التَّحْذِيرُ مِنْ بِنَاءِ المَسَاجِدِ
عَلَى القُبُورِ
Ịdọ Aka ná Ntị Megide Ịrụ Ụlọ Alakụba n'Elu Ili
لِسَمَاحَةِ الشَّيْخِ العَلَّامَةِ
عَبْدِ العَزِيزِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ بَازٍ
رَحِمَهُ اللهُ
Nke Onye-ugwu, Sheikh
Abdulaziz bin Abdullah bin Baz
بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ
Ozi nke Iri:
Ịdọ Aka ná Ntị Megide Ịrụ Ụlọ Alakụba n'Elu Ili
N'aha nke Chukwu, otuto niile dịrị Chukwu, ka ngozi na udo dịrị onye ozi Chukwu.
Mgbe nke ahụ gasịrị: Agụla m ihe e bipụtara na mbipụta nke atọ nke magazin Njikọ Mmụta Alakụba, na ngalaba (Akụkọ Ndị Alakụba n'ime Otu Ọnwa): na Njikọ Mmụta Alakụba dị na Alaeze Hashemite nke Jọdan na-ezube iwu Masjid n'elu ọgba ahụ a chọpụtara n'oge na-adịbeghị anya n'ime obodo nta Al-Ruhaib, nke bụ ọgba a na-ekwu sị: na Ndị Nọ n'Ọgba (Ahl al-Kahf) ahụ a kpọtụrụ aha na Kor'an ahụ dị mmesapụ aka rahụrụ ụra n'ime ya, ọ gwụla.
N'ihi ọrụ dịịrị inye ndụmọdụ n'ihi Allah na ndị ohu Ya; ahụrụ m na ọ kwesịrị ka m zipụ okwu n'ime otu akwụkwọ akụkọ ahụ gaa na Njikọ Mmụta Alakụba nke dị n'Alaeze Hashemite nke Jọdan; ihe dị n'ime ya bụ: inye njikọ ahụ ndụmọdụ megide ịrụzu ihe ha zubere nke bụ iwube ụlọ alakụba n'elu ọgba ahụ a kpọtụrụ aha; ihe kpatara nke a abụghị ihe ọzọ ma ọ bụghị n'ihi na iwube ụlọ alakụba n'elu ili ndị amụma na ndị ezi omume nakwa n'ihe ncheta ha, so n'ihe Iwu Alakụba zuru oke bịara igbochi ma dọọ aka ná ntị megide ya, nakwa ịbụ ọnụ nye onye mere ya; n'ihi na ọ so n'ụzọ na-eduga n'ịsọke, nakwa ịgabiga ókè gbasara ndị amụma na ndị ezi omume, Eziokwu dị adị bụ ihe akaebe maka izi ezi nke ihe Iwu (Shari'ah) wetara, na ihe ngosi na ọ sitere n'aka Chukwu (Onye Dị Ebube), yana ihe akaebe pụtara ìhè na arụmụka doro anya banyere eziokwu nke Onye Ozi Chukwu (ka udo na ngọzi Chukwu dịrị ya) n'ihe o wetara site n'aka Chukwu ma zie ya obodo (Ummah). Onye ọ bụla tụgharịrị uche n'ọnọdụ ụwa Alakụba, na ihe mere n'ime ya gbasara ịsọke na imebiga ihe ókè; n'ihi iwu ụlọ alakụba n'elu ili, inye ha nnukwu nsọpụrụ, ịkwadebe ha, na ịchọ ha mma, nakwa ịhọpụta ndị na-elekọta ha, ọ ga-amata n'ezie na ha so n'ụzọ ndị na-eduga n'ịsọke, nakwa na o so n'ịdị mma nke Iwu (Shari'ah) nke Alakụba igbochi ha, na ịdọ aka ná ntị megide iwu ha.
Na n'ime ihe a kọrọ gbasara nke ahụ bụ ihe ndị Sheikh abụọ ahụ, Al-Bukhari na Muslim kọrọ (ka ebere Chineke dịrị ha abụọ), site n'aka Aisha (Chineke nwee mmasị n'ebe ọ nọ), o kwuru sị: Onye ozi Chineke ﷺ kwuru sị:
«لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى، اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ، قالَتْ عَائِشَةُ: يُحَذِّرُ مَا صَنَعُوا، قالَتْ: وَلَوْلَا ذَلِكَ لَأُبْرِزَ قَبْرُهُ، غَيْرَ أَنَّهُ خُشِيَ أَنْ يُتَّخَذَ مَسْجِدًا».
«Chukwu bụrụ ndị Juu na Ndị Kraịst ọnụ, ha mere ili ndị amụma ha ụlọ ekpere**. Aisha** sịrị: Ọ na-adọ aka ná ntị megide ihe ha mere, ọ sịrị: A sị na ọ bụghị maka nke ahụ, a gaara eme ka ili ya pụta ìhè...» , ma e wezụga na a tụrụ egwu na a ga-eme ya ụlọ ekpere.» Nakwa n'ime Sahih abụọ ahụ, «na Umm Salamah na Umm Habibah (Chineke nwee mmasị n'ebe ha abụọ nọ) kọọrọ Onye Ozi Chukwu ﷺ banyere otu ụlọ ụka ha hụrụ n'ala Habasha, nakwa ihe oyiyi ndị dị n'ime ya, o wee sị ﷺ:
«أُولَئِكَ إِذَا مَاتَ فِيهِمُ الرَّجُلُ الصَّالِحُ؛ بَنَوْا عَلَى قَبْرِهِ مَسْجِدًا، وَصَوَّرُوا فِيهِ تِلْكَ الصُّوَرَ، أُولَئِكَ شِرَارُ الْخَلْقِ عِنْدَ اللَّهِ».
«Ndị ahụ, mgbe nwoke ezi omume nwụrụ n'ime ha; ha na-ewu ụlọ ekpere n'elu ili ya, ma na-ese ihe oyiyi ndị ahụ n'ime ya, ndị ahụ bụ ndị kachasị njọ n'ime ihe e kere eke n'ihu Chukwu».
Na Sahih Muslim site na Jundub bin Abdullah, ka Allah nwee afọ ojuju n'ebe ọ nọ, ọ sịrị: Anụrụ m Onye-ozi Allah ﷺ ụbọchị ise tupu ọ nwụọ ka ọ na-asị:
«إِنِّي أَبْرَأُ إِلَى اللَّهِ أَنْ يَكُونَ لِي مِنْكُمْ خَلِيلٌ، فَإِنَّ اللَّهَ قَدِ اتَّخَذَنِي خَلِيلًا، كَمَا اتَّخَذَ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلًا، وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ أُمَّتِي خَلِيلًا، لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا، أَلَا وَإِنَّ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ كَانُوا يَتَّخِذُونَ قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ وَصَالِحِيهِمْ مَسَاجِدَ، أَلَا فَلَا تَتَّخِذُوا الْقُبُورَ مَسَاجِدَ، فَإِنِّي أَنْهَاكُمْ عَنْ ذَلِكَ».
«N'ezie, ana m ekwupụta n'ihu Chineke ịdị ọcha m pụọ n'inwe ezigbo enyi n'etiti unu, n'ihi na Chineke ewerela m dị ka ezigbo enyi, dị ka Ọ siri were Ibrahim dị ka ezigbo enyi. Ma ọ bụrụ na m ga-ewere ezigbo enyi n'ime ndị na-eso ụzọ m, m gaara ewere Abu Bakr dị ka ezigbo enyi. Geenụ ntị, n'ezie ndị ahụ dịrị ndụ tupu unu na-ewere ili nke ndị amụma ha na ndị ezi omume ha eme ụlọ alakụba. Geenụ ntị, unu ewerela ili mee ụlọ alakụba, n'ihi na n'ezie, ana m amachibido unu ime nke ahụ.» Ma Ahadith dị n'isiokwu a dị ọtụtụ.
N'ezie, ndị Imam n'ime ndị ọkà mmụta Alakụba sitere n'òtù echiche (Madhhab) anọ niile na ndị ọzọ, ekwuola n'ụzọ doro anya na amachibidoro iwu Masjid n'elu ili, ma dọọ aka ná ntị megide nke ahụ; n'ịgbaso Sunnah nke Onye-amụma ﷺ, nakwa iji nye mba Alakụba (Ummah) ndụmọdụ na ịdọ ha aka ná ntị ka ha ghara ịdaba n'ihe ndị bu ha ụzọ dabara na ya, n'ime ndị gafere ókè site na ndị Juu na ndị otu Kraịst, yana ndị yiri ha n'ime ndị kpafuru akpafu nke mba a.
Ya mere, ihe bụ ọrụ dịịrị Otu Mmụta Alakụba dị na Jordan, nakwa ndị Muslim ndị ọzọ, bụ: ijidesi Sunnah ike, ije n'ụzọ nke ndị Imam, nakwa ịkpachara anya megide ihe Chineke na onye ozi Ya dọrọ aka na ntị megide ya; n'ihi na n'ime nke ahụ ka ọdịmma nke ndị ohu dị, aṅụrị ha, na nzọpụta ha n'ụwa a nakwa n'ụwa ọzọ. N'ezie, ụfọdụ ndị mmadụ adaberewo n'isiokwu a n'okwu Ya (Onye ịdị ukwuu Ya dị elu) n'ime akụkọ Ndị Nọ n'Ọgba (Ahl al-Kahf):
﴿...قَالَ ٱلَّذِينَ غَلَبُواْ عَلَىٰٓ أَمۡرِهِمۡ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيۡهِم مَّسۡجِدٗا﴾
{...Ndị ahụ meriri n'okwu ha sịrị: Anyị ga-ewurịrị ụlọ ekpere n'elu ha.} [Surah Al-Kahf: 21].
Azịza banyere nke ahụ bụ ịsị: N'ezie, Chukwu di elu (asọ dịrị Ya) kọwara banyere ndị isi na ndị nwe ọchịchị n'oge ahụ na ha kwuru okwu a, ma nke a abụghị n'ụzọ nnabata ma ọ bụ nkwado maka ha, kama ọ bụ n'ụzọ ịta ụta, ikwutọ, na ime ka a kpọọ omume ha asị. Ihe na-egosi nke ahụ bụ: na Onye-amụma ﷺ, onye e wedaara amaokwu a, ma bụrụkwa onye kachasị mmadụ niile mara nkọwa ya; machibidoro ndị na-eso ụzọ ya iwu ụlọ alakụba n'elu ili, dọọ ha aka ná ntị gbasara nke ahụ, bụrụkwa onye bụrụ onye na-eme ya ọnụ ma katọọ ya.
A sị na nke ahụ kwere omume, Onye ozi Chukwu ﷺ agaghị eme ka ihe ahụ siri ike n'ụzọ dị ukwuu dị etu a, ma gabiga ókè na ya ruo n'ókè ịbụrụ onye ọ bụla mere ya ọnụ, ma kọwaa na ọ so n'ime ndị kachasị njọ n'ihe okike n'ebe Chukwu Onye Dị Ike na Onye Dị Ebube nọ. Nke a nwekwara izu oke na nkwenye doro anya maka onye na-achọ eziokwu. Ọ bụrụgodị na anyị echee na iwu ụlọ alakụba n'elu ili ziri ezi maka ndị bu anyị ụzọ; o kwesịghị ekwesị ka anyị ṅomie ha na nke a.
Nke a bụ n'ihi na Iwu anyị (Shari'ah) na-akagbu iwu ndị bu ya ụzọ. Onye Ozi anyị (ka udo na ngọzi Chukwu dịrị ya) bụ mmechi nke ndị ozi, iwu ya zuru oke ma bụrụkwa maka ụwa niile.
Ọ machibidoro anyị iwu ụlọ alakụba n'elu ili; n'ihi ya, o kwesịghị ekwesị ka anyị megide ya.
Ọ bụ iwu na anyị ga-agbaso ya, jidesie ike n'ihe o wetara, ma hapụ ihe ọ bụla megidere nke a n'ime iwu ochie, yana omenaala ndị a na-ele anya ka ihe dị mma n'aka ndị na-eme ha.
Nke a bụ n'ihi na o nweghị ihe zuru oke karịa Iwu Chukwu, o nweghịkwa nduzi dị mma karịa nduzi nke Onye Ozi Chukwu (ka udo na ngọzi Chukwu dịrị ya).
Chineke bụ Onye a na-arịọ ka O nye anyị na ndị Alakụba niile ịga nke ọma n'iguzosie ike n'okpukpe Ya, na ijidesi usoro iwu nke onye ozi Ya, bụ Muhammad ike, ka Chukwu gozie ya, nyekwa ya udo; n'okwu na n'omume, n'ihe pụtara ìhè na n'ihe zoro ezo, nakwa n'ihe omume niile ruo mgbe anyị ga-ezute Chineke, Onye ebube Ya dị ukwuu. N'ezie, Ọ bụ Onye na-anụ ihe, Onye nọ nso.
Ka ngozi na udo Chineke dịrị ohu Ya na onye ozi Ya Muhammad, na ezinụlọ ya na ndị na-eso ụzọ ya, nakwa ndị na-agbaso nduzi ya ruo n'ụbọchị ikpe.
Inili Ndị Nwụrụ Anwụ n'Ime Masjid
Abdulaziz bin Abdullah bin Baz
***
ig397v5.0 - 23/07/2026