دَفْنُ المَوتَى فِي المَسَاجِدِ
Ho boloka bafu kahar'a li-Masjid
لِسَمَاحَةِ الشَّيْخِ العَلَّامَةِ
عَبْدِ العَزِيزِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ بَازٍ
رَحِمَهُ اللهُ
Mongoli Setsibi se hlomphehang Shaykh
ʼAbdul ʼAziz ibn ʼAbdullah ibn Baz
بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ
Molaetsa oa leshome le motso o mong: Ho boloka bafu kahar'a li-Masjid
Ka Lebitso la Allah, lithoriso tsohle li be ho Allah 'me khotso le litlhohonolofatso li be ho Moromuoa oa Allah, lelapa la hae le ba latelang tataiso ea hae, ho tsoelapele:
Ke shebile Koranta ea Khartoum ea la 4/17/1415 AH; eaba ke fumana polelo e neng e phatlallalitsoe kahar’a eona malebana le lepato la Monghali Muhammad Al-Hassan Al-Idrisi pel'a ntate oa hae kahar'a Masjid o motse-moholo oa Omdurman ... j.j.
Ka lebaka la boikarabelo boo Allah a bo behileng ba ho eletsa Mamosleme le ho hlakisa ho hana bobe; ke bone ho le bohlokoa ho lemosa hore ho pata bafu ka har’a masjid ha ho lumelloe. Ho e-na le hoo, ke e ’ngoe ea litsela tse lebisang ho shirk, ebile ke e ’ngoe ea liketso tsa Bajuda le Bakreste tseo Allah a ba nyatsitseng ka tsona, le tseo Moromuoa oa Hae ﷺ a ba rohakileng ka tsona. Joalokaha ho tlile ho Sahihayn ho tsoa ho ‘Aishah (Allah A khahlisoe ke eena), hore Moprofeta ﷺ o itse:
«لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى، اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ».
“Eka Allah A ka romela thohako holim'a Majuda le Bakreste, kaha ba nkile mabitla a baporofeta ba bona e le libaka tsa thapelo”, Ho Sahih Muslim, ka tlaleho ea Jundub ibn Abdullah, holim'a taelo ea Moprofeta ﷺ o itse:
«أَلَا وَإِنَّ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ كَانُوا يَتَّخِذُونَ قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ وَصَالِحِيهِمْ مَسَاجِدَ، أَلَا فَلَا تَتَّخِذُوا الْقُبُورَ مَسَاجِدَ؛ فَإِنِّي أَنْهَاكُمْ عَنْ ذَلِكَ».
“Bao ba tlileng pele ho lona ba ne ba tloaetse ho nka mabitla a baporofeta ba bona le bahalaleli ele libaka tsa thapelo. Le se ke la nka mabitla joaloka libaka tsa thapelo kaha ke le thibela ho etsa joalo”. Ho na le li-Hadith tse ngata holim'a sehloho sena.
Ke setlamo ho Mamoseleme ʼohle—mebuso le sechaba—ho ts'aba Allah, ho qoba seo A se thibetseng, le ho pata bafu ba bona ka ntle ho Masaajid, joalokaha Moporofeta ﷺ le Sahabah tsa hae (eka Allah A ka khahlisoa ke bona) ba ne ba tloaetse ho pata bafu ka ntle ho Masaajid; le balateli ba bona ba lokileng le bona ba ile ba etsa joalo.
Ha e le ho ba teng ha lebitla la Moprofeta ﷺ le la Sahabah tsa hae tse peli, Abu Bakr le ‘Umar (Eka Allah A ka khahlisoa ke bona), ka har’a masjid oa hae ﷺ, seo ha se bopaki ba hore ho lumelloa ho pata bafu ka har’a masjid. Hobane Moprofeta ﷺ o ile a patoa ka tlung ea hae — e leng ntlo ea ‘Ā’ishah (Allah A khahlisoe ke eena) —, ebe Sahabah tsa hae tse peli le bona ba patoa le eena. Hamorao, ha Al-Walid ibn Abd al-Malik a atolosa masjid, o ile a kenyelletsa kamore eo ka har’a masjid qetellong ea lekholo la pele la Hijrah. Litsebi tsa Islam li ile tsa mo hanyetsa tabeng eo, empa eena a bona hore seo ha se thibele katoloso, le hore taba eo e hlakile ebile e ke ke ea baka pherekano.
Ka tsela ena hoa hlaka ho lemosleme le leng le le leng hore Moprofeta ﷺ le Sahābah tsa hae ba babeli (Eka Allah A ka khahlisoa ke bona) ha baa ka ba patoa ka har’a masjid. Ho kenyelletsoa ha mabitla a bona ka har’a masjid ho etsahetse feela ka lebaka la katoloso, ’me seo ha se bopaki ba hore ho lumelloa ho pata bafu ka har’a masjid; hobane bona ha ba ka har’a masjid ka boona, empa ba ka tlung ea hae ﷺ. Hape ketso ea Al-Walid ibn Abd al-Malik e ke ke ea e-ba bopaki ho mang kapa mang tabeng ena. Bopaki ba ’nete bo fumanoa feela Bukeng ea Allah, Sunnah, le tumellanong ea baholo-holo ba Ummah ena (Salaf), Allah A khahlisoe ke bona, ’me A re etse har’a ba ba latelang ka botle.
Ka lebaka la ho fana ka keletso le ho itokolla boikarabelong ka pel’a Allah, sena se ile sa ngoloa ka la: 14/5/1415 Hijrah.
Allah ke Mofani oa katleho. Allah A romelle lithoriso le khotso holim’a Moprofeta oa rona Muhammad, lelapa la hae, Sahabah tsa hae, le bohle ba ba latelang ka botle.
Tlhaloso e bonts'ang ho se lumele le tahleho tsa batho ba reng ho lumelehile sebakeng sa motho e mong le e mong hore a ka kheloha ho Shari‘ah melao le tsela ea Muhammad ﷺ
ʼAbdul ʼAziz ibn ʼAbdullah ibn Baz
Buka ena e hlalosa kufr ea motho ea reng ho lumellehile ho tsoa Sharī‘ah ea Muhammad ﷺ, ebile e hana polelo ea bangoli ba bang ba reng Bajuda le Bakreste ba ka sala bolumeling ba bona. E tiisa hore molaetsa oa Moprofeta ﷺ o rometsoe ho batho bohle, le hore Islam ke bona feela bolumeli ba ’nete, joalo ka ha ho tlile ka har’a Qur’an le Sunnah.
***
st397v5.0 - 21/07/2026