoekiso ea hae seo a se entseng nakong ea mali ana ho seo mosali ea matsatsing a tlamehang ho se lefa. Sena ke se tsebahalang har'a litsebi tsa molao tsa Hanbali68.

Se nepahetseng ke hore, haeba mali a khutlela ho eena nakong eo e ka bang nifās, joale ke nifās; ho seng joalo ke mali a khoeli le khoeli a bomme (haydh), ntle le haeba a tsoela pele ho eena, 'me boemong boo e ba istihādhah.

'Me sena se haufi le seo a se qotsitseng ho Al-Mughni69 ho tsoa ho Imam Malik, e se eka Allah A ka mo hauhela, moo a itseng: Le Malik a re: «Haeba a bona mali kamor'a matsatsi a mabeli kapa a mararo - ho bolelang: ho tloha ho khaotseng ha ona - ke nifās, ho seng joalo ke haydh.» 'Me sena ke se tsamaellanang le khetho ea Sheikhul Islam, Ibn Taymiyyah, e se eka Allah A ka mo hauhela.

Ha ho letho le belaetsang litabeng tsa mali ho ea ka 'nete empa pelaelo ke ntho e lekanyelitsoeng eo batho ba fapaneng ho eona ho latela tsebo le kutloisiso ea bona, 'me Buka le Sunnah li na le tlhaloso ea ntho e 'ngoe le e 'ngoe, ebile Allah Ea Phahameng Ha A tlama motho ofe kapa ofe ho itima habeli, kapa ho etsa Tawaf habeli, ntle le haeba ho na le phoso ho ea pele e ke keng ea lokisoa haese ka ho e etsa hape, empa moo mohlanka a entseng seo a ka se khonang mabapi le boikarabello ho latela matla a hae, o lokolotsoe molatong, joalokaha Ea Matla Ohle A boletse:

﴿لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ...﴾

{Allah Ha A imetse moea leha ele ofe ntle le bokhoni ba ona…} [Al-Baqarah: 286], A boela A re:

﴿فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُمۡ...﴾

{Ka hona, tšabang Allah ka hohle kamoo le ka khonang.} [At-Taghabun: 16].

Phapang ea bohlano lipakeng tsa ho ilela khoeli le ho tsoa mali kamor'a ho beleha: ke hore nakong ea ho ilela khoeli, haeba a hloeka pele ho nako ea hae e tloaelehileng, ho lumelletsoe hore monna oa hae a kopane le eena ntle le hore ho se ratehe, empa nakong ea ho tsoa mali kamor'a ho beleha, haeba a hloeka pele ho matsatsi a mashome a mane, ho nkoa ho sa ratehe hore monna oa hae a kopane le eena ho latela pono e tsebahalang ea madhhab, 'me se nepahetseng ke hore ha a thibeloa hore a kopane le eena, Ena ke polelo ea bongata ba litsebi; hobane ho se ratehe (Makruh) ke kahlolo ea semolao e hlokang bopaki ba semolao, 'Me ha ho letho tabeng ena haese se boletsoeng ke Imam Ahmad ho tsoa ho Uthman ibn Abi al-As, hore o ile a tla ho eena pele ho matsatsi a mashome a mane, 'me a re: U se ke ua nkatamela70.

Sena ha se bolele hore ke ketso e sa rateheng (Makruh); hobane e ka 'na eaba se tsoa ho eena ele mokhoa oa ho itlhokomela, ka ts'abo ea hore mosali ha a e-s'o be le bonnete ba ho hloeka (At-Tuhr), kapa hore mali a ka qala ho tsoa hape ka lebaka la thobalano, kapa ka mabaka a mang a fapaneng. 'Me Allah Ke Eena Ea tsebang ka ho fetisisa.

Khaolo ea Bosupa: Mabapi le tšebeliso ea se thibelang ho ilela khoeli kapa se ho tlisang, le se thibelang boimana kapa se bo ntšang.

Ho sebelisa ha mosali se thibelang ho ilela khoeli ho lumelloa ka lipehelo tse peli:

Ea pele: hore ho se be le ts'abo ea kotsi ho eona, empa haeba ho na le ts'abo ea kotsi ho eona ka lebaka la seo, ha ho ea lumelleha; ho latela polelo ea Allah Ea Phahameng:

﴿...وَلَا تُلۡقُواْ بِأَيۡدِيكُمۡ إِلَى ٱلتَّهۡلُكَةِ...﴾

{Me le se ke la itahlela timelong ka matsoho a lona.} [Al-Baqarah: 195],

﴿...وَلَا تَقۡتُلُوٓاْ أَنفُسَكُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُمۡ رَحِيمٗا﴾

{...Le se ke la ipolaea. Ruri Allah Ke Ea Lereko ho lona.} [an-Nisā’: 29].

Ea bobeli: hore seo se be ka tumello ea monna haeba se mo ama, joaloka: hore mosali a be nakong ea tebello (iddah) ho eena ka tsela eo eleng setlamo ho monna ho mo hlokomela (ho fana ka nafaqah), ebe mosali o sebelisa se thibelang haydh; ele hore nako e lelefale ’me tlhokomelo ea hae (nafaqah) e eketsehe holim'a monna, kahoo ha e lumellehe ho eena ho sebelisa se thibelang haydh ka nako eo haese ka tumello ea hae, Ka mokhoa o tšoanang, haeba ho pakoa hore ho thibela ho ilela khoeli ho thibela boimana, ho hlokahala tumello ea monna, 'me moo ho lumelletsoeng, ho molemo ho se e sebelise, haese ka lebaka la tlhoko; hobane ho ho tlohela tlholeho kamoo eleng ka teng ho haufi le ho boloka bophelo bo botle le polokeho.

'Me haele ho sebelisa se tlisang Haydh (ho ilela khoeli), le hona ho lumelletsoe ka lipehelo tse peli:

Ea pele: Ho se e sebelise ele leqheka la ho tlohela wājib (ntho e tlamang), joaloka ho e sebelisa haufi le Ramadhan ka sepheeo sa ho se itime kapa ho tlohela thapelo ka eona, le tse ling tse joalo.

Ea bobeli: Hore sena se be ka tumello ea monna; hobane ho ilela khoeli (hāidh) ho mo thibela ho ithabisa ka botlalo, kahoo ha ho lumelloe ho sebelisa se thibelang tokelo ea hae ntle le ka khotsofalo ea hae, le haeba mosali a hlaliloe (talāq), hobane sena se potlakisa ho felisa tokelo ea monna ea ho mo khutlisa (raj'ah) haeba a ntse a e-na le tokelo ea ho mo khutlisa.

Haele tšebeliso ea lintho tse thibelang bokhachane, e mefuta e 'meli:

Ea pele: hore a ho thibele ka tsela e tsoelang pele, sena ha ho ea lumelleha; hobane ho emisa kemolo 'me ho fokotsa tsoalo, eleng se khahlanong le sepheeo sa molao oa Molimo (Shar'iah), sa ho atisa sechaba sa Mamoseleme; hape hobane ha ho na tiisetso ea hore bana ba hae ba leng teng ba ke ke ba shoa ebe o sala ele mohlolohali ea se nang bana.

Ea bobeli: Ke ho bo thibela ka nakoana, joaloka: haeba mosali a ima khafetsa, ’me boimana bo mo khathatsa, ebe o batla ho hlophisa boimana ba hae hang lilemong tse peli, kapa ho hong ho ts'oanang le hoo, sena se lumelletsoe, ka boemo ba hore monna oa hae a fane ka tumello, ’me ho se be le kotsi ho eena, 'Me bopaki ba sena ke hore barutuoa ba Moporofeta (Sahaba) ba ne ba etsa ‘azl le basali ba bona mehleng ea Moporofeta ﷺ ele hore basali ba bona ba se ke ba ima71, ’me ha ba ka ba thibeloa ho etsa joalo. ’Me ‘azl ke ha monna a kopana le mosali oa hae ebe oa ikhula nakong ea ho ntša peo, ele hore a ntšetse peo ka ntle ho setho sa botšehali.

’Me haele tšebeliso ea lintho tse ntšang mpa, e mefuta e ’meli:

La pele: Hore a ikemisetse ka ho e ntša (mpa) ho e senya, 'me sena haeba e le kamor'a hore e bululeloe ka moea (phefumoloho), se thibetsoe (haram), ntle le pelaelo; hobane ke polao ea moea o senang molato kantle ho tokelo, 'me polao ea moea o senang molato e thibetsoe ke Buka (Qur'an) le Sunnah le tumellano ea Mamoseleme, 'Me haeba e ne e le pele moea o bululeloa ho eona, litsebi li ile tsa fapana ka ho lumelloa ha eona: ba bang ba e lumelletse, ba bang ba e thibetse, 'me ba bang ho bona ba re: e lumelletsoe hafeela e e-so be mali a hoammeng. Eleng ho re: hafeela ho e-so fete matsatsi a mashome a mane ho eona, 'me ba bang ho bona ba re: e lumelletsoe hafeela pōpo ea motho e e-so bonahale ho eona.

Se sireletsehileng ka ho fetisisa ke ho thibela ho tlosoa ha bokhachane (ho ntša mpa) ntle le ha ho na le tlhoko, joaloka haeba 'm'e a kula ;me a sa khone ho mamella bokhachane kapa se tšoanang le sena, ebe joale ho lumelloa ho bo tlosa ka nako eo, ntle le haeba ho fetile nako eo ka eona popo ea motho e ka bonahalang, moo teng ha e lumellehe, 'me Allah Ke Eena Ea tsebang ka ho fetisisa.

Ea bobeli: Hore ho se ke ha e-ba le maikemisetso a ho senya lesea ha le theoloa, ka hore teko ea ho le theola e be qetellong ea nako ea boimana le ha nako ea ho pepa e atametse, sena se ea lumelloa, ka pehelo ea hore ho se ke ha e-ba le kotsi ho ’mè, kapa ho ngoana, le hore taba ena e se ke ea hloka ho buuoa, empa haeba ho hlokahala hore ho buuoe, ho na le maemo a mane:

Ea pele: Hore 'm'e a be a phela 'me lesea le pōpelong le phela, ka hona ts'ebetso ea ho buuoa ha e lumelloe haese feela bakeng sa tlhokahalo, ka hore pelehi ea hae e thatafale 'me a hloke ts'ebetso ea ho buuoa. Sena ke hobane 'mele ke amanah (peheletso) ho mohlanka, ka hona, ha a tsʼoanela ho etsa letho ho ona le ts'ajoang hore le ka tlisa kotsi haese bakeng se molemo o moholo; le hobane mohlomong a ka nahana hore ha ho na kotsi ts'ebetsong ea ho buuoa empa kotsi ebe ea hlaha.

Ea bobeli: Hore 'm'e a be a hlokahetse le lesea le ka mpeng le hlokahetse, kahoo ha ho lumellehe ho etsa tšebetso ea ho mo buoa bakeng sa ho le ntša ka lebaka la ho hloka molemo.

Ea boraro: Hore 'm'e a be a phela empa lesea le pōpelong le shoele, kahoo ho lumelloa ho etsa opereishene bakeng sa ho le ntša, ntle le ha ho tšajoa hore seo se tla nts'a 'm'e kotsi; hobane taba e hlakile - 'me Allah O tseba ka ho fetisisa - ke hore lesea ha le shoele le ke ke la itsoela kantle ho opereishene, kahoo ho lula ha lona ka mpeng ea hae ho tla mo thibela ho ba moimana nakong e tlang, 'me ho tla mo thatafalla, hape a ka nna a lula a se na monna haeba a le nakong ea tebello (iddah) ea monna oa pejana.

Ea bone: Hore 'm'e o shoele 'me lesea le sa phela, joale haeba ho se na ts'epo ea hore le tla phela, ha ho ea lumelleha ho sebetsa 'm'e (ho etsa oporeishene).

'Me haeba ho na le tšepo ea bophelo ba hae, 'me haeba karolo ea hae ese e tsoile, mpa ea 'm'e e tlameha ho sehoa ele ho ntša karolo e setseng ea hae, empa haeba ho se letho la hae le tsoileng, barutehi ba rona (eka Allah A ka ba hauhela) ba itse: mpa ea 'm'e ha e sehoe ho ntša lesea le sa tsoaloang; hobane seo ke ho holofatsa setopo, empa kahlolo e nepahetseng ke hore mpa e tlameha ho sehoa haeba ho sa khonehe ho mo ntša ntle le ho etsa joalo, Sena ke khetho ea Ibn Hubayrah, o itse ho Al-Insaf72: 'Me ke hona ho loketseng haholo.

Ke itse: haholo-holo nakong ena ea rona, ho etsa tšebetso ea ho buoa ha se ho holofatsa; hobane mpa e ea sehoa ebe ea rokoa, 'me hobane tlhompho ea ea phelang e kholo ho feta tlhompho ea ea shoeleng; le hobane ho pholosa ea senang molato timelong ke setlamo, 'me lesea le ka mpeng ke motho ea senang molato, kahoo ho tlama ho le pholosa. ’Me Allah O tseba ka ho fetisisa.

Tlhokomeliso: Maemong ao ho lumelloang ho ntša mpa ho ona ho tse boletsoeng pejana, ho tlameha ho ba le tumello ea eo ngoana eleng oa hae tabeng eo, joaloka monna.

Sena ke qetello ea seo re neng re batla ho se ngola tabeng ena ea bohlokoa, 'me ho eona re itekanyelitse metheong ea litaba le melaong ea tsona; ho seng joalo makala a tsona, lintlha tsa tsona tse qaqileng, le se etsahalang ho basali mabapi le sena, ke leoatle le se nang lebopo. Empa ea nang le kutloisiso o khona ho khutlisetsa makala metheong ea ona, le lintlha tse nyane ho tse akaretsang le melaong ea tsona, le ho bapisa lintho le tse ts'oanang le tsona.

'Me Mufti o ts'oanetse ho tseba hore ke mohokahanyi pakeng tsa Allah le libopuoa tsa Hae ho phatlalatseng seo Barumuoa ba Hae ba tlileng le sona, le ho se hlakisetsa libopuoa, le hore o ikarabella ho se kahar'a Buka le Sunnah, kaha ke eona mehloli e 'meli eo mohlanka a behetsoeng boikarabelo ba ho e utloisisa, le ho sebetsa ka eona, ’Me ntho e ’ngoe le e ’ngoe e hanyetsang Buka le Sunnah ke phoso, e tlameha ho khutlisetsoa ho ea e buileng, ’me ha ho lumellehe ho sebetsa ka eona, le haeba ea e buileng a ka ba a e-na le boikemelo a entse boiteko (mujtahid) ’me a putsoa bakeng sa boiteko ba hae, empa motho emong ea tsebang phoso ea hae ha ho lumellehe ho eena ho e amohela.

Mufti o tlameha hore maikemisetso a hae a hloeke a be sebakeng sa ho thabisa Allah Ea Holimo-limo, 'me a kope thuso ea Hae ketsahalong e 'ngoe le e 'ngoe e mo hlahelang, le ho Mo kopa Ea Holimo-limo hore A mo atlehise ho lula a tiile le ho etsa se nepahetseng.

O tlameha hore seo a itšetlehang ka sona e be se tlileng ka Bukeng ea Allah (Qur’ān) le Sunnah, ’me a hlahlobe le ho etsa lipatlisiso ho tsona, kapa ho seo ho ka thusoang ka sona ho tsoa lipuong tsa litsebi tsa bolumeli bakeng sa ho li utloisisa.

'Me hangata ho hlaha taba e itseng, ebe motho o e batlisisa ho seo a ka se khonang mantsoeng a litsebi, ebe ha a fumane se mo khotsofatsang mabapi le kahlolo ea eona, 'me mohlomong a ka se fumane e boletsoe ho hang, 'Me haeba a khutlela Bukeng le ho Sunnah, kahlolo ea tsona e tla hlaka ho eena kapele le pepenene, 'me hoo ho ea ka botšepehi, tsebo le kutloisiso.

Mufti o tlameha ho nka nako ea hae mabapi le molao ha a sa hlakeloa, ’me a se ke a potlaka, hobane ke melao e mekae eo a potlaketseng ho fana ka eona, ebe ho hlaka ho eena kamor’a ho shebisisa hanyane hore o entse phoso ho eona, ’me a ikoahlaele seo, mohlomong a be a sitoe ho lokisa seo a seng a fane ka fatwa ka sona!.

Haele Mufti, haeba batho ba mo tseba ka ho se potlake le ho netefatsa litaba, ba tšepa polelo ea hae 'me ba e natsa; empa haeba ba mo bona a potlaka, 'me motho ea potlakang o etsa liphoso tse ngata, ha ba na ho ba le tšepo ho seo a fanang ka kahlolo ea bolumeli ho sona. Ka hona, ka lebaka la ho potlaka le liphoso tsa hae, o tla be a itimme a bile a timme ba bang tsebo le nepo tseo a nang le tsona.

Re kopa Allah Ea Phahameng hore A re tataise le banab'abo rona ba Mamoseleme tseleng ea Hae e otlolohileng, le hore A re hlokomele ka tlhokomelo ea Hae, 'me A re sireletse liphosong ka tšireletso ea Hae, ruri, ke Eena Ea Fanang, Ea Lereko; 'me khotso le litlhohonolofatso tsa Allah li be holim'a Moporofeta oa rona Muhammad, le holim'a lelapa la hae le barutuoa ba hae kaofela. 'Me thoriso e be ho Allah, Eo ka mohau oa Hae mesebetsi e metle e phethoang.

E phethetsoe ka pene ea mofutsana ho Molimo.

Muhammad bin Salih Al-ʼUthaymeen

Nakong ea Dhuha ka letsatsi la Jumu'ah

14 Sha'ban selemo sa 1392 Kamor'a hijrah

 

 

***

Lethathamo la litaba

 

Khaolo ea Pele: Mabapi le moelelo oa ho ilela khoeli le bohlale ba eona. 5

Khaolo ea bobeli: Mabapi le nako ea haydh (ho ilela khoeli) le bolelele ba eona. 6

Khaolo ea Boraro: Mabapi le maemo a tšohanyetso a ho ilela khoeli 17

Khaolo ea bone: Melao ea haydh 23

Khaolo ea bohlano: Istihādhah le melao ea eona 46

Maemo a istihādhah: 48

Boemo ba motho ea tšoanang le mosali ea nang le mali a istihādhah (mali a sa tloaelehang a sa amaneng le ha a ilela khoeli): 54

Melao ea Istihadah: 55

Khaolo ea botšelela: Mabapi le mali a kamor'a ho beleha le melao ea ona 58

Melao ea Nifaas (mali a kamor'a pelehi): 61

Khaolo ea Bosupa: Mabapi le tšebeliso ea se thibelang ho ilela khoeli kapa se ho tlisang, le se thibelang boimana kapa se bo ntšang. 65

***

st130v3.1 - 11/11/2026


E tlalehiloe ke Al-Bukhari ho Buka ea Haydh, khaolo: mosali ea nang le haydh (matsatsi a ho ilela khoeli) o phetha metheo eohle (manāsik) ea Umrah ntle le ho etsa tawāf ho Ntlo (Ka‘bah), nomoro ea (305); le Muslim ho Buka ea Hajj, khaolo ea tlhaloso ea mefuta ea ihrām, nomoro ea (1211).

E tlalehiloe ke Al-Bukhārī, Buka ea Umrah, khaolo e buang ka hore moputso oa Umrah o lekana le boima le mathata a bileng teng leetong leo, Hadith ea nomoro (1662); le Muslim, Buka ea Hajj, khaolo e hlalosang mefuta ea Ihrām, Hadith ea nomoro (1211)..

Lengolo la Mabitso ao Mofani oa Molao a amantseng likahlolo le 'ona (leq. 35)

Mohloli o fetileng (leq: 36).

Mohloli o boletsoeng pele (leq.: 38).

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea Tumelo, Khaolo ea Bolumeli bo Bonolo, nomoro ea (39), ho tsoa ho hadith ea Abu Hurairah, e se eka Allah A ka khahlisoa ke eena.

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea Makhabane, Khaolo ea Litšobotsi tsa Moporofeta, khotso le mahlohonolo a Allah a be holim'a hae, nomoro ea (3560), le Muslim: Buka ea Makhabane, Khaolo ea ho ikarola ha hae, khotso le mahlohonolo a Allah a be holim'a hae, libeng, nomoro ea (77/2327).

Majmoo' al-Fatawa (19/238-239).

Bohareng (356/2).

" Sheba: "al-Mughni" (405/1)."

Al-Mudawwanah (1/155), An-Nawādir waz-Ziyādāt (1/136).

Ikhtilaf al-Fuqaha ea Al-Marwazi (leq: 193), Al-Awsat (2/239).

Al-Umm (82/1).

Pokello ea lifatwa (238/19-239).

"Al-Mughni" (396/1)

E tlalehiloe ke Abu Dawud: Buka ea Tlhoekiso, Khaolo e mabapi le mosali ea bonang lero le lerotho le le lesehla kamor'a ho hloeka, nomoro ea (307).

Hadith ena e tlalehiloe ke Al-Bukhari bukeng ea Haidh, khaolong e buang ka metsi a masehla le a masootho ka ntle ho matsatsi a Haidh, nomoro ea (326).

Fath al-Bari (1/426).

Sahih al-Bukhari (1/ 71).

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea ho ilela khoeli, Khaolo ea ho qala le ho fela ha ho ilela khoeli, pele ho Hadith nomoro ea (320).

al-Umm (1/83-84).

E tlalehiloe ho tsoa ho bona ho Al-Insaf.

Al-Asl (19/2-20)

"Al-Mughni" (226/1).

"Al-Mughni" (257/1).

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea Linako tsa Thapelo, Khaolo ea motho ea fumaneng raka'ah thapelong, Nomoro ea (580). Le Muslim: Buka ea Masjid le libaka tsa thapelo, Khaolo ea motho ea fumaneng raka'ah ea thapelo o fumane thapelo eo, Nomoro ea (607), ho tsoa ho hadith ea Abu Hurayrah, e se eka Allah A ka khahlisoa ke eena.

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea Linako tsa Thapelo, Khaolo ea ea fumaneng raka'ah ea Fajr, Nomoro ea (579), le Muslim: Buka ea Masjid le libaka tsa thapelo, Khaolo ea ea fumaneng raka'ah o fumane thapelo eo, Nomoro ea (608), ho tsoa ho hadith ea Abu Hurairah, e se eka Allah a ka khahlisoa ke eena.

"Al-Majmū‘" Tlhaloso ea Al-Muhadhdhab (3/70).

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea ho ilela khoeli, Khaolo ea ho bala ha monna a le seropeng sa mosali oa hae ha a iletse khoeli, nomoro ea (297). Le Muslim: Buka ea ho ilela khoeli, Khaolo ea ho itšetleha ha monna seropeng sa mosali oa hae ha a iletse khoeli le ho bala Qur'an, nomoro ea (301), ho tsoa ho hadith ea Aisha, e se eka Allah a ka khahlisoa ke eena.

E tlalehiloe ke Al-Bukhārī: Buka ea ho ilela khoeli (Hayd), khaolo ea ho ba teng ha mosali ea ilelang khoeli matsatsing a Eidayn le thapelong ea Mamoseleme, le hore ba se atamele sebaka sa thapelo, nomoro ea (324). Le Muslim: Buka ea Thapelo ea Eidayn, khaolo e buang ka tumello ea ho tsoa ha basali matsatsing a Eidayn ho ea sebakeng sa thapelo le ho ba teng ho khutbah, ba arohane le banna, nomoro ea (890).

Al-Majmo'u (2/ 357).

Sheba Sahih al-Bukhari: Buka ea Haydh, khaolo: mosali ea ilelang khoeli o etsa manasik kaofela ntle le ho etsa tawāf ho Ntlo (Ka‘bah), le Fath al-Bari (1/ 407-408).

Fath al-Bari (1/ 408).

"Al-Awsat" (2/ 223).

Al-Majmo'u (2/ 356).

Fath al-Bari (1/408).

E fanyehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea ho ilela Khoeli, Khaolo: Mosali ea ilelang khoeli o etsa litšebeletso tsohle ntle le ho potoloha Ntlo (ka'abah), pele ho Hadith ea nomoro ea (305).

E tlalehiloe ke At-Tirmidhi Likhaolong tsa Taharah, khaolong e buang ka motho ea (junub) ea sa hloekang le mosali ea ilelang khoeli hore ha ba bale Qur'an, nomoro ea (131).

Bona: Al'alal ea At-Tirmidhi (leq: 69/ tlhophiso ea eona), le As-Sunan Al-Kubra ea Al-Bayhaqi (1/ 309), le Al-Ahkam Al-Shar'iyyah ea Ibn Abd al-Haqq (1/ 504), le Nasbur Raayah Az-Zayla'i (1/ 195).

Majmoo' al-Fatawa (26/ 191).

Hadith ena e tlalehiloe ke Al-Bukhari Bukeng ea Haydh, khaolong e buang ka hore mosali ea ilelang khoeli ha a lefe lithapelo, nomoro ea (321). Le ke Muslim Bukeng ea Haydh, khaolong e buang ka ho tlama ha ho etsa (qadā’) matsatsi a ho itima ho mosali ea ilelang khoeli empa e seng lithapelo, nomoro ea (335). 'Me mantsoe ke a Muslim.

E tlalehiloe ke Al-Bukhari Bukeng ea Tsebo, khaolong e buang ka lihlong tsebong, nomoro ea (130). Le Muslim Bukeng ea ho ilela khoeli, khaolong e buang ka setlamo sa ho itlhatsoa ho mosali..., nomoro ea (313).

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea ho Itima lijo, Khaolo ea ho hlapa ha motho ea itimang, nomoro ea (1931). Le Muslim: Buka ea ho Itima, Khaolo ea bonnete ba ho itima ha motho ea chabeloang ke mafube a sa hloeka, nomoro ea (1109).

E tlalehiloe ke Al-Bukhari bukeng ea ho ilela khoeli, khaolo ea hore mosali ea ilelang khoeli o etsa litšebeletso tsohle ntle le ho potoloha Ntlo, nomoro ea (305). Le Muslim bukeng ea Hajj, khaolo ea tlhaloso ea mefuta ea Ihram, nomoro ea (1211).

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea Hajj, Khaolo ea Tawaf ea ho salisa, nomoro (1755). Le Muslim: Buka ea Hajj, Khaolo ea ho tlama ha Tawaf ea ho salisa le ho tlosoa ha eona ho mosali ea matsatsing, nomoro (1328).

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea Hajj, Khaolo ea haeba mosali a ilela khoeli kamor'a ho etsa Ifadah, nomoro (1757). Le Muslim: Buka ea Hajj, Khaolo ea ho tlama ha Tawaf ea ho salisa, nomoro (1211).

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea ho ilela khoeli (Hayd), Khaolo ea ho ba teng ha mosali ea iletseng khoeli matsatsing a li-Eid tse peli le thapelong ea Mamoseleme, le hore ba ikarole sebakeng sa thapelo (musalla), Nomoro ea (324). Le Muslim: Buka ea Thapelo ea li-Eid tse peli, Khaolo ea ho boleloa ha tumello ea ho tsoa ha basali ka matsatsi a li-Eid tse peli ho ea sebakeng sa thapelo le ho ba teng nakong ea khutbah, ba arohane le banna, Nomoro ea (890).

E tlalehiloe ke Muslim Bukeng ea Hayd, khaolong e buang ka tumello ea hore mosali ea khoeling a hlatsoe hlooho ea monna oa hae, nomoro ea (302).

E tlalehiloe ke al-Bukhari Bukeng ea ho ilela Khoeli, khaolong e buang ka ho atamela mosali ea ilelang khoeli, nomoro ea (301). Le ke Muslim Bukeng ea ho ilela khoeli, khaolong e buang ka ho atamela mosali ea ilelang khoeli ka holim'a seaparo, nomoro ea (293).

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea Tlhalo, nomoro ea (5251). Le Muslim: Buka ea Tlhalo, khaolo ea thibelo ea ho hlala mosali ea matsatsing ntle le tumello ea hae, le hore haeba a tlola sena tlhalo e ea etsahala, 'me o laeloa ho mo khutlisa, nomoro ea (1471), ho tsoa ho Hadith ea Ibn Umar, e se eka Allah A ka khahlisoa ke bona bobeli.

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea Tlhalo, Khaolo ea Khul' le mokhoa oa tlhalo ho eona, nomoro ea (5273), ho tsoa ho hadith ea Ibn Abbas, e se eka Allah A ka khahlisoa ke bona ba babeli.

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea ho ilela khoeli, Khaolo ea ho qala le ho fela ha ho ilela khoeli, nomoro ea (320), le Muslim: Buka ea ho ilela khoeli, Khaolo ea mosali ea tsoang mali a sa tloaelehang, ho itlhatsoa ha hae le thapelo ea hae, nomoro ea (333), ho tsoa ho hadith ea Aisha, e se eka Allah A ka khahlisoa ke eena.

E tlalehiloe ke Al-Bukhari Bukeng ea Haydh, khaolong e buang ka ho hlatsoa ha haydh, nomoro ea (315), le ke Muslim Bukeng ea Haydh, khaolong e buang ka ho khothaletsoa ha tšebeliso ea sekotoana sa musk sebakeng sa mali ke ea hlatsoang ho tsoa ho haydh, nomoro ea (332), ho tsoa ho hadith ea Aisha - eka Allah A ka khahlisoa ke eena.

E tlalehiloe ke Muslim: Buka ea ho ilela khoeli, Khaolo ea kahlolo ea moriri o thathiloeng oa mosali ea hlapang, nomoro ea (330), ho tsoa ho hadith ea Ummu Salamah, e se eka Allah A ka khahlisoa ke eena.

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea ho itlhatsoa, Khaolo ea ho hlatsoa mali, nomoro ea (228), le Muslim: Buka ea ho ilela khoeli, Khaolo ea mosali ea tsoang mali a sa khaotseng, ho itlhatsoa ha hae le thapelo ea hae, nomoro ea (333), ho tsoa ho hadith ea Aisha, e se eka Allah A ka khahlisoa ke eena.

E tlalehiloe ke Ahmad (6/ 349), le Abu Dawud: Bukeng ea Taharah, khaolong e buang ka ea reng ha nako ea ho ilela khoeli e qala o tlohela thapelo, nomoro ea (287), le At-Tirmidhi: Likhaolong tsa Taharah, khaolong e buang ka mosali ea tsoang mali a sa khaotseng hore a kopanye lithapelo tse peli ka tlhapo e le 'ngoe, nomoro ea (128), ho tsoa ho hadith ea Hamnah bint Jahsh, eka Allah A ka khahlisoa ke eena.

Sunan at-Tirmidhi: Likhaolong tsa Taharah, khaolong e buang ka mustahādhah (mosali ea tsoang mali a sa khaotseng) hore o kopanya lithapelo tse peli ka ho hlapa ho feletseng (Ghusl) ho le leng, kamor'a hadith nomoro ea (128).

Hadith ena e tlalehiloe ke Al-Bukhari Bukeng ea Haidh, khaolong e buang ka Haidh, le seo basali ba tšeptjoang ho sona mabapi le Haidh le boimana ho seo se ka khonehang ho ba Haidh, nomoro ea (325), ho tsoa ho hadith ea Aisha, eka Allah A ka khahlisoa ke eena.

E tlalehiloe ke Muslim: Buka ea ho ilela khoeli, Khaolo ea mosali ea tsoang mali a sa khaotseng, ho itlhatsoa ha hae le thapelo ea hae, nomoro ea (334), ho tsoa ho hadith ea Aisha, eka Allah A ka khahlisoa ke eena.

E tlalehiloe ke Abu Dawud: Buka ea Tlhoekiso, Khaolo ea ea reng ha ho ilela khoeli ho qala, o tlohela thapelo, nomoro ea (286), le An-Nasa'i: Buka ea Tlhoekiso, Khaolo ea se tlileng ka mosali ea tsoang mali a sa tloaelehang ea tsebang matsatsi a hae a ho ilela khoeli, pele mali a tsoela pele ho tsoa, nomoro ea (211), le Ibn Majah: Buka ea Tlhoekiso le meetlo ea eona, Khaolo ea se tlileng ka mosali ea tsoang mali a sa tloaelehang ea tsebang matsatsi a hae a ho ilela khoeli, pele mali a tsoela pele ho tsoa, nomoro ea (620), le Ibn Hibban ho Sahih ea hae (1348), le Al-Hakim ho Al-Mustadrak (618), ho tsoa ho hadith ea Aisha, e se eka Allah A ka khahlisoa ke eena.

E tlalehiloe ke Ahmad (6/ 439), le Abu Dawud Bukeng ea Taharah, khaolong e buang ka ea reng ha matsatsi a ho ilela khoeli a qala o tlohela thapelo, nomoro ea (287), le At-Tirmidhi Likhaolong tsa Taharah, khaolong e buang ka mustahadhah hore o kopanya lithapelo tse peli ka ho tola hanngoe, nomoro ea (128), ho tsoa ho hadith ea Hamnah bint Jahsh, e se eka Allah A ka khahlisoa ke eena.

Sunan At-Tirmidhi: Likhaolong tsa Bohloeki (Taharah), khaolong e buang ka mosali ea tsoang mali a sa tloaelehang (Istihadhah) hore o kopanya lithapelo tse peli ka ho hlapa ho feletseng (Ghusl) ho le leng, kamor'a hadith nomoro ea (128).

E tlalehiloe ke Al-Bukhari Bukeng ea Wudhu’, khaolong e buang ka ho hlatsoa mali, nomoro ea (228), le Muslim Bukeng ea Hayd, khaolong e buang ka mustahadah le ho hlatsoa ha hae le thapelo ea hae, nomoro ea (333), ho tsoa ho hadith ea Aisha, Eka Allah A ka khahlisoa ke bona ka bobeli.

E tlalehiloe ke Ahmad (6/ 204), le Ibn Majah, Buka ea Tlhoekiso le Sunnah tsa eona, Khaolo ea se tlileng mabapi le mosali ea tsoang mali a sa khaotse ea balileng matsatsi a hae a ho ilela khoeli, pele mali a tsoela pele ho eena, Nomoro ea (624), ho tsoa ho hadith ea Aisha, e se eka Allah A ka khahlisoa ke eena.

Al-Mughni (252/1-253).

"Kashshāf al-Qinā‘" (219/1)

Al-Mughni (253/1).

" "Al-Mughni" (253/1)."

Al-Mughni (2/ 252), le tlaleho ea Uthman bin Abi Al-Aas e tlalehiloe ke Abd al-Razzaq bukeng ea Al-Musannaf ka nomoro ea (1202), le Ibn Abi Shaybah bukeng ea Al-Musannaf ka nomoro ea (17450), le Ad-Darimi bukeng ea As-Sunan ka nomoro ea (990), le Ibn al-Jarud bukeng ea Al-Muntaqa ka nomoro ea (118).

E tlalehiloe ke Al-Bukhari: Buka ea Lenyalo, Khaolo ea Al-Azl, ka nomoro ea (5209), le Muslim: Buka ea Lenyalo, Khaolo ea kahlolo ea Al-Azl, ka nomoro ea (1440), ho tsoa ho hadith ea Jabir, e se eka Allah A ka khotsofatsoa ke eena.

Al-Insaf (556/2).

Melao ea mosali ea ferekaneng mabapi le ho ilela khoeli, ea Ad-Darimi (leq: 17).