دَفْنُ المَوتَى فِي المَسَاجِدِ

ಮೃತರನ್ನು ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ದಫನ ಮಾಡುವುದು

لِسَمَاحَةِ الشَّيْخِ العَلَّامَةِ

عَبْدِ العَزِيزِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ بَازٍ

رَحِمَهُ اللهُ

ಲೇಖಕರು: ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಶೈಖ್

ಅಬ್ದುಲ್ ಅಝೀಝ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಬಿನ್ ಬಾಝ್

بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ

ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಸಂದೇಶ:

ಮೃತರನ್ನು ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ದಫನ ಮಾಡುವುದು

ಅಲ್ಲಾಹನ ನಾಮದಿಂದ, ಸರ್ವಸ್ತುತಿಗಳು ಅಲ್ಲಾಹನಿಗೆ. ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರ ಮೇಲೆ, ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರ ಮೇಲೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದಗಳು ವರ್ಷಿಸಲಿ. ಇನ್ನು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬರುವುದಾದರೆ:

ನಾನು ಹಿಜರಿ 17/4/1415 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ "ಅಲ್-ಖರ್ತೂಮ್" ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿದೆನು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸಯ್ಯಿದ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಲ್-ಹಸನ್ ಅಲ್-ಇದ್ರೀಸಿಯವರನ್ನು ಅವರ ತಂದೆಯ ಸಮಾಧಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಉಮ್ಮು ದುರ್ಮಾನ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ದಫನ ಮಾಡಲಾದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು.

ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಡುಕನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲಾಹು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ದಫನ ಮಾಡುವುದು ಅನುಮತಿಸಲಾಗದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಬಹುದೇವರಾಧನೆಯ (ಶಿರ್ಕ್) ಕಡೆಗೆ ಒಯ್ಯುವ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅದು ಯಹೂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ಕೆಲಸ-ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು (ಸ) ಅವರನ್ನು ಶಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬುಖಾರಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂನಲ್ಲಿ ಆಯಿಷಾ (ರ) ರಿಂದ ವರದಿ. ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ರವರು ಹೇಳಿದರು:

«لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى، اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ».

"ಅಲ್ಲಾಹು ಯಹೂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರನ್ನು ಶಪಿಸಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರವಾದಿಗಳ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಮಸೀದಿಗಳಾಗಿ (ಆರಾಧನಾ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿ) ಮಾಡಿಕೊಂಡರು." ಮತ್ತು ಸಹೀಹ್ ಮುಸ್ಲಿಂನಲ್ಲಿ, ಜುಂದುಬ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ರಿಂದ ವರದಿ. ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ರವರು ಹೇಳಿದರು:

«أَلَا وَإِنَّ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ كَانُوا يَتَّخِذُونَ قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ وَصَالِحِيهِمْ مَسَاجِدَ، أَلَا فَلَا تَتَّخِذُوا الْقُبُورَ مَسَاجِدَ؛ فَإِنِّي أَنْهَاكُمْ عَنْ ذَلِكَ».

"ತಿಳಿಯಿರಿ! ನಿಮ್ಮ ಹಿಂದಿನವರು (ಹಿಂದಿನ ಸಮುದಾಯದವರು) ತಮ್ಮ ಪ್ರವಾದಿಗಳ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಮಸೀದಿಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಮಸೀದಿಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ; ನಾನು ನಿಮಗೆ ಅದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತೇನೆ." ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಹದೀಸ್‌ಗಳಿವೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಮೇಲೆ – ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ – ಅಲ್ಲಾಹನನ್ನು ಭಯಪಡುವುದು, ಅವನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಮತ್ತು ಮೃತರನ್ನು ಮಸೀದಿಗಳ ಹೊರಗೆ ದಫನ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ರವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಚರರು (ರ) ಮೃತರನ್ನು ಮಸೀದಿಗಳ ಹೊರಗೆ ದಫನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇನ್ನು, ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ರವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಸಹಚರರಾದ ಅಬೂಬಕರ್ (ರ) ಮತ್ತು ಉಮರ್ (ರ) ಅವರ ಸಮಾಧಿಗಳು ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿರುವುದು, ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತರನ್ನು ದಫನ ಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಯಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ರನ್ನು ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ – ಆಯಿಷಾ (ರ) ರವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ – ದಫನ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಸಹಚರರನ್ನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ದಫನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಲೀದ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಮಲಿಕ್ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಆ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಮಸೀದಿಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ಇದು ನಡೆದದ್ದು ಹಿಜರಿ ಮೊದಲ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ. ಅಂದಿನ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಇದು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಿಷಯವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.

ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮುಸ್ಲಿಮನಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದೇನೆಂದರೆ: ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ರನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಸಹಚರರನ್ನು (ರ) ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ದಫನ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಮಸೀದಿಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದು ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ದಫನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವರು ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ರವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ವಲೀದ್ ಮಾಡಿದ ಈ ಕೆಲಸವು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಪುರಾವೆಯಾಗಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಪುರಾವೆಯು ಕುರ್‌ಆನ್ ಮತ್ತು ಸುನ್ನತ್‌ನಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಉಮ್ಮತ್ತಿನ ಸಜ್ಜನರ (ಸಲಫ್) ಒಮ್ಮತದಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರೆಲ್ಲರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಲಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವವರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಸೇರಿಸಲಿ.

ಉಪದೇಶ ನೀಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಲು ಇದನ್ನು ಹಿಜರಿ 14/5/1415 ರಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಅಲ್ಲಾಹನೇ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನೀಡುವವನು. ನಮ್ಮ ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಸ) ರವರ ಮೇಲೆ, ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರ ಮೇಲೆ, ಅವರ ಸಹಚರರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುವವರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದಗಳು ವರ್ಷಿಸಲಿ.

***

kn397v4.0 - 16/02/2026