التَّحْذِيرُ مِنَ البِدَعِ
Isixwayiso NgamaBid'ah
لِسَمَاحَةِ الشَّيْخِ العَلَّامَةِ
عَبْدِ العَزِيزِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ بَازٍ
رَحِمَهُ اللهُ
Umbhali Isungulwe ngumfundisi
uAbdul Aziz bin Baz (umusa ka-Allah ubenaye)
بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ
Umyalezo wesihlanu:
Isinqumo sokugubha usuku lokuzalwa koMprofethi kanye nezinye izinsuku zokuzalwa
Udumo lonke lungoluka-Allah, futhi ukuthula nezibusiso makube phezu kwesiThunywa sika-Allah, nomndeni wakhe nabangani bakhe, nalabo abaholwa isiqondiso sakhe.
Emva kwalokho: Umbuzo uphindaphindiwe uvela kwabaningi mayelana nesinqumo sokugubha ukuzalwa kukaMphrofethi ﷺ, nokumsukumela ngesikhathi salokho, nokwethula ukuthula kuye, kanye nokunye kwalokho okwenziwayo emigubhweni yokuzalwa.
Impendulo ewukuthi kuthiwe: akuvumelekile ukugubha usuku lokuzalwa kwesiThunywa (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) noma kwanoma ubani omunye; ngoba lokho kungeminye yemikhuba emisha eyasungulwayo enkholweni; ngoba isiThunywa (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) asizange sikwenze lokho, noma amaKhulafa aso aqondisiwe, noma abanye kumaSahabah (injabulo ka-Allah mayibe kubo), noma labo ababalandela ngokuhle ezizukulwaneni eziphambili, kanti yibona bantu abanolwazi kakhulu ngeSunnah, nabanothando oluphelele kakhulu kwisiThunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye), nasekulandeleni umthetho waso kunalabo abeza ngemuva kwabo, Futhi wathi oDunyisiweyo noPhakeme kwiNcwadi yakhe eCacile:
﴿...وَمَآ ءَاتَىٰكُمُ ٱلرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَىٰكُمۡ عَنۡهُ فَٱنتَهُواْ...﴾
"...Futhi lokho uMthunywa aninika kona khona-ke kuthatheni, nalokho aninqabela kukho khona-ke kuyekeni..."
[Al-Hashr: 7]. Futhi Wathi oNobukhosi obukhulu:
﴿...فَلۡيَحۡذَرِ ٱلَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنۡ أَمۡرِهِۦٓ أَن تُصِيبَهُمۡ فِتۡنَةٌ أَوۡ يُصِيبَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ﴾
"...Ngakho-ke mabaxwaye labo abaphikisana nomyalo wakhe, hleze behlelwe yisilingo noma behlelwe yisijeziso esibuhlungu." [An-Nur: 63], Wathi oDunyisiweyo:
﴿لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِي رَسُولِ ٱللَّهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةٞ لِّمَن كَانَ يَرۡجُواْ ٱللَّهَ وَٱلۡيَوۡمَ ٱلۡأٓخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِيرٗا21﴾
"Impela kunesibonelo esihle kini esithunyweni sika-Allah kulowo onethemba ku-Allah nosuku lokugcina, futhi okhumbula u-Allah kakhulu." (21) [Al-Ahzab: 21], Wathi oPhezukonke:
﴿وَٱلسَّٰبِقُونَ ٱلۡأَوَّلُونَ مِنَ ٱلۡمُهَٰجِرِينَ وَٱلۡأَنصَارِ وَٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُم بِإِحۡسَٰنٖ رَّضِيَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُواْ عَنۡهُ وَأَعَدَّ لَهُمۡ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي تَحۡتَهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ100﴾
"Futhi abaphambili bokuqala phakathi kwama-Muhajirin nama-Ansar kanye nalabo ababalandela ngokulunga, u-Allah ukholisekile ngabo futhi nabo bakholisekile Ngaye, futhi ubalungiselele izivande okugeleza ngaphansi kwazo imifula, bayohlala kuzo ingunaphakade. Lokho kungukunqoba okukhulu." [At-Tawbah: 100], Wathi oPhezukonke:
﴿...ٱلۡيَوۡمَ أَكۡمَلۡتُ لَكُمۡ دِينَكُمۡ وَأَتۡمَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ نِعۡمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلۡإِسۡلَٰمَ دِينٗا...﴾
"...Ngalolu suku ngiphelelisele kini inkolo yenu, futhi ngagcwalisa phezu kwenu ububele bami, futhi nginikhethele i-Islam ukuba ibe yinkolo yenu..." [Al-Ma'idah: 3]. Futhi amavesi anale ncazelo maningi. Futhi kuqinisekisiwe kusuka kuMphrofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ukuthi wathi:
«مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ مِنهُ فَهُوَ رَدٌّ».
"Noma ubani osungula kulolu daba lwethu lokho okungeyona ingxenye yalo, kuyachithwa." Okusho ukuthi: kuchithiwe kuye, Wathi kwi-Hadith enye:
«عَلَيكُم بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ المَهْدِيَّينَ مِنْ بَعدِي، تَمَسَّكُوا بِهَا، وَعَضُّوا عَلَيهَا بِالنَّوَاجِذِ، وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الأُمُورِ، فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالةٌ».
"Kumele nibambelele iSunnah yami kanye neSunnah yamaKhalifa aqondiswe kahle emva kwami, nibambelele kuyo, niyibambe ngamazinyo emhlathi. Futhi xwayani izinto ezintsha eziqanjiwe, ngoba yonke into entsha eqanjiwe iwukuqamba okusha, futhi konke ukuqamba okusha kukuduka." Ngakho-ke kula maHadith amabili kunesixwayiso esiqinile ngokusungula ama-Bid'ah, nokwenza ngawo,
Futhi ukusungulwa kwezinto ezifana nalawa maMawlid kuqondakala ngakho ukuthi u-Allah oPhezukonke akaphelelisanga inkolo kulesi sizwe, nokuthi isithunywa (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) asifikisanga lokho okwakumele isizwe sisebenze ngakho, kwaze kweza laba bakamuva, base besungula emthethweni ka-Allah lokho angakuvumelanga; besho ukuthi lokho kuyingxenye yalokho okubasondeza ku-Allah, Futhi lokhu ngaphandle kokungabaza kunengozi enkulu, kanti kuwukuphikisa u-Allah oPhakeme kanye nesiThunywa Sakhe (ﷺ), futhi u-Allah oPhakeme uyiphelelisile inkolo ezincekwini Zakhe, waphelelisa nomusa Wakhe kubo, nesiThunywa (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) siwudlulisile umyalezo ocacile, futhi asizange sishiye indlela eholela eZulwini, neqhelelanisa noMlilo ngaphandle kokuba siyicacise esizweni, njengoba kufakazelwe kwiHadith eyiqiniso evela ku-Abdullah bin Amr (u-Allah makajabule ngaye) owathi: IsiThunywa sika-Allah (ﷺ) wathi:
«مَا بَعَثَ اللهُ مِن نَبِيٍ إِلَّا كَانَ حَقًّا عَلَيهِ أَن يَدُلَّ أُمَّتَهُ عَلَى خَيرِ مَا يَعْلَمُهُ لَهُم، وَيُنْذِرَهُمْ شَرَّ مَا يَعْلَمُهُ لَهُمْ».
"U-Allah akathumelanga iPhrofethi ngaphandle kokuba kwakuyisibopho kuye ukuba aqondise isizwe sakhe kulokho okuhle akwaziyo ngaso, futhi asixwayise ngalokho okubi akwaziyo ngaso." Ilandiswe nguMuslim kwiSahih yakhe.
Futhi kuyaziwa ukuthi uMprofethi wethu (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ungcono kunabo bonke abaPhrofethi futhi uwuphawu lwabo, kanti uphelele kakhulu ekudluliseni umyalezo nasekwelulekeni. Ngakho-ke ukube ukugubha izinsuku zokuzalwa kwakuyingxenye yenkolo u-Allah OPhakeme ajabula ngayo, ngabe isiThunywa (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) sakuchazela isizwe, noma sakwenza empilweni yaso, noma kwenziwa ngabangane baso (u-Allah ajabule ngabo). Ngakho-ke njengoba kungazange kwenzeke lutho lwalokho, kuyaziwa ukuthi akuyona nhlobo ingxenye ye-Islam, kunalokho, kungenye yezinto ezisunguliwe isiThunywa (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) esaxwayisa isizwe saso ngazo, njengoba lokho sekushiwo ngaphambili kuma-hadith. Futhi amavesi nama-hadith kulesi sahluko maningi.
Iqembu lezifundiswa selikubeke kwacaca ukwenqaba imigubho yokuzalwa, futhi laxwayisa ngayo; ngokusebenzisa ubufakazi obushiwo kanye nobunye, kodwa ezinye izifundiswa zakamuva zaphikisana nalokhu: ngakho zayivumela uma ingabandakanyi noma yiziphi izinto ezimbi; njengokweqisa kuMthunywa ka-Allah ﷺ, nokuhlangana kwabesifazane nabesilisa, nokusetshenziswa kwezinsimbi zokuzijabulisa, nezinye izinto ezenqatshwa uMthetho omsulwa, futhi bacabanga ukuthi iyingxenye yezinto ezintsha ezinhle.
Futhi umgomo woMthetho: ukubuyisela lokho abantu abaphikisana ngakho eNcwadini ka-Allah naseSunnah yesiThunywa saKhe uMuhammad, ukuthula nezibusiso zika-Allah makube phezu kwakhe, njengoba wathi u-Allah oKhazimulayo:
﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَأُوْلِي ٱلۡأَمۡرِ مِنكُمۡۖ فَإِن تَنَٰزَعۡتُمۡ فِي شَيۡءٖ فَرُدُّوهُ إِلَى ٱللَّهِ وَٱلرَّسُولِ إِن كُنتُمۡ تُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ ذَٰلِكَ خَيۡرٞ وَأَحۡسَنُ تَأۡوِيلًا59﴾
"O nina enikholwayo, lalelani u-Allah futhi nilalele isiThunywa, nalabo abanegunya phakathi kwenu. Ngakho-ke uma niphikisana nganoma yini, yibuyiseleni ku-Allah nasesiThunyweni, uma nikholwa ku-Allah nasoSukwini Lokugcina. Lokho kungcono futhi kuhle kakhulu esiphethweni." [Abesifazane: 59], Wathi oPhezukonke:
﴿وَمَا ٱخۡتَلَفۡتُمۡ فِيهِ مِن شَيۡءٖ فَحُكۡمُهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِ ...﴾
"Futhi noma yini eningavumelani ngayo, isinqumo sayo siku-Allah ..." [Ash-Shura: 10].
Futhi ngempela silubuyisele lolu daba: okungukuthi: ukugujwa kwemikhosi yokuzalwa, eNcwadini ka-Allah oPhakeme, sabe siyithola isiyala ngokulandela isiThunywa ﷺ kulokho akulethile, futhi isixwayisa ngalokho akwenqabele, futhi isazisa ukuthi u-Allah oPhakeme uyiphelelisele lesi sizwe inkolo yaso, kanti lokhu kugubha akukho kulokho okwalethwa yisiThunywa ﷺ; ngakho-ke akuyona ingxenye yenkolo u-Allah asiphelelisele yona, futhi wasiyala ngokulandela isiThunywa kuyo.
Futhi sikubuyisele lokho - ngokunjalo -: kuyiSunnah yoMphrofethi ﷺ; asitholanga kuyo ukuthi wakwenza, noma wayalela ngakho, futhi akwenziwanga ngamaSahabah akhe; ngakho sazi ngalokho ukuthi akuyona ingxenye yenkolo, kepha kungokwezinto ezintsha ezasungulwayo, nokuzifanisa naBantu beNcwadi okungamaJuda namaKrestu emikhosini yabo.
Ngalokho kuyacaca kunoma ngubani onokuqonda okuncane nesifiso seqiniso, nobulungiswa ekulifuneni: ukuthi ukugubha imikhosi yokuzalwa akuyona ingxenye yenkolo ye-Islam, kepha kuyingxenye yezenzo ezisunguliwe, ayale ngazo u-Allah Ophakeme nesiThunywa saKhe ﷺ ukuziyeka nokuqaphela kuzo, Nokuthi umuntu onengqondo akufanele akhohliswe ngobuningi babantu abakwenzayo kuwo wonke amazwe, ngoba iqiniso alaziwa ngobuningi balabo abakwenzayo, kodwa kunalokho laziwa ngobufakazi obusemthethweni, njengoba eshilo oPhakeme ngamaJuda namaKrestu:
﴿وَقَالُواْ لَن يَدۡخُلَ ٱلۡجَنَّةَ إِلَّا مَن كَانَ هُودًا أَوۡ نَصَٰرَىٰۗ تِلۡكَ أَمَانِيُّهُمۡۗ قُلۡ هَاتُواْ بُرۡهَٰنَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ111﴾
"Futhi bathi, ‘Akekho oyongena eZulwini ngaphandle kwalowo ongumJuda noma ongumKrestu.’ Lezo yizifiso zabo. Ithi, Lethani ubufakazi benu uma niqinisile." [Al-Baqarah: 111], Wathi oPhezukonke:
﴿وَإِنْ تُطِعْ أَكْثَرَ مَنْ فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ...﴾
"Futhi uma ulalela iningi lalabo abasemhlabeni bayokudukisa endleleni ka-Allah..."
[Al-An'am: 116],
Futhi ngempela iningi lalemigubho yokuzalwa, kanye nokuthi iyinto eyasungulwayo, ayikhululekile ekubandakanyeni ezinye izinto ezenqatshelwe; njengokuxubana kwabesifazane nabesilisa, nokusebenzisa izingoma nezinsimbi zomculo, nokuphuza utshwala nezidakamizwa, nokunye okunjalo ebubini, Futhi kungase kwenzeke kuyo okukhulu kunalokho, okuyi-shirk enkulu, futhi lokho kuba ngokweqisa kuMthunywa ka-Allah ﷺ noma kwabanye ngaphandle kwakhe kuba-Awliya, nokumncenga, nokufuna usizo kuye, nokucela ukwesekwa kuye, nokukholelwa ukuthi yena uyakwazi okufihlakeleyo, kanye nokunye okufana nalokho ezindabeni zokungakholwa okwenziwa abantu abaningi ngesikhathi begubha ukuzalwa koMprofethi ﷺ kanye nabanye ngaphandle kwakhe kulabo abababiza ngaba-Awliya. Futhi kuqinisekisiwe ngokusuka kuMthunywa ka-Allah ﷺ ukuthi wathi:
«إِيَّاكُم وَالغُلُوُّ فِي الدِّينِ، فَإِنَّمَا أَهْلَكَ مَن كَانَ قَبْلَكُم الغُلُوَّ فِي الدِّينِ».
"Xwayani ukweqisa enkolweni, ngoba okwabhubhisa labo ababengaphambi kwenu wukweqisa enkolweni." Futhi wathi (ukuthula nezibusiso makube kuye):
«لَا تُطْرُونِي كَمَا أَطْرَتِ النَّصَارَى ابْنَ مَرْيَمَ، إِنَّمَا أَنَا عَبدٌ، فَقُولُوا: عَبدُ اللهِ وَرَسُولُه».
"Ningangitusi ngokweqile njengoba amaKrestu atusa indodana kaMaryam, ngiyinceku nje, ngakho-ke yithini: Inceku ka-Allah nesiThunywa saKhe." Ilandiswe nguBukhari kwiSahih yakhe, kusuka kwi-hadith ka-Umar, u-Allah ajabule ngaye.
Kwezimanga nezinto eziyinqaba: ukuthi abantu abaningi bakhuthala futhi bazikhandle ekuhambeleni le mikhosi eyasungulwayo, bayivikele, kodwa basale kulokho u-Allah abaphoqelele khona okungukuya kuma-Jumu'ah nemithandazo yebandla, bangakunaki nhlobo lokho, futhi bangaboni ukuthi benze ububi obukhulu. Akungabazeki ukuthi lokho kubangelwa wubuthakathaka bokholo, ukuntula ukuqonda, kanye nobuningi balokho okumboze izinhliziyo okuyizinhlobo zezono nokungalaleli. Sicela isivikelo ku-Allah kithi nakuwo wonke ama-Muslim.
Phakathi kwalokho: ukuthi abanye babo bacabanga ukuthi isiThunywa sika-Allah ﷺ siba khona kuMawlid; ngenxa yalokhu bayasisukumela besibingelela futhi besamukela, futhi lokhu kungokunye kwamanga amakhulu nokungazi okubi kakhulu, ngoba isiThunywa ﷺ asiphumi ethuneni laso ngaphambi koSuku loVuko, futhi asixhumani nanoma ubani kubantu, futhi asibi khona embuthanweni wabo, kunalokho, sihleli ethuneni laso kuze kube uSuku loVuko, futhi umphefumulo waso usezingeni eliphakeme kakhulu lama-'Illiyyin eNkosini yaso endaweni yodumo, njengoba u-Allah ophakeme eshilo:
﴿ثُمَّ إِنَّكُمْ بَعْدَ ذَلِكَ لَمَيِّتُونَ15 ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تُبْعَثُونَ16﴾
Khona-ke ngempela, emva kwalokho nizofa.(15)
"Khona-ke ngempela, ngosuku lokuvuka kwabafileyo nizovuswa." (16)
[Al-Muminoon: 15, 16].
Futhi wathi uMphrofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye):
«أَنَا أَوَّلُ مَنْ يَنْشَقُّ عَنْهُ القَبْرُ يَومَ القِيَامَةِ، وَأَنَا أَوَّلُ شَافِعٍ، وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ».
"Mina ngingowokuqala okuyoqhekezwa kuye ithuna Ngosuku LweQiyamah, futhi ngingowokuqala onxusayo, nowokuqala owamukelwa ukunxusa kwakhe." Ukuthula nezibusiso okuhle kakhulu okuvela eNkosini yakhe makube phezu kwakhe.
Ngakho-ke lawa mavesi amabili ahloniphekile, ne-Hadith ehloniphekile, nalokho okufika nencazelo yawo okuvela emavesini nakuma-Hadith: konke lokhu kufakazela ukuthi umPhrofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) nabanye kwabafileyo, bayophuma emathuneni abo ngoSuku loVuko, futhi lolu wudaba okuvunyelwene ngalo phakathi kwezifundiswa zamaMuslim; futhi akukho ukuphikisana ngalo phakathi kwazo, Ngakho-ke kufanele kumaMuslim wonke ukuqaphela lezi zinto, nokuxwaya lokho okusungulwe ngabantu abangazi nabafana nabo kuzinto eziqanjiwe enkolweni nezinkolelo-ze; u-Allah angazange ehlise noma yibuphi ubufakazi ngazo, kanti u-Allah Nguye ocelwa usizo, futhi kuncikwa Kuyena, futhi awekho amandla namakhono ngaphandle kwakhe.
Mayelana nokucelela isithunywa sika-Allah ﷺ imikhuleko nokuthula: kungenye yezenzo ezingcono kakhulu zokusondela, nakwezenzo ezilungileyo, njengoba u-Allah oPhakeme eshilo:
﴿إِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَٰٓئِكَتَهُۥ يُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِيِّۚ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ صَلُّواْ عَلَيۡهِ وَسَلِّمُواْ تَسۡلِيمًا56﴾
"Ngempela u-Allah nezingelosi zakhe bathumela izibusiso phezu koMprofethi. O nina enikholwayo, mkhulekeleni, futhi nimfisele ukuthula ngokuphelele." (56) [Al-Ahzab: 56], Futhi wathi uMphrofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye):
«مَنْ صَلَّى عَلَيَّ وَاحِدَةً؛ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ بِهَا عَشْرًا».
"Lowo owetha izibusiso phezu kwami kanye; u-Allah uyokwetha izibusiso phezu kwakhe ngayo kashumi." Futhi imiselwe ngazo zonke izikhathi, futhi iqinisekisiwe ekupheleni kwawo wonke amaSalah, empeleni iyisibopho ngokweqembu lezifundiswa kwi-Tashahhud yokugcina yayo wonke amaSalah. Futhi iSunnah yayo iyagcizelelwa ezindaweni eziningi; phakathi kwazo kusemuva kwe-Adhan, nalapho ekhunjulwa ukuthula nezibusiso makube kuye, nangosuku lweJumu’ah nobusuku bayo, njengoba lokho kufakazelwa ama-hadith amaningi.
Futhi ngu-Allah esicela kuye ukuba asiphe impumelelo kanye nawo wonke amanye amaMuslim ekuqondeni inkolo Yakhe nokuqina kuyo, nokuthi enze umusa kubo bonke ngokubambelela kwiSunnah, nokuqaphela iBid'ah, ngempela Yena unguMphani oNobubele.
Futhi ukuthula nezibusiso zika-Allah makube phezu kukaMphrofethi wethu uMuhammad, nomndeni wakhe nabangani bakhe.
***
بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ
Umyalezo wesithupha:
Isinqumo sokugubha ubusuku be-Isra' ne-Mi'raj
Udumo lonke lungoluka-Allah, futhi ukuthula nezibusiso makube phezu kwesiThunywa sika-Allah, nomndeni wakhe nabangani bakhe.
Ngemuva kwalokho: Akungabazeki ukuthi uhambo lwasebusuku nokwenyuka kungenye yezimangaliso ezinkulu zika-Allah ezikhombisa iqiniso lesiThunywa sakhe uMuhammad ﷺ, nobukhulu besikhundla sakhe ku-Allah oBukhosi baKhe buphakeme, njengoba futhi kungobunye bobufakazi bamandla ka-Allah amangalisayo, nokuphakama kwaKhe, oDumiswayo noPhezukonke, ngaphezu kwayo yonke indalo yaKhe, u-Allah oDumiswayo noPhezukonke wathi:
﴿سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِيٓ أَسۡرَىٰ بِعَبۡدِهِۦ لَيۡلٗا مِّنَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ إِلَى ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡأَقۡصَا ٱلَّذِي بَٰرَكۡنَا حَوۡلَهُۥ لِنُرِيَهُۥ مِنۡ ءَايَٰتِنَآۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ1﴾
"Udumo malube kuLowo owahambisa inceku yakhe ebusuku ukusuka eMasjid eNgcwele ukuya eMasjid al-Aqsa, leyo esibusise indawo yayo eyizungezile, ukuze siyikhombise ezinye zezibonakaliso zethu. Ngempela Yena unguNgokuzwayo, unguNgokubonayo." [Al-Isra: 1].
Futhi kudluliselwe ngokuqinisekile okuvela kwisiThunywa sika-Allah ﷺ ukuthi wenyuselwa emazulwini, kwase kuvulwa iminyango yawo kuye waze wadlula izulu lesikhombisa, iNkosi yakhe (Udumo malube Kuye) yakhuluma naye ngalokho eyakuthanda, yase yenza isibopho kuye imithandazo emihlanu, kanti u-Allah (Udumo malube Kuye) ekuqaleni wayeyenze yaba yisibopho imithandazo engamashumi amahlanu, kodwa uMphrofethi wethu uMuhammad ﷺ waqhubeka nokubuyela Kuye emcela ukuncishiselwa, waze wayenza yaba mihlanu, ngakho iyimihlanu esibophweni, namashumi amahlanu emvuzweni; ngoba isenzo esihle sivuzwa ngokuphindwe kashumi okufana naso, ngakho udumo nokubonga makube ku-Allah ngazo zonke izibusiso zaKhe.
Futhi lobu busuku okwenzeka ngabo i-Isra ne-Mi'raj, akuvelanga kuma-hadith ayiqiniso ukunqunywa kwabo, hhayi kuRajab noma kokunye, futhi konke okubikiwe mayelana nokunqunywa kwabo akuqinisekisiwe kuMphrofethi ﷺ kwizifundiswa ze-hadith, futhi u-Allah unokuhlakanipha okukhulu ekwenzeni abantu babukhohlwe, futhi noma ngabe ukunqunywa kwabo bekuqinisekisiwe bekungeke kuvunyelwe kumaMuslim ukuthi abenze bukhetheke nganoma yiluphi uhlobo lokukhonza, futhi bekungeke kuvunyelwe kuwo ukuthi abugubhe; ngoba uMphrofethi ﷺ nabangane bakhe, kwangathi u-Allah angajabula ngabo, abazange abugubhe, futhi abazange abenze bukhetheke ngalutho, Ukube ukuyigubha bekuyinto emiselwe, ngabe iSithunywa ﷺ sakucacisa esizweni; noma ngezwi noma ngesenzo, futhi ukube kwenzeka okuthile kulokho, ngabe kwaziwa futhi kwaduma, futhi ngabe amaSahaba akudlulisela kithi, ngempela adlulisela evela kuMphrofethi wawo ﷺ konke okudingwa yisizwe, futhi awazange adebeselele lutho enkolweni, kepha yiwo ahamba phambili kukho konke okuhle, ngakho-ke ukube ukugubha lobu busuku bekumiselwe, ngabe aba ngabantu bokuqala ukukwenza. Futhi uMphrofethi ﷺ ungumeluleki oqotho kakhulu kubantu, futhi uwudlulise ngokugcwele umyalezo, wafeza isibopho. Ngakho ukube ukuhlonishwa kwalobu busuku nokubugubha kwakuyingxenye yenkolo ka-Allah, uMphrofethi ﷺ wayengeke akushaye indiva futhi wayengeke akufihle; ngakho-ke njengoba kungazange kwenzeke lutho lwalokho; sekuyaziwa ukuthi ukubugubha nokubuhlonipha akuhlangene nakancane ne-Islam. Futhi u-Allah useyiphelelisile inkolo yalesi sizwe, waphelelisa nomusa Wakhe kuso, futhi wenqaba kulowo omisa enkolweni lokho u-Allah angazange akunikeze imvume. Wathi u-Allah ophakeme eNcwadini Yakhe ecacile:
﴿...ٱلۡيَوۡمَ أَكۡمَلۡتُ لَكُمۡ دِينَكُمۡ وَأَتۡمَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ نِعۡمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلۡإِسۡلَٰمَ دِينٗا...﴾
"...Namuhla nginiphelelisile inkolo yenu, ngaphelelisa umusa wami kini, futhi ngikhethe i-Islam njengenkolo yenu..." [Al-Ma'idah: 3], Futhi Wathi oPhakeme ngoBukhosi:
﴿أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَٰٓؤُاْ شَرَعُواْ لَهُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا لَمۡ يَأۡذَنۢ بِهِ ٱللَّهُۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةُ ٱلۡفَصۡلِ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۗ وَإِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ21﴾
"Noma banabo yini abahlanganyeli ababamisele enkolweni lokho u-Allah angakuvumelanga? Futhi ukube kwakungelona izwi lesinqumo, ngabe sekwahlulelwe phakathi kwabo. Futhi ngempela, abenzi bokungalungile banesijeziso esibuhlungu." [Ash-Shura: 21].
Futhi kuqinisekisiwe okuvela kuMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ekulandiseni okuyiqiniso: ukuxwayisa ngokumelene namaBid'ah, kanye nokubeka kucace ukuthi angukuduka; njengokuqwashisa i-Ummah ngobukhulu bengcuphe yawo, nokubanengisa ukuze baqhele ekuwenzeni, futhi phakathi kwalokho: yilokho okuqinisekisiwe kumaSahih womabili ekulandiseni kuka-Aisha (u-Allah makathokoze ngaye) okuvela kuMphrofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ukuthi wathi:
«مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ مِنْهُ؛ فَهُوَ رَدٌّ».
"Noma ngubani osungula okusha kulolu daba lwethu okungeyona ingxenye yalo; lokho kuchithiwe." Futhi ekulandiseni kukaMuslim:
«مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيهِ أَمْرَنَا؛ فَهُوَ رَدٌّ».
"Noma ngubani owenza isenzo okungekho kuso umyalelo wethu; siyanqatshwa." Futhi kwiSahih Muslim, evela kuJabir (u-Allah ajabule ngaye) wathi: isiThunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) bagathi entshumayelweni yaso ngosuku lweJumu'ah:
«أَمَا بَعْدَ، فَإِنَّ خَيرَ الحَدِيثِ كِتَابُ اللهِ، وَخَيرَ الهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ ﷺ، وَشَرَّ الأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ».
"Ngempela inkulumo engcono kakhulu yiNcwadi ka-Allah, futhi isiqondiso esingcono kakhulu yisiqondiso sikaMuhammad (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye), futhi izindaba ezimbi kakhulu yilezo ezisunguliweyo, futhi konke okuqanjiweyo kungukuduka." UNasa'i wanezela ngeSanad enhle:
«وَكُلَّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ».
"Futhi konke ukuduka kuseMlilweni." "Futhi kuma-Sunan ngokulandisa kuka-'Irbad bin Sariyah (u-Allah akajabule ngaye) ukuthi wathi: IsiThunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wasinika isiyalo esijulile, okwenza izinhliziyo zathuthumela, namehlo agobhoza izinyembezi, wase wathi: O siThunywa sika-Allah! Kwangathi yisiyalo somuntu ovalelisayo, ngakho-ke siphe iseluleko; wase ethi:
«أُوصِيكُم بِتَقْوَى اللهِ وَالسَّمعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ تَأَمَّرَ عَلَيكُم عَبدٌ، فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُم فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا، فَعَلَيكُم بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الخلُفَاءِ الرَّاشِدِينَ المَهْدِيِّينَ مِنْ بَعْدِي، تَمَسَّكُوا بِهَا وَعَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ، وَإِيَّاكُم وَمُحْدَثَاتِ الأُمُورِ، فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٍ وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ».
"Ngininika isiyalo nge-Taqwa ka-Allah, nokulalela nokuthobela, ngisho noma isigqila senziwa umholi phezu kwenu, ngoba ngempela, noma ngubani oyophila phakathi kwenu uzobona ukwehlukana okuningi, ngakho-ke namathelani kwi-Sunnah yami nakwi-Sunnah yamaKhalifa Aholwa Ngokulunga, abaqondisiwe emva kwami, bambeleleni kuyo futhi niyilume ngemihlathi yenu, futhi xwayani izinto ezisunguliwe, ngoba yonke into esunguliwe iyi-Bid'ah, futhi yonke i-Bid'ah ingukuduka." Futhi ama-hadith kulo mqondo maningi.
Kuqinisekisiwe kubangane besiThunywa sika-Allah ﷺ, nakwabangaphambili abalungile emva kwabo; ukuxwayisa ngezinto ezintsha eziqanjiwe enkolweni nokwesabisa ngazo; futhi lokho kungenxa yokuthi kuyisengezo enkolweni, nomthetho u-Allah angawuvumelanga, nokulingisa izitha zika-Allah kumaJuda namaKrestu ekwengezeni kwabo enkolweni yabo, nokuqamba kwabo kuyo lokho u-Allah angakuvumelanga, nangenxa yokuthi umphumela wako wukubukela phansi inkolo ye-Islam, nokuyisola ngokungapheleli, futhi kuyaziwa ukuthi kukhona inkohlakalo enkulu kangakanani kulokhu, nobubi obunyantisayo, nokuphikisana nezwi lika-Allah, oPhakeme:
﴿...ٱلۡيَوۡمَ أَكۡمَلۡتُ لَكُمۡ دِينَكُمۡ...﴾
"...Ngalolu suku ngiphelelisele kini inkolo yenu..." [Al-Ma'idah: 3], Nokwephulwa okusobala kwama-hadith oMthunywa, ukuthula nezibusiso makube kuye, axwayisa ngokuqamba okusha futhi enza abantu baqhele kukho.
Lokhu, futhi ngiyethemba ukuthi ebufakazini esibubalile kukhona okwanele nokukholisayo kulowo ofuna iqiniso ekwenqabeni lo mkhuba omusha; ngisho: umkhuba omusha wokugubha ubusuku be-Isra ne-Mi'raj, nokuxwayisa ngawo, nokuthi awuhlangene nakancane nenkolo ye-Islam.
Nangenxa yalokho u-Allah akuphoqelele mayelana nokweluleka amaMuslim, nokucacisa lokho u-Allah abashayele khona umthetho enkolo, kanye nokwenqabela ukufihla ulwazi; ngibone kufanele ukuqwashisa abafowethu abangamaMuslim ngale nto entsha eqanjiwe (i-bid'ah), esesabalele ezindaweni eziningi, kangangoba abanye abantu baze bacabanga ukuthi iyingxenye yenkolo.
Futhi ngu-Allah esicela kuye ukuba alungise izimo zamaMuslim bonke, awaphe ukuqonda enkolweni, asinike impumelelo thina kanye nawo ekubambeleleni eqinisweni nokuqina kulo, nokushiya lokho okumelene nalo, ngempela Yena unguMphathi walokho noMninimandla phezu kwalokho.
Sengathi u-Allah angabusisa, anikeze ukuthula, futhi abusise inceku yakhe nesithunywa sakhe, uMprofethi wethu uMuhammad, nomndeni wakhe kanye nabangane bakhe.
***
بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ
Umlayezo wesikhombisa:
Isahlulelo sokugubha ubusuku baphakathi nenyanga ka-Sha'ban
Udumo lonke lungoluka-Allah, owaphelelisa kithi inkolo, waphelelisa phezu kwethu isibusiso, futhi ukuthula nezibusiso zika-Allah makube phezu kukaMphrofethi wakhe nesiThunywa sakhe uMuhammad, uMphrofethi wokuphenduka nomusa.
Emva kwalokho: U-Allah oPhezukonke wathi:
﴿...ٱلۡيَوۡمَ أَكۡمَلۡتُ لَكُمۡ دِينَكُمۡ وَأَتۡمَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ نِعۡمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلۡإِسۡلَٰمَ دِينٗا...﴾
"...Ngalolu suku ngiphelelisele kini inkolo yenu, futhi ngagcwalisa phezu kwenu ububele bami, futhi nginikhethele i-Islam ukuba ibe yinkolo yenu..." [Al-Ma'idah: 3], Wathi oPhezukonke:
﴿أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَٰٓؤُاْ شَرَعُواْ لَهُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا لَمۡ يَأۡذَنۢ بِهِ ٱللَّهُ...﴾
"Noma ngabe banabo abahlanganyeli ababamisele enkolweni lokho u-Allah angakuvumelanga..." [Ash-Shura: 21], Futhi kumaSahih amabili ngokuka-Aisha (u-Allah makathokoze ngaye) okuvela kuMphrofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wathi:
«مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ مِنْهُ؛ فَهُوَ رَدٌّ».
"Noma ubani osungula kulolu daba lwethu lokho okungekhona okwalo; kuyachithwa." Futhi kwiSahih Muslim, kulandiswe nguJabir (u-Allah makajabule ngaye) ukuthi uMphrofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wayethi entshumayelweni yangoLwesihlanu:
«أَمَّا بَعْدُ: فَإِنَّ خَيرَ الحَدِيثِ كِتَابُ اللهِ، وَخَيرَ الهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ، وَشَرَّ الأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ».
"Ngempela inkulumo engcono kakhulu yiNcwadi ka-Allah, futhi isiqondiso esingcono kakhulu yisiqondiso sikaMuhammad (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye), futhi ezimbi kakhulu ezindabeni yizinto ezintsha eziqanjiwe, futhi konke ukuqamba okusha kungukuduka." Futhi amavesi nama-hadith kulo mqondo maningi, futhi akhombisa ngokucacile ukuthi u-Allah, oKhazimulayo noPhakeme, uyiphelelisile inkolo yalesi sizwe, waphelelisa nomusa wakhe kuso, futhi akazange athathe impilo yoMprofethi wakhe, ukuthula nezibusiso zibe kuye, ngaphandle kokuba ngemuva kokudlulisa umyalezo ocacile, nokuchazela isizwe konke u-Allah asimisele kona ngamazwi nangezenzo, Futhi wacacisa ﷺ ukuthi konke okusungulwa ngabantu ngemuva kwakhe futhi bakuhlanganise nenkolo ye-Islam, kungaba ngamazwi noma yizenzo; konke kuyinto eyasungulwayo (bid'ah) eyaliwe ebuyiselwa kulowo oyisungulile, ngisho noma inhloso yakhe iyinhle. Futhi abangane besiThunywa sika-Allah ﷺ babelwazi lolu daba, kanjalo futhi nezifundiswa ze-Islam ngemuva kwabo, ngakho bazichitha izinto ezisungulwayo, futhi baxwayisa ngazo, njengoba lokho kwashiwo yiwo wonke umuntu owabhala ekukhuliseni iSunnah nasekuchitheni into eyasungulwayo; njengo-Ibn Waddah, no-At-Turtushi, no-Abu Shama, nabanye.
Futhi phakathi kwemikhuba eyasungulwayo eyaqalwa ngabanye abantu: wumkhuba owasungulwa wokugubha ubusuku obumaphakathi bukaSha'ban, nokukhetha usuku lwawo ngokuzila ukudla, kanti akukho bufakazi ngalokho okuvumelekile ukuthembela kubo, futhi kuye kwabikwa ama-hadith abuthakathaka ngobuhle bawo, okungavumelekile ukuthembela kuwo.
Kepha mayelana nalokho okulandiwe ngobuhle beSalah kuyo; konke kuqanjiwe, njengoba kuvezwe ngalokho yizazi eziningi, futhi kuzovela ukubalulwa kwamanye amazwi azo uma u-Allah ethanda.
Futhi kukhona okulandiwe kuyona futhi, okuvela kwabanye abaSalaf kubantu baseSham kanye nabanye.
Futhi lokho iningi lezifundiswa elivumelene ngakho wukuthi ukuyigubha kuyinto eqanjiwe, nokuthi ama-hadith abikiwe ngobuhle bayo wonke abuthakathaka, kanti amanye awo angamanga, naphakathi kwalabo abaqaphelise ngalokhu: u-Al-Hafiz Ibn Rajab, encwadini yakhe ethi: (Lata'if al-Ma'arif), nabanye, futhi kuyaziwa ukuthi ama-hadith abuthakathaka asetshenziswa kuphela ezenzweni zokukhonza isisekelo sazo esiqinisekiswe ngobufakazi obuyiqiniso, Ngokuqondene nokugubha ubusuku baphakathi kwenyanga ka-Sha'ban, akunaso isisekelo esiyiqiniso esingaze sisekelwe ngama-hadith abuthakathaka. Futhi lo mthetho omkhulu wabalulwa ngu-Imam Abu Al-Abbas Sheikh Al-Islam Ibn Taymiyyah, kwangathi u-Allah angamhawukela.
Futhi ngidlulisela kuwe - wena mfundi - lokho okwashiwo abanye babantu bolwazi kulolu daba, ukuze ube nolwazi olucacile kulokho.
Futhi izifundiswa zivumelene ngazwi linye - u-Allah akazihawukele - ukuthi okuyisibopho: ukubuyisela lokho abantu abaphikisana ngakho ezindabeni eNcwadini ka-Allah oBukhosi baKhe buPhakeme, kanye nakwiSunnah yesithunywa sika-Allah - ukuthula nezibusiso zika-Allah kube phezu kwakhe -, ngakho-ke lokho ezikwahlulelayo zombili, noma enye yazo, lokho kungumthetho wezenkolo okuyisibopho ukuwulandela, futhi lokho okuziphikisayo kuyisibopho ukukulahla, nalokho okungafikanga kuzo kwezenzo zokukhonza, kuyinto eqanjiwe engavumelekile ukwenziwa, ingasaphathwa eyokumemela kuyo nokuyikhuthaza. Wathi u-Allah Udumo malube kuYe, oPhezukonke:
﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَأُوْلِي ٱلۡأَمۡرِ مِنكُمۡۖ فَإِن تَنَٰزَعۡتُمۡ فِي شَيۡءٖ فَرُدُّوهُ إِلَى ٱللَّهِ وَٱلرَّسُولِ إِن كُنتُمۡ تُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ ذَٰلِكَ خَيۡرٞ وَأَحۡسَنُ تَأۡوِيلًا59﴾
"O nina enikholiwe, lalelani u-Allah, nilalele isiThunywa nalabo abanegunya phakathi kwenu. Uma niphikisana nganoma yini, yibuyiseleni ku-Allah nakusiThunywa, uma nikholelwa ku-Allah nasoSukwini lokuGcina. Lokho kungcono futhi kunomphumela omuhle kakhulu." [An-Nisā’: 59], Wathi oPhezukonke:
﴿وَمَا ٱخۡتَلَفۡتُمۡ فِيهِ مِن شَيۡءٖ فَحُكۡمُهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِ...﴾
"Futhi noma yini eniphikisana ngayo, isinqumo sayo siku-Allah..." [Ash-Shura: 10] Wathi oPhezukonke:
﴿قُلۡ إِن كُنتُمۡ تُحِبُّونَ ٱللَّهَ فَٱتَّبِعُونِي يُحۡبِبۡكُمُ ٱللَّهُ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡ...﴾
"Ithi: Uma nimthanda u-Allah, ngilandeleni, u-Allah uzonithanda futhi anithethelele izono zenu..." [Al-Imran: 31] Futhi wathi oBukhosi obuPhakeme:
﴿فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤۡمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيۡنَهُمۡ ثُمَّ لَا يَجِدُواْ فِيٓ أَنفُسِهِمۡ حَرَجٗا مِّمَّا قَضَيۡتَ وَيُسَلِّمُواْ تَسۡلِيمٗا65﴾
"Kodwa cha, ngeNkosi yakho, abakholwa baze bakwenze umahluleli kulokho abaphikisana ngakho phakathi kwabo, bese bengatholi emiphefumulweni yabo ubunzima ngalokho okwahlulele, futhi bazithobe ngokuzithoba okuphelele." [An-Nisā’: 65], Futhi amavesi kulo mqondo maningi, futhi angumbhalo obonisa ububopho bokubuyisela izindaba ekuphikiswanwa ngazo eNcwadini naseSunnah, nobubopho bokwaneliseka ngesinqumo sazo, nokuthi lokho kuyisidingo se-Iman, futhi kungcono ezincekwini kulesi sikhathi samanje nakwelizayo, futhi kungcono kakhulu empumelweni: okungukuthi, isiphetho.
Wathi u-Al-Hafiz Ibn Rajab - u-Allah amhawukele - encwadini yakhe: (Lata'if al-Ma'arif) kulolu daba - ngemuva kwamazwi andulelayo - umbhalo othi:
"Futhi ubusuku obumaphakathi noSha'ban, amaTabi'un kubantu baseSham; njengoKhalid bin Ma'dan, noMakhul, noLuqman bin 'Amir nabanye, ayebuhlonipha futhi ezikhandla kubo ekukhonzeni, futhi kubo abantu bathatha ubuhle babo nokuhlonishwa kwabo, Futhi kuye kwathiwa: ukuthi kwabafinyelela ngalokho okulandiwe kwama-Israyeli, kwathi lapho lokho sekudumile ngabo emazweni, abantu baphikisana ngalokho; ngakho phakathi kwabo kukhona abakwamukela kubo, futhi bavumelana nabo ekukuhlonipheni, phakathi kwabo kukhona iqembu labakhonzi babantu baseBasra nabanye, Futhi izazi eziningi zaseHijaz zikuphikile lokho, phakathi kwazo: u-Ataa', no-Ibn Abi Mulaykah, futhi kwadluliswa ngu-Abdur-Rahman bin Zaid bin Aslam, ekuthathe kuzazi zomthetho zabantu baseMadinah, futhi kuyizwi labalandeli bakaMalik kanye nabanye, futhi bathi: lokho konke kuyi-bid'ah.
Futhi izazi zabantu baseSham zehlukana ngendlela yokuyivuselela kwaba yimibono emibili:
Enye yazo: ukuthi kunconywa ukuyivusa njengeqembu emaMasjid, uKhalid bin Ma'dan, uLuqman bin 'Amir nabanye babevame ukugqoka izingubo zabo ezinhle kakhulu kuyo, baziqhole ngempepho futhi bagcobe i-kohl, futhi bame eMasjid ngalobo busuku babo, futhi u-Ishaq bin Rahwayh wavumelana nabo kulokho, Futhi wathi mayelana nokuyenza ema-Masjid njenge-jama'ah: lokho akuyona i-bid'ah, kucashunwe ngu-Harb al-Kirmani kuma-Masa'il akhe.
Okwesibili: Ukuthi akuthandeki (kuyi-Makruh) ukuhlangana kuyo kumaMusjid ngenxa ye-Salah, izintshumayelo kanye ne-Du'a, kodwa akwenqatshelwe ukuthi indoda yenze i-Salah kuyo iyodwa, futhi lokhu yisisho sika-Al-Awza'i, i-Imam yabantu base-Sham, i-Faqih yabo kanye nesifundiswa sabo, futhi lokhu yikhona okuseduze kakhulu, uma u-Allah Ophakeme ethanda.” Waze wathi: “Awekho amazwi aziwayo ka-Imam Ahmad mayelana nobusuku bamaphakathi no-Sha'ban, futhi kukhishwa kuye ukulandisa okubili mayelana nokutuswa kokuma kuyo okusuka ekulandiseni okubili ngaye mayelana nokuma ngobusuku obubili be-Eid, ngoba impela yena (ekulandiseni okuthile) akazange atuse ukuma kuyo njengebandla; ngenxa yokuthi akuzange kulandiswe ngokukaMprofethi ﷺ kanye nabalandeli bakhe, Wayincoma (ekulandisweni), ngenxa yokwenza kuka-'Abdur-Rahman bin Yazid bin Al-Aswad lokho, kanti ungomunye wabaTabi'in, ngakho-ke kunjalo nangokwenza i-Qiyam ngobusuku beNisf, akukho lutho olufakazelwe mayelana nayo okuvela kuMphrofethi ﷺ noma kwabaSahaba bakhe, kodwa kufakazelwe mayelana nayo okuvela kwiqembu labaTabi'in kwabaphambili bamaFuqaha babantu baseSham."
Kuphelile okuhlosiwe emazwini ka-al-Hafidh u-Ibn Rajab (u-Allah akamhawukele), futhi kuwo kukhona ukucacisa kwakhe ukuthi akukho lutho olufakazelwe okuvela kuMprofethi ﷺ noma kubangane bakhe (u-Allah akajabule ngabo) mayelana nobusuku obuphakathi kukaSha'ban.
Ngokuqondene nalokho okwakhethwa u-Al-Awza'i, kwangathi u-Allah angamhawukela, mayelana nokutuswa kokukwenza ngabanye, nokukhetha kuka-Al-Hafiz Ibn Rajab lo mbono, kuyinqaba futhi kubuthakathaka; ngoba noma yini engafakazelwanga ngobufakazi be-Sharia ukuthi isemthethweni, akuvumelekile ukuthi iMuslim akusungule enkolweni ka-Allah, kungakhathaliseki ukuthi ukwenza ngayedwa noma nebandla, nokuthi ukwenza ngasese noma obala; ngenxa yezwi elijwayelekile loMprofethi ﷺ:
«مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيهِ أَمْرُنَا؛ فَهُوَ رَدٌّ».
"Noma ngubani owenza isenzo okungekho kuso umyalo wethu; siyachithwa." Kanye nokunye phakathi kobufakazi obukhombisa ukwenqaba izinto ezintsha eziqanjiwe nokuxwayisa ngazo.
Futhi wathi u-Imam Abu Bakr al-Turtushi - umusa ka-Allah mawube kuye - encwadini yakhe: "Al-Hawadith wal-Bida'" okufundeka kanje:
«Futhi walandisa u-Ibn Waddah evela kuZayd bin Aslam, wathi: Asitholanga noyedwa kumashekh ethu noma kwizifundiswa zethu enaka maphakathi nangoSha'ban, noma enaka i-hadith kaMakhul, noma eyibona inobuhle ngaphezu kokunye».
Futhi kwathiwa ku-Ibn Abi Mulaykah: Ngempela uZiyad an-Numayri uthi: "Ngempela umvuzo wobusuku baphakathi kwenyanga ka-Sha'ban unjengomvuzo wobusuku be-Laylatul Qadr. Wase ethi: "Ukuba bengimzwile nginenduku esandleni sami, bengizomshaya." UZiyad wayengumxoxi, kuphelile okuhlosiwe.
Futhi wathi u-Allamah uShawkani - u-Allah amhawukele - encwadini ethi: «Al-Fawa'id Al-Majmu'ah» okubhalwe kanje:
IHadith: "O Ali, lowo othandaza ama-rak'ah ayikhulu ngobusuku baphakathi kwiSha'ban, efunda kuzo zonke ama-rak'ah i-Al-Fatiha neQul huwa Allahu ahad; izikhathi eziyishumi; u-Allah uyomfezela zonke izidingo zakhe." Yiqanjiwe, futhi emazwini ayo achaza ngokusobala ngomvuzo otholwa ngumenzi wayo kukhona lokho umuntu onokuqonda angeke akungabaze ngokuqanjwa kwayo, futhi abalandisi bayo abaziwa, kanti kuye kwalandiswa ngendlela yesibili neyesithathu, zonke eziqanjiwe nabalandisi bazo abaziwa, Futhi wathi ku: «Al-Mukhtasar»: I-hadith yomkhuleko wesigamu sikaSha'ban iyize, kanti eka-Ibn Hibban esuka ku-hadith ka-Ali: «Uma kuwubusuku besigamu sikaSha'ban, khulekani ebusuku babo, futhi nizile emini yabo», ibuthakathaka. Wathi ku: «Al-La'ali»: "Ama-rak'ah ayikhulu maphakathi noSha'ban nge-Ikhlas izikhathi eziyishumi" kanye nobude bobuhle bayo, elandiswe nguDailami nabanye iqanjiwe, futhi iningi labalandisi bayo ezindleleni ezintathu ngabangaziwa nababuthakathaka, Wathi: "Nama-rak’ah ayishumi nambili nge-Ikhlas izikhathi ezingamashumi amathathu." "Nama-rak’ah ayishumi nane".
Futhi iqembu labaFuqaha lakhohliswa yile hadith; njengombhali we-(Ihya') nabanye, kanjalo naphakathi kwabaMufassir, futhi umthandazo walobu busuku ulandiwe - okusho ukuthi: ubusuku bamaphakathi noSha’ban - ngezindlela ezahlukene, zonke eziyize neziqanjiwe, Futhi lokhu akuphikisani nokulandiswa kuka-Tirmidhi okuvela kwi-hadith ka-'Aishah (u-Allah ajabule ngaye) mayelana nokuya kwakhe ﷺ e-Al-Baqi', nokwehla kweNkosi ezulwini lomhlaba ngobusuku obuphakathi, nokuthi uthethelela okungaphezu kwenani loboya bezimvu zakwaKalb, ngoba inkulumo lapha imayelana kuphela nale Salah eqanjiwe ngalobu busuku, Ngaphezu kokuthi le Hadith ka-Aishah inobuthakathaka nokunqamuka, njengoba ne-hadith ka-Ali okukhulunywe ngayo ngaphambili mayelana nokuthandaza ebusuku bayo, ayikuphikisi ukuba lo mthandazo uqanjiwe, naphezu kobuthakathaka obukuyo njengoba sesishilo» Kuphela lapha okuhlosiwe.
U-Al-Hafiz Al-Iraqi wathi: "I-hadith yomkhuleko wobusuku baphakathi iqanjiwe kuMthunywa ka-Allah ﷺ futhi ingamanga kuye." Wathi u-Imam uNawawi encwadini ethi: (Al-Majmu'): «Umthandazo owaziwa ngokuthi umthandazo (Salah) weRagha'ib, ongamaRak'ah ayishumi nambili phakathi komthandazo (Salah) weMaghrib nomthandazo (Salah) weIsha, ngobusuku bangoLwesihlanu (Jumu'ah) lokuqala lukaRajab, nomthandazo (Salah) wobusuku bamaphakathi noSha'ban ongamaRak'ah ayikhulu, le mithandazo yomibili ingamaBid'ah anqatshelwe, futhi akufanele umuntu akhohliswe ngokubalulwa kwayo encwadini ethi: (Qut al-Qulub), nethi: (Ihya' 'Ulum al-Din), noma nge-hadith ebalulwe kuzo zombili, ngoba konke lokho kuyize (batil), futhi akufanele akhohliswe ngabanye bama-Imam ababedidekile ngesinqumo sayo base bebhala amakhasi ngokunconywa kwayo, ngoba benze iphutha kulokho».
Futhi uSheikh u-Imam: u-Abu Muhammad Abdur-Rahman bin Isma'il Al-Maqdisi ubhale incwadi eyigugu ekuzichitheni zombili, wenza kahle kuyo futhi ngobunyoninco, futhi amazwi abantu bolwazi kulolu daba maningi kakhulu, futhi ukube besingaqhubeka sicaphuna konke lokho esikubonile emazwini kulolu daba, ngabe inkulumo ibizoba yinde kithi, futhi mhlawumbe kulokho esikubalile kunokwanela nokugculisa kofuna iqiniso.
Ngokwalokho okwedlule emavesini, kuma-hadith, nasemazwini ezifundiswa: kuyacaca kofuna iqiniso ukuthi ukugubha ubusuku obuphakathi nenyanga kaSha'ban ngomkhuleko noma ngenye indlela, nokubekela eceleni usuku lwawo ukuze kuzilwe ukudla; kuyinto entsha engamukelekile ngokusho kweningi lezifundiswa, futhi akunasisekelo emthethweni ohlanzekile, kodwa kuyingxenye yalokho okwaqanjwa ku-Islam ngemuva kwenkathi yamaSahaba, kwangathi u-Allah angajabula ngabo, futhi kwanele kofuna iqiniso kulo mkhakha nakweminye izwi lika-Allah, oPhakeme:
﴿...ٱلۡيَوۡمَ أَكۡمَلۡتُ لَكُمۡ دِينَكُمۡ...﴾
"...Ngalolu suku ngiphelelisele kini inkolo yenu..." [Al-Ma'idah: 3]. Nalokho okufikile encazelweni yayo emavesini, futhi isisho sikaMphrofethi (ukuthula nezibusiso zikaAllah makube kuye):
«مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ مِنْهُ فَهُوَ رَدٌّ».
"Noma ngubani osungula kulolu daba lwethu lokho okungesikho okwalo, kuyachithwa." Nokulandiwe okunencazelo efanayo kuma-hadith.
Futhi kwiSahih Muslim, kulandiswe ngu-Abu Hurayrah (u-Allah akajabule ngaye), owathi: wathi isiThunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye):
«لَا تَخُصُّوا لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ بِقِيَامٍ مِنْ بَيْنِ اللَّيَالِي، وَلَا تَخُصُّوا يَوْمَهَا بِالصِّيَامِ مِنْ بَيْنِ الْأَيَّامِ، إِلَّا أَنْ يَكُونَ فِي صَوْمٍ يَصُومُهُ أَحَدُكُمْ».
"Ningahlukanisi ubusuku beJumu'ah ngomthandazo phakathi kwabo bonke ubusuku, futhi ningahlukanisi usuku lwayo ngokuzila phakathi kwazo zonke izinsuku, ngaphandle uma kungukuzila omunye wenu akuzilayo.” Ukuba bekuvumelekile ukukhetha ubusuku obuthile ngohlobo oluthile lokukhonza, ngabe ubusuku beJumu'ah yibona obufanele kakhulu kunobunye; ngoba usuku lwayo luwusuku olungcono kakhulu okwaphuma kulo ilanga, ngokwemibhalo yama-hadith ayiqiniso avela kusiThunywa sika-Allah ﷺ, Ngakho-ke lapho uMphrofethi ﷺ exwayisa ngokukhetha lobo busuku ngeQiyam phakathi kobunye ubusuku, lokho kukhombisa ukuthi kobunye ubusuku ngaphandle kwabo kugcizelelwa kakhulu nakakhulu, ukuthi akuvumelekile ukukhetha noma yibuphi kubo nganoma yiluphi uhlobo lokukhonza, ngaphandle kwangobufakazi obuyiqiniso obukhombisa lokho kukhetha.
Futhi njengoba i-Laylatul Qadr kanye nobusuku beRamadan kumiselwe ukuvuka emthandazweni nokukhuthala kuzo, uMphrofethi ﷺ waqaphelisa ngalokho, futhi wagqugquzela isizwe ekuvukeni kuzo, futhi wenza lokho yena uqobo, njengoba kushiwo kuma-Sahih amabili kusuka kuMphrofethi ﷺ ukuthi wathi:
«مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا، غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ، وَمَنْ قَامَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا، غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ».
"Lowo osukuma ngomthandazo ngo-Ramadan ngokholo nangokulindela umvuzo, uthethelelwa lokho okudlulile ezonweni zakhe, futhi lowo osukuma ngomthandazo nge-Laylatul Qadr ngokholo nangokulindela umvuzo, uthethelelwa lokho okudlulile ezonweni zakhe." Ngakho-ke ukuba ngabe ubusuku bamaphakathi noSha'ban, noma ubusuku beJumu’ah yokuqala kaRajab noma ubusuku be-Isra' neMi'raj bekusemthethweni ukubukhetha ngomkhosi noma ngokuthile kokukhonza, ngabe uMphrofethi ﷺ uwuqondisile umphakathi kukho, noma wakwenza yena uqobo, futhi ukuba ngabe kwenzeka okuthile kwalokho ngabe amaSahabah (u-Allah ajabule ngabo) akudlulisile emphakathini, futhi ngabe abazange bawufihlele, kanti bona bangabantu abangcono kakhulu, nabantu abaqotho kakhulu emva kwabaPhrofethi (ukuthula nezibusiso makube kubo), futhi u-Allah ajabule ngabangane besiThunywa sika-Allah ﷺ aphinde abajabulise.
Futhi usuwazile ngaphambilini emazwini ezifundiswa ukuthi akukho lutho olufakazelwe kusiThunywa sika-Allah ﷺ, noma kubalingani baso u-Allah ajabule ngabo, mayelana nobuhle bobusuku beJumu'ah yokuqala kaRajab, noma kubusuku baphakathi kukaSha'ban, ngakho-ke kwaziwa ukuthi ukubugubha bobumbili kuyinto entsha eyasungulwa e-Islam, futhi kanjalo nokubukhetha ngento ethile yokukhonza, kuyinto eyasungulwa engamukelekile, Ngokunjalo nobusuku bamashumi amabili nesikhombisa bukaRajab, abanye abantu abakholelwa ukuthi ngubusuku be-Isra ne-Mi'raj, akuvumelekile ukubukhetha nganoma yikuphi ukukhonza, njengoba futhi akuvumelekile ukubugubha; ngenxa yobufakazi obudlule, lokhu ngabe kunjalo ukuba bebaziwa, pho kungenzeka kanjani njengoba umbono oyiwo emazwini ezifundiswa uwukuthi abaziwa, Futhi isisho salowo owathi: kuwubusuku bamashumi amabili nesikhombisa kaRajab, siyisisho esiwubuze esingenasisekelo kuma-hadith ayiqiniso, futhi wenze kahle lowo owathi:
Futhi okuhle kakhulu ezindabeni yilezo ezandulelayo ezisesiqondisweni... futhi okubi kakhulu ezindabeni yizinto ezintsha eziqanjiwe.
Futhi ngu-Allah esicela kuye ukuba asinike impumelelo thina, kanye nabo bonke amaMuslim, ekubambeleleni kwi-Sunnah nokuqina kuyo, nokuqaphela kulokho okuphambene nayo, ngempela Yena unguMphani oNobubele.
Sengathi u-Allah angabusisa futhi anikeze ukuthula encekwini yakhe nesithunywa sakhe, umprofethi wethu uMuhammad, nasemndenini wakhe nakubangane bakhe bonke.
بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ
Umyalezo Wesishiyagalombili:
Isixwayiso esibalulekile ngamanga esiyalo esibhekiswe
KuSheikh Ahmad, inceku yeHaram yoMprofethi eNgcwele
Kusuka kuAbdul Aziz bin Baz( umusa ka-Allah ubenaye) kuya kulabo abazoyifunda kumaMuslim, kwangathi u-Allah angabalondoloza nge-Islam, futhi asivikele thina kanye nabo ebubini bamanga asungulwe ngabantu abangenalwazi nabayiziwula, Amin.
Ukuthula makube kini nomusa ka-Allah nezibusiso zakhe.
Emva kwalokho: Sengifunde inkulumo ebalelwa kuSheikh Ahmad, inceku yeNdawo eNgcwele yoMphrofethi, enesihloko esithi: «Lesi yisiyalo esivela eMadinah Munawwarah esivela kuSheikh Ahmad, inceku yeNdawo eNgcwele yoMphrofethi», wathi kuyo:
"Ngangiphapheme ngobusuku bangoLwesihlanu ngifunda iQur'an eNgcwele, nangemuva kokufunda amaGama ka-Allah Amahle, kwathi lapho ngiqeda lokho ngase ngilungiselela ukulala, ngabona umnikazi wobuso obukhazimulayo, isiThunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) lowo owafika namavesi eQur'an, nemithetho ehloniphekile; esiyisihe kuyo yonke imihlaba, inkosi yethu uMuhammad (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye), wase ethi: O Sheikh Ahmad, ngathi: Ngiyakusabela O siThunywa sika-Allah, O ohlonipheke kakhulu endalweni ka-Allah," Wathi kimi: Nginamahloni ngezenzo ezimbi zabantu, futhi angikwazanga ukubhekana neNkosi yami noma nezingelosi; ngoba kusukela ngoLwesihlanu kuya kuLwesihlanu kwashona abayizinkulungwane eziyikhulu namashumi ayisithupha bengaphandle kwenkolo ye-Islam - wabe esebalula ezinye zezono abantu abawela kuzo, Khona-ke wathi: - Ngakho lesi siyalo singumusa kubo ovela koNamandla, uMphoqeleli. Ngemuva kwalokho wabalula ezinye zezimpawu zeHora, waze wathi: - Pho-ke, bazise wena Sheikh Ahmad ngalesi siyalo; ngoba sikopishwe ngepeni lesiphetho kwi-Lawh al-Mahfuz, futhi lowo osibhalayo abuye asithumele kusuka kwelinye idolobha kuya kwelinye, nokusuka kwenye indawo kuya kwenye, uyokwakhelwa isigodlo eJannah, futhi lowo ongasibhali futhi angasithumeli uyokwenqatshelwa ukuncengela kwami ngosuku lweQiyamah, Futhi lowo oyibhalayo empofu u-Allah uyamcebisa, noma enesikweletu u-Allah ukhokha isikweletu sakhe, noma enesono u-Allah uyamthethelela, nabazali bakhe, ngesibusiso salesi siyalo, Kanti lowo ongayibhali ezincekwini zika-Allah ubuso bakhe buba mnyama emhlabeni nakwelaZayo, Wathi: Ngo-Allah oMkhulu kakathathu lokhu kuyiqiniso, futhi uma ngingumqambimanga mangiphume emhlabeni ngingekho kwi-Islam, futhi lowo okukholelwayo usinda esijezisweni somlilo, futhi lowo okuphikayo akakholwa."
Lesi yisifinyezo salokho okusesiyalweni samanga esiqanjelwe isiThunywa sika-Allah ﷺ, futhi sisizwile lesi siyalo samanga izikhathi eziningi eminyakeni eminingi edlule, sisakazwa phakathi kwabantu ngezikhathi ezithile, futhi sisatshalaliswa phakathi kwabaningi kubantu abavamile, futhi kukhona ukwehluka emagameni aso, Futhi umqambimanga wayo uthi: ngempela wabona uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ebuthongweni, wase emthwesa lo myalo, futhi nakuleli pheshana lokugcina esilibalule kuwe wena mfundi, umkhohlisi uzisholo kulo ukuthi wabona uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ngenkathi elungiselela ukulala, ngakho incazelo ukuthi: wambona ephapheme!
Lo mqambi-manga uphakamise izimangalo ngezinto eziningi kulo myalo; ezingamanga acacile kakhulu, nobubuze obusobala, ngizokuxwayisa ngazo maduze kule nkulumo uma U-Allah evuma, futhi ngike ngaxwayisa ngazo eminyakeni edlule, ngacacisela abantu ukuthi zingamanga acacile kakhulu, nobubuze obusobala, ngakho ngenkathi ngihlola lolu shicilelo lwakamuva nginqikazile ukubhala ngalo, ngenxa yokucaca kobubuze balo, kanye nesibindi esikhulu somqambi walo ekuqambeni amanga, futhi bengingacabangi ukuthi ububuze balo bungamukeleka kunoma ngubani onokuqonda okuncane, noma imvelo ehlanzekile, Kodwa abafowethu abaningi bangitshela ukuthi isabalele kubantu abaningi, futhi bayidlulisela phakathi kwabo kanti abanye babo bayikholelwa; ngenxa yalokho ngabona ukuthi kubalulekile ukuba abantu abanjengami babhale ngayo, ukukhombisa amanga ayo, nokuthi iqanjiwe ngesiThunywa sika-Allah ﷺ ukuze kungabikho muntu okhohlisekayo ngayo, Futhi lowo ozindla ngakho kulabo abanolwazi nokukholwa, noma labo abanemvelo ecwebile nengqondo eqondile; uyokwazi ukuthi kungamanga nenkohliso ngezindlela eziningi.
Futhi ngempela ngibuze ezinye zezihlobo zikaSheikh Ahmad okubalelwa kuye lawa manga, mayelana nalo myalo, zangiphendula: ukuthi uqanjwe ngamanga ngoSheikh Ahmad, nokuthi akazange awusho nhlobo, Futhi uSheikh Ahmed okukhulunywa ngaye washona kudala, futhi noma singathatha ngokuthi uSheikh Ahmed okukhulunywa ngaye, noma umuntu omkhulu kunaye, wazisholo ukuthi ubone uMprofethi ﷺ ebuthongweni noma ephapheme, wamnika lesi siyalo, besizokwazi ngokuqinisekile ukuthi ungumqambimanga, noma ukuthi lowo okhulume lokho kuye uSathane, hhayi isiThunywa ﷺ ngezizathu eziningi, okubalwa kuzo:
Okokuqala: Ukuthi uMphrofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) akabonwa ekuphaphameni ngemuva kokufa kwakhe (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye), futhi lowo osolayo kwabangenalwazi bamaSufi ukuthi ubona uMphrofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) ekuphaphameni, noma ukuthi uba khona kwiMawlid, noma okufana nalokho; uyobe enze iphutha elibi kakhulu, wadidwa ukudidwa okukhulu, wawela ephutheni elikhulu, futhi waphikisana neNcwadi, neSunnah kanye nesivumelwano sabantu bolwazi; ngoba abafileyo bayophuma emathuneni abo kuphela Ngosuku lweQiyamah, hhayi emhlabeni, Futhi noma ngubani osho okuphambene nalokho ungumqambimanga oqamba amanga asobala, noma owenza iphutha edidisiwe, akalazi iqiniso elalaziwa ngabaphambili abalungile, nokwahamba phezu kwalo abangane besiThunywa sika-Allah ﷺ kanye nababalandela ngobuhle. u-Allah oPhezukonke wathi:
﴿ثُمَّ إِنَّكُم بَعۡدَ ذَٰلِكَ لَمَيِّتُونَ15 ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تُبْعَثُونَ16﴾
"Khona-ke ngempela, emva kwalokho nizofa.(15)
"Khona-ke ngempela, ngosuku lokuvuka kwabafileyo nizovuswa." (16) [Al Muminoon: 15, 16], Futhi wathi uMphrofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye):
«أَنَا أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَأَنَا أَوَّلُ شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ».
"Ngingowokuqala oyoqhekekelwa ngumhlaba Ngosuku lweQiyamah, futhi ngingumnxusi wokuqala, nowokuqala okwamukelwa ukunxusa kwakhe". Futhi amavesi nama-hadeeth kulo mqondo maningi.
Okwesibili: ukuthi isiThunywa (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) asisho okuphambene neqiniso, kungaba sempilweni yaso noma ekudluleni kwaso emhlabeni, futhi lo myalezo uphambana nomthetho waso ukuphambana okusobala, futhi lokho ngezindlela eziningi - njengoba kuzolandela -, futhi sona (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) singase sibonwe ebuthongweni, Futhi lowo ombonile ebuthongweni esesimweni sakhe esihloniphekile, ngempela umbonile; ngoba uSathane akazibonakalisi esesimweni sakhe, njengoba lokho kushiwo kwi-hadith eyiqiniso ehloniphekile, kodwa ingqikithi yodaba isekukholweni kwalowo obonayo, naseqinisweni lakhe, nasebulungisweni bakhe, nasekunembeni kwakhe, nasenkolweni yakhe, nasekwethembekeni kwakhe, nokuthi ngabe wambona uMprofethi ﷺ esesimweni sakhe noma kwesinye isimo.
Futhi ukube bekungafika i-hadith evela kuMphrofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ayisho empilweni yakhe, ingaveli ngendlela yabathembekile, abanobulungiswa, nababamba ngokunembayo, ibingeke ithenjelwe kuyo, futhi ibingeke ibe yisizathu esizwakalayo, noma beyifike ngendlela yabathembekile nababamba ngokunembayo, kodwa iphikisana nokulandisa kwalowo obamba kakhulu ngekhanda kunabo, nothembeke kakhulu, ngokuphikisana okungenzeki ngakho ukuhlanganisa phakathi kokulandisa kokubili, ngabe okunye kwakho kusuliwe okungasetshenzwa ngakho, kanti okwesibili: kube ngokusulayo okusetshenzwa ngakho, lapho lokho kungenzeka khona ngemibandela yako. Futhi uma kungenzeki ukuhlanganisa noma ukusula, kuba yisibopho ukuba kulahlwe ukulandisa kwalowo obamba kancane ngekhanda, nophansi ngokobulungiswa, futhi ikhishelwe isigwebo sokuthi ayijwayelekile engasetshenzwa ngayo.
Pho kuthiwani ngomyalezo ongaziwa umnikazi wawo owawudlulisela evela kuMthunywa ka-Allah ﷺ, futhi ubulungiswa bakhe nokwethembeka kwakhe kungaziwa, ngakho-ke kulesi simo, kufanele ngempela ulahlwe futhi unganakwa, ngisho noma kungekho lutho kuwo oluphambene noMthetho, pho kungaba njani uma lo myalezo uqukethe izinto eziningi ezibonisa ukuba yize kwawo, nokuthi ungamanga aqanjelwe uMthunywa ka-Allah ﷺ, futhi ufaka phakathi ukushaya umthetho wenkolo u-Allah angawuvumelanga?!
Futhi wathi uMphrofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye):
«مَنْ قَالَ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ؛ فَلْيَتَـبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ».
"Noma ngubani osho ngami lokho engingakushongo; akazilungiselele indawo yakhe yaseMlilweni." Futhi ngempela umqambi wamanga walesi siyalo wathi ngesiThunywa sikaAllah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) lokho angakushongo, futhi wamqambela amanga asobala nayingozi, ngakho-ke ufanelwe kangakanani yilesi sexwayiso esikhulu, futhi ukufanele kangakanani uma engasheshi ukuphenduka, nokusakaza kubantu ukuba ngamanga kwalesi siyalo ngesiThunywa sikaAllah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye); ngoba lowo osakaza okungelona iqiniso phakathi kwabantu, bese ekubalela enkolweni; ukuphenduka kwakhe kulokho akwamukelekile ngaphandle kokukumemezela nokukubonakalisa; ukuze abantu bazi ukuhoxa kwakhe emangeni akhe, nokuziphika kwakhe; ngenxa yesisho sikaAllah oKhazimulayo:
﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكۡتُمُونَ مَآ أَنزَلۡنَا مِنَ ٱلۡبَيِّنَٰتِ وَٱلۡهُدَىٰ مِنۢ بَعۡدِ مَا بَيَّنَّٰهُ لِلنَّاسِ فِي ٱلۡكِتَٰبِ أُوْلَٰٓئِكَ يَلۡعَنُهُمُ ٱللَّهُ وَيَلۡعَنُهُمُ ٱللَّٰعِنُونَ159 إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُواْ وَأَصۡلَحُواْ وَبَيَّنُواْ فَأُوْلَٰٓئِكَ أَتُوبُ عَلَيۡهِمۡ وَأَنَا ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ160﴾
"Ngempela labo abafihla lokho esikwehlisile kwezibonakaliso ezicacile nesiqondiso ngemuva kokuthi sikucacisile kubantu eNcwadini, labo-ke u-Allah uyabaqalekisa futhi nabaqalekisayo bayabaqalekisa. (159)
Ngaphandle kwalabo abaphendukayo futhi abalungisayo futhi abacacisayo, ngakho-ke labo ngiyakwamukela ukuphenduka kwabo, futhi Mina nginguMamukeli wokuphenduka, oNesihe." (160) [Al-Baqarah: 159, 160], Ngakho-ke oDunyisiwe noPhezukonke wacacisa kuleli vesi elihloniphekile: ukuthi lowo ofihla noma yini yeqiniso ukuphenduka kwakhe kulokho akwamukeleki ngaphandle kokuba ngemuva kokulungisa nokucacisa, futhi u-Allah oDunyisiwe uyiphelelisile inkolo ezincekwini zaKhe, waphelelisa umusa phezu kwazo ngokuthumela isiThunywa saKhe uMuhammad (ﷺ), nalokho u-Allah akwambula kuye komthetho ophelele, futhi akazange amthathele kuYe ngaphandle kokuba ngemuva kokuphelelisa nokucacisa, njengoba asho oMkhulu ngenkazimulo yaKhe:
﴿...ٱلۡيَوۡمَ أَكۡمَلۡتُ لَكُمۡ دِينَكُمۡ وَأَتۡمَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ نِعۡمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلۡإِسۡلَٰمَ دِينٗا...﴾
"...Ngalolu suku ngiphelelisele kini inkolo yenu, futhi ngagcwalisa phezu kwenu ububele bami, futhi nginikhethele i-Islam ukuba ibe yinkolo yenu..."
[Al-Ma'idah: 3]
Futhi umqambi wamanga walesi siyalo ufike ekhulwini leshumi nane leminyaka, efuna ukudida abantu ngenkolo entsha, okuholela ekungeneni eJannah kulowo olandela umthetho wayo, kanye nokuncishwa iJannah nokungena eSihogweni kulowo ongalandeli umthetho wayo, Futhi ufuna ukwenza lesi siyalo asiqambile sibe sikhulu kuneQur'an futhi sibe ngcono, lapho eqambe khona amanga kuso ukuthi: noma ngubani osibhalayo asithumele sisuka kwelinye idolobha siye kwelinye, noma sisuka kwenye indawo siye kwenye; uzokwakhelwa isigodlo eJannah, kanti ongasibhali futhi angasithumeli uzonqatshelwa ukuncengelwa nguMphrofethi ﷺ ngoSuku lweQiyamah, Futhi lokhu kungenye yamanga amabi kakhulu, nokunye kobufakazi obucace kakhulu bokuthi lesi siyalo singamanga, nokungabi namahloni komqambi waso, nobukhulu besibindi sakhe sokuqamba amanga; ngoba lowo obhala iQur'an eNgcwele, ayithumele isuka kwelinye izwe iya kwelinye izwe, noma isuka kwenye indawo iya kwenye indawo; akasitholi lesi sibusiso uma engenzi ngokweQur'an eNgcwele, pho angasithola kanjani umbhali wala manga, nomdluliseli wawo osuka kwelinye izwe eya kwelinye izwe. Futhi lowo ongayibhali iQur'an nangayithumeli kusuka kwelinye izwe kuya kwelinye, ngeke ancishwe ukuncengela kukaMprofethi ﷺ uma engokholwayo kuye, elandela umthetho wakhe, Futhi lawa manga awodwa kule ncwadi yefa, anele ewodwa ukufakazela ubuze bayo nokuqamba amanga komsabalalisi wayo, nokwedelela kwakhe nobuwula bakhe, nokuba kude kwakhe nokwazi lokho okwalethwa yiSithunywa ﷺ okuyisiqondiso.
Futhi kulesi siyalo ـ ngaphandle kwalokho okushiwo ـ kunezinye izindaba, zonke ezifakazela ubuze baso namanga aso, futhi ukube umqambi waso ubengafunga izifungo eziyinkulungwane noma ngaphezulu ngobuqiniso baso, nokube ubengazinxusela isijeziso esikhulu kakhulu nokuhlushwa okunzima kakhulu, kokuthi uqinisile; ngabe akaqinisile, futhi ngabe asisilo iqiniso, kodwa sona, ngo-Allah futhi ngo-Allah, singobuze obukhulu kakhulu nobubi kakhulu, futhi senza u-Allah uMkhazimuli abe ngufakazi, kanye nalabo abakhona nathi ezingelosini, Futhi noma ngubani kumaMuslim ofunda lo mbhalo —ubufakazi esiyohlangana ngabo neNkosi yethu (uBukhosi baKhe buphakeme)—: ukuthi lesi siyalo singamanga nokuqamba okungekho ngesiThunywa sika-Allah ﷺ, u-Allah akamhlazise lowo owasiqamba futhi amphathe ngalokho okumfanele.
Futhi okubonisa amanga alesi siyalo nobubuze baso, ngaphandle kwalokho okudlulile, yizinto eziningi ezivela embhalweni waso oshiwo, okubalwa kuzo:
Udaba lokuqala: isisho sakhe kuyo: (ukuthi ngoba kusukela kwiJumu'ah kuya kwiJumu'ah kushone abayizinkulungwane eziyikhulu namashumi ayisithupha bengekho enkolweni ye-Islam); ngoba lokhu kungolwazi olufihlakeleyo, futhi isithunywa (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) isambulo sanqamuka kuye ngemuva kokufa kwakhe, kanti yena ngesikhathi sokuphila kwakhe wayengalwazi ulwazi olufihlakeleyo, pho kungaba kanjani ngemuva kokufa kwakhe; ngokwesisho sika-Allah oDunyisiweyo:
﴿قُل لَّآ أَقُولُ لَكُمۡ عِندِي خَزَآئِنُ ٱللَّهِ وَلَآ أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ...﴾
"Ithi, angisho kini ukuthi nginengcebo ka-Allah futhi angazi okufihliweyo..." [Al-Ana'am: 50] Futhi izwi laKhe oPhezukonke:
﴿قُل لَّا يَعۡلَمُ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ ٱلۡغَيۡبَ إِلَّا ٱللَّهُ...﴾
"Ithi: Akekho emazulwini nasemhlabeni owaziyo okufihlakele ngaphandle kuka-Allah..." [IAn-Naml: 65], Futhi kwi-hadith eyiSahih, kulandiswe ukuthi uMphrofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wathi:
«يُذَادُ رِجَالٌ عَنْ حَوْضِي يَوْمَ القِيَامَةِ، فَأَقُولُ: يَا رَبِّ! أَصْحَابِي أَصْحَابِي، فَيُقَالُ لِي: إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ، فَأَقُولُ كَمَا قَالَ العَبْدُ الصَّالِحُ: ﴿وَكُنتُ عَلَيۡهِمۡ شَهِيدٗا مَّا دُمۡتُ فِيهِمۡۖ فَلَمَّا تَوَفَّيۡتَنِي كُنتَ أَنتَ ٱلرَّقِيبَ عَلَيۡهِمۡۚ وَأَنتَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ﴾ [المائدة: 117]».
"Kuyoxoshwa amadoda echibini lami ngosuku lokuvuka kwabafileyo, bese ngithi: Nkosi yami! Abangane bami, abangane bami, kuyobe sekuthiwa kimi: Ngempela wena awazi lokho abakusungula ngemva kwakho, bese ngithi njengoba yasho inceku elungile: Futhi nganginguFakazi kubo inqobo nje ngisaphakathi kwabo, kodwa ngenkathi usungithathile waba nguwe uMbheki wabo. Futhi wena unguFakazi phezu kwazo zonke izinto."
[Al-Ma'idah: 117]
Iphuzu lesibili: -emaphuzwini akhombisa ubuze balesi siyalo, nokuthi singamanga-: amazwi akhe kuso athi: (lowo obhala yona ebe empofu u-Allah uzomcebisa, noma enesikweletu u-Allah uzosikhokha isikweletu sakhe, noma enesono u-Allah uzomthethelela yena nabazali bakhe ngesibusiso salesi siyalo) njalonjalo. Futhi lokhu kungelinye lamanga amakhulu, nobufakazi obucace kakhulu bamanga omqambi wawo, nokungabi namahloni kwakhe ku-Allah nakuzinceku zaKhe; ngoba lezi zinto ezintathu azenzeki ngokubhala nje iQuran eNgcwele, pho zingenzeka kanjani kulowo obhale le ncwadi yefa yamanga?! Ngempela lo muntu okhohlakele ufuna kuphela ukudida abantu, nokubenza banamathele kulesi siyalo; ukuze basibhale futhi bathembele kulo mvuzo oqanjiwe, futhi bayeke izindlela u-Allah azibamisele izinceku zaKhe, futhi wazenza zibe ngeziholela engcebweni, nasekukhokhweni kwezikweletu, kanye nasekuthethelelweni kwezono, ngakho-ke siphephela ku-Allah ezizathwini zokulahlwa, nokulalela izinkanuko, kanye noSathane.
Iphuzu lesithathu: -emaphuzwini akhombisa ubuze balesi siyalo-, ukusho kwakhe kuso: (futhi noma ubani ongayibhali ezincekwini zika-Allah; ubuso bakhe buyoba mnyama emhlabeni nakwi-Akhirah). Futhi lokhu - nakho - kungamanga amabi kakhulu, futhi kungenye yobufakazi obucace kakhulu bobuze balesi siyalo, namanga omqambi waso, kungenzeka kanjani engqondweni yomuntu onokuqonda ukuba abhale lesi siyalo esilethwe yindoda engaziwa ekhulwini leshumi nane, iqambela isithunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) amanga, futhi yenza isimangalo sokuthi noma ngubani ongayibhali ubuso bakhe buyoba mnyama kulo mhlaba nakwelaZayo, nalowo oyibhalayo uyoba yisicebi emva kobubha, aphephe ezikweletini emva kokunqwabelana kwazo kuye, futhi athethelelwe lezo zono azenzile!!
Udumo malube kuwe! Lokhu kuwukunyundela okukhulu!! Futhi ngempela ubufakazi nangokoqobo kufakazela amanga alo mqambi wamanga, nobukhulu bokugabadela kwakhe ku-Allah, nokungabi namahloni kwakhe ku-Allah nakubantu. Ngakho nazi izizwe eziningi ezingazange ziyibhale, kodwa ubuso bazo abuzange bube mnyama. Kanti lapha kunesibalo esikhulu, akekho ongababala ngaphandle kuka-Allah, asebeyibhalile izikhathi eziningi, kodwa izikweletu zabo azizange zikhokhwe, futhi nobumpofu babo abuzange buphele. Ngakho-ke siphephela ku-Allah ekuphambukeni kwezinhliziyo, nasekugubuzelweni yizono. Futhi lezi yizici nemivuzo engazange ilethwe nguMthetho ohloniphekile kulowo owabhala incwadi engcono kakhulu nenkulu kunazo zonke, okuyiQur'an eNgcwele, ngakho-ke zingatholakala kanjani kulowo owabhala isiyalo samanga esiqukethe izinhlobo zobuze, nemisho eminingi yezinhlobo zokungakholwa, SubhanAllah!! Yeka ukubekezela kwaKhe kulowo oqunga isibindi kuYe ngokuqamba amanga.
Udaba lwesine: -Phakathi kwezinto ezikhombisa ukuthi lesi siyalo siyize leze, namanga acacile-: isisho sakhe kuso: (noma ngubani okholelwa kuso uyosindiswa esijezisweni soMlilo, futhi noma ngubani osiphikayo, akakholwa), Futhi lokhu - nakho - kungokunye kokugabadela okukhulu ekuqambeni amanga, kanye nobuze obubi kakhulu, lo mqambi wamanga umema bonke abantu, ukuthi bakholwe ngamanga akhe, futhi wenza isimangalo sokuthi ngalokho bazosindiswa esijezisweni soMlilo, nokuthi noma ngubani owaphikayo akakholwa, Ngempela lo mqambimanga - ngo-Allah - uqambe amanga amakhulu ku-Allah, futhi wakhuluma - ngo-Allah - okungesilo iqiniso, ukuthi ngempela lowo oyikholelwayo nguye ofanelwe ukuba ngongakholwayo, hhayi lowo oyiphikayo; ngoba lokhu kuyinto eqanjiwe, kuwubuze, namanga angenaso isisekelo seqiniso, futhi senza u-Allah abe ngufakazi wokuthi kungamanga, nokuthi umqambi wawo ungumqambimanga, ofuna ukumisela abantu umthetho walokho okungagunyazwanga ngu-Allah, nokufaka enkolweni yabo lokho okungeyona ingxenye yayo, kanti u-Allah wayiphelelisa wayiqedelela inkolo kulesi sizwe ngamakhulu eminyaka ayishumi nane ngaphambi kwala manga aqanjiwe. Ngakho qaphelani: O bafundi nabazalwane, futhi nixwaye ukukholelwa ezintweni eziqanjiwe ezinjengalezi, nokuthi zande phakathi kwenu, ngoba ngempela iqiniso linokukhanya phezu kwalo okungamdidi lowo olifunayo, ngakho funani iqiniso ngobufakazi balo, futhi nibuze abantu bolwazi ngalokho okunididayo, ningakhohliswa ukufunga kwabaqambimanga, ngoba ngempela wafunga u-Iblis oqalekisiwe kubazali benu u-Adamu noHawa, ukuthi ungomunye wababeluleki babo, kanti ungumkhapheli omkhulu futhi engumqambimanga obadlula bonke abaqambimanga, njengoba walanda u-Allah ngaye lokho wathi oDumisekile noPhezukonke:
﴿وَقَاسَمَهُمَآ إِنِّي لَكُمَا لَمِنَ ٱلنَّٰصِحِينَ21﴾
"Futhi wafunga kubo bobabili: Impela mina ngingomunye wabaluleki abaqotho kini nobabili." [Al-A'raf: 21]. Ngakho-ke mqapheleni, futhi niqaphele abalandeli bakhe abangabaqambi bamanga, ngoba ziningi kangakanani kuye nakubo izifungo zamanga, nezivumelwano zokukhaphela, namazwi ahlotshisiwe ngenhloso yokuyenga nokudukisa! Kepha mayelana nalokho lo mqambi wamanga akushilo mayelana nokuvela kwezenzo ezimbi; lokhu kuyinto eyenzekayo, futhi iQur’an ehloniphekile neSunnah ehlanzekile zixwayise kakhulu ngazo, futhi kuzo kukhona isiqondiso nokwanela.
Kepha mayelana nalokho okushiwo ngemibandela yeHora, ama-hadith kaMphrofethi asekucacisile lokho okuyizimpawu zeHora, futhi iQur’an ehloniphekile yakhomba kokunye kwalokho, ngakho-ke lowo ofisa ukwazi lokho uzokuthola endaweni yako ezincwadini zeSunnah nasemibhalweni yabantu bolwazi nokholo, kanti abantu abanaso isidingo sencazelo yomqambi manga onjengalona, nokudida kwakhe, kanye nokuxuba kwakhe iqiniso namanga. Kwangathi u-Allah angangivikela mina kanye nani nawo wonke amaMuslim ebubini boSathane, nasezilingweni zabadukisayo, nasekuphambukeni kwabaphambukayo, nasekukhohliseni kwezitha zika-Allah ezisekela amanga, labo abafuna ukucima ukukhanya kuka-Allah ngemilomo yabo, nokudida abantu ngenkolo yabo, kanti u-Allah uyakuphelelisa ukukhanya kwakhe, futhi engumsekeli wenkolo yakhe, noma ngabe izitha zika-Allah ezingoShathane nabalandeli babo kwabangakholwa kanye nabaphikayo ziyakuzonda lokho. Futhi sicela ku-Allah ukuthi alungise izimo zamaMuslim, nokuthi abaphe umusa wokulandela iqiniso, nokuqina kulo, nokuphenduka ku-Allah oDumisekileyo kuzo zonke izono, ngoba ngempela Yena unguMthetheleli, oNesihe, oNamandla phezu kwazo zonke izinto. U-Allah usanele, futhi unguMvikeli ongcono kakhulu, futhi awekho amasu namandla ngaphandle kuka-Allah, oPhezukonke, oMkhulu.
Futhi udumo lonke lungoluka-Allah, iNkosi yemihlaba yonke, futhi ukuthula nezibusiso zika-Allah makube phezu kwenceku yakhe nesiThunywa sakhe oqotho nothembekileyo, nomndeni wakhe, nabangani bakhe, kanye nabalandeli bakhe ngokulunga kuze kube uSuku Lokwahlulela.
Isinqumo ngobuthakathi nokubhula nalokho okuhlobene nakho
uAbdul Aziz bin Baz( umusa ka-Allah ubenaye).
***
zu397v5.0 - 15/07/2026
