كَيْفِيَّةُ صَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Otu Onye Amụma (udo na ngọzi Chineke dịrị ya) ﷺ Si Kpee Ekpere

لِفَضِيلَةِ الشَّيْخِ العَلَّامَةِ

عَبْدِ العَزِيزِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَازٍ

غَفَرَ اللَّهُ لَهُ وَلِوَالِدَيْهِ وَلِلْمُسْلِمِينَ

Onye-ugwu, Sheikh

Abdulaziz bin Abdullah bin Baz

N'aha nke Chukwu, Onye ebere n'ụzọ niile, Onye ebere n'ụzọ pụrụ iche

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

Otu Onye Amụma (udo na ngọzi Chineke dịrị ya) ﷺ Si Kpee Ekpere

Otito dịrị Chineke naanị Ya, ka ngọzi na udo dịrịkwa n'ahụ ohu Ya nakwa onye ozi Ya, onye amụma anyị Muhammad, ezinụlọ ya, na ndị enyi ya. Mgbe nke a gasịrị:

Ndị a bụ okwu nkenke na-akọwa ụdị ekpere Onye Amụma ﷺ, nke m chọrọ iwepụtara onye Alakụba ọ bụla, ma nwoke ma nwanyị, ka onye ọ bụla gụrụ ya wee gbalịsie ike n'iṅomi ya na nke ahụ; n'ihi okwu ya ﷺ:

(صَلُّوا كَمَا رَأَيْتُمُونِي أُصَلِّي).

(Kpeenụ ekpere dịka unu siri hụ m na-ekpe ekpere)¹. Nke a bụ nkọwapụta ya maka onye na-agụ ya::

1​- Ọ ga-eme Wudu n'ụzọ zuru oke, nke pụtara ime ya dịka Allah siri nye n'iwu, n'ịgbaso okwu Ya, Onye dị Asọ na Onye kachasị elu:

﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا قُمۡتُمۡ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ فَٱغۡسِلُواْ وُجُوهَكُمۡ وَأَيۡدِيَكُمۡ إِلَى ٱلۡمَرَافِقِ وَٱمۡسَحُواْ بِرُءُوسِكُمۡ وَأَرۡجُلَكُمۡ إِلَى ٱلۡكَعۡبَيۡنِ...﴾

O unu ndị kwere ekwe, mgbe unu biliri maka ekpere, saanụ ihu unu na aka unu ruo n'ikpere aka, hịanụ aka n'isi unu, saakwa ụkwụ unu ruo na nkwonkwo ụkwụ... [Suratul Al-Mâ'idah: 6]. Amaokwu.

Ma okwu Onye-amụma ﷺ:

(لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ).

​(A naghị anabata ekpere n'enweghị nsacha(ịdị ọcha)².

Nakwa okwu ya (udo na ngọzi Chineke dịrị ya) nye onye ahụ mejọrọ n'ekpere ya, sị:)

(‌إِذَا ‌قُمْتَ ‌إِلَى ‌الصَّلَاةِ، ‌فَأَسْبِغِ ‌الْوُضُوءَ).

"​(Mgbe i biliri maka ekpere, mee Wudu n'ụzọ zuru oke)³."

​2- Onye na-ekpe ekpere ga-eche ihu na Qiblah, nke bụ Ka'bah, n'ebe ọ bụla ọ nọ, jiri ahụ ya niile. Ọ ga-eji obi ya buo ebumnuche ịrụ ekpere nke ọ chọrọ, ma ọ bụ nke iwu (Farīḍah) ma ọ bụ nke afọ ofufo (Nāfilah). Ọ gaghị eji ire ya kwupụta ebumnuche ahụ; n'ihi na ikwupụta ya n'ire abụghị ihe iwu kwadoro, kama ọ bụ ihe mgbakwunye ọhụrụ (Bid'ah), ebe ọ bụ na Onye Amụma ﷺ ekwupụtaghị ebumnuche ahụ n'ọnụ, ma ọ bụkwanụ ndị enyi ya (ka obi Chineke dịrị ha mma). Ọ ga-edokwara onwe ya ihe mgbochi (Sutrah) ọ ga-eche ihu kpee ekpere ma ọ bụrụ na ọ bụ onye ndu ekpere (Imam) ma ọ bụ na ọ na-ekpe naanị ya. Iche ihu na Qiblah bụ ihe dị mkpa a ga-emerịrị n'ekpere, ma e wezụga n'ọnọdụ ụfọdụ a maara nke ọma ma kọwaa n'akwụkwọ ndị ọkà mmụta.

​3- Ọ ga-ekwu Takbiiratul Ihraam, na-asị: "Chineke kachasị ukwuu", na-ele anya n'ebe sujuud ya.

​4- Ọ ga-ewelite aka ya abụọ n'oge Takbiir ruo n'ogo ubu ya, ma ọ bụ ruo n'ogo ntị ya.

​5- Ọ ga-atụkwasị aka ya abụọ n'elu obi ya, na-edọkwasị aka nri n'elu ọbụ aka ekpe, nkwojiaka, nakwa ogwe aka; n'ihi na a kwadoro nke a site n'aka Onye Amụma ﷺ.

6- Ọ bụ Sunna ka a gụọ ekpere mmeghe, nke bụ:

(اللَّهُمَّ بَاعِدْ بَيْنِي وَبيْنَ خَطَايَايَ، كَمَا بَاعَدْتَ بيْنَ المَشْرِقِ والمَغْرِبِ، اللَّهُمَّ نَقِّنِي مِنَ الخَطَايَا كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الأَبْيَضُ مِنَ الدَّنَسِ، اللَّهُمَّ اغْسِلْ خَطَايَايَ بالمَاءِ وَالثَّلْجِ والبَرَدِ).

​(O Chineke, mee ka ịdị anya dị n'etiti mụ na mmehie m, dịka I siri mee ka ịdị anya dị n'etiti ọwụwa anyanwụ na ọdịda anyanwụ. O Chineke, nụchaa m pụọ na mmehie dịka e si anụcha uwe ọcha pụọ n'unyi. O Chineke, jiri mmiri, akpụrụ mmiri, nakwa akụ mmiri igwe sachapụ mmehie m)⁴.

Ma ọ bụkwanụ, ọ bụrụ na ọ chọrọ, ọ nwere ike ikwu kama nke ahụ:

(سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وبِحَمْدِكَ، وَتَبَارَكَ اسْمُكَ، وَتَعَالَى جَدُّكَ، ولَا إلَهَ غَيْرُكَ).

​(Otuto dịrị Gị, O Chineke, nakwa ekele Gị. Aha Gị dị ngọzi, ịdị ukwuu Gị dịkwa elu, ọ dịghịkwa chi ọzọ ma e wezụga Gị)⁵.

​Ọ bụrụkwa na o jiri ekpere mmalite ndị ọzọ a kwadoro site n'aka Onye Amụma ﷺ mee ihe, ọ dịghị njọ. Ma nke kachasị mma bụ ka o mee nke a oge ụfọdụ, meekwa nke ọzọ oge ụfọdụ; n'ihi na nke ahụ zuru oke karịa n'ịgbaso ya. Mgbe ahụ, ọ ga-asị: "A na m achọ mgbaba n'ebe Chineke nọ pụọ n'aka Setan a chụpụrụ achụpụ. N'aha Chineke, Onye ebere sara mbara, Onye na-eme ebere," wee gụọ Sura Al-Fatiha, n'ihi okwu ya:

(لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بفَاتِحَةِ الكِتَابِ).

​(Ọ dịghị ekpere maka onye na-agụghị Mmeghe nke Akwụkwọ ahụ)⁶.

​31: Mgbe o kwuchara ya, ọ ga-asị "Amin" n'olu dara ụda n'ekpere ndị a na-agụpụta n'olu, ma kwuo ya na nzuzo n'ekpere ndị a na-agụ na nzuzo. Mgbe ahụ, ọ ga-agụ ihe dịịrị ya mfe site na Qur'an. Ma ihe kachasị mma bụ ka ọ gụọ, mgbe Fatiha gasịrị n'ekpere Zuhr, Asr, na Isha, site na Sura ndị dị n'etiti ogologo nke Mufassal; na Fajr site na ndị kachasị ogologo na ya; ma na Maghrib, mgbe ụfọdụ site na ndị kachasị ogologo, ma mgbe ụfọdụ site na ndị mkpirikpi, n'ịgbaso Hadith ndị a kọrọ gbasara nke ahụ.

​34: 7- Ọ ga-ehulata maka Rukuu' na-asị "Chineke kachasị ukwuu", na-ewelite aka ya abụọ ruo n'ogo ubu ya ma ọ bụ ntị ya; na-eme ka isi ya na azụ ya dịrị n’otu ahịrị, na-atụkwasị aka ya abụọ n’ikpere ya abụọ ma na-agbasapụ mkpịsị aka ya. Ọ ga-anọ jụụ n'ime Rukuu' ya, wee sị: "Otuto dịrị Onyenwe m Dị Ukwuu" (Subhaana Rabbiyal 'Adhiim). Nke kachasị mma bụ ikwugharị ya ugboro atọ ma ọ bụ karịa, ọ dịkwa mma ikwu tinyere nke ahụ:

(‌سُبْحَانَكَ ‌اللَّهُمَّ ‌وَبِحَمْدِكَ، ‌اللَّهُمَّ ‌اغْفِرْ ‌لِي).

​35: (Otuto dịrị Gị, O Chineke, nakwa ekele Gị. O Chineke, gbaghara m)⁷.

​37: 8- Ọ ga-ewelite isi ya site na Rukuu', na-ewelite aka ya abụọ ruo n'ogo ubu ya ma ọ bụ ntị ya, na-asị:

​38: (Chineke anụla onye nyere Ya otuto) [Sami'a Allahu liman hamidah]

​39: -ma ọ bụrụ na ọ bụ Imam ma ọ bụ onye na-ekpe naanị ya-, wee sị mgbe o guzoro ọtọ:

(رَبَّنَا وَلَكَ الحَمْدُ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مِلْءَ السَّمَواتِ ومِلْءَ الأرضِ، ومِلْءَ مَا شِئتَ مِن شَيءٍ بَعدُ).

​40: (Onyenwe anyị, nakwa otuto dịrị Gị; otuto dị ọtụtụ, dị mma, nke a gọziri agọzi n'ime ya, nke jupụtara eluigwe na ụwa, nakwa nke jupụtara n'ihe ọ bụla ọzọ I chọrọ mgbe nke ahụ gasịrị)⁸.

​42: Mana ọ bụrụ na ọ bụ onye a na-edu n’ekpere (Ma'muum), ọ ga-asị mgbe ọ na-ebili: "Onyenwe anyị, nakwa otuto dịrị Gị" (Rabbana wa lakal Hamd) ruo na ngwụcha ihe gara aga. Ma ọ bụrụkwa na onye ọ bụla n'ime ha — ya bụ Imam, onye a na-edu n’ekpere, na onye na-ekpe ekpere naanị ya — atụkwasị:

(أَهْلَ الثَّنَاءِ وَالْمَجْدِ، أَحَقُّ مَا قَالَ العَبْدُ، وَكُلُّنَا لَكَ عَبْدٌ: اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أعْطَيْتَ، وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلَا يَنْفَعُ ذَا الجَدِّ مِنْكَ الجَدُّ).

​43: (Onye nwe otuto na ebube, ihe kachasị eziokwu onye ohu kwuru, ma anyị niile bụ ndị ohu Gị: O Chineke, ọ dịghị onye na-egbochi ihe I nyere, ọ dịghịkwa onye na-enye ihe I gbochiri, ma akụnụba na ịdị ukwuu nke onye nwere ya agaghị abara ya uru ọ bụla n'ebe Ị nọ)⁹.

Ọ bụ ihe ziri ezi n'ihi na e guzobere ya site n'aka ya.

​46: Ọ dịkwa mma ka onye ọ bụla n'ime ha – ya bụ Imam, onye a na-edu n'ekpere, nakwa onye na-ekpe naanị ya – tinye aka ya abụọ n'elu obi ya dịka o mere n'oge o guzo ọtọ tupu Rukuu’, n'ihi na a kwadoro ihe na-egosi nke ahụ site n'aka Onye Amụma ﷺ site na Hadith nke Wa'il bin Hujr na Sahl bin Sa'd (ka Chineke nwee obi ụtọ n'ebe ha abụọ nọ).

​47: 9- Ọ ga-eme Sujuud na-asị “Chineke kachasị ukwuu,” na-edowe ikpere ya abụọ tupu aka ya abụọ ma ọ bụrụ na o kwere ya omume; ma ọ bụrụ na o siiri ya ike, ọ ga-ebu ụzọ dowe aka ya abụọ tupu ikpere ya abụọ, na-eme ka mkpịsị ụkwụ ya na mkpịsị aka ya chee ihu na Qiblah, na-ejikọta mkpịsị aka ya ọnụ ma na-agbatị ha. Ọ ga-adabere n’elu akụkụ ahụ ya asaa: ihu ọkpọ ya tinyere imi ya, aka abụọ, ikpere abụọ, na ala mkpịsị ụkwụ abụọ. Ọ ga-asị: “Otuto dịrị Onyenwe m Kachasị Elu” (Subhaana Rabbiyal-A’laa). Ọ bụkwa Sunnah ikwu nke a ugboro atọ ma ọ bụ karịa, ọ dịkwa mma ikwu tinyere nke ahụ:

(سُبْحانَكَ اللَّهُمَّ رَبَّنا وَبِحَمْدِكَ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي).

​48: (Otuto dịrị Gị, O Chineke, Onyenwe anyị, nakwa ekele Gị. O Chineke, gbaghara m),

​49: Ọ ga-ekpekwa ọtụtụ arịrịọ (Du'a) n'ihi okwu Onye Amụma ﷺ:

(‌أَمَّا ‌الرُّكُوعُ، ‌فَعَظِّمُوا ‌فِيهِ ‌الرَّبَّ، وَأَمَّا السُّجُودُ، فَاجْتَهِدُوا فِي الدُّعَاءِ، فَقَمِنٌ أَنْ يُسْتَجَابَ لَكُمْ) .

​50: (Ma n'ihe banyere Rukuu', toọnụ Onyenwe n'ime ya; ma n'ihe banyere Sujuud, gbasienụ mbọ ike n'arịrịọ, n'ihi na o kwesịrị ka a zaa unu)¹⁰.

​52: Ọ ga-arịọkwa Onyenwe ya ihe ọma nke ụwa nakwa nke ụwa a na-abịa,

Ma ekpere ahụ ọ bụ nke iwu ma ọ bụ nke afọ ofufo, ọ ga-adọpụ ogwe aka ya abụọ pụọ n’akụkụ ahụ ya abụọ, na afọ ya pụọ n’apata ụkwụ ya, na apata ụkwụ ya pụọ n’ọkpụkpụ ụkwụ ya, ma welite ogwe aka ya abụọ pụọ n’ala, n’ihi okwu Onye Amụma ﷺ:

(اعْتَدِلُوا في السُّجُودِ، وَلَا يَبْسُطْ أَحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ انْبِسَاطَ الكَلْبِ).

(Zienụ ezi n'oge Sujuud, ma ka otu onye n'ime unu ghara ịgbasa ogwe aka ya abụọ n'ala dịka nkịta si agbasa nke ya)¹¹.

​56: 10- Ọ ga-eweli isi ya ka ọ na-asị "Chineke kachasị ukwuu" (Takbiir), ma tọgbọrọ ụkwụ ekpe ya n'ala nọdụ n'elu ya, ma mee ka ụkwụ nri ya guzo ọtọ. Ọ ga-etinye aka ya abụọ n'elu apata ya nakwa ikpere ya, wee sị:

(رَبِّ اغْفِرْ لِي وَارْحَمْنِي وَاهْدِنِي وَارْزُقْنِي وَعَافِنِي وَاجْبُرْنِي) .

(Onyenwe m, gbaghara m, meere m ebere, duzie m, nye m ihe oriri, nye m ahụike, ma mezie m)¹².

Ọ ga-anọkwa jụụ n'ịnọdụ ala a.

11- Ọ ga-eme Sujuud nke abụọ na-asị "Chineke kachasị ukwuu", ma mee n'ime ya kpọmkwem dịka o mere na Sujuud nke mbụ.

12- Ọ ga-eweli isi ya elu ebe ọ na-asị "Chineke kachasị ukwuu" wee nọdụ ala nkenke dịka ịnọdụ ala dị n’etiti Sujuud abụọ ahụ; a na-akpọ ya ịnọdụ ala ezumike (Jalsat al-Istiraha), a na-atụkwa aro ya. Ma ọ bụrụ na ọ hapụ ya, ọ dịghị njọ dịịrị ya, e nweghịkwa ncheta (Dhikr) ma ọ bụ arịrịọ (Du'a) a na-ekwu n'ime ya. Emesia ọ ga-ebili guzo ọtọ gaa na Rak'ah nke abụọ na-adabere n'ikpere ya abụọ ma ọ bụrụ na ọ dịịrị ya mfe; ma ọ bụrụ na o siere ya ike, ọ ga-adabere n'ala. Mgbe ahụ ọ ga-agụ Fatiha nakwa ihe dịịrị ya mfe site na Qur'an mgbe Fatiha gasịrị, wee mee dịka o mere na Rak'ah nke mbụ.

13- Ọ bụrụ na ekpere ahụ bụ nke Rak’ah abụọ — dịka ekpere Fajr, Jumu’ah, na nke Eid abụọ — ọ ga-anọdụ ala mgbe o bilisịrị na Sujuud nke abụọ, na-eme ka ụkwụ nri ya guzo ọtọ, ma na-atọ ụkwụ ekpe ya n'ala. Ọ ga-etinye aka nri ya n’elu apata ụkwụ nri ya, na-ekwechi mkpịsị aka ya niile ma e wezụga mkpịsị aka ntụaka, nke ọ ga-eji na-arụtụ aka na Tawhiid. Ma ọ bụrụ na o kwechie mkpịsị aka nta nakwa nke dị ya nso n'aka nri ya, ma jiri isi mkpịsị aka ya na nke etiti mee okirikiri, ma jiri nke ntụaka rụtụ aka, ọ dịkwa mma; n’ihi na a kwadoro ụdị abụọ a site n’aka Onye Amụma ﷺ. Nke kachasị mma bụ ka ọ mee nke a oge ụfọdụ, meekwa nke ọzọ oge ụfọdụ. Ọ ga-etinyekwa aka ekpe ya n'elu apata ụkwụ ekpe ya nakwa ikpere ya. Mgbe ahụ ọ ga-agụ Tashahhud n’ịnọdụ ala a, nke bụ:

(التَّحِيَّاتُ للهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلَامُ عَلَيْكَ أيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللهِ وبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ الله الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إلَهَ إلَّا اللهُ وَأَشْهَدُ أنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ ورَسولُهُ).

(Ekele niile, ekpere niile, nakwa ihe ọma niile dịrị Chineke. Udo dịrị gị, O Onye Amụma, nakwa ebere Chineke na ngọzi Ya. Udo dịrị anyị nakwa n'ahụ ndị ohu Chineke ndị ezi omume. A na m agba àmà na ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, a na m agbakwa àmà na Muhammad bụ ohu Ya nakwa onye ozi Ya),

Emesịa, ọ ga-asị:

(اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إبْرَاهِيمَ؛ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ؛ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ).

(O Chineke, wụsa ekpere n’ahụ Muhammad nakwa n’ahụ ezinụlọ Muhammad, dịka I siri wụsa ekpere n’ahụ Ibrahim nakwa n’ahụ ezinụlọ Ibrahim; n’ezie, Ị bụ Onye kwesịrị otuto, Onye dị ebube. O Chineke, gọzie Muhammad nakwa ezinụlọ Muhammad, dịka I siri gọzie Ibrahim nakwa ezinụlọ Ibrahim; n’ezie, Ị bụ Onye kwesịrị otuto, Onye dị ebube)¹³.

Ọ ga-arịọkwa Chineke maka mgbaba pụọ n’ihe anọ, wee sị:

( اللَّهُمَّ إنِّي أَعُوذُ بِكَ مِن عَذَابِ جَهَنَّمَ، وَمِنْ عَذَابِ القَبْرِ، وَمِنْ فِتْنَةِ المَحْيَا وَالْمَمَاتِ، وَمِنْ شَرِّ فِتْنَةِ المَسِيحِ الدَّجَّالِ).

(O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị mgbaba pụọ na ntaramahụhụ Jahanam, na ntaramahụhụ nke ili, na ọnwụnwa nke ndụ na ọnwụ, nakwa n'ihe ọjọọ nke ọnwụnwa Masih ad-Dajjal)¹⁴.

Mgbe ahụ, ọ ga-arịọ maka ihe ọ bụla masịrị ya n'ime ihe ọma nke ụwa nakwa nke ndụ a na-abịa. Ọ bụrụ na ọ rịọrọ maka nne na nna ya ma ọ bụ ndị Alakụba ndị ọzọ, ọ dịghị njọ—ma ekpere ahụ ọ bụ nke iwu ma ọ bụ nke afọ ofufo—n'ihi izugbe nke okwu Onye Amụma ﷺ n'ime Hadith nke Ibn Mas'ud (ka Chineke nwee obi ụtọ n'ebe ọ nọ) mgbe ọ kụziiri ya Tashahhud:

(ثُمَّ ‌لِيَتَخَيَّرْ ‌مِنَ ‌الدُّعَاءِ بَعْدُ أَعْجَبَهُ إِلَيْهِ فَيَدْعُو).

(Emesịa, ka ọ họrọ n'ime arịrịọ (Du'a) mgbe nke ahụ gasịrị nke kachasị amasị ya wee rịọọ)¹⁵.

N'ụdị okwu ọzọ:

(‌ثُمَّ ‌لِيَخْتَرْ ‌مِنْ ‌الْمَسْأَلَةِ ‌مَا ‌شَاءَ).

(Emesịa, ka ọ họrọ n’ime arịrịọ nke ọ bụla masịrị ya)¹⁶.

Nke a na-agụnye ihe niile na-abara ohu uru n'ụwa a nakwa n'ụwa a na-abịa.

Emesịa, ọ ga-enye ekele udo n'aka nri ya nakwa n'aka ekpe ya, na-asị: "Udo dịrị unu nakwa ebere Chineke, Udo dịrị unu nakwa ebere Chineke."

14- Ọ bụrụ na ekpere ahụ nwere Rak’ah atọ dịka Maghrib, ma ọ bụ nke nwere Rak’ah anọ dịka Zuhr, Asr, na Isha, ọ ga-agụ Tashahhud ahụ e kwuru na mbụ tinyere ịrịọrọ Onye Amụma ﷺ ngọzi. Emesia, o bilie guzo ọtọ na-adabere n'ikpere ya abụọ, na-eweli aka ya abụọ ruo n'ogo ubu ya ma ọ bụ na ntị ya, na-asị: “Chineke kachasị ukwuu”. Wee tinye ha—ya bụ, aka ya abụọ—n'obi ya dịka e kwuru na mbụ, ọ ga-agụkwa naanị Surah Fatiha. Ma ọ bụrụ na ọ gụnyere ihe karịrị Surah Fatiha na Rak’ah nke atọ nakwa nke anọ nke Zuhr n'oge ụfọdụ, ọ dịghị njọ; n'ihi na a kwadoro ihe na-egosi nke a site n'aka Onye Amụma ﷺ site na Hadith Abu Sa'id (ka Chineke nwee obi ụtọ n'ebe ọ nọ). Ma ọ bụrụ na ọ hapụ ịrịọrọ Onye Amụma ﷺ ngọzi mgbe Tashahhud nke mbụ gasịrị, ọ dịghị njọ; n'ihi na ọ bụ ihe a kwadoro (Sunnah) ma ọ bụghị iwu (Waajib) na Tashahhud nke mbụ. Emesia, ọ ga-agụ Tashahhud mgbe Rak’ah nke atọ nke Maghrib gasịrị, na mgbe nke anọ nke Zuhr, Asr, na Isha gasịrị, dịka e siri kọwaa ya na mbụ n'ime ekpere nke nwere Rak’ah abụọ. Emesia, ọ ga-enye ekele udo n'aka nri ya nakwa n'aka ekpe ya, wee rịọ Chineke mgbaghara (Istighfar) ugboro atọ, emesia ọ sị:

(اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ يَا ذَا الجَلَالِ وَالإِكْرَامِ).

(O Chineke, Ị bụ Udo, udo si n'aka Gị abịa. A gọziwo Gị, O Onye nwe Ebube na Nsọpụrụ)¹⁷.

Tupu ọ chigharịkuru ndị mmadụ ma ọ bụrụ na ọ bụ Imam, emesịa ọ sị:

(لَا إلَهَ إلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَه، لَهُ المُلْكُ، وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيءٍ قَدِيرٌ، لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إلَّا بالله، اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أعْطَيْتَ، وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلَا يَنْفَعُ ذَا الجَدِّ مِنْكَ الجَدُّ، لَا إلَهَ إلَّا الله، وَلَا نَعْبُدُ إلَّا إيَّاهُ، لَهُ النِّعْمَةُ وَلَهُ الفَضْلُ، وَلَهُ الثَّنَاءُ الحَسَنُ، لَا إلَهَ إلَّا الله مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَو كَرِهَ الكَافِرُونَ).

(Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta. Ọchịchị bụ nke Ya, otuto niile dịkwa Ya, O nwekwara ike n'ebe ihe niile dị. Ọ dịghị ike ma ọ bụ ume ọzọ ma e wezụga site na Chineke. O Chineke, ọ dịghị onye nwere ike igbochi ihe I nyere, ọ dịghịkwa onye nwere ike inye ihe I gbochiri, akụnụba agaghịkwa abara onye nwere ya uru n'ihu Gị. Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, anyị anaghịkwa efe onye ọzọ ma e wezụga Ya. Amara nakwa ihu ọma bụ nke Ya, otuto kachasị mma dịkwa Ya. Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, anyị na-eji ezi obi edobe okpukperechi naanị maka Ya, ọ bụrụgodu na ndị na-ekweghị ekwe kpọrọ ya asị)¹⁸.

Ọ ga-asị Subhaanallah ugboro iri atọ na atọ, asị Alhamdulillah otu ugboro ahụ, sịkwa Allahu Akbar otu ugboro ahụ, wee kwuo iji zuo otu narị: (Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta. Ọchịchị bụ nke Ya, otuto niile bụkwa nke Ya, O nwekwara ike n'ebe ihe niile dị). Ọ ga-agụkwa Aayatul Kursi, na (Sị: Ọ bụ Chineke, naanị Otu), na (Sị: A na m achọ mgbaba n'ebe Onyenwe nke chi ọbụbọ nọ), nakwa (Sị: A na m achọ mgbaba n'ebe Onyenwe nke ụmụ mmadụ nọ) mgbe ekpere ọ bụla gasịrị. Ọ dịkwa mma ikwughachi Surah atọ ndị a ugboro atọ mgbe ekpere Fajr nakwa ekpere Maghrib gasịrị; n'ihi Hadith ndị a kọrọ site n'aka Onye Amụma ﷺ gbasara ya. Ncheta niile ndị a (Dhikr) bụ Sunnah, ha abụghị Fariidah (iwu mmanye).

Ọ bụ ihe e nyere n'iwu (nke a kwadoro) maka onye Alakụba ọ bụla, ma nwoke ma nwanyị, ka o kpee Rak'ah anọ tupu ekpere Zuhr na Rak'ah abụọ mgbe ọ gasịrị, na Rak'ah abụọ mgbe ekpere Maghrib gasịrị, na Rak'ah abụọ mgbe ekpere Isha gasịrị, nakwa Rak'ah abụọ tupu ekpere Fajr. Ngụkọta ha niile bụ Rak'ah iri na abụọ. A na-akpọ Rak'ah ndị a Rawaatib; n'ihi na Onye Amụma ﷺ na-anọgidesi ike n'ikpe ha mgbe ọ na-anọghị na njem.

Ma na njem, ọ na-ahapụ ha ma e wezụga Sunnah nke Fajr nakwa Witr, n'ihi na ya ﷺ na-anọgidesi ike na ha abụọ ma ọ nọ n'ụlọ ma na njem. Nke kachasị mma bụ ka e kpee ekpere Rawaatib ndị a nakwa Witr n'ụlọ. Ma ọ bụrụ na ọ kpee ha n'ụlọ alakụba (Masjid), ọ dịghị njọ; n'ihi okwu Onye Amụma ﷺ:

(أفْضَلُ صَلَاةِ المَرْءِ في بَيْتِهِ، إلَّا الصَّلَاةَ المَكْتُوبَةَ).

(Ekpere kachasị mma mmadụ nwere ike ikpe bụ n'ụlọ ya, ma e wezụga ekpere ndị e nyere n'iwu)¹⁹.

Ịnọgidesi ike na Rak'ah ndị a so n'ime ihe kpatara e ji abanye Jannah, n'ihi okwu Onye Amụma ﷺ:

(مَنْ صَلَّى اثْنَتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً فِي يَومٍ وَلَيْلَةٍ، بُنِيَ لَه بِهِنَّ بَيْتٌ فِي الجَنَّةِ).

(Onye ọ bụla kpere Rak'ah iri na abụọ n'ime otu ụbọchị na otu abalị, a ga-eji ha rụọrọ ya ụlọ n'ime Jannah)²⁰.

Ma ọ bụrụ na ọ kpee Rak'ah anọ tupu ekpere Asr, na abụọ tupu ekpere Maghrib, na abụọ tupu ekpere Isha, ọ dị mma; n'ihi na a kwadoro ihe na-egosi nke ahụ site n'aka Onye Amụma ﷺ. Ma ọ bụrụ na ọ kpee Rak'ah anọ mgbe ekpere Zuhr gasịrị nakwa anọ tupu ya, ọ dị mma; n'ihi okwu ya ﷺ:

(مَنْ ‌حَافَظَ ‌عَلَى ‌أَرْبَعِ ‌رَكَعَاتٍ ‌قَبْلَ ‌الظُّهْرِ، وَأَرْبَعٍ بَعْدَهَا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ).

(Onye nọgidesiri ike na Rak'ah anọ tupu ekpere Zuhr, nakwa anọ mgbe ọ gasịrị, Chineke ga-eme ka ọkụ hell hara amụ nye ya)²¹.

Ihe ọ pụtara bụ na ọ ga-atụkwasị Rak’ah abụọ n’elu Sunnah Raatibah mgbe ekpere Zuhr gasịrị; n’ihi na Sunnah Raatibah bụ Rak’ah anọ tupu ya nakwa Rak’ah abụọ mgbe ọ gasịrị. Yabụ, ọ bụrụ na ọ tụkwasị Rak’ah abụọ ọzọ mgbe ọ gasịrị, o nweta ihe ahụ e kwuru na Hadith nke Umm Habibah (ka Chineke nwee obi ụtọ n'ebe ọ nọ).

Chineke bụ Onye na-enye ihe ịga nke ọma (Tawfiq). Ka Chineke wụsa ngọzi na udo n'ahụ Onye Amụma anyị Muhammad nwa Abdullah, nakwa n'ahụ ezinụlọ ya, ndị enyi ya, na ndị na-eso ha n'ezi omume ruo Ụbọchị Ikpe.

***

ig395v2.1 - 28/04/2026