الدُّرُوسُ المُهِمَّةُ لِعَامَّةِ الأُمَّةِ

Belangrike lesse vir die gewone mense

لِسَمَاحَةِ الشَّيْخِ العَلَّامَةِ

عَبْدِ العَزِيزِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ بَازٍ

رَحِمَهُ اللهُ

Deur die agbare en geleerde Sjeik.

Ábdul Azíz bin Ábdulláh bin Báz

بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ

Belangrike lesse vir die gewone mense

Mág Allah hom genádig wees

In die Naam van Alláh, die Bármhartige, die Genádige

Inleiding deur die Skrywer

Alle lof aan Allah, die Heer van die wêrelde. Die goeie einde is vir die godvresendes. Mag die vrede en seëninge van Allah op Sy dienaar en boodskapper, ons Profeet Muhammad, wees, asook op sy familie en al sy metgeselle.

Om verder te gaan:

Hierdie is kort woorde om te verduidelik wat die gewone mense moet weet oor die godsdiens van Islam. Ek het dit genoem: (Belangrike lesse vir die gewone mense).

Ek vra vir Allah dat die Moslems hieruit sal leer, en dat Hy dit van my sal aanvaar. Hy is waarlik die Vrygewige en die Edelmoedige.

Abdulaziz bin Abdullah bin Baz Belangrike lesse vir die gewone mense¹

Die Eerste Les: Surat al-Fatiha en kort hoofstukke

Surat al-Fatiha en soveel as moontlik van die kort hoofstukke (suwar), vanaf Surat az-Zalzalah tot by Surat an-Nas. Dit moet gedoen word deur korrekte voorlesing, memorisering en verduideliking van wat noodsaaklik is om te verstaan.

Die Tweede Les: Die Pilare van Islam

Verduideliking van die vyf pilare van Islam, en die eerste en belangrikste een daarvan: 18. Die getuienis dat daar geen god is behalwe Allah nie, en dat Muhammad die boodskapper van Allah is. Dit sluit in 'n verduideliking van die betekenis daarvan, saam met 'n verduideliking van die voorwaardes van "La ilaha illa Allah". Die betekenis van "La ilaha" ontken alles wat aanbid word behalwe Allah, en "illa Allah" bevestig dat aanbidding slegs aan Allah behoort, Hy alleen, sonder enige vennote. Dit is alles saamgevat in die volgende twee versreëls:

Kennis, sekerheid, opregtheid en jou waarheid ... saam met liefde, onderwerping en die aanvaarding daarvan. En voeg 'n agtste een by: jou verwerping van alles ... wat behalwe die ware God as gode aanbid word.

Tesame met 'n verduideliking van die getuienis dat Muhammad die Boodskapper van Allah is. Die implikasie hiervan is: om hom te glo in wat hy verkondig het, om hom te gehoorsaam in wat hy beveel het, om te vermy wat hy verbied en waarteen hy gewaarsku het, en dat Allah slegs aanbid word volgens wat Hy en Sy Boodskapper (vrede op hom) voorgeskryf het. Daarna verduidelik hy aan die student die res van die vyf pilare van Islam: dit is die Gebed (as-Salah), die Verpligte Aalmoes (az-Zakah), die Vas van die maand Ramadan, en die Pelgrimstog (al-Hajj) na die Heilige Huis van Allah vir diegene wat daartoe in staat is.

Die Derde Les: Die Pilare van Geloof (Iman)

Dit is ses: dat jy glo in Allah, Sy engele, Sy boeke, Sy boodskappers, die Laaste Dag, en dat jy glo in die Voorbeskikking (al-Qadr), die goeie en die slegte daarvan, wat van Allah die Allerhoogste kom.

Die Vierde Les: Die Kategorieë van Eenheid (Tawheed) en die Soorte Afgodery (Shirk)

Verduideliking van die kategorieë van Eenheid (Tawheed), en dit is drie: Tawheed al-Rububiyyah, Tawheed al-Uluhiyyah, en Tawheed al-Asma was-Sifat.

1- Tawheed al-Rububiyyah: Dit is die geloof dat Allah, die Verhevene, die Skepper van alles is en die Bestuurder van alles, sonder enige vennoot in hierdie opsig.

2- Tawheed al-Uluhiyyah: Dit is die geloof dat Allah, die Verhevene, die enigste ware God is wat aanbidding verdien, sonder enige vennoot. Dit is die betekenis van "La ilaha illa Allah", want dit beteken: daar is geen god wat met reg aanbid word behalwe Allah nie. Daarom moet alle aanbidding, soos gebed, vas en ander, opreg slegs vir Allah alleen gedoen word, en dit is nie toelaatbaar om enige deel daarvan aan iemand anders as Hy te rig nie.

3- Tawheed al-Asma was-Sifat: Dit is die geloof in alles wat in die Edele Koran of die korrekte oorlewerings (Ahadith) staan rakende die Name en Eienskappe van Allah. Dit beteken om dit vir Allah te bevestig op 'n wyse wat Hom waardig is, sonder om die betekenis te verdraai, te ontken, die "hoe" te beskryf, of dit met die skepping te vergelyk; in ooreenstemming met die woorde van Allah die Verhevene:

﴿قُلۡ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ1 ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ2 لَمۡ يَلِدۡ وَلَمۡ يُولَدۡ 3 وَلَمۡ يَكُن لَّهُۥ كُفُوًا أَحَدُۢ4﴾

"Sê: Hy is Allah, die Enigste Een."

"Allah is die Een van wie alles afhang."

"Hy het nie kinders nie, en Hy was nie gebore nie."

"En daar is niemand wat soos Hy is nie." [Al-Ikhlas: 1-4] En die woorde van Allah, die Almagtige en Verhevene:

﴿...لَيۡسَ كَمِثۡلِهِۦ شَيۡءٞۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ﴾

"...Daar is niks soos Hy nie, en Hy is die Alhorende, die Alsiende." [As-Shura: 11] Sommige geleerdes verdeel dit in slegs twee soorte, en sluit Tawheed al-Asma was-Sifat in by Tawheed al-Rububiyyah. Daar is geen probleem met hierdie verdeling nie, want die doel is duidelik in beide gevalle.

Die soorte afgodery (Shirk) is drie: Groot Shirk (Shirk Akbar), Klein Shirk (Shirk Asghar), en Verborge Shirk (Shirk Khafi).

Groot Shirk veroorsaak dat alle goeie dade vrugteloos word en lei tot die ewige verblyf in die Hel vir diegene wat daarop sterf, soos Allah die Verhevene sê:

﴿...وَلَوۡ أَشۡرَكُواْ لَحَبِطَ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ﴾

"...en as hulle afgodery (shirk) sou pleeg, sou alles wat hulle gedoen het, vir hulle verlore gegaan het." [Al-An'am: 88] En Hy, die Verhevene, het gesê:

﴿مَا كَانَ لِلۡمُشۡرِكِينَ أَن يَعۡمُرُواْ مَسَٰجِدَ ٱللَّهِ شَٰهِدِينَ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِم بِٱلۡكُفۡرِۚ أُوْلَٰٓئِكَ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡ وَفِي ٱلنَّارِ هُمۡ خَٰلِدُونَ17﴾

"Dit betaam nie die afgodsdienaars om die moskees van Allah te onderhou terwyl hulle teen hulleself getuig van ongeloof nie. Hulle dade is vrugteloos, en in die Vuur sal hulle ewig bly." [At-Tawbah: 17] En dat diegene wat daarop sterf, nooit vergewe sal word nie, en die Paradys is vir hulle verbode, soos Allah, die Almagtige en Verhevene, sê:

﴿إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغۡفِرُ أَن يُشۡرَكَ بِهِۦ وَيَغۡفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُ...﴾

"Waarlik, Allah vergewe nie dat deelgenote aan Hom toegeskryf word nie (shirk), maar Hy vergewe enigiets anders as dit aan wie Hy wil..." [An-Nisa: 48] En Hy, die Verhevene, het gesê:

﴿...إِنَّهُۥ مَن يُشۡرِكۡ بِٱللَّهِ فَقَدۡ حَرَّمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ ٱلۡجَنَّةَ وَمَأۡوَىٰهُ ٱلنَّارُۖ وَمَا لِلظَّٰلِمِينَ مِنۡ أَنصَارٖ﴾

"...Waarlik, hy wat deelgenote aan Allah toeskryf (shirk), vir hom het Allah die Paradys verbode gemaak, en sy verblyfplek is die Vuur. En vir die onregverdiges is daar geen helpers nie."

[Al-Ma'idah: 72]

En van die soorte (Groot Shirk) is: om die dooies aan te roep, om afgode aan te roep, om hulp by hulle te soek, om geloftes aan hulle te maak, om vir hulle te slag, en soortgelyke dade.

Klein Shirk (Shirk Asghar): Dit is wat deur tekste uit die Boek (Koran) of die Sunnah as "shirk" bewys is, maar dit is nie van dieselfde aard as Groot Shirk nie. Voorbeelde hiervan is vertoon (Riya) in sommige dade, om te sweer by iets anders as Allah, en om te sê: "Wat Allah wil en wat so-en-so wil," en soortgelyke uitdrukkings. Dit is gebaseer op die woorde van die Profeet (vrede op hom):

«أَخْوَفُ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ الشِّرْكَ الَأصْغَرَ» فَسُئِلَ عَنْهُ، فَقَالَ: «الرِّيَاءُ».

"Wat ek die meeste vir julle vrees, is Klein Shirk." Toe hy daaroor uitgevra is, het hy geantwoord: "Vertoon (al-Riya)."² Dit is oorgelewer deur Imam Ahmad, at-Tabarani en al-Bayhaqi, van Mahmoud bin Labid al-Ansari (mag Allah tevrede wees met hom) met 'n goeie ketting van oordrag (isnad jayyid). At-Tabarani het dit ook met goeie kettings oorgelewer van Mahmoud bin Labid van Rafi' bin Khadij, van die Profeet (vrede op hom).

En sy woorde (vrede op hom):

«مَنْ حَلَفَ بِشَيْءٍ دُونَ اللَّهِ فَقَدْ أَشْرَكَ».

"Wie ook al by iets anders as Allah sweer, het waarlik afgodery (shirk) gepleeg."³ Oorgelewer deur Imam Ahmad met 'n korrekte ketting van oordrag (isnad sahih), van Umar bin al-Khattab (mag Allah tevrede wees met hom). En dit is oorgelewer deur Abu Dawud en at-Tirmidhi met 'n korrekte ketting van oordrag (isnad sahih), uit die hadith van Ibn Umar (mag Allah tevrede wees met hulle beide), van die Profeet ﷺ dat hy gesê het:

«مَنْ حَلَفَ بِغَيْرِ اللَّهِ فَقَدْ كَفَرَ أَوْ أَشْرَكَ».

"Wie ook al by iets anders as Allah sweer, het waarlik ongelowig geword of afgodery (shirk) gepleeg."⁴ En sy woorde (vrede op hom):

«لَا تَقُولُوا: مَا شَاءَ اللَّهُ وَشَاءَ فُلانٌ، وَلَكِنْ قُولُوا: مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ شَاءَ فُلانٌ».

"Moenie sê: 'Wat Allah wil en wat so-en-so wil' nie, maar sê eerder: 'Wat Allah wil en dán wat so-en-so wil'."⁵ Uitgehaal deur Abu Dawud met 'n korrekte ketting van oordrag (isnad sahih), van Hudhayfah bin al-Yaman (mag Allah tevrede wees met hom).

En hierdie soort (Klein Shirk) veroorsaak nie afvalligheid (apostasie) nie, en lei ook nie tot die ewige verblyf in die Hel nie, maar dit weerspreek die verpligte volmaaktheid van Eenheid (Tawheed).

Die derde soort: Verborge Shirk (Shirk Khafi); en die bewys daarvoor is die woorde van die Profeet (vrede en seëninge van Allah op hom):

«أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِمَا هُوَ أَخْوَفُ عَلَيْكُمْ عِنْدِي مِنَ المَسِيحِ الدَّجَّالِ؟» قَالُوا: بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ: «الشِّرْكُ الخَفِيُّ، يَقُومُ الرَّجُلُ فَيُصَلِّي فَيُزَيِّنُ صَلاتَهُ لِمَا يَرَى مِنْ نَظَرِ الرَّجُلِ إِلَيْهِ».

«Moet ek julle nie vertel van wat ek meer vir julle vrees as die Vals Messias (al-Masih ad-Dajjal) nie?» Hulle het gesê: «Natuurlik, o Boodskapper van Allah.» Hy het gesê: «Die verborge afgodery (Shirk al-Khafi): 'n man staan op om te bid en hy verfraai sy gebed omdat hy sien dat 'n ander man na hom kyk.»⁶ Oorgelewer deur Imam Ahmad in sy Musnad, van Abu Sa’id al-Khudri (mag Allah tevrede wees met hom).

En dit is toelaatbaar om Shirk in slegs twee soorte te verdeel:

Groot en klein, wat betref Verborge Shirk, dit word by albei ingesluit; Dit kom voor in Groot Shirk, soos die shirk van die huigelaars (munafiqeen); omdat hulle hul vals geloofsoortuigings wegsteek en hulle voordoen as Moslems om gesien te word (riya) en uit vrees vir hulleself.

Dit kom voor in Groot Shirk, soos die shirk van die huigelaars (munafiqeen); omdat hulle hul vals geloofsoortuigings wegsteek en hulle voordoen as Moslems om gesien te word (riya) en uit vrees vir hulleself.

Les Vyf: Al-Ihsan (Volmaaktheid in Aanbidding)

Die pilaar van Al-Ihsan, en dit is: dat jy Allah aanbid asof jy Hom sien, want al sien jy Hom nie, sien Hy jou waarlik.

Les Ses: Voorwaarden (Shuroot) van die Gebed

En dit is nege:

Islam, verstand (sanity), onderskeidingsvermoë (puberteit/ouderdom van begrip), die opheffing van onreinheid (wudu/ghusl), die verwydering van vuilheid (najasa), die bedekking van die privaatdele (awrah), die begin van die tyd (vir gebed), die draai na die Qiblah, en die voorneme (niyyah).

Les Sewe: Pilare (Arkan) van die Gebed

En dit is veertien:

Die staan (al-qiyam) as mens daartoe in staat is, die begin-takbir (Takbirat al-Ihram), die lees van al-Fatihah, die buiging (ruku'), die opstaan na die buiging (i'tidal), die prostrasie (sujud) op die sewe liggaamsdele, die opkom daaruit, die sit tussen die twee prostrasies, rustigheid (tuma'ninah) in alle handelinge, die korrekte volgorde tussen die pilare, die laaste Tashahhud, die sit daarvoor, die stuur van seëninge oor die Profeet (mag die vrede en seëninge van Allah op hom rus), en die twee groete (tasleem).

Les Agt: Verpligtinge (Wajibat) van die Gebed

En dit is agt:

Alle takbirs behalwe die begin-takbir, die sê van: (Sami'a Allahu liman hamidah) vir die imam en die een wat alleen bid, die sê van: (Rabbana wa lakal-hamd) vir almal, die sê van: (Subhana Rabbiyal-Azim) tydens die buiging (ruku'), die sê van: (Subhana Rabbiyal-A'la) tydens die prostrasie (sujud), die sê van: (Rabbighfir li) tussen die twee prostrasies, die eerste Tashahhud, en die sit daarvoor.

Les Nege: Verduideliking van die Tashahhud

En dit is om te sê:

(Alle groete is vir Allah, en die gebede en goeie dade, vrede vir u, o Profeet, en die genade van Allah en Sy seëninge, vrede vir ons en op die regverdige dienaars van Allah, ek getuig dat daar geen god is behalwe Allah nie, en ek getuig dat Muhammad Sy dienaar en Boodskapper is).

Dan stuur hy seëninge oor die Profeet (mag die vrede en seëninge van Allah op hom rus) en vra vir seëninge op hom, deur te sê: (O Allah, skenk seëninge aan Muhammad en aan die familie van Muhammad, soos U seëninge geskenk het aan Ibrahim en aan die familie van Ibrahim, waarlik U is die Lofwaardige, die Roemryke. O Allah, skenk voorspoed aan Muhammad en aan die familie van Muhammad, soos U voorspoed geskenk het aan Ibrahim en aan die familie van Ibrahim, waarlik U is die Lofwaardige, die Roemryke).

Dan soek hy beskerming by Allah in die laaste Tashahhud teen die straf van die Hel, teen die straf van die graf, teen die beproewing van lewe en dood, en teen die beproewing van die Vals Messias (al-Masih ad-Dajjal). Daarna kies hy enige smeking (dua) wat hy wil, veral die oorgelewerde smekinge, insluitend:

(O Allah, help my om U te onthou, om U te dank en om U op die beste manier te aanbid. O Allah, ek het myself baie onreg aangedoen, en niemand vergewe sondes behalwe U nie, so skenk my vergifnis van U af en wees my genadig; waarlik, U is die Vergewensgesinde, die Genadige).

Wat betref die eerste Tashahhud, staan hy op na die twee getuienisse (Shahadatayn) vir die derde rak'ah in die Dhuhr, Asr, Maghrib en Isha gebede. As hy seëninge stuur oor die Profeet (mag die vrede en seëninge van Allah op hom rus), is dit beter as gevolg van die algemene hadiths daaroor, en dan staan hy op vir die derde rak'ah.

Les Tien: Sunan (Vrywillige handelinge) van die Gebed

En onder hulle is:

1. Die opening-smeking (al-Istiftah).

2. Om die palm van die regterhand op die linkerhand bo-oor die bors te plaas terwyl mens staan, beide voor die buiging (ruku') en daarna.

3. Om die hande op te lig met die vingers teen mekaar en uitgestrek tot by die skouers of die ore tydens die eerste takbir, wanneer mens buig (ruku'), wanneer mens opstaan uit die buiging, en wanneer mens opstaan vanaf die eerste Tashahhud na die derde rak'ah.

4. Enigiets meer as een keer in die prys van die buiging (tasbih al-ruku') en die prostrasie (tasbih al-sujud).

5. Enigiets meer as die sê van: (Rabbana wa lakal-hamd) nadat mens opstaan uit die buiging (ruku'), en enigiets meer as een keer in die smeking vir vergifnis tussen die twee prostrasies (sujud).

6. Om die kop in lyn met die rug te hou tydens die buiging (ruku').

7. Om die bo-arms weg van die sye af te hou, die maag weg van die dye, en die dye weg van die bene (skene) tydens die prostrasie (sujud).

8. Om die voorarms van die grond af op te lig tydens die prostrasie (sujud).

9. Die persoon wat bid sit op sy linkerbeen wat plat uitgelê is, terwyl die regtervoet regop (op die tone) gehou word tydens die eerste Tashahhud en tussen die twee prostrasies (sujud).

Om al-Tawarruk te beoefen in die laaste Tashahhud van die gebede met drie of vier eenhede (rak'ahs), wat is: om op die boud te sit, die linkerbeen onder die regterbeen deur te steek en die regtervoet regop (op die tone) te hou.

Om met die wysvinger te wys in die eerste en tweede Tashahhud vanaf die oomblik dat mens gaan sit tot aan die einde van die Tashahhud, en om dit te beweeg tydens die smeking (dua).

Om seëninge en voorspoed te vra vir Muhammad en die familie van Muhammad, en vir Ibrahim en die familie van Ibrahim in die eerste Tashahhud.

Om die smeking (dua) te doen in die laaste Tashahhud.

Om hardop te lees (al-jahr) in die Fadjr-gebed, die Vrydaggebed (Djumu'ah), die twee Eied-gebede, die gebed vir reën (al-Istisqa), en in die eerste twee eenhede (rak'ahs) van die Maghrib- en Isha-gebede.

Om sag (in die stilte) te lees (al-israr) in die Dhuhr- en Asr-gebede, in die derde rak'ah van Maghrib, en in die laaste twee rak'ahs van die Isha-gebed.

Om meer uit die Koran te lees as net Surah al-Fatiha, terwyl die res van die oorgelewerde Sunan van die gebed (behalwe wat ons reeds genoem het) ook in ag geneem word. Dit sluit in: enigiets meer as die sê van: (Rabbana wa lakal-hamd) nadat mens opstaan uit die buiging (ruku') vir die Imam, die volgeling, en die een wat alleen bid—want dit is 'n Sunnah. Dit sluit ook in: om die hande op die knieë te plaas met die vingers uitmekaar gesprei tydens die buiging (ruku').

Elfde les: Die dinge wat die gebed ongeldig maak (mubtilat al-salah).

En hulle is agt:

1- Die opsetlike praat terwyl mens onthou en weet (dat dit verbode is), maar wat betref die een wat vergeet of onkundig is, sy gebed word nie daardeur ongeldig gemaak nie.

2- Om te lag.

3- Om te eet.

4- Om te drink.

5- Om die skaamdele (awrah) te ontbloot.

6- Om grootliks weg te draai van die rigting van die Qibla.

7- Om te veel aaneenlopende onnodige bewegings (speel/peuter) in die gebed te maak.

8- Die verbreking van rituele reinheid (tahara).

Les Twaalf: Voorwaardes vir Wudu (Shuroot al-Wudu)

En hulle is tien:

Islam, verstandelike gesondheid (al-aql), die ouderdom van onderskeidingsvermoë (al-tamyiz), die voorneme (niyyah), en om die voorneme te behou deur nie te beplan om dit te verbreek totdat die reiniging voltooi is nie. Die staking van dit wat wudu vereis, om Istinja of Istijmar vooraf te doen, die reinheid van die water en dat dit wettig verkry is, die verwydering van enigiets wat verhoed dat die water die vel bereik, en die begin van die gebedstyd vir diegene wat voortdurende onsuiwerheid (hadath da'im) het.

Les Dertien: Verpligtinge van Wudu (Furood al-Wudu)

En hulle is ses:

Om die gesig te was (insluitend om die mond uit te spoel en water in die neus op te trek), om die hande saam met die elmboë te was, om die hele kop te vee (insluitend die ore), om die voete saam met die enkels te was, die korrekte volgorde, en om dit aaneenlopend (sonder onderbreking) te doen. Dit word aanbeveel (mustahabb) om die was van die gesig, die hande en die voete drie keer te herhaal, asook die uitspoel van die mond en die intrek van water in die neus. Die verpligting (fard) hiervan is egter net een keer. Wat die vee van die kop betref, word dit nie aanbeveel om dit te herhaal nie, soos aangedui deur die korrekte hadiths.

Les Veertien: Dinge wat Wudu Ongeldig Maak (Nawaqid al-Wudu)

En hulle is agt:

Dit wat uit die twee uitgange (die voor- of agterkant) kom, enige groot hoeveelheid onreinheid wat uit die liggaam kom, die verlies van verstandelike bewussyn deur slaap of iets anders, om die privaatdele (voor of agter) direk met die hand aan te raak sonder 'n bedekking tussenin, die eet van kameelvleis, en om van Islam afvallig te word—mag Allah ons en die Moslems daarteen beskerm.

Belangrike kennisgewing: Wat die was van 'n lyk (ghusl al-mayyit) betref: die korrekte mening is dat dit nie die wudu verbreek nie, en dit is die standpunt van die meeste geleerdes; weens die gebrek aan bewyse daarvoor. Maar as die wasser se hand die privaatdele van die oorledene direk aanraak sonder 'n bedekking tussenin, dan is wudu vir hom verpligtend.

En dit is verpligtend vir hom om nie aan die privaatdele van die oorledene te raak behalwe van agter 'n bedekking nie. Net so, om aan 'n vrou te raak verbreek glad nie die wudu nie, of dit nou met begeerte is of sonder begeerte volgens die mees korrekte van die twee uitsprake van die geleerdes, solank as wat niks (vloeistof) uitgaan nie; want die Profeet ﷺ het van sy vroue gesoen en daarna gebid sonder om weer wudu te maak.

Wat betref die woorde van Allah, die Allerhoogste, in die twee verse van Surah an-Nisa en Surah al-Ma'idah:

﴿...أَوۡ لَٰمَسۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ...﴾

"...of as julle aan vroue geraak het..." [An-Nisa: 43] [Al-Ma'idah: 6] Die bedoeling hiermee is geslagtelike omgang (al-jimaa') volgens die mees korrekte van die twee uitsprake van die geleerdes, en dit is die standpunt van Ibn Abbas (mag Allah met hulle beide tevrede wees) en 'n groep van die vroeëre (Salaf) en latere (Khalaf) geleerdes. En Allah is die Verlener van sukses (al-Tawfiq).

Les Vyftien: Om jouself te beklee met die morele eienskappe wat vir elke Moslem voorgeskryf is

En dit sluit in: Die waarheid, betroubaarheid, kuisheid, beskeidenheid, dapperheid, vrygewigheid, lojaliteit, en om jouself te weerhou van alles wat Allah verbied het. Ook goeie buurskap, om diegene in nood te help volgens mens se vermoë, en ander goeie maniere waarvoor daar bewyse in die Boek (die Koran) of die Sunnah is.

Les Sestien: Om jouself te beklee met Islamitiese Maniere (al-Adab al-Islamiyyah)

En dit sluit in: Die groet van vrede (as-Salam), 'n vriendelike gesig (al-Bashashah), om met die regterhand te eet en te drink, om "Bismillah" te sê wanneer jy begin en "Alhamdulillah" wanneer jy klaar is, om "Alhamdulillah" te sê nadat jy nies, en om die een wat nies te seën (Tashmit) as hy Allah prys.

Dit sluit ook in om die siekes te besoek, om begrafnisse (Jana'iz) by te woon vir die gebed en die begrafnis, die Islamitiese maniere by die ingang en uitgang van die moskee of die huis, maniere tydens reis, en gedrag teenoor ouers, familie, bure, die oues en die jonges. Verder sluit dit in om gelukwensings te gee met 'n nuwe baba, seëninge toe te wens met 'n huwelik, simpatie te betoon by 'n sterfgeval, en ander Islamitiese maniere wat betref die aantrek en uittrek van klere en skoene.

Les Sewentiende: Waarskuwing teen Shirk en die verskillende soorte sondes

En dit sluit in: Die sewe vernietigende sondes (al-Mubiqat), en hulle is: om vennote aan Allah toe te ken (Shirk), toordery (Sihr), om 'n siel dood te maak wat Allah verbied het behalwe met 'n regverdige rede, die verbruik van rente (Riba), die verbruik van 'n weeskind se besittings, om weg te hardloop op die dag van die geveg, en om kuis, onskuldige gelowige vroue valslik (van onkuisheid) te beskuldig.

En dit sluit in: ongehoorsaamheid aan die ouers, die verbreek van familiebande, vals getuienis, vals ede, om die buurman leed aan te doen, en om mense onregverdig te behandel wat betref hul lewens, hul besittings en hul eer.

Ook die drink van bedwelmende middels, dobbel (al-Maysir), agterbaksheid (skinder), laster, en ander dinge wat Allah, die Magtige en Verhewene, of Sy Boodskapper ﷺ verbied het.

Les Agtiende: Die voorbereiding van die oorledene, die gebed oor hom, en sy begrafnis.

En hier is die besonderhede daarvan:

Eerstens: Dit is voorgeskryf om die persoon wat sterwend is te herinner om te sê: (Daar is geen god behalwe Allah nie); as gevolg van die woorde van die Profeet ﷺ:

«لَقِّنُوا مَوْتَاكُمْ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ».

«Herinner julle sterwendes aan: Daar is geen god behalwe Allah nie»⁷ Oorgelewer deur Muslim in sy Sahih, En die bedoeling met "die dooies" in hierdie Hadith is: die sterwendes, en hulle is diegene op wie die tekens van die dood verskyn het.

Tweedens: Wanneer sy dood bevestig is, word sy oë toegemaak en sy kake vasgebind, omdat daar Sunnah-oorlewerings is wat dit voorskryf.

Derdens: Dit is verpligtend om 'n Moslem-oorledene te was, behalwe as hy 'n martelaar (shahid) is wat in die slagveld gesterf het; in daardie geval word hy nie gewas nie en daar word nie oor hom gebid nie, maar hy word in sy klere begrawe; omdat die Profeet ﷺ nie die gesneuweldes van Uhud gewas het nie en ook nie oor hulle gebid het nie.

Dat sy privaatdele bedek word, dan word hy 'n bietjie opgelig en sy maag word liggies gedruk. Daarna draai die wasser 'n lap of iets soortgelyks om sy hand en maak hom daarmee skoon. Dan gee hy hom die wassing (Wudu) van die gebed, waarna hy sy kop en baard was met water en syder (lotusblare) of iets soortgelyks. Dan was hy sy regterkant, dan die linkerkant, en dan was hy hom so 'n tweede en 'n derde keer. Hy vee met elke keer sy hand oor sy maag, en as daar iets uitkom, was hy dit en stop die plek toe met katoen of iets soortgelyks. As dit nie ophou nie, dan met groen klei of moderne mediese middels soos pleisters en soortgelyke dinge.

En hy herhaal sy Wudu. As hy nie skoon word na drie keer nie, dan tot vyf of tot sewe keer. Daarna droog hy hom af met 'n doek en sit parfuum in sy velvoue en op die plekke van sy prostrasie (Sujud). As hy hom oral parfumeer, sal dit goed wees. Sy doodskleed word met wierook bewierook. As sy snor of naels lank is, word daarvan weggeneem, maar as dit gelos word, is daar geen fout daarmee nie. Sy hare word nie gekam nie, sy skaamhare word nie geskeer nie en hy word nie besny nie, weens die gebrek aan bewyse daarvoor. Wat die vrou betref, haar hare word in drie vlegsels gevleg en agter haar laat hang.

Vyfdens: Die toedraai van die oorledene in die doodskleed (Tafkeen).

Dit is die beste dat 'n man in drie wit doeke toegedraai word waarin daar geen hemp of tulband is nie, soos wat met die Profeet ﷺ gedoen is; hy word eenvoudig daarin toegewikkel. As hy egter in 'n hemp, 'n lendedoek en 'n wikkeldoek toegedraai word, is daar niks mee fout nie.

Vroue word in vyf doeke toegedraai: 'n kleed (dir'), 'n kopdoek (khimar), 'n lendedoek (izar) en twee wikkeldoeke. 'n Seuntjie word in een tot drie doeke toegedraai, en 'n klein dogtertjie word in 'n hempie en twee wikkeldoeke toegedraai.

Dit wat verpligtend is vir almal, is een doek wat die hele oorledene bedek. Maar as die oorledene in 'n staat van Ihram (vir Hajj of Umrah) was, dan word hy met water en syder gewas en in sy lendedoek en skouerkleed toegedraai, of in iets anders. Sy kop en sy gesig word nie bedek nie, en hy word nie geparfumeer nie; want hy sal op die Dag van Opstanding opgewek word terwyl hy die Talbiyah uitroep, soos bevestig is in die Hadith van die Boodskapper van Allah ﷺ. As die persoon in Ihram 'n vrou is, word sy soos ander vroue toegedraai, maar sy word nie geparfumeer nie, haar gesig word nie met 'n niqab bedek nie en haar hande nie met handskoene nie. Haar gesig en hande word egter bedek met die doodskleed waarin sy toegedraai is, soos die beskrywing van die vrou se doodskleed reeds verduidelik is.

Sesdens: Die mense met die meeste reg om hom te was, oor hom te bid en hom te begrawe.

Sy genomineerde (die persoon aan wie hy dit in sy testament toevertrou het), dan die vader, dan die oupa, en dan die naaste naasbestaandes uit die manlike bloedlyn (asabat) in die geval van 'n man.

Die persoon met die meeste reg om 'n vrou te was, is: haar genomineerde (die persoon aan wie sy dit toevertrou het), dan die moeder, dan die ouma, en dan die naaste naasbestaandes uit haar vroulike familielede. Dit is toelaatbaar vir egpare om mekaar te was; want Al-Siddiq (Abu Bakr) se vrou het hom gewas, en Ali het sy vrou Fatima gewas (mag Allah met hulle tevrede wees).

Sewendens: Die beskrywing van die gebed oor die oorledene (begrafnis):

Hy sê vier Takbeers. Na die eerste een lees hy die Fatiha, en as hy saam daarmee 'n kort Surah of 'n vers of twee lees, is dit goed; weens die korrekte Hadith wat daaroor van Ibn Abbas (mag Allah met hulle tevrede wees) oorgelewer is. Daarna sê hy die tweede Takbeer en stuur die seëninge oor die Profeet ﷺ soos in die Tashahhud. Daarna sê hy die derde Takbeer, en sê: (O Allah, vergewe ons lewendes en ons dooies, diegene wat teenwoordig is en diegene wat afwesig is, ons jonges en ons oues, ons mans en ons vroue. O Allah, wie U van ons laat lewe, laat hom lewe op Islam, en wie U van ons laat sterf, laat hom sterf op geloof. O Allah, vergewe hom, wees hom barmhartig, gee hom gesondheid, skeld hom kwyt, maak sy verblyf eerbaar, maak sy ingang ruim en was hom met water, sneeu en hael. Reinig hom van sondes soos 'n wit kleed van vuilheid gereinig word. Gee hom 'n tuiste beter as sy tuiste, en 'n familie beter as sy familie. Laat hom die Paradys binnegaan en beskerm hom teen die strawwe van die graf en die strawwe van die Vuur. Maak vir hom ruimte in sy graf en verlig dit vir hom. O Allah, moenie ons sy beloning ontsê nie en moenie ons na hom laat dwaal nie). Dan sê hy die vierde Takbeer, en hy groet met 'n enkele Tasleem na sy regterkant.

Dit is aanbeveel om sy hande met elke Takbeer op te lig. As die oorledene 'n vrou is, word daar gesê: (O Allah, vergewe haar...) ens. As daar twee lyke is, word daar gesê: (O Allah, vergewe hulle twee...) ens. En in die meervoud, as daar meer lyke as dit is, word daar gesê: (O Allah, vergewe hulle...) ens. Maar as dit 'n kind is (wat nog nie puberteit bereik het nie), word daar in die plek van die smeekbede vir vergifnis gesê: (O Allah, maak hom 'n voorloper en 'n skat vir sy ouers, en 'n voorspraakmaker wie se versoek aanvaar word. O Allah, maak deur hom hul weegskale swaar, en vergroot deur hom hul belonings. Laat hom aansluit by die regverdige voorgangers van die gelowiges, plaas hom onder die sorg van Ibrahim (vrede en seëninge op hom), en beskerm hom deur U barmhartigheid teen die strawwe van die helse vuur).

Dit is die Sunnah dat die Imam by die kop van die man staan, en by die middel van die vrou. As daar verskeie lyke saam is, word die man naaste aan die Imam geplaas en die vrou naaste aan die Qiblah. As daar kinders by hulle is, word die seuntjie voor die vrou geplaas, dan die vrou, en dan die dogtertjie. Die kop van die seuntjie word by die kop van die man geplaas, en die middel van die vrou by die kop van die man. Net so word die dogtertjie se kop by die vrou se kop geplaas, en haar middel by die man se kop. Al die bidendes moet agter die Imam staan, behalwe as daar net een persoon is wat nie plek agter die Imam kan vind nie; dan staan hy aan sy regterkant.

Agtstens: Die beskrywing van hoe die oorledene begrawe word.

Dit word voorgeskryf dat die graf verdiep word tot ongeveer die middellyf van 'n man, en dat daar 'n nis (lahd) aan die kant van die Qiblah gemaak word. Die oorledene word op sy regtersy in die nis geplaas, en die knope van die doodskleed word losgemaak, maar nie afgehaal nie; dit word net so gelos. Die gesig word nie ontbloot nie, of dit nou 'n man of 'n vrou is. Daarna word roustene (labin) daarteen gepak en met modder verseël sodat dit stewig bly en die oorledene teen die grond beskerm. As daar nie roustene beskikbaar is nie, kan ander materiaal soos planke, klippe of hout gebruik word om die grond weg te hou. Daarna word die grond oor hom gegooi, en dit is aanbeveel om dan te sê: (In die Naam van Allah, en volgens die godsdiens van die Boodskapper van Allah). Die graf word ongeveer 'n handbreedte hoog gemaak, klippies word daarop geplaas as dit moontlik is, en dit word met water besprooi.

Dit word voorgeskryf vir die roubeklaers om by die graf te staan en vir die oorledene te bid; want wanneer die Profeet ﷺ klaar was met die begrafnis van 'n oorledene, het hy daarby gestaan en gesê:

«اسْتَغْفِرُوا لِأَخِيكُمْ، وَاسْأَلُوا لَهُ التَّثْبِيتَ، فَإِنَّهُ الْآنَ يُسْأَلُ».

«Vra vergifnis vir julle broer, en vra vir hom standvastigheid, want hy word nou ondervra»⁸.

Negendens: Dit word voorgeskryf vir diegene wat nie oor hom gebid het nie, om ná die begrafnis oor hom te bid;

omdat die Profeet ﷺ dit gedoen het, mits dit binne die tydperk van ongeveer 'n maand of minder is. As die tydperk langer as dit is, word die gebed by die graf nie voorgeskryf nie; omdat daar niks van die Profeet ﷺ oorgelewer is dat hy langer as 'n maand na die begrafnis van 'n oorledene by 'n graf gebid het nie.

Tiendes: Dit is nie toelaatbaar vir die familie van die oorledene om kos vir die mense voor te berei nie; volgens die uitspraak van Jarir bin Abdullah al-Bajali, die edele metgesel (mag Allah met hom tevrede wees):

«كُنَّا نَعُدُّ الِاجْتِمَاعَ إِلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ وَصَنْعَةَ الطَّعَامِ بَعْدَ الدَّفْنِ مِنَ النِّيَاحَة».

«Ons het die byeenkoms by die familie van die oorledene en die voorbereiding van kos ná die begrafnis as 'n vorm van weeklag (Niyaha) beskou»⁹. Oorgelewer deur Imam Ahmad met 'n goeie (hasan) ketting van oordrag.

Maar om kos vir húlle (die familie) of vir hulle gaste voor te berei is nie 'n probleem nie. Dit word voorgeskryf vir hul familie en bure om vir hulle kos te maak; want toe die Profeet ﷺ die nuus van die dood van Ja'far bin Abi Talib (mag Allah met hom tevrede wees) in die Levant ontvang het, het hy sy familie opdrag gegee om kos vir Ja'far se familie te maak en gesê:

«إِنَّهُ أَتَاهُمْ مَا يَشْغَلُهُمْ».

«Dit wat oor hulle gekom het, hou hulle besig»¹⁰.

Daar is geen beswaar as die familie van die oorledene hul bure of ander uitnooi om saam met hulle te eet van die kos wat aan hulle geskenk is nie, en daar is – sover ons weet uit die godsdiensreg (Shari'ah) – geen spesifieke tydperk hiervoor vasgestel nie.

Elfdes: Dit is nie toelaatbaar vir 'n vrou om vir meer as drie dae oor 'n oorledene te rou nie, behalwe in die geval van haar man.

Want dit is verpligtend vir haar om vir vier maande en tien dae oor hom te rou, behalwe as sy swanger is, dan duur dit tot die geboorte van die kind; weens die bevestiging van die korrekte Sunnah van die Profeet ﷺ daaroor.

Wat die man betref, is dit nie vir hom toelaatbaar om oor enige van sy familie of enigiemand anders te rou nie.

Twaalfdes: Dit word vir mans voorgeskryf om die grafte van tyd tot tyd te besoek om vir hulle (die oorledenes) te bid, vir genade vir hulle te vra, en om die dood en wat daarna volg te onthou;

volgens die uitspraak van die Profeet ﷺ:

«زُورُوا الْقُبُورَ، فَإِنَّهَا تُذَكِّرُكُمُ الْآخِرَةَ».

«Besoek die grafte, want dit herinner julle aan die Hiernamaals»¹¹. Uitgegee deur Muslim in sy Sahih.

en die Profeet ﷺ het sy metgeselle geleer om, wanneer hulle die grafte besoek, te sê:

«السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الدِّيَارِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ، نَسْأَلُ اللَّهَ لَنَا وَلَكُمُ الْعَافِيَةَ، يَرْحَمُ اللَّهُ الْمُتَقَدِّمِينَ مِنَّا وَالْمُسْتَأْخِرِينَ».

«Vrede sy met julle, o bewoners van die wonings van die gelowiges en die Moslems. As Allah wil, sal ons binnekort by julle aansluit. Ons vra Allah vir welstand vir ons en vir julle. Mag Allah genadig wees met diegene van ons wat reeds weg is en diegene wat nog sal volg»¹².

Wat die vroue betref, hulle mag nie die grafte besoek nie; want die Boodskapper ﷺ het die vroue wat grafte besoek vervloek, en omdat daar gevrees word dat hul besoeke aanleiding kan gee tot versoeking (fitnah) of 'n gebrek aan geduld. Insgelyks is dit nie vir hulle toelaatbaar om die lykstoet na die begraafplaas te volg nie; want die Boodskapper ﷺ het hulle dit verbied. Maar die gebed oor die oorledene in die moskee of in die bidplek is voorgeskryf vir beide mans en vroue.

Dit is die laaste wat moontlik was om te versamel. En mag die vrede en seëninge van Allah op ons Profeet Muhammad wees, asook op sy familie en sy metgeselle.

الفهرس

In die Naam van Alláh, die Bármhartige, die Genádige 2

Inleiding deur die Skrywer 2

Die Eerste Les: Surat al-Fatiha en kort hoofstukke 3

Die Tweede Les: Die Pilare van Islam 3

Die Derde Les: Die Pilare van Geloof (Iman) 4

Die Vierde Les: Die Kategorieë van Eenheid (Tawheed) en die Soorte Afgodery (Shirk) 4

Les Vyf: Al-Ihsan (Volmaaktheid in Aanbidding) 11

Les Ses: Voorwaarden (Shuroot) van die Gebed 11

Les Sewe: Pilare (Arkan) van die Gebed 11

Les Agt: Verpligtinge (Wajibat) van die Gebed 12

Les Nege: Verduideliking van die Tashahhud 12

Les Tien: Sunan (Vrywillige handelinge) van die Gebed 14

Elfde les: Die dinge wat die gebed ongeldig maak (mubtilat al-salah). 16

Les Twaalf: Voorwaardes vir Wudu (Shuroot al-Wudu) 17

Les Dertien: Verpligtinge van Wudu (Furood al-Wudu) 17

Les Veertien: Dinge wat Wudu Ongeldig Maak (Nawaqid al-Wudu) 18

Les Vyftien: Om jouself te beklee met die morele eienskappe wat vir elke Moslem voorgeskryf is 19

Les Sestien: Om jouself te beklee met Islamitiese Maniere (al-Adab al-Islamiyyah) 20

Les Sewentiende: Waarskuwing teen Shirk en die verskillende soorte sondes 20

Les Agtiende: Die voorbereiding van die oorledene, die gebed oor hom, en sy begrafnis. 21

***

af62v2.1 - 13/07/2026