حِصْنُ المُسْلِمِ
Ebe nchekwa nke onye Muslim site n'okwu ncheta nke Akwụkwọ Nsọ na Sunnah
د. سَعِيدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ وَهْفٍ الْقَحْطَانِيُّ
Onye ogbenye n'ihu Chineke Onye kachasị Elu
Dr. Sa'id bin Ali bin Wahf Al-Qahtani
بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ
Ebe nchekwa nke onye Muslim site n'okwu ncheta nke Akwụkwọ Nsọ na Sunnah
N'aha Chineke, Onye ebere n'ụzọ niile, Onye ebere n'ụzọ pụrụ iche.
Okwu Mmalite
N'ezie, otuto niile dịrị Chineke, anyị na-eto Ya, na-arịọ Ya maka enyemaka, na-arịọ Ya mgbaghara, anyị na-achọ mgbaba n'ebe Chineke nọ pụọ n'ihe ọjọọ nke mkpụrụ obi anyị, nakwa n'omume ọjọọ anyị niile. Onye Chineke duziri, ọ dịghị onye nwere ike iduhie ya, ma onye Ọ hapụrụ ka ọ kpafuo, ọ dịghị onye nwere ike iduzi ya. Ana m agbakwa àmà na ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, ọ dịghị onye ọzọ ha na Ya sokọrọ. A na m agbakwa àmà na Muhammad bụ ohu Ya nakwa Onye Ozi Ya. Ka Chineke wụsa ngọzi n'ahụ ya, na ezinụlọ ya, na ndị enyi ya, nakwa ndị na-agbaso ha n'ezi omume ruo n'ụbọchị ikpe, ma nye ya udo dị ukwuu. Mgbe nke ahụ gasịrị:
Nke a bụ nchịkọta dị nkenke nke m chịkọtara site n'akwụkwọ m: Okwu Ncheta, Ekpere, na Ọgwụgwọ site na Ruqyah sitere n'Akwụkwọ Nsọ na Sunnah1. M chịkọtara akụkụ gbasara okwu ncheta n'ime ya; ka ọ wee dị mfe iburu n'oge njem.
Edebewokwa m ya naanị n'ederede nke ncheta ahụ, ma nwee afọ ojuju na ndekọ ya site n'ikwupụta otu ebe e si nweta ya ma ọ bụ abụọ n'ime ihe a chọtara n'ime akwụkwọ izizi ahụ, ma onye ọ bụla chọrọ ịma onye-Sahaba ahụ ma ọ bụ ihe mgbakwunye na ndekọ ya, ọ ghaghị ịlaghachi n'ime akwụkwọ izizi ahụ. M na-arịọ Chineke, Onye dị ike na Onye dị ebube, site n'aha Ya ndị kachasị mma, nakwa àgwà Ya ndị kachasị elu, ka O mee ka ọ bụrụ naanị maka ihu Ya a na-asọpụrụ, na ka O jiri ya baara m uru na ndụ m, nakwa mgbe m nwụchara, na ka O jiri ya baara onye gụrụ ya uru, ma ọ bụ onye bipụtara ya, ma ọ bụ onye kpatara mgbasa ya. N'ezie, Ọ (Onye dị nsọ) bụ Onye na-ahụ maka nke a, na Onye nwere ikike ime ya. Ka Chineke gozie onye ozi anyị Muhammad, ma gozie ezinụlọ ya na ndị enyi ya, na ndị na-eso ha n'ezi omume ruo ụbọchị ikpe, ma nye ya udo.
Onye Edemede
E dere ya n'ọnwa Safar 1409 H.
Uru nke icheta Chineke (Dhikr)
Chineke Onye kachasị Elu Sịrị:
﴿فَٱذۡكُرُونِيٓ أَذۡكُرۡكُمۡ وَٱشۡكُرُواْ لِي وَلَا تَكۡفُرُونِ 152﴾
{Ya mere, chetanụ M, M ga-echeta unu, ma nyenụ M ekele, unu abụkwala ndị ekweghị ekwe}.2
﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ ذِكۡرٗا كَثِيرٗا41﴾
{O ndị kwere ekwe, chetanụ Chineke nke ukwuu}.3
﴿...وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا﴾
{...na ndị ikom na-echetakarị Chineke, na ndị inyom na-echetakarị Ya, Chineke akwadebeere ha mgbaghara na ụgwọ ọrụ dị ukwuu}.4
﴿وَٱذۡكُر رَّبَّكَ فِي نَفۡسِكَ تَضَرُّعٗا وَخِيفَةٗ وَدُونَ ٱلۡجَهۡرِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ وَلَا تَكُن مِّنَ ٱلۡغَٰفِلِينَ 205﴾
{Cheta Onyenwe gị n'ime onwe gị n'ịdị umeala na n'egwu, n'ebulighị olu elu n'okwu, n'ụtụtụ nakwa n'anyasị, ma abụkwala otu n'ime ndị na-eleghara anya}.5
Ya na, Onye-amụma ﷺ Sịrị:
«مَثَلُ الَّذِي يَذْكُرُ رَبَّهُ، وَالَّذِي لَا يَذْكُرُ ربَّهُ، مَثَلُ الحَيِّ وَالمَيِّتِ».
«Ihe atụ nke onye na-echeta Onyenwe ya, na onye na-adịghị echeta Onyenwe ya, dị ka ihe atụ nke onye dị ndụ na onye nwụrụ anwụ»6,
Ya na, Onye-amụma ﷺ Sịrị:
«أَلَا أُنبِّئُكُم بِخَيْرِ أَعْمَالِكُمْ، وَأَزْكَاهَا عِنْدَ مَلِيكِكُمْ، وَأَرْفَعِهَا فِي دَرَجَاتِكُمْ، وَخَيْرٍ لَكُمْ مِنْ إِنْفَاقِ الذَّهَبِ وَالوَرِقِ، وَخَيْرٍ لَكُمْ مِنْ أَنْ تَلْقَوْا عَدُوَّكُمْ فَتَضْرِبُوا أَعْنَاقَهُمْ وَيَضْرِبُوا أَعْنَاقِكُم؟» قَالُوا بَلَى. «ذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى».
«Ọ̀ bụ na m gaghị agwa unu banyere ọrụ unu kacha mma, na nke kachasị ọcha n'ebe Eze unu nọ, na nke kachasị elu n'ọkwa unu, na nke dịkwa mma maka unu karịa inye ọlaedo na ọlaọcha, nakwa nke dịkwa mma maka unu karịa izute ndị iro unu wee gbupụ ha isi ma ha egbupụkwa unu isi?» Ha sịrị: Ee. «Icheta Chineke, Onye kacha elu»7,
"Ọ sịrị ﷺ:"
«يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى: أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي، وَأَنَا مَعَهُ إِذَا ذَكَرَنِي، فَإِنْ ذَكَرَنِي فِي نَفْسِهِ، ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي، وَإِنْ ذَكَرَنِي فِي مَلَأٍ ، ذَكَرْتُهُ فِي مَلَأٍ خَيْرٍ مِنْهُمْ، وَإِنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ شِبْرًا، تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ ذِرَاعًا، وَإِنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ ذِرَاعًا، تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ بَاعًا، وَإِنْ أَتَانِي يَمْشِي أَتَيْتُهُ هَرْوَلَةً».
«Chineke Onye dị elu na-asị: A nọ M dịka ohu M siri chee banyere M, a nọkwa M ya na ya mgbe o chetara M, ya mere ọ bụrụ na o cheta M n'ime onwe ya, a ga M echeta ya n'ime onwe M, ma ọ bụrụ na o cheta M n'ime ọgbakọ, a ga M echeta ya n'ime ọgbakọ dị mma karịa ha, ma ọ bụrụ na ọ bịaruo M nso n'otu nkwụ aka, a ga M abịaruo ya nso n'otu ogologo aka, ma ọ bụrụ na ọ bịaruo M nso n'otu ogologo aka, a ga M abịaruo ya nso n'ogologo aka abụọ, ma ọ bụrụ na ọ bịakwute M na-eje ije, a ga M abịakwute ya na-agba ọsọ»8,
Na site n'aka Abdullah bin Busr (Chineke nwee mmasị n'ebe ọ nọ), na otu nwoke kwuru sị: Onye Ozi Chineke, n'ezie iwu ndị nke Islam abaala m ụba, ya mere gwa m otu ihe m ga-ejidesi ike. Ọ sịrị:
«لَا يَزَالُ لِسَانُكَ رَطْبًا مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ».
«Ka ire gị nọgide na-ede mmiri site na ncheta Chineke»9,
"Ọ sịrị ﷺ:"
«مَنْ قَرَأَ حَرْفًا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ فَلَهُ بِهِ حَسَنَةٌ، وَالحَسَنَةُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا، لَا أَقُولُ: ﴿الــم﴾ حَرْفٌ، وَلَكِنْ: أَلِفٌ حَرْفٌ، وَلَامٌ حَرْفٌ، وَمِيْمٌ حَرْفٌ».
«Onye ọ bụla gụrụ otu mkpụrụedemede site n'Akwụkwọ Chineke, ọ ga-enweta ezi omume n'ihi ya, ma ezi omume ahụ dị okpukpu iri nke ya, anaghị m asị: ﴾Alif-Lam-Mim﴿ bụ otu mkpụrụedemede, kama: Alif bụ otu mkpụrụedemede, Lam bụ otu mkpụrụedemede, ma Mim bụ otu mkpụrụedemede»10.
Na site n'aka Uqbah bin Aamir (ka Chineke nwee afọ ojuju n'ebe ọ nọ), o kwuru sị: Onye Ozi Chineke ﷺ pụtara mgbe anyị nọ n'ime Suffah, wee kwuo sị:
«أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يَغْدُوَ كُلَّ يَوْمٍ إِلَى بُطْحَانَ، أَوْ إِلَى العَقِيقِ، فَيَأْتيَ مِنْهُ بِنَاقَتَيْنِ كَوْمَاوَيْنِ فِي غَيْرِ إِثْمٍ وَلَا قَطِيعَةِ رَحِمٍ؟»
«Onye n'ime unu ga-achọ ịga n'ụbọchị ọbụla na Buthan, ma ọ bụ na Al-Aqiq, wee si ebe ahụ weta nne kamel abụọ buru ibu, na-enweghị mmehie ma ọ bụ ịbipụ mmekọrịta ezinụlọ?» Anyị wee sị: O Onye ozi Chineke, nke ahụ na-amasị anyị, Ọ sịrị:
«أَفَلَا يَغْدُو أَحَدُكُمْ إِلَى المَسْجِدِ فَيَعْلَمَ، أَوْ يَقْرَأَ آيَتَيْنِ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ عز وجل خَيْرٌ لَهُ مِنْ نَاقَتَيْنِ، وَثَلاثٌ خَيْرٌ لَهُ مِنْ ثَلَاثٍ، وَأَرْبَعٌ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَرْبَعٍ، وَمِنْ أَعْدَادِهِنَّ مِنَ الإِبِلِ».
«Ọ́ bụ na otu onye n'ime unu agaghị aga n'ụlọ alakụba n'ụtụtụ ka ọ mụta, ma ọ bụ gụọ ahịrịokwu abụọ site n'akwụkwọ nsọ Chineke (Onye pụrụ ime ihe niile ma dị ebube); ọ kaara ya mma karịa kamel abụọ, na atọ kaara ya mma karịa atọ, na anọ kaara ya mma karịa anọ, nakwa ọnụọgụgụ ha site na kamel»11.
Ọ sịrị ﷺ:
«مَنْ قَعَدَ مَقْعَدًَا لَمْ يَذْكُرِ اللَّهَ فِيهِ، كَانَتْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ تِرَةٌ، وَمَنِ اضْطَجَعَ مَضْجِعًا لَمْ يَذْكُرِ اللَّهَ فِيهِ كَانَتْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ تِرَةٌ».
«Onye ọ bụla nọdụrụ n'ọnọdụ na-echetaghị Chineke na ya, ọ ga-abụrụ ya ihe ụta sitere na Chineke, na onye ọ bụla dinara n'ebe ndina na-echetaghị Chineke na ya, ọ ga-abụrụ ya ihe ụta sitere na Chineke»12.
Ọ sịrị ﷺ:
«مَا جَلَسَ قَوْمٌ مَجْلِسًَا لَمْ يَذْكُرُوا اللَّهَ فِيهِ، وَلَمْ يُصَلُّوا عَلَى نَبِيِّهِمْ إِلَّا كَانَ عَلَيْهِمْ تِرَةً، فَإِنْ شَاءَ عذَّبَهُمْ، وَإِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُمْ».
«Ọ dịghị ndị mmadụ nọdụrụ n'ọgbakọ ebe ha na-echetaghị Chineke na ya, ha ekpeghịkwa ekpere maka Onye amụma ha, belụsọ na ọ ga-abụrụ ha ihe ịkwa ụta, ya mere ọ bụrụ na Ọ chọọ, Ọ ga-ata ha ahụhụ, ma ọ bụrụkwa na Ọ chọọ, Ọ ga-agbaghara ha»13.
Ọ sịrị ﷺ:
«مَا مِنْ قَوْمٍ يَقُومُونَ مِنْ مَجْلِسٍ لَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ فِيهِ إِلَّا قَامُوا عَنْ مِثْلِ جِيفَةِ حِمَارٍ، وَكَانَ لهُمْ حَسْرةً».
«Ọ nweghị ndị mmadụ na-ebili site na nnọkọ nke ha anaghị echeta Chineke n'ime ya, ma e wezụga na ha biliri site n'ihe dịka ozu ịnyịnya ibu, ọ ga-abụkwara ha ihe ịkwa ụta»14.
1. Ekpere ncheta (Adhkar)nke iteta n'ụra.
«الحَمْدُ للَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا، وَإِلَيْهِ النُّشُورُ».
«Otuto niile dịrị Chineke, onye nyere anyị ndụ mgbe O mesịrị ka anyị nwụọ, na n'ebe Ọ nọ ka mbilite n'ọnwụ dị»15.
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَريكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالحَمْدُ للَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكبَرُ، وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ العَلِيِّ العَظِيمِ، رَبِّ اغْفرْ لِي».
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta, ọchịchị bụ nke Ya, otuto niile dịkwa Ya, O nwekwara ike n'ebe ihe niile dị, otuto dịrị Chineke, na ekele dịrị Chineke, ọ dịghịkwa chi ọzọ ma e wezụga Chineke, Chineke kachasị ukwuu, ọ dịghịkwa ike ma ọ bụ ume ọzọ ma e wezụga site na Chineke, Onye kachasị elu, Onye kachasị ukwuu. Onyenwe m, gbaghara m»16.
«الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي عَافَانِي فِي جَسَدِي، وَرَدَّ عَلَيَّ رُوحِي، وَأَذِنَ لِي بِذِكْرِهِ».
«Otuto niile dịrị Chineke nke nyere m ahụike n'ahụ m, weghachiere m mkpụrụ obi m, ma nye m ikike icheta Ya»17.
﴿إِنَّ فِي خَلۡقِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَٰفِ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ لَأٓيَٰتٖ لِّأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ190 ٱلَّذِينَ يَذۡكُرُونَ ٱللَّهَ قِيَٰمٗا وَقُعُودٗا وَعَلَىٰ جُنُوبِهِمۡ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلۡقِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ رَبَّنَا مَا خَلَقۡتَ هَٰذَا بَٰطِلٗا سُبۡحَٰنَكَ فَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ 191 رَبَّنَآ إِنَّكَ مَن تُدۡخِلِ ٱلنَّارَ فَقَدۡ أَخۡزَيۡتَهُۥۖ وَمَا لِلظَّٰلِمِينَ مِنۡ أَنصَارٖ 192 رَّبَّنَآ إِنَّنَا سَمِعۡنَا مُنَادِيٗا يُنَادِي لِلۡإِيمَٰنِ أَنۡ ءَامِنُواْ بِرَبِّكُمۡ فَـَٔامَنَّاۚ رَبَّنَا فَٱغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَا وَكَفِّرۡ عَنَّا سَيِّـَٔاتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ ٱلۡأَبۡرَارِ 193 رَبَّنَا وَءَاتِنَا مَا وَعَدتَّنَا عَلَىٰ رُسُلِكَ وَلَا تُخۡزِنَا يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۖ إِنَّكَ لَا تُخۡلِفُ ٱلۡمِيعَادَ 194 فَٱسۡتَجَابَ لَهُمۡ رَبُّهُمۡ أَنِّي لَآ أُضِيعُ عَمَلَ عَٰمِلٖ مِّنكُم مِّن ذَكَرٍ أَوۡ أُنثَىٰۖ بَعۡضُكُم مِّنۢ بَعۡضٖۖ فَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ وَأُخۡرِجُواْ مِن دِيَٰرِهِمۡ وَأُوذُواْ فِي سَبِيلِي وَقَٰتَلُواْ وَقُتِلُواْ لَأُكَفِّرَنَّ عَنۡهُمۡ سَيِّـَٔاتِهِمۡ وَلَأُدۡخِلَنَّهُمۡ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ ثَوَابٗا مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِۚ وَٱللَّهُ عِندَهُۥ حُسۡنُ ٱلثَّوَابِ 195 لَا يَغُرَّنَّكَ تَقَلُّبُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فِي ٱلۡبِلَٰدِ 196 مَتَٰعٞ قَلِيلٞ ثُمَّ مَأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمِهَادُ 197 لَٰكِنِ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ رَبَّهُمۡ لَهُمۡ جَنَّٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا نُزُلٗا مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِۗ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ خَيۡرٞ لِّلۡأَبۡرَارِ 198 وَإِنَّ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ لَمَن يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكُمۡ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِمۡ خَٰشِعِينَ لِلَّهِ لَا يَشۡتَرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ ثَمَنٗا قَلِيلًاۚ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ 199 يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱصۡبِرُواْ وَصَابِرُواْ وَرَابِطُواْ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ 200﴾
{N'ezie, n'ime okike nke eluigwe na ụwa, na mgbanwe nke abalị nakwa ehihie, e nwere ihe ịrịba ama maka ndị nwere ezi uche. 190
Ndị na-echeta Chineke mgbe ha kwụ ọtọ, na mgbe ha nọ ọdụ, nakwa mgbe ha dina n'akụkụ ha, ma na-atụgharị uche n'okike nke eluigwe na ala (na-asị): Onyenwe anyị, Ị keghị ihe a n'efu. Otuto dịrị Gị, ya mere, chebe anyị pụọ na ntaramahụhụ nke ọkụ. 191
Chineke anyị, n'ezie, onye ọbụla I tinyere n'ọkụ, I meela ya ihere. Ma ọ dịghị ndị enyemaka dịịrị ndị ajọ omume. 192.
Onye Nwe anyị, n'ezie, anyị anụla onye na-akpọ òkù na-akpọ òkù gaa na nkwenye (na-asị): 'Kweenụ na Onye Nwe unu,' anyị wee kwere. Onye Nwe anyị, gbaghara anyị mmehie anyị, kpochapụkwara anyị ajọ omume anyị, meekwa ka anyị nwụọ tinyere ndị ezi omume. 193.
Chineke anyị, nyekwa anyị ihe I kwere anyị ná nkwa site n'aka ndị ozi Gị, ma emela ka ihere mee anyị n'Ụbọchị Mbilite n'ọnwụ. N'ezie, Ị naghị emebi nkwa. 194.
Ya mere Onyenwe ha zara ha sị: "Agaghị M ekwe ka ọrụ onye ọ bụla na-arụ ọrụ n'ime unu laa n'iyi, ma nwoke ma nwaanyị; unu sitere n'ibe unu. Ya mere ndị ahụ kwapụrụ, ma a chụpụrụ ha n'ebe obibi ha, a kpagbuokwa ha n'ụzọ M, ndị lụkwara ọgụ ma gbuo ha - N'ezie Aga m ekpochapụrụ ha mmehie ha, Aga m etinyekwa ha n'ogige ndị mmiri iyi na-asọ n'okpuru ha, dị ka ụgwọ ọrụ sitere n'aka Chineke. Ma n'aka Chineke ka ụgwọ ọrụ kachasị mma dị.195"
Ekwela ka ntụgharị ndị na-ekweghị ekwe n'obodo duhie gị. 196
Ihe ụtọ dị ntakịrị, mgbe ahụ ebe obibi ha bụ Jahannam; ọ bụkwa ebe izu ike jọgburu onwe ya.197
Ma ndị ahụ tụrụ egwu Onyenwe ha, ha ga-enwe ogige ndị mmiri iyi na-asọ n'okpuru ha, ebe ha ga-anọ ruo mgbe ebighị ebi, dịka onyinye nnabata sitere n'aka Chineke. Ma ihe dị n'aka Chineke kachasị mma maka ndị na-eme ezi omume. 198
Ma n'ezie, n'ime ndị nke Akwụkwọ, e nwere ndị kweere na Chineke, na ihe e kpugheere unu, nakwa ihe e kpugheere ha, na-eweda onwe ha ala nye Chineke, ha anaghị eji amaokwu Chineke gbanwere obere ọnụ ahịa. Ndị ahụ ga-enweta ụgwọ ọrụ ha n'aka Dinwenu ha. N'ezie, Chineke na-eme ngwa ngwa n'ịgbakọ ihe. 199
Enyi ndị kwere ekwe, nweenụ ndidi, ma gbasienụ ike ná ndidi, ma guzosienụ ike, ma tụọnụ egwu Chineke ka unu wee nwee ihe ịga nke ọma.200}
[Surah Al-Imran: 190-200]18.
2. Arịrịọ (dua) ịyi uwe
«الحَمْدُ للَّهِ الَّذِي كَسَانِي هَذَا (الثَّوْبَ) وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَّا قُوَّة...».
«Otuto dịrị Chineke Onye yikwasịrị m (uwe) a, nyekwa m ya n'enweghị ike ma ọ bụ ume sitere n'aka m...»19.
3. Arịrịọ (dua) nke ịyi uwe ọhụrụ
«اللَّهُمَّ لَكَ الحَمْدُ أَنْتَ كَسَوْتَنِيهِ، أَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِهِ وَخَيْرِ مَا صُنِعَ لَهُ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهِ وَشَرِّ مَا صُنِعَ لَهُ».
«O Chineke, otuto dịrị Gị, Ị yikwasịrị m ya, a na m arịọ Gị ezi ihe ya na ezi ihe nke ihe e meere ya, a na m achọkwa nchebe n’aka Gị pụọ n’ajọ ihe ya na ajọ ihe nke ihe e meere ya.»20.
4. Arịrịọ (Du'a) nke onye yiri uwe ọhụrụ.
«تُبْلِي وَيُخْلِفُ اللَّهُ تَعَالَى».
«Ị ga-eyicha ya ma Chineke Nke Kasị Elu ga-edochi ya.»21.
«اِلبَسْ جَدِيدًا، وَعِشْ حَمِيدًا، وَمُتْ شَهِيدًا».
«Yie uwe ọhụrụ, bie ndụ kwesịrị otito, ma nwụọ dị ka onye e gburu n'ụzọ Chineke (Shahid).»22.
Ihe ọ ga-ekwu mgbe o yipụrụ uwe ya.
«بِسْمِ اللَّه».
«N'aha Chineke.»23.
6. Ekpere ịbanye n'ụlọ mposi
«[بِسْمِ اللَّهِ] اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الخُبْثِ وَالخَبَائِثِ».
«[N'aha Chineke] O Chineke, n’ezie, a na m achọ nchebe n’aka Gị pụọ n’ajọ mmụọ nwoke na ajọ mmụọ nwanyị.»24.
7. Arịrịọ (Du'a) mgbe a na-apụta n'ụlọ mposi.
«غُفْرَانَكَ».
«Mgbaghara Gị.»25.
8. Ncheta (Dhikr) tupu e mee Wudu.
«بِسْمِ اللَّهِ».
"«N'aha Chineke»26."
9. Ekpere ncheta mgbe emechara wudu(Dhikr ).
«أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ..».
«Ana m agba àmà na ọ dịghị chi kwesịrị ofufe n'eziokwu ma e wezụga Chineke, naanị Ya, O nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta, ana m agbakwa àmà na Muhammad bụ ohu Ya na onye ozi Ya..»27.
«اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنَ التَّوَّابِينَ وَاجْعَلْنِي مِنَ المُتَطَهِّرِينَ».
«Allahụmmaj'alnị mịnat-tọwabịna waj'alnị mịnal-mụtạtọhịrịn»28.
«سُبْحانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتوبُ إِلَيْكَ».
«Otuto dịrị Gị, O Chineke, nakwa ekele Gị, a na m agba akaebe na ọ dịghị chi ọzọ ma ọ bụghị Gị, a na m arịọ Gị mgbaghara, a na m echegharịkwa bịakwute Gị.»29.
10. Ncheta mgbe a na-apụ n'ụlọ.
«بِسْمِ اللَّهِ، تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ، وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّّا بِاللَّهِ».
«N'aha Chineke, atụkwasịrị m Chineke obi, ọ dịghị ike, ọ dịghịkwa ikike ma e wezụga n'aka Chineke»30.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَضِلَّ، أَوْ أُضَلَّ، أَوْ أَزِلَّ، أَوْ أُزَلَّ، أَوْ أَظْلِمَ، أَوْ أُظْلَمَ، أَوْ أَجْهَلَ، أَوْ يُجْهَلَ عَلَيَّ».
«O Chineke, n’ezie, a na m achọ nchebe n’aka Gị ka m ghara ịkpafu ma ọ bụ ka eduhie m, ma ọ bụ m mehie ma ọ bụ ka emee ka m mehie, ma ọ bụ m megbuo mmadụ ma ọ bụ ka emegbuo m, ma ọ bụ m kpaa agwa amaghị ihe ma ọ bụ ka e kpaso m agwa amaghị ihe»31.
11. Ncheta mgbe a na-abanye n'ebe obibi
«بِسْمِ اللَّهِ وَلَجْنَا، وَبِسْمِ اللَّهِ خَرَجْنَا، وَعَلَى اللَّهِ رَبِّنَا تَوَكَّلْنَا، ثُمَّ لِيُسَلِّمْ عَلَى أَهْلِهِ».
«N'aha Chineke ka anyị batara, na n'aha Chineke ka anyị pụrụ, nakwa n'ebe Chineke, Onyenwe anyị nọ ka anyị tụkwasịrị obi, mgbe ahụ ka o kelee ndị ezinụlọ ya udo»32.
12."Ekpere a na-ekpe mgbe a na-aga n'ụlọ Ekpere"(Masjid).
«اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِي قَلْبِي نُورًا، وَفِي لِسَانِي نُورًا، وَفِي سَمْعِي نُورًا، وَفِي بَصَرِي نُورًا، وَمِنْ فَوْقِي نُورًا، وَمِنْ تَحْتِي نُورًا، وَعَنْ يَمِينِي نُورًا، وَعَنْ شِمَالِي نُورًا، وَمِنْ أَمَامِي نُورًا، وَمِنْ خَلْفِي نُورًا، وَاجْعَلْ فِي نَفْسِي نُورًا، وَأَعْظِمْ لِي نُورًا، وَعَظِّمْ لِي نُورًا، وَاجْعَلْ لِي نُورًا، وَاجْعَلْنِي نُورًا، اللَّهُمَّ أَعْطِنِي نُورًا، وَاجْعَلْ فِي عَصَبِي نُورًا، وَفِي لَحْمِي نُورًا، وَفِي دَمِي نُورًا، وَفِي شَعْرِي نُورًا، وَفِي بَشَرِي نُورًا».
«O Chineke, mee ka ìhè dị n'obi m, na ìhè n'ire m, na ìhè ná ntị m, na ìhè n'anya m, na ìhè n'elu m, na ìhè n'okpuru m, na ìhè n'aka nri m, na ìhè n'aka ekpe m, na ìhè n'ihu m, na ìhè n'azụ m, ma mee ka ìhè dị na mkpụrụ obi m, mee ka ìhè dịrị m ukwuu, mụbaara m ìhè, meere m ìhè, ma mee m ka m bụrụ ìhè. O Chineke, nye m ìhè, mee ka ìhè dị n'akwara m, na ìhè n'anụ ahụ m, na ìhè n'ọbara m, na ìhè na ntutu m, nakwa ìhè n'akpụkpọ ahụ m»33.
«اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِي نُورًا فِي قَبْرِي... وَنُورًا فِي عِظَامِي» «وَزِدْنِي نُورًا، وَزِدْنِي نُورًا، وَزِدْنِي نُورًا» «وَهَبْ لِي نُورًا عَلَى نُورٍ».
«O Chineke, mee ka m nwee ìhè n’ime ili m... na ìhè n’ime ọkpụkpụ m»34 «ma mụbaara m ìhè, ma mụbaara m ìhè, ma mụbaara m ìhè»35 «ma nye m ìhè n’elu ìhè»36.
13. Ekpere ịbanye n'ụlọ Ekpere (Masjid).
(Ọ ga-amalite n'ụkwụ nri ya)37, wee sị:
«أَعُوذُ بِاللَّهِ العَظِيمِ، وَبِوَجْهِهِ الكَرِيمِ، وَسُلْطَانِهِ القَدِيمِ، مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ».
«A na m achọ mgbaba n'ebe Chineke Onye ukwu nọ, na n'ihu Ya dị ebube, nakwa n'ikike Ya nke dị adị kemgbe, pụọ n'aka Ekwensu a bụrụ ọnụ.»38
«بِسْمِ اللَّهِ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ».
«N'aha Chineke, na ekpere»39 «na udo dịrị Onye Ozi Chineke»40
«اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ».
«O Chineke, mepeere m ọnụ ụzọ ebere Gị.»41.
14. Arịrịọ (Du'a) ịpụ n'ụlọ Ekpere (Masjid).
(Ọ ga-amalite n'ụkwụ ekpe ya)42 wee sị:
«بِسْمِ اللَّهِ وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ،
«N'aha Chineke, na ekpere, nakwa udo dịrị Onye Ozi Chineke,».
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِك،
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị site n’amara Gị,»
اللَّهُمَّ اعْصِمْنِي مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ».
«O Chineke, chebe m pụọ n'aka Ekwensu a bụrụ ọnụ.»43.
15. (Adhkar) "Ekpere a na-ekpe n'oge a na-akpọ azan"
Ọ ga-ekwu otu ihe ahụ onye na-akpọ oku ekpere na-ekwu, belụsọ n'ikwu: (Hayya 'alas-Salaah na Hayya 'alal-Falaah), kama ọ ga-asị:
«لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ».
"«Ọ dịghị ike, ọ dịghịkwa ikike ma e wezụga n'aka Chineke»44."
Ọ sị:
«وَأَنَا أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًَّا، وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا، وَبِالإِسْلَامِ دِينًَا».
«Ana m agba àmà na ọ dịghị chi kwesịrị ofufe n'eziokwu ma e wezụga Chineke, naanị Ya, ọ dịghị onye ọzọ ha na Ya sokọrọ, nakwa na Muhammad bụ ohu Ya na Onye Ozi Ya. Anabatara m Chineke dị ka Onyenwe m, nakwa Muhammad dị ka onye ozi, nakwa Islam dị ka okpukpe.»45
(Ọ ga-ekwu nke ahụ mgbe ịgba akaebe (Tashahhud) nke onye Adhan gasịrị)46.
(Ọ ga-arịọrọ Onye Amụma ﷺ ekpere mgbe ọ zaghachisịrị onye na-akpọ òkù ekpere (Mu'adhin) gasịrị)47.
Ọ sị:
«اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ القَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الوَسِيلَةَ وَالفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًَا مَحمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ، [إِنَّكَ لَا تُخْلِفُ المِيعَادَ]».
«O Chineke, Onyenwe oku a zuru oke, na ekpere a na-eguzobe, nye Muhammad ọnọdụ kachasị elu na ọkwa pụrụ iche, ma kpọlite ya n'ọnọdụ kwesịrị otuto nke I kwere ya ná nkwa; [n'ezie, Ị naghị emebi nkwa]»48.
(Ọ ga-arịọ arịrịọ (Du'a) maka onwe ya n'etiti Adhan na Iqamah, n'ihi na a naghị ajụ arịrịọ n'oge ahụ)49.
16. Arịrịọ okwu mmeghe (Du'a Al-Istiftah).
«اللَّهُمَّ بَاعِدْ بَيْنِي وَبَيْنَ خَطَايَايَ كَمَا بَاعَدْتَ بَيْنَ المَشْرِقِ وَالمَغْرِبِ، اللَّهُمَّ نَقِّنِي مِنْ خَطَايَايَ كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الأَبْيَضُ مِنَ الدَّنَسِ، اللَّهُمَّ اغْسِلْني مِنْ خَطَايَايَ، بِالثَّلْجِ وَالماءِ وَالبَرَدِ».
«O Chineke, mee ka ịdị anya dị n'etiti mụ na mmehie m, dịka I siri mee ka ịdị anya dị n'etiti ọwụwa anyanwụ na ọdịda anyanwụ. O Chineke, nụchaa m pụọ na mmehie m dịka e si anụcha uwe ọcha pụọ n'unyi. O Chineke, jiri akpụrụ mmiri, mmiri, nakwa akụ mmiri igwe saa m pụọ na mmehie m.»50.
«سُبْحانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، وَتَبارَكَ اسْمُكَ، وَتَعَالَى جَدُّكَ، وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ».
«Otuto dịrị Gị, O Chineke, yana ekele Gị, aha Gị gọziri agọzi, ebube Gị dịkwa elu, ọ dịghịkwa chi ọzọ ma ọ bụghị Gị.»51.
«وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ حَنِيفًَا وَمَا أَنَا مِنَ المُشْرِكِينَ، إِنَّ صَلَاتِي، وَنُسُكِي، وَمَحْيَايَ، وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ العَالَمِينَ، لَا شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا مِنَ المُسْلِمِينَ، اللَّهُمَّ أَنْتَ المَلِكُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَنْتَ رَبِّي وَأَنَا عَبْدُكَ، ظَلَمْتُ نَفْسِي وَاعْتَرَفْتُ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي ذُنُوبي جَمِيعًَا إِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنوبَ إِلَّا أَنْتَ، وَاهْدِنِي لِأَحْسَنِ الأَخْلاقِ لَا يَهْدِي لِأَحْسَنِها إِلَّا أَنْتَ، وَاصْرِفْ عَنِّي سَيِّئَهَا، لَا يَصْرِفُ عَنِّي سَيِّئَهَا إِلَّا أَنْتَ، لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ، وَالخَيْرُ كُلُّهُ بِيَدَيْكَ، وَالشَّرُّ لَيْسَ إِلَيْكَ، أَنَا بِكَ وَإِلَيْكَ، تَبارَكْتَ وَتَعَالَيْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتوبُ إِلَيْكَ».
«Echeela m ihu m n'ebe Onye ahụ kere eluigwe na ụwa nọ, na-eguzosi ike n'ezi okpukpe, abụghịkwa m otu n'ime ndị na-ekekọrịta Ya na chi ọzọ. N'ezie, ekpere m, ofufe m, ndụ m, nakwa ọnwụ m bụ maka Chineke, Onyenwe ụwa niile. Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta, na nke a ka enyere m n'iwu, abụkwa m otu n'ime ndị Muslim. O Chineke, Gị bụ Eze, ọ dịghị chi kwesịrị ofufe ma e wezụga Gị, Gị bụ Onyenwe m, abụkwa m ohu Gị. Emejọọla m onwe m, ekwupụtakwala m mmehie m, ya mere gbaghara m mmehie m niile, n'ezie ọ dịghị onye na-agbaghara mmehie ma e wezụga Gị. Duziekwa m n'agwa kachasị mma, ọ dịghị onye na-eduzi n'agwa kachasị mma ma e wezụga Gị. Wepụkwara m agwa ọjọọ ya, ọ dịghị onye na-ewepụ agwa ọjọọ ya ma e wezụga Gị. Azaala m òkù Gị, jirikwa aṅụrị rubere Gị isi, ihe ọma niile dị n'aka Gị, ihe ọjọọ esiteghịkwa n'ebe I nọ. E sitere m na Gị, na-alaghachikwa na Gị, ngọzi dịịrị Gị, I dịkwa elu. Ana m arịọ mgbaghara Gị, ana m echegharịkwa n'ebe I nọ.»52.
«اللَّهُمَّ رَبَّ جِبْرَائِيلَ، وَمِيْكَائِيلَ، وَإِسْرَافِيلَ، فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ، عَالِمَ الغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ، اهْدِنِي لِمَا اخْتُلِفَ فِيهِ مِنَ الحَقِّ بِإِذْنِكَ إِنَّكَ تَهْدِي مَنْ تَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقيمٍ».
«O Chineke, Dinwenu Jibraịl, na Mikaịl, na Israfil, Onye kere eluigwe na ụwa, Onye maara ihe zoro ezo na ihe pụtara ìhè, Ị na-ekpe ikpe n'etiti ndị ohu Gị n'ihe ha na-enwe nghọtahie na ya, duzie m gaa n'eziokwu banyere ihe e nwere nghọtahie na ya site n'ikike Gị, n'ezie Ị na-eduzi onye I chọrọ gaa n'ụzọ ziri ezi.»53.
«اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًَا، اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا، اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا، وَالحَمْدُ لِلَّهِ كَثيرًا، وَالحَمْدُ لِلَّهِ كَثيرًا، وَالحَمْدُ لِلَّهِ كَثيرًا، وَسُبْحَانَ اللَّهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا».
«Chineke kachasị ukwuu nke ukwuu, Chineke kachasị ukwuu nke ukwuu, Chineke kachasị ukwuu nke ukwuu. Otuto dịkwaara Chineke nke ukwuu, otuto dịkwaara Chineke nke ukwuu, otuto dịkwaara Chineke nke ukwuu. Nakwa ịdị nsọ dịrị Chineke n'ụtụtụ nakwa n'uhuruchi.»
Ugboro atọ
«أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ: مِنْ نَفْخِهِ، وَنَفْثِهِ، وَهَمْزِهِ».
«A na m achọ mgbaba n'ebe Chineke nọ pụọ n'aka Ekwensu: pụọ na mpako ya, na abụ ọjọọ ya, nakwa na mkpali ya.»54.
«اللَّهُمَّ لَكَ الحَمْدُ، أَنْتَ نُورُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ، وَلَكَ الحَمْدُ أَنْتَ قَيِّمُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ، [وَلَكَ الحَمْدُ أَنْتَ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ] [وَلَكَ الحَمْدُ لَكَ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ] [وَلَكَ الحَمْدُ أَنْتَ مَلِكُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ] [وَلَكَ الحَمْدُ] [أَنْتَ الحَقُّ، وَوَعْدُكَ الحَقُّ، وَقَوْلُكَ الحَقُّ، وَلِقاؤُكَ الحَقُّ، وَالجَنَّةُ حَقٌّ، وَالنَّارُ حَقٌّ، وَالنَّبِيُّونَ حَقٌّ، وَمحَمَّدٌ ﷺ حَقٌّ، وَالسَّاعَةُ حَقٌّ] [اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمتُ، وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ، وَبِكَ آمَنْتُ، وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ، وَبِكَ خاصَمْتُ، وَإِلَيْكَ حاكَمْتُ. فَاغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ، وَمَا أَخَّرْتُ، وَمَا أَسْرَرْتُ، وَمَا أَعْلَنْتُ] [وَمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي] [أَنْتَ المُقَدِّمُ، وَأَنْتَ المُؤَخِّرُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ] [أَنْتَ إِلَهِي لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ] [وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ]».
«O Chineke, otuto dịrị Gị55, Gị bụ ìhè nke eluigwe na ụwa na ndị nọ n'ime ha, otuto dịkwaara Gị, Gị bụ Onye na-elekọta eluigwe na ụwa na ndị nọ n'ime ha, [otuto dịkwaara Gị, Gị bụ Onyenwe eluigwe na ụwa na ndị nọ n'ime ha] [otuto dịkwaara Gị, alaeze nke eluigwe na ụwa na ndị nọ n'ime ha bụ nke Gị] [otuto dịkwaara Gị, Gị bụ Eze nke eluigwe na ụwa] [otuto dịkwaara Gị] [Gị bụ Eziokwu, nkwa Gị bụ eziokwu, okwu Gị bụ eziokwu, izute Gị bụ eziokwu, Aljannah bụ eziokwu, Ọkụ Jahannam bụ eziokwu, ndị amụma bụ eziokwu, Muhammad ﷺ bụ eziokwu, Awa ahụ bụkwa eziokwu] [O Chineke, n'ebe I nọ ka m nyefere onwe m, na Gị ka m tụkwasịrị obi m, na Gị ka m kwere, n'ebe I nọ ka m chegharịrị, site na Gị ka m ji arụ ụka, nakwa n'ebe I nọ ka m na-ewega ikpe m. Ya mere, gbaghara m ihe m bu ụzọ mee, na ihe m debere n'azụ, na ihe m mere na nzuzo, na ihe m mere n'ìhè] [nakwa ihe I maara banyere ya karịa m] [Gị bụ Onye na-ebute n'ihu, Gị bụkwa Onye na-eweghachi n'azụ, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Gị] [Gị bụ chi m, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Gị] [ọ dịghịkwa ike ma ọ bụ ikike ọ bụla ma e wezụga site na Chineke]»56.
17. Arịrịọ (dua) nke Rukuu’
«سُبْحانَ رَبِّيَ العَظِيمِ».
«Nsọ dịrị Onye Nwe m, Onye Ukwu».
Ugboro atọ57.
«سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا وَبِحَمْدِكَ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي».
«Otuto dịrị Gị, O Chineke, Onyenwe anyị, nakwa ekele Gị. O Chineke, gbaghara m.»58.
«سُبُّوُحٌ، قُدُّوسٌ، رَبُّ المَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ».
«Onye dị nsọ nke ukwuu, Onye dị ọcha nke ukwuu, Onyenwe ndị mmụọ ozi na Mmụọ.»59.
«اللَّهُمَّ لَكَ رَكَعْتُ، وَبِكَ آمَنْتُ، وَلَكَ أَسْلَمْتُ، خَشَعَ لَكَ سَمْعِي، وَبَصَرِي، وَمُخِّي، وَعَظْمِي، وَعَصَبِي، [وَمَا استَقَلَّتْ بِهِ قَدَمِي]».
«O Chineke, nye Gị ka m hulatara, nakwa na Gị ka m kwere, nakwa nye Gị ka m nyefere onwe m, ntị m ewedara onwe ya ala nye Gị, nakwa anya m, nakwa ụbụrụ m, nakwa ọkpụkpụ m, nakwa akwara m, [nakwa ihe ụkwụ m bu].»60.
«سُبْحَانَ ذِي الجَبَرُوتِ، وَالمَلَكُوتِ، وَالكِبْرِيَاءِ، وَالعَظَمَةِ».
«Otuto dịrị Onye nwe ike, na alaeze, na ebube, nakwa ịdị ukwu.»61.
18. Ekpere ibilite site na Rukuu'
«سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ».
«Chineke anụla onye na-enye Ya ekele.»62.
«رَبَّنَا وَلَكَ الحَمْدُ، حَمْدًا كَثيرًا طَيِّبًا مُبارَكًا فِيهِ».
«Onyenwe anyị, otuto dịrị Gị, otuto dị ukwuu, dị mma, nke gọziri agọzi n'ime ya.»63.
«مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَمِلْءَ الأَرْضِ، وَمَا بَيْنَهُمَا، وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيءٍ بَعْدُ، أَهلَ الثَّناءِ وَالمَجْدِ، أَحَقُّ مَا قَالَ العَبْدُ، وَكُلُّنَا لَكَ عَبْدٌ، اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلَا يَنْفَعُ ذَا الجَدِّ مِنْكَ الجَدُّ».
«Ihe jupụtara eluigwe, na ihe jupụtara ụwa, na ihe dị n'etiti ha abụọ, na ihe jupụtara n'ihe ọ bụla ọzọ I chọrọ ma e mesịa. Onye nwe otuto na ebube, ihe kachasị eziokwu onye ohu kwuru, ma anyị niile bụ ndị ohu Gị. O Chineke, ọ dịghị onye na-egbochi ihe I nyere, ọ dịghịkwa onye na-enye ihe I gbochiri, ma akụnụba na ịdị ukwuu nke onye nwere ya agaghị abara ya uru ọ bụla n'ebe Ị nọ.»64.
19. Arịrịọ (dua) nke Sujuud
«سُبْحَانَ رَبِّيَ الأَعْلَى».
«Otuto dịrị Onyenwe m, Onye kachasị elu.»
Ugboro atọ65.
«سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا وَبِحَمْدِكَ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي».
«Otuto dịrị Gị, O Chineke, Onyenwe anyị, nakwa ekele Gị. O Chineke, gbaghara m.»66.
«سُبُّوحٌ، قُدُّوسٌ، رَبُّ المَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ».
«Onye otuto, Onye nsọ, Onyenwe ndị mmụọ ozi na Mmụọ.»67.
«اللَّهُمَّ لَكَ سَجَدْتُ وَبِكَ آمَنْتُ، وَلَكَ أَسْلَمْتُ، سَجَدَ وَجْهِيَ لِلَّذِي خَلَقَهُ، وَصَوَّرَهُ، وَشَقَّ سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ، تَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الخَالِقِينَ».
«O Chineke, nye Gị ka m kpọọrọ isiala, na Gị ka m kwere, nakwa nye Gị ka m nyefere onwe m, ihu m akpọọla isiala nye Onye kere ya, nye ya ọdịdị, ma mepee ịnụ ihe ya na ịhụ ụzọ ya, Chineke gọziri agọzi, Onye kachasị mma n'ime ndị na-eke ihe.»68.
«سُبْحَانَ ذِي الجَبَرُوتِ، وَالمَلَكُوتِ، وَالكِبْرِيَاءِ، وَالعَظَمَةِ».
«Otuto dịrị Onye nwe ike, na alaeze, na ebube, na ịdị ukwu.»69.
«اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي كُلَّهُ: دِقَّهُ وَجِلَّهُ، وَأَوَّلَهُ وَآخِرَهُ، وَعَلَانِيَّتَهُ وَسِرَّهُ».
«O Chineke, gbaghara m mmehie m niile: obere ya na nnukwu ya, nke mbụ ya na nke ikpeazụ ya, nke pụtara ìhè ya na nke nzuzo ya.»70.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ، وَبِمُعَافَاتِكَ مِنْ عُقوبَتِكَ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْكَ، لَا أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ، أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ».
«O Chineke, n’ezie, a na m achọ nchebe site n'ihu ọma Gị pụọ n'iwe Gị, nakwa site na mgbaghara Gị pụọ na ntaramahụhụ Gị, a na m achọkwa nchebe n'aka Gị pụọ n'aka Gị, apụghị m ịgụkọta otuto dịrị Gị, Ị dị ka I siri too onwe Gị.»71.
20. Arịrịọ (Du'a) nke ịnọdụ n’etiti Sujuud abụọ ahụ
«رَبِّ اغْفِرْ لِي، رَبِّ اغْفِرْ لِي».
«Onyenwe m, gbaghara m, Onyenwe m, gbaghara m.»72.
«اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي، وَارْحَمْنِي، وَاهْدِنِي، وَاجْبُرْنِي، وَعَافِنِي، وَارْزُقْنِي، وَارْفَعْنِي».
«O Chineke, gbaghara m, meere m ebere, duzie m, kasi m obi, nye m ahụike, nye m ihe obibi ndụ, ma bulie m elu.»73.
21. Arịrịọ (Du'a) maka isibi n'ala mgbe a na-agụ Quran (nke a na-akpọ Sujud al-Tilawah).
«سَجَدَ وَجْهِيَ لِلَّذِي خَلَقَهُ، وَشَقَّ سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ بِحَوْلِهِ وَقُوَّتِهِ، فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الخَالِقِينَ»
«Ihu m akpọọla isiala nye Onye kere ya, wee meghee ikike ịnụ ihe ya nakwa ịhụ ụzọ ya site n'ike Ya nakwa ikike Ya, ya mere, ngọzi dịrị Chineke, Onye kachasị mma n'ime ndị na-eke ihe.»
[Surah Al-Mu'minun: 14]74.
«اللَّهُمَّ اكْتُبْ لِي بِهَا عِنْدَكَ أَجْرًا، وَضَعْ عَنِّي بِهَا وِزْرًا، وَاجْعَلْهَا لِي عِنْدَكَ ذُخْرًا، وَتَقَبَّلْهَا مِنِّي كَمَا تَقَبَّلْتَهَا مِنْ عَبْدِكَ دَاوُدَ».
«O Chineke, deere m ụgwọ ọrụ n'ebe I nọ site na ya, wepụrụ m mmehie site na ya, mee ya ihe nchekwa maka m n'ebe I nọ, ma nabata ya n'aka m dịka I siri nabata ya n'aka ohu Gị Dawud.»75.
22. Tashahhud
«التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ، وَالصَّلَواتُ، وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسولُهُ».
«Ekele niile, ekpere niile, na ihe ọma niile dịrị Chineke. Udo dịrị gị, gị onye amụma, na ebere nke Chineke na ngọzi Ya niile. Udo dịrị anyị na n'ahụ ndị ohu Chineke ndị ezi omume. Ana m agba àmà na ọ dịghị chi ọzọ kwesịrị ofufe ma e wezụga Chineke, ana m agbakwa àmà na Muhammad bụ ohu Ya na Onye Ozi Ya.»76.
23. Ikpere Onye Amụma ﷺ ekpere mgbe a bachara Tashahhud.
«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ، وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ، وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ».
«O Chineke, wụsa ekpere Gị n’ahụ Muhammad na n’ahụ ezinụlọ Muhammad, dịka I siri wụsa ekpere n’ahụ Ibrahim na n’ahụ ezinụlọ Ibrahim; n’ezie, Ị bụ Onye kwesịrị otuto na Onye dị ebube. O Chineke, gozie Muhammad na ezinụlọ Muhammad, dịka I siri gozie Ibrahim na ezinụlọ Ibrahim; n’ezie, Ị bụ Onye kwesịrị otuto na Onye dị ebube.»77.
«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى أَزْوَاجِهِ وَذُرِّيَّتِهِ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى أَزْواجِهِ وَذُرِّيَّتِهِ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ».
«O Chineke, wụsa ekpere Gị n’ahụ Muhammad na n’ahụ ndị nwunye ya na agbụrụ ya, dịka I siri wụsa ekpere n’ahụ ezinụlọ Ibrahim, ma gozie Muhammad na ndị nwunye ya na agbụrụ ya, dịka I siri gozie ezinụlọ Ibrahim; n’ezie, Ị bụ Onye kwesịrị otuto na Onye dị ebube.»78.
24. Arịrịọ (Du'a) mgbe Tashahhud ikpeazụ gasịrị tupu Salam
«اللَّهُــمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ القَبْرِ، وَمِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ، وَمِنْ فِتْنَةِ المَحْيَا وَالمَمَاتِ، وَمِنْ شَرِّ فِتْنَةِ المَسِيحِ الدَّجَّالِ».
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị maka mgbaba pụọ na ntaramahụhụ nke ili, na ntaramahụhụ Jahannam, na ọnwụnwa nke ndụ na ọnwụ, nakwa n'ihe ọjọọ nke ọnwụnwa Masih ad-Dajjal.»79.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ القَبْرِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ المَسِيحِ الدَّجَّالِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ المَحْيَا وَالمَمَاتِ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ المَأْثَمِ وَالمَغْرَمِ».
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị maka mgbaba pụọ na ntaramahụhụ nke ili, ma na-arịọkwa Gị maka mgbaba pụọ na ọnwụnwa Masih ad-Dajjal, ma na-arịọkwa Gị maka mgbaba pụọ na ọnwụnwa nke ndụ na ọnwụ, O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị maka mgbaba pụọ na mmehie na ụgwọ.»80.
«اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا، وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ، فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي، إِنَّكَ أَنْتَ الغَفُورُ الرَّحِيمُ».
«O Chineke, n’ezie, emegbuola m onwe m emegbu nke ukwuu, ọ dịghịkwa onye na-agbaghara mmehie ma ọ bụghị naanị Gị; ya mere, gbaghara m mgbaghara sitere n’aka Gị, ma meere m ebere. N’ezie, Ị bụ Onye Mgbaghara, Onye Ebere.»81.
«اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ، وَمَا أَخَّرْتُ، وَمَا أَسْرَرْتُ، وَمَا أَعْلَنْتُ، وَمَا أَسْرَفْتُ، وَمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي، أَنْتَ المُقَدِّمُ، وَأَنْتَ المُؤَخِّرُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ».
«O Chineke, gbaghara m ihe m mere na mbụ, na ihe m mere n'ikpeazụ, na ihe m mere na nzuzo, na ihe m mere n'ihu ọha, na ihe m mere gabiga ókè, nakwa ihe Ị maara banyere ya karịa m. Ị bụ Onye na-ebute ụzọ, Ị bụkwa Onye na-eweghachi n'azụ, ọ dịghị chi ọzọ ma ọ bụghị Gị.»82.
«اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ، وَشُكْرِكَ، وَحُسْنِ عِبادَتِكَ».
«O Chineke, nyere m aka n’icheta Gị, na n’ikele Gị, na n’ife Gị ofufe n’ụzọ kachasị mma.»83.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ البُخْلِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الجُبْنِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ أَنْ أُرَدَّ إِلَى أَرْذَلِ العُمُرِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الدُّنْيَا وَعَذَابِ القَبْرِ».
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị maka mgbaba pụọ n'ịta akụ, a na m arịọkwa Gị maka mgbaba pụọ n'ụjọ, a na m arịọkwa Gị maka mgbaba pụọ n'ịbụ onye e weghachiri n'oge nká kacha njọ, a na m arịọkwa Gị maka mgbaba pụọ n'ọnwụnwa nke ụwa nakwa na ntaramahụhụ nke ili.»84.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الجَنَّةَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ النَّارِ».
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị maka Aljannah, ma na-arịọ Gị mgbaba pụọ n’ọkụ.»85.
«اللَّهُمَّ بِعِلْمِكَ الغَيْبَ وَقُدْرَتِكَ عَلَى الخَلقِ أَحْيِنِي مَا عَلِمْتَ الحَيَاةَ خَيْرًا لِي، وَتَوَفَّنِي إِذَا عَلِمْتَ الْوَفَاةَ خَيْرًا لِي، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَشْيَتَكَ فِي الغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ، وَأَسْأَلُكَ كَلِمَةَ الحَقِّ فِي الرِّضَا وَالغَضَبِ، وَأَسْأَلُكَ القَصْدَ فِي الغِنَى وَالفَقْرِ، وَأَسْأَلُكَ نَعِيمًا لَا يَنْفَدُ، وَأَسْأَلُكَ قُرَّةَ عَيْنٍ لَا تَنْقَطِعُ، وَأَسْأَلُكَ الرِّضَا بَعْدَ القَضَاءِ، وَأَسْأَلُكَ بَرْدَ العَيْشِ بَعْدَ المَوْتِ، وَأَسْأَلُكَ لَذَّةَ النَّظَرِ إِلَى وَجْهِكَ، وَالشَّوْقَ إِلَى لِقَائِكَ فِي غَيرِ ضَرَّاءَ مُضِرَّةٍ، وَلَا فِتْنَةٍ مُضِلَّةٍ، اللَّهُمَّ زَيِّنَا بِزِينَةِ الإِيمَانِ، وَاجْعَلْنَا هُدَاةً مُهْتَدِينَ».
«O Chineke, site na mmata Gị banyere ihe zoro ezo nakwa ike Ị nwere n’elu ihe e kere eke, mee ka m dị ndụ ma ọ bụrụ na Ị maara na ndụ ga-adị mma maka m, meekwa ka m nwụọ mgbe Ị maara na ọnwụ ga-adị mma maka m. O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị maka ịtụ egwu Gị n’ime nzuzo nakwa n’ihu ọha, a na m arịọkwa Gị maka ikwu okwu eziokwu n’oge aṅụrị na n’oge iwe, a na m arịọkwa Gị maka imeru ihe n'ókè n’oge akụnụba na n’oge ịda ogbenye, a na m arịọkwa Gị maka ngọzi aṅụrị nke na-adịghị agwụ agwụ, a na m arịọkwa Gị maka nkasi obi nke na-adịghị akwụsị akwụsị, a na m arịọkwa Gị maka inwe afọ ojuju mgbe mkpebi Gị gasịrị, a na m arịọkwa Gị maka ndụ izu ike mgbe ọnwụ gasịrị, a na m arịọkwa Gị maka ụtọ nke ileba anya n’ihu Gị, nakwa agụụ nke izute Gị n’enweghị ahụhụ na-emerụ ahụ, nakwa n’enweghị ọnwụnwa nke na-eme ka a fue ụzọ. O Chineke, chọọ anyị mma site n’ịma mma nke nkwenye siri ike n’ebe Ị nọ, meekwa ka anyị bụrụ ndị na-eduzi ụzọ nakwa ndị a duziri aduzi.»86.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ يَا أَللَّهُ بِأَنَّكَ الوَاحِدُ الأَحَدُ الصَّمَدُ الَّذِي لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ، وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ، أَنْ تَغْفِرَ لِي ذُنُوبِي إِنَّكَ أَنْتَ الغَفُورُ الرَّحِّيمُ».
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị, O Chineke, site n’ịbụ na Ị bụ Onye Nanị Ya, Onye Pụrụ Iche, Onye a na-adabere na Ya, Onye na-amụghị nwa, a mụghịkwa Ya amụ, o nweghịkwa onye ọ bụla ha na Ya, ka I gbaghara m mmehie m. N’ezie, Ị bụ Onye Mgbaghara, Onye Ebere.»87.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِأَنَّ لَكَ الحَمْدَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، المَنَّانُ، يَا بَدِيعَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ يَا ذَا الجَلَالِ وَالإِكْرَامِ، يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ إِنِّي أَسْأَلُكَ الجَنَّةَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ النَّارِ».
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị n'ihi na otuto bụ nke Gị, ọ dịghị chi ọzọ ma ọ bụghị Gị, naanị Gị, ọ dịghị onye ọzọ ha na Gị sokọrọ, Onye na-enye amara, O Onye kere eluigwe na ụwa, O Onye nwe ebube na nkwanye ùgwù, O Onye dị ndụ, O Onye na-elekọta ihe niile, n’ezie, a na m arịọ Gị maka Aljannah, na a na m arịọ Gị maka mgbaba pụọ na ọkụ.»88.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِأَنَّي أَشْهَدُ أَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الأَحَدُ الصَّمَدُ الَّذِي لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ».
«O Chineke, n'ezie a na m arịọ Gị site na m na-agba àmà na Ị bụ Chineke, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Gị, Onye dị naanị Ya, Onye a na-adabere na Ya n'ihe niile, Onye na-amụghị nwa, a mụghịkwa Ya amụ, ọ dịghịkwa onye ọ bụla ha na Ya nhata.»89.
25. Ncheta (Adhkar) mgbe e kwuchara salam n'ekpere.
«أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ
«A na m arịọ Chineke mgbaghara
(Ugboro atọ)
اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ، وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ يَا ذَا الجَلَالِ وَالإِكْرَامِ».
O Chineke, Ị bụ Udo, udo si n'aka Gị abịa. A gọziwo Gị, O Onye nwe Ebube na Nsọpụrụ.»90.
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta. Ọchịchị bụ nke Ya, otuto niile dịkwa Ya, O nwekwara ike n'ebe ihe niile dị.
[Ugboro atọ]،
اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلَا يَنْفَعُ ذَا الجَدِّ مِنْكَ الجَدُّ».
O Chineke, ọ dịghị onye na-egbochi ihe I nyere, ọ dịghịkwa onye na-enye ihe I gbochiri, ma akụnụba na ịdị ukwuu nke onye nwere ya agaghị abara ya uru ọ bụla n'ebe Ị nọ.»91.
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ، وَلَهُ الحَمدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَلَا نَعْبُدُ إِلَّا إِيَّاهُ لَهُ النِّعْمَةُ وَلَهُ الفَضْلُ وَلَهُ الثَّنَاءُ الحَسَنُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الكَافِرُونَ».
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta. Ọchịchị bụ nke Ya, otuto niile dịkwa Ya, O nwekwara ike n'ebe ihe niile dị. Ọ dịghị ike ma ọ bụ ume ọzọ ma e wezụga site na Chineke. Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, anyị anaghịkwa efe onye ọzọ ma e wezụga Ya. Amara nakwa ihu ọma bụ nke Ya, otuto kachasị mma dịkwa Ya. Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, anyị na-eji ezi obi edobe okpukpe naanị maka Ya, ọ bụrụgodu na ndị na-ekweghị ekwe kpọrọ ya asị.»92.
«سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ
«Otuto dịrị Chineke, na ekele niile dịrị Chineke, na Chineke kachasị ukwuu.
(Ugboro iri atọ na atọ)،
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ».
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta. Ọchịchị bụ nke Ya, otuto niile dịkwa Ya, O nwekwara ike n'ebe ihe niile dị.»93.
﴿قُلۡ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ1 ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ2 لَمۡ يَلِدۡ وَلَمۡ يُولَدۡ3 وَلَمۡ يَكُن لَّهُۥ كُفُوًا أَحَدُۢ4﴾
{Sị: Ọ bụ Chineke, naanị Otu 1}
Chineke, Onye ihe niile dabere na Ya. 2
Ọ mụtaghị nwa, a mụtaghịkwa Ya. 3
Ma ọ dịghịkwa onye ọ bụla hà nhata Ya.4}
[Surah Al-Ikhlas: 1-4]
﴿قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلۡفَلَقِ1 مِن شَرِّ مَا خَلَقَ2 وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ3 وَمِن شَرِّ ٱلنَّفَّٰثَٰتِ فِي ٱلۡعُقَدِ4 وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ5﴾
{Sị: M na-arịọ Onyenwe chi ọbụbọ maka mgbaba1}
Site n'ihe ọjọọ nke ihe Ọ kere 2
Na pụọ n'ihe ọjọọ nke abalị mgbe o kpuchiri 3
Na site n'ihe ọjọọ nke ndị na-afụ ikuku n'ime eriri a tụrụ atụ. 4
Ma site n'ihe ọjọọ nke onye anyaụfụ mgbe o nwere anyaụfụ 5.}
[Surah Al-Falaq: 1-5].
﴿قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ1 مَلِكِ ٱلنَّاسِ2 إِلَٰهِ ٱلنَّاسِ3 مِن شَرِّ ٱلۡوَسۡوَاسِ ٱلۡخَنَّاسِ4 ٱلَّذِي يُوَسۡوِسُ فِي صُدُورِ ٱلنَّاسِ5 مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ6﴾
{Sị: A na m achọ nchedo n'aka Onye nwe ndị mmadụ 1
Eze ndị mmadụ 2
Chi ndị mmadụ 3
Site n'ihe ọjọọ nke onye na-atamu, onye na-alaghachi azụ. 4
Onye na-atamu n'ime obi ndị mmadụ.5
N'ime ndị Jinn na ndị mmadụ. 6}
[Surah An-Nas: 1-6].
Mgbe ekpere ọ bụla gasịrị94.
﴿ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡحَيُّ ٱلۡقَيُّومُۚ لَا تَأۡخُذُهُۥ سِنَةٞ وَلَا نَوۡمٞۚ لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ مَن ذَا ٱلَّذِي يَشۡفَعُ عِندَهُۥٓ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيۡءٖ مِّنۡ عِلۡمِهِۦٓ إِلَّا بِمَا شَآءَۚ وَسِعَ كُرۡسِيُّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَۖ وَلَا يَـُٔودُهُۥ حِفۡظُهُمَاۚ وَهُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡعَظِيمُ255﴾
{Chineke, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Ya, Onye dị ndụ mgbe niile, Onye na-ahụ maka ihe niile. Ntụrụ ụra anaghị ejide Ya, ụra anaghịkwa ejide Ya. Ihe niile dị n'eluigwe na ihe niile dị n'ụwa bụ nke Ya. Ònye nwere ike ịrịọ arịrịọ n'ihu Ya ma e wezụga site na ikike Ya? Ọ maara ihe dị n'ihu ha na ihe dị n'azụ ha, ha enweghịkwa ike ịmatacha ihe ọ bụla sitere n'ihe ọmụma Ya ma e wezụga ihe O chọrọ ka ha mata. Oche-eze Ya gbara eluigwe na ụwa gburugburu, ma ichekwa ha abụọ anaghị agwụ Ya ike. Ọ bụkwa Ya bụ Onye kachasị elu, Onye kachasị ukwuu.}
[Surah Albakara:255] Mgbe ekpere ọ bụla gasịrị95.
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta, Ọchịchị bụ nke Ya, otuto niile dịkwa Ya, Ọ na-enye ndụ ma na-eweta ọnwụ, O nwekwara ike n'ebe ihe niile dị.»
Ugboro iri mgbe ekpere Maghrib na Subh gasịrị96.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نافِعًا، وَرِزْقًا طَيِّبًا، وَعَمَلًا مُتَقَبَّلًا».
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị ihe ọmụma bara uru, na ihe obibi ndụ dị mma, na omume a nabatara.»
بَعْدَ السَّلَامِ مِنْ صَلَاةِ الفَجْرِ.
Mgbe Salaam nke ekpere Fajr gasịrị97.
26. Arịrịọ (Du'a) nke ekpere Istikharah
Jabir bin Abdullah (ka Chineke nwee afọ ojuju n'ebe ha nọ) kwuru sị: Onye Ozi Chineke ﷺ na-akụziri anyị Istikharah n'ihe niile, dịka ọ na-akụziri anyị Surah nke si na Qur'an, ọ na-ekwu sị:
«إِذَا هَمَّ أَحَدُكُمْ بِالأَمْرِ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ مِنْ غَيْرِ الفَرِيضَةِ، ثُمَّ لْيَقُلْ:
«Ọ bụrụ na otu onye n'ime unu ebuo n'obi maka otu ihe, ya kpee Rak'ah abụọ nke na-abụghị ekpere nke iwu, emesịa ya sị:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ، وَأَسْتَقْدِرُكَ بِقُدْرَتِكَ، وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ العَظِيمِ؛ فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلَا أَقْدِرُ، وَتَعْلَمُ وَلَا أَعْلَمُ، وَأَنْتَ عَلَّامُ الغُيُوبِ، اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأمْرَ - وَيُسَمِّي حَاجَتَهُ - خَيْرٌ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي – أَوْ قَالَ: عَاجِلِهِ وَآجِلِهِ - فَاقْدُرْهُ لِي وَيَسِّرْهُ لِي ثمَّ بَارِكْ لِي فِيهِ، وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الْأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي – أَوْ قَالَ: عَاجِلِهِ وَآجِلِهِ – فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَاصْرِفْنِي عَنْهُ وَاقْدُرْ لِيَ الْخَيْرَ حَيْثُ كَانَ، ثُمَّ أَرْضِنِي بِهِ».
«O Chineke, n’ezie, a na m achọ nduzi Gị site na mmata Gị, a na m achọ ike n'aka Gị site n’ike Gị, a na m arịọkwa Gị site n’amara Gị dị ukwuu; n'ihi na Ị nwere ike ma mụ enweghị ike, Ị maara ihe ma mụ amaghị, Gị onwe Gị bụkwa Onye maara ihe nzuzo niile. O Chineke, ọ bụrụ na Ị maara na ihe a - ya kpọọ aha mkpa ya - bụ ihe ọma maka m n'okpukpe m, n'ihe obibi ndụ m, nakwa na ngwụcha ihe m – ma ọ bụ ọ sị: n'oge ugbu a nakwa n'ọdịnihu - kpebiere m ya, mee ka ọ dịrị m mfe, mgbe ahụ gọzie m n'ime ya. Ma ọ bụrụ na Ị maara na ihe a bụ ihe ọjọọ maka m n'okpukpe m, n'ihe obibi ndụ m, nakwa na ngwụcha ihe m – ma ọ bụ ọ sị: n'oge ugbu a nakwa n'ọdịnihu – wezuga ya n'ebe m nọ ma wezugakwa m n'ebe ọ nọ, ma kpebiere m ihe ọma n'ebe ọ bụla ọ nọ, mgbe ahụ mee ka m nwee afọ ojuju na ya.»98.
Ma onye ọ bụla chọrọ nduzi n'aka Onye Okike agaghị akwa ụta, ma chọọkwa ndụmọdụ n'aka ndị e kere eke bụ ndị kwere ekwe, ma guzosie ike n'ihe gbasara ya; n'ezie Chineke, Onye Dị Ọcha ma kachasị Elu, sịrị:
﴿...وَشَاوِرۡهُمۡ فِي ٱلۡأَمۡرِۖ فَإِذَا عَزَمۡتَ فَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِ...﴾.
{...Ma gị na ha gbaa izu n'okwu ahụ, ma mgbe ị kpebiri, tụkwasị obi n'aka Chineke...}99.
27. Adhkar nke ụtụtụ na mgbede (anyasị)
«Ekele dịrị Chineke naanị Ya, ka ngozi na udo dịrị onye ọ dịghị onye amụma ọzọ ga-abịa mgbe ọ gachara.»100.
«A na m achọ mgbaba n'ebe Chineke nọ pụọ n'aka Ekwensu a bụrụ ọnụ.»
﴿ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡحَيُّ ٱلۡقَيُّومُۚ لَا تَأۡخُذُهُۥ سِنَةٞ وَلَا نَوۡمٞۚ لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ مَن ذَا ٱلَّذِي يَشۡفَعُ عِندَهُۥٓ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيۡءٖ مِّنۡ عِلۡمِهِۦٓ إِلَّا بِمَا شَآءَۚ وَسِعَ كُرۡسِيُّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَۖ وَلَا يَـُٔودُهُۥ حِفۡظُهُمَاۚ وَهُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡعَظِيمُ255﴾
{Chineke, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Ya, Onye dị ndụ mgbe niile, Onye na-ahụ maka ihe niile. Ntụrụ ụra anaghị ejide Ya, ụra anaghịkwa ejide Ya. Ihe niile dị n'eluigwe na ihe niile dị n'ụwa bụ nke Ya. Ònye nwere ike ịrịọ arịrịọ n'ihu Ya ma e wezụga site na ikike Ya? Ọ maara ihe dị n'ihu ha na ihe dị n'azụ ha, ha enweghịkwa ike ịmatacha ihe ọ bụla sitere n'ihe ọmụma Ya ma e wezụga ihe O chọrọ ka ha mata. Oche-eze Ya gbara eluigwe na ụwa gburugburu, ma ichekwa ha abụọ anaghị agwụ Ya ike. Ọ bụkwa Ya bụ Onye kachasị elu, Onye kachasị ukwuu.}
[Surah Albakara:255]101.
﴿قُلۡ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ1 ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ2 لَمۡ يَلِدۡ وَلَمۡ يُولَدۡ3 وَلَمۡ يَكُن لَّهُۥ كُفُوًا أَحَدُۢ4﴾
{Sị: Ọ bụ Chineke, naanị Otu 1
Chineke, Onye ihe niile dabere na Ya. 2.
Ọ mụtaghị nwa, a mụtaghịkwa Ya. 3
Ma ọ dịghịkwa onye ọ bụla hà nhata Ya. 4}
[Surah Al-Ikhlas: 1-4]
﴿قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلۡفَلَقِ1 مِن شَرِّ مَا خَلَقَ2 وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ3 وَمِن شَرِّ ٱلنَّفَّٰثَٰتِ فِي ٱلۡعُقَدِ4 وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ5﴾
{Sị: M na-arịọ Onyenwe chi ọbụbọ maka mgbaba1
Site n'ihe ọjọọ nke ihe Ọ kere 2
Nakwa n'ihe ọjọọ nke abalị gbara ọchịchịrị mgbe o kpuchiri 3
Na site n'ihe ọjọọ nke ndị na-afụ n'ime akpụ.4
Ma site n'ihe ọjọọ nke onye anyaụfụ mgbe o nwere anyaụfụ 5}
[Surah Al-Falaq: 1-5].
﴿قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ1 مَلِكِ ٱلنَّاسِ2 إِلَٰهِ ٱلنَّاسِ3 مِن شَرِّ ٱلۡوَسۡوَاسِ ٱلۡخَنَّاسِ4 ٱلَّذِي يُوَسۡوِسُ فِي صُدُورِ ٱلنَّاسِ5 مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ6﴾
{Sị: A na m achọ nchedo n'aka Onyenwe ndị mmadụ 1
Eze ndị mmadụ 2
Chi ndị mmadụ 3
Site n'ihe ọjọọ nke onye nduhie, onye na-ezo ezo. 4
Onye na-atụnye echiche ọjọọ n'ime obi ndị mmadụ 5
N'ime ndị Jinn na ndị mmadụ 6}
[Surah An-Nas: 1-6] Ugboro atọ102.
«أَصْبَحْنَا وَأَصْبَحَ المُلْكُ لِلَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، لَا إِلَهَ إلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، رَبِّ أَسْأَلُكَ خَيْرَ مَا فِي هَذَا اليَوْمِ وَخَيرَ مَا بَعْدَهُ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِي هَذَا اليَوْمِ وَشَرِّ مَا بَعْدَهُ، رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنَ الكَسَلِ وَسُوءِ الكِبَرِ، رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابٍ فِي النَّارِ وَعَذَابٍ فِي القَبْرِ».
«Anyị abanyela n'ụtụtụ, ọchịchị abụrụla nke Chineke, otuto niile dịkwa maka Chineke, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta, Ọchịchị bụ nke Ya, otuto niile dịkwa Ya, O nwekwara ike n'ebe ihe niile dị, Onyenwe m, a na m arịọ Gị ezi ihe dị n'ụbọchị a nakwa ezi ihe nke na-esote ya, a na m achọkwa mgbaba n'ebe I nọ pụọ n'ihe ọjọọ dị n'ụbọchị a nakwa ihe ọjọọ nke na-esote ya. Onyenwe m, a na m achọ mgbaba n'ebe I nọ pụọ na umengwụ nakwa ịka nká ọjọọ, Onyenwe m, a na m achọ mgbaba n'ebe I nọ pụọ n'ahụhụ dị n'ọkụ nakwa ahụhụ dị n'ili.»103.
Ya na, mgbe o ruru n'uhuruchi, ọ sịrị:
«أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى الْمُلْكُ لِلَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، لَا إِلَهَ إلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، رَبِّ أَسْأَلُكَ خَيْرَ مَا فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ، وَخَيْرَ مَا بَعْدَهَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ، وَشَرِّ مَا بَعْدَهَا، رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنَ الكَسَلِ وَسُوءِ الكِبَرِ، رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابٍ فِي النَّارِ وَعَذَابٍ فِي القَبْرِ».
«Anyị abanyela n'uhuruchi, ọchịchị abụrụkwa nke Chineke, otuto niile dịrị Chineke, Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta. Ọchịchị bụ nke Ya, otuto niile dịkwa Ya, O nwekwara ike n'ebe ihe niile dị. Onyenwe m, ana m arịọ Gị ihe ọma dị n'abalị a, nakwa ihe ọma ga-esochi ya, ana m achọkwa mgbaba n'ebe I nọ pụọ n'ihe ọjọọ dị n'abalị a, nakwa ihe ọjọọ ga-esochi ya. Onyenwe m, ana m achọ mgbaba n'ebe I nọ pụọ n'ịdị umengwụ nakwa ihe ọjọọ nke ịka nká. Onyenwe m, ana m achọ mgbaba n'ebe I nọ pụọ n'ahụhụ dị n'ọkụ, nakwa ahụhụ dị n'ime ili.»104.
«اللَّهُمَّ بِكَ أَصْبَحْنَا، وَبِكَ أَمْسَيْنَا، وَبِكَ نَحْيَا، وَبِكَ نَمُوتُ وَإِلَيْكَ النُّشُورُ».
«O Chineke, site na Gị ka anyị ji abọ chi, nakwa site na Gị ka anyị ji eruo anyasị, nakwa site na Gị ka anyị ji adị ndụ, nakwa site na Gị ka anyị ji anwụ, nakwa n'ebe Ị nọ ka mbilite n'ọnwụ dị.»105.
Ya na, mgbe o ruru n'anyasị, ọ sịrị:
«اللَّهُمَّ بِكَ أَمْسَيْنَا، وَبِكَ أَصْبَحْنَا، وَبِكَ نَحْيَا، وَبِكَ نَمُوتُ، وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ».
«O Chineke, site na Gị ka anyị batara n'anyasị, na site na Gị ka anyị batara n'ụtụtụ, na site na Gị ka anyị dị ndụ, na site na Gị ka anyị na-anwụ, ọ bụkwa n'ebe Ị nọ ka nlọghachi dị.»106.
«اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ، وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ، وَأَبُوءُ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي فَإِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ».
«O Chineke, Ị bụ Onyenwe m, ọ dịghị chi ọzọ ma ọ bụghị Gị, Ị kere m, abụkwa m ohu Gị, m nọkwa n'ọgbụgba ndụ Gị na nkwa Gị dịka ike m siri hà, a na m achọ mgbaba n'aka Gị pụọ n'ihe ọjọọ nke m mere, a na m ekwupụta107 amara Gị n'ebe m nọ, a na m ekwupụtakwa mmehie m; ya mere, gbaghara m, n'ezie, ọ dịghị onye na-agbaghara mmehie ma ọ bụghị naanị Gị.»108.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَصْبَحْتُ أُشْهِدُكَ، وَأُشْهِدُ حَمَلَةَ عَرْشِكَ، وَمَلَائِكَتِكَ، وَجَمِيعَ خَلْقِكَ، أَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُكَ وَرَسُولُكَ»
«O Chineke, n'ụtụtụ a, a na m eme Gị onye àmà, ma na-emekwa ndị na-ebu ocheeze Gị, na ndị mmụọ ozi Gị, nakwa ihe niile I kere ndị àmà, na Gị bụ Chineke, ọ dịghị chi kwesịrị ofufe n'eziokwu ma e wezụga Gị, naanị Gị, ọ dịghị onye ọzọ ha na Gị sokọrọ, nakwa na Muhammad bụ ohu Gị na Onye Ozi Gị.»
Ugboro anọ109.
Ya na, mgbe o ruru anyasị(mgbede), ọ sịrị:
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَمْسَيْتُ أُشْهِدُكَ، وَأُشْهِدُ حَمَلَةَ عَرْشِكَ، وَمَلَائِكَتِكَ، وَجَمِيعَ خَلْقِكَ، أَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُكَ وَرَسُولُكَ».
«O Chineke, a banyela m n'uhuruchi a na-eme Gị onye akaebe, na ndị na-ebu Ocheeze Gị, na ndị mmụọ ozi Gị, nakwa ihe okike Gị niile, na Gị bụ Chineke, ọ dịghị chi ọzọ kwesịrị ofufe ma e wezụga Gị, naanị Gị, ọ dịghị onye ọzọ ha na Gị sokọrọ, nakwa na Muhammad bụ ohu Gị na Onye Ozi Gị.»
Ugboro anọ110.
«اللَّهُمَّ مَا أَصْبَحَ بِي مِنْ نِعْمَةٍ أَوْ بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ فَمِنْكَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، فَلَكَ الحَمْدُ وَلَكَ الشُّكْرُ».
«O Chineke, amara ọ bụla m ji teta n'ụtụtụ a, ma ọ bụ nke onye ọ bụla n'ime ihe e kere eke Gị, ọ sitere na Gị, naanị Gị, ọ dịghị onye ọzọ ha na Gị sokọrọ, ya mere otuto bụ nke Gị, ekele bụkwa nke Gị.»111.
Ya na mgbe chi jiri, ọ sịrị:
«اللَّهُمَّ مَا أَمْسَى بِي مِنْ نِعْمَةٍ أَوْ بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ فَمِنْكَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، فَلَكَ الحَمْدُ وَلَكَ الشُّكْرُ».
«O Chineke, amara ọ bụla mụ na ya banyere n'anyasị a, ma ọ bụ onye ọ bụla n'ime ihe e kere eke Gị, ọ na-esite n'ebe Ị nọ nanị Gị, ọ dịghị onye ọzọ ha na Gị sokọrọ, ya mere otuto bụ nke Gị, ekele bụkwa nke Gị.»112.
«اللَّهُمَّ عَافِنِي فِي بَدَنِي، اللَّهُمَّ عَافِنِي فِي سَمْعِي، اللَّهُمَّ عَافِنِي فِي بَصَرِي، لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الكُفْرِ، وَالفَقْرِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ القَبْرِ، لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ»
«O Chineke, nye m ahụike n'ahụ m, O Chineke, nye m ahụike n'ịnụ ihe m, O Chineke, nye m ahụike n'ịhụ ụzọ m, ọ dịghị onye ọzọ ma ọ bụghị Gị. O Chineke, n’ezie, a na m achọ nchebe n’aka Gị pụọ n’ekweghị ekwe, na ịda ogbenye, a na m achọkwa nchebe n'aka Gị pụọ n'ahụhụ nke ili, ọ dịghị onye ọzọ ma ọ bụghị Gị.»
Ugboro atọ113.
«حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَيهِ تَوَكَّلتُ وَهُوَ رَبُّ العَرْشِ العَظِيمِ».
«Chineke ezuola m, ọ dịghị chi ma e wezụga Ya, na Ya ka m tụkwasịrị obi, Ọ bụkwa Onyenwe Ocheeze Ukwu.»
Ugboro asaa114.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ العَفْوَ وَالعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ العَفْوَ وَالعَافِيَةَ: فِي دِينِي وَدُنْيَايَ وَأَهْلِي، وَمَالِي، اللَّهُمَّ اسْتُرْ عَوْرَاتِي، وَآمِنْ رَوْعَاتِي، اللَّهُمَّ احْفَظْنِي مِنْ بَينِ يَدَيَّ، وَمِنْ خَلْفِي، وَعَنْ يَمِينِي، وَعَنْ شِمَالِي، وَمِنْ فَوْقِي، وَأَعُوذُ بِعَظَمَتِكَ أَنْ أُغْتَالَ مِنْ تَحْتِي».
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị mgbaghara na ọdịmma n’ụwa nakwa n’ụwa nke na-aga n'ihu, O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị mgbaghara na ọdịmma: n’okpukpe m na n’ụwa m na n'ezinụlọ m, nakwa n'akụ na ụba m. O Chineke, kpuchie ezughị okè m, ma nye m udo pụọ n'ụjọ m. O Chineke, chebe m n’ihu m, na n’azụ m, na n’aka nri m, na n’aka ekpe m, nakwa n’elu m, ma a na m arịọ mgbaba n’ịdị ukwuu Gị ka e ghara ibibi m site n’okpuru m.»115.
«اللَّهُمَّ عَالِمَ الغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ، رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيكَهُ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِي، وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطانِ وَشَرَكِهِ، وَأَنْ أَقْتَرِفَ عَلَى نَفْسِي سُوءًا، أَوْ أَجُرَّهُ إِلَى مُسْلِمٍ».
«O Chineke, Onye maara ihe zoro ezo na ihe pụtara ìhè, Onye okike nke eluigwe na ụwa, Onyenwe ihe niile nakwa Eze ya, a na m agba akaebe na ọ dịghị chi ọzọ ma ọ bụghị Gị, a na m arịọ Gị mgbaba pụọ n'ihe ọjọọ nke onwe m, nakwa n'ihe ọjọọ nke Shaytan na ọnyà ya, nakwa imere onwe m ihe ọjọọ, ma ọ bụ ịdọta ya n'ebe onye Alakụba nọ.»116.
«بِسْمِ اللَّهِ الَّذِي لَا يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأَرْضِ وَلَا فِي السَّمَاءِ وَهُوَ السَّمِيعُ العَلِيمُ».
«N'aha Chineke, Onye ọ dịghị ihe ọ bụla na-emerụ ahụ site n'aha Ya n'ụwa ma ọ bụ n'eluigwe, Ọ bụkwa Ya bụ Onye na-anụ ihe niile, Onye maara ihe niile.»
Ugboro atọ117.
«رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًَّا، وَبِالإِسْلَامِ دِينًا، وَبِمُحَمَّدٍ ﷺ نَبِيًّا».
«Anabatara m Chineke dị ka Onyenwe m, nakwa Islam dị ka okpukpe, nakwa Muhammad dị ka onye amụma.»
Ugboro atọ118.
«يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ بِرَحْمَتِكَ أَسْتَغيثُ أَصْلِحْ لِي شَأْنِيَ كُلَّهُ وَلَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ».
«O Onye dị ndụ, O Onye na-adịgide adịgide, site n'ebere Gị ka m na-arịọ enyemaka, dozirie ihe niile dị m, ma ahapụla m n'aka onwe m ọbụna ntabi anya»119.
«أَصْبَحْنَا وَأَصْبَحَ المُلْكُ لِلَّهِ رَبِّ العَالَمِينَ، اللَّهُـمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَ هَذَا اليَوْمِ: فَتْحَهُ، وَنَصْرَهُ، وَنورَهُ، وَبَرَكَتَهُ، وَهُدَاهُ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِيهِ وَشَرِّ مَا بَعْدَهُ».
«Anyị abanyela n'ụtụtụ, alaeze abụrụkwa nke Chineke, Onyenwe ụwa niile. O Chineke, n'ezie, m na-arịọ Gị ihe ọma nke ụbọchị a: mmepe ya, na mmeri ya, na ìhè ya, na ngọzi ya, na nduzi ya, m na-achọkwa nchebe Gị pụọ n'ihe ọjọọ nke ihe dị n'ime ya na ihe ọjọọ nke ihe ga-abịa ma emechaa.»120.
Ma mgbe o ruru n'anyasị, ọ sịrị:
«أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى المُلْكُ لِلَّهِ رَبِّ العَالَمِينَ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَ هَذِهِ اللَّيْلَةِ: فَتْحَهَا، وَنَصْرَهَا، وَنُورَهَا، وَبَرَكَتَهَا، وَهُدَاهَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِيهَا، وَشَرِّ مَا بَعْدَهَا».
«Anyị abanyela ná mgbede, alaeze abụrụkwa nke Chineke, Onyenwe ụwa niile. O Chineke, n'ezie m na-arịọ Gị ihe ọma nke abalị a: mmeghe ya, na enyemaka ya, na ìhè ya, na ngọzi ya, na nduzi ya, na m na-arịọ ka I chebe m pụọ n'ihe ọjọọ nke ihe dị n'ime ya, na ihe ọjọọ nke ihe ga-abịa mgbe ọ gasịrị.»121.
«أَصْبَحْنا عَلَى فِطْرَةِ الإِسْلَامِ، وَعَلَى كَلِمَةِ الإِخْلاَصِ، وَعَلَى دِينِ نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ ﷺ، وَعَلَى مِلَّةِ أَبِينَا إِبْرَاهِيمَ، حَنِيفًا مُسْلِمًا وَمَا كَانَ مِنَ المُشرِكِينَ».
«Anyị ebiliela n'okike nke Islam, nakwa n'okwu nke ofufe dị ọcha, nakwa n'okpukpe nke onye amụma anyị bụ Muhammad, nakwa n'ụzọ okpukpe nke nna anyị bụ Ibrahim, onye kwụ ọtọ n'ezi ofufe, onye na-edonye onwe ya nye Chineke, ọ bụghịkwa otu n'ime ndị na-ekpere arụsị.»122.
Ya na, mgbe o ruru n'anyasị, ọ sịrị:
«أَمْسَيْنَا عَلَى فِطْرَةِ الإِسْلَامِ، وَعَلَى كَلِمَةِ الإِخْلاَصِ، وَعَلَى دِينِ نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ ﷺ، وَعَلَى مِلَّةِ أَبِينَا إِبْرَاهِيمَ، حَنِيفًا مُسْلِمًا وَمَا كَانَ مِنَ المُشرِكِينَ».
«Anyị abanyela n'uhuruchi n'okike nke Islam, nakwa n'okwu nke ịdị ọcha, nakwa n'okpukpe nke onye amụma anyị Muhammad ﷺ, nakwa n'okwukwe nke nna anyị Ibrahim, onye kwụ ọtọ n'eziokwu, onye Alakụba, ọ bụghịkwa otu n'ime ndị na-enye Chineke ibe.»123.
«سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ».
«Otuto dịrị Chineke, yana ekele Ya.»
Ugboro otu narị124.
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ».
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta, Ọchịchị bụ nke Ya, otuto niile dịkwa Ya, O nwekwara ike n'ebe ihe niile dị.»
Ugboro iri125, ma ọ bụ otu ugboro n'oge umengwụ126.
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ».
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta, ọchịchị bụ nke Ya, otuto niile dịkwa Ya, O nwekwara ike n'ebe ihe niile dị.»
Ugboro otu narị n'ụtụtụ127.
«سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ: عَدَدَ خَلْقِهِ، وَرِضَا نَفْسِهِ، وَزِنَةَ عَرْشِهِ، وَمِدَادَ كَلِمَاتِهِ».
«Otuto dịrị Chineke nakwa ekele Ya: ọnụ ọgụgụ ihe O kere, na afọ ojuju Ya, na ịdị arọ nke ocheeze Ya, na inka okwu Ya.»
Ugboro atọ n'ụtụtụ128.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا، وَرِزْقًا طَيِّبًا، وَعَمَلًا مُتَقَبَّلًا».
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị ihe ọmụma bara uru, na ihe obibi ndụ dị mma, na omume a nabatara.»
Mgbe chi bọrọ129.
«أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ».
«A na m arịọ Chineke mgbaghara ma na-echegharị gakwuru Ya.»
Ugboro otu narị n'ụbọchị130.
«أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ».
«A na m achọ nchebe n'okwu zuru oke nke Chineke pụọ n'ihe ọjọọ nke ihe O kere.»
Ugboro atọ mgbe chi jiri131.
«اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى نَبَيِّنَا مُحَمَّدٍ».
«O Chineke, wụsa ekpere Gị n’ahụ onye ozi anyị Muhammad ma nye ya udo.»
Ugboro iri132.
28. Ncheta (adhkar) nke ụra
(Ọ ga-ejikọta ọbụ aka ya abụọ, emesịa, ọ ga-afụ ikuku n'ime ha abụọ, ọ ga-agụ n'ime ha abụọ:
﴿قُلۡ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ1 ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ2 لَمۡ يَلِدۡ وَلَمۡ يُولَدۡ3 وَلَمۡ يَكُن لَّهُۥ كُفُوًا أَحَدُۢ4﴾
{Sị: Ọ bụ Chineke, naanị Otu 1
Chineke, Onye ihe niile dabere na Ya. 2
Ọ mụtaghị nwa, a mụtaghịkwa Ya. 3
Ma ọ dịghịkwa onye ọ bụla hà nhata Ya. 4} [Surah Al-Ikhlas: 1-4]
﴿قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلۡفَلَقِ1 مِن شَرِّ مَا خَلَقَ2 وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ3 وَمِن شَرِّ ٱلنَّفَّٰثَٰتِ فِي ٱلۡعُقَدِ4 وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ5﴾
{Sị: M na-arịọ Onyenwe chi ọbụbọ maka mgbaba.1
Site n'ihe ọjọọ nke ihe Ọ kere. 2
Na pụọ n'ihe ọjọọ nke abalị mgbe o jiri. 3
"Na site n'ihe ọjọọ nke ndị na-afụ ume n'eriri a fịkọrọ afịkọ." 4
Ma site n'ihe ọjọọ nke onye na-ekwo ekworo mgbe ọ na-ekwo ekworo. 5}
[Surah Al-Falaq: 1-5].
﴿قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ1 مَلِكِ ٱلنَّاسِ2 إِلَٰهِ ٱلنَّاسِ3 مِن شَرِّ ٱلۡوَسۡوَاسِ ٱلۡخَنَّاسِ4 ٱلَّذِي يُوَسۡوِسُ فِي صُدُورِ ٱلنَّاسِ5 مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ6﴾
{Sị: A na m achọ nchedo n'aka Onyenwe ndị mmadụ 1
Eze ndị mmadụ niile 2
Chi ndị mmadụ niile 3
Site n'ihe ọjọọ nke onye ntamu, onye na-alaghachi azụ. 4
Onye na-atụnye echiche ọjọọ n'ime obi ndị mmadụ 5
N'ime ndị Jinn na ndị mmadụ 6}
[Surah An-Nas: 1-6]
Emesịa, ọ ga-eji aka abụọ ya hịa aka n'ebe niile ọ nwere ike iru n'ahụ ya, na-amalite n'isi ya na ihu ya, tinyere n'akụkụ ihu nke ahụ ya) (Ọ ga-eme ihe a ugboro atọ)133.
﴿ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡحَيُّ ٱلۡقَيُّومُۚ لَا تَأۡخُذُهُۥ سِنَةٞ وَلَا نَوۡمٞۚ لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ مَن ذَا ٱلَّذِي يَشۡفَعُ عِندَهُۥٓ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيۡءٖ مِّنۡ عِلۡمِهِۦٓ إِلَّا بِمَا شَآءَۚ وَسِعَ كُرۡسِيُّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَۖ وَلَا يَـُٔودُهُۥ حِفۡظُهُمَاۚ وَهُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡعَظِيمُ255﴾
{Chineke, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Ya, Onye dị ndụ mgbe niile, Onye na-ahụ maka ihe niile. Ntụrụ ụra anaghị ejide Ya, ụra anaghịkwa ejide Ya. Ihe niile dị n'eluigwe na ihe niile dị n'ụwa bụ nke Ya. Ònye nwere ike ịrịọ arịrịọ n'ihu Ya ma e wezụga site na ikike Ya? Ọ maara ihe dị n'ihu ha na ihe dị n'azụ ha, ha enweghịkwa ike ịmatacha ihe ọ bụla sitere n'ihe ọmụma Ya ma e wezụga ihe O chọrọ ka ha mata. Oche-eze Ya gbara eluigwe na ụwa gburugburu, ma ichekwa ha abụọ anaghị agwụ Ya ike. Ọ bụkwa Ya bụ Onye kachasị elu, Onye kachasị ukwuu.}
[Surah Albakara:255]134.
﴿ءَامَنَ ٱلرَّسُولُ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِ مِن رَّبِّهِۦ وَٱلۡمُؤۡمِنُونَۚ كُلٌّ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَمَلَٰٓئِكَتِهِۦ وَكُتُبِهِۦ وَرُسُلِهِۦ لَا نُفَرِّقُ بَيۡنَ أَحَدٖ مِّن رُّسُلِهِۦۚ وَقَالُواْ سَمِعۡنَا وَأَطَعۡنَاۖ غُفۡرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيۡكَ ٱلۡمَصِيرُ285 لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ لَهَا مَا كَسَبَتۡ وَعَلَيۡهَا مَا ٱكۡتَسَبَتۡۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذۡنَآ إِن نَّسِينَآ أَوۡ أَخۡطَأۡنَاۚ رَبَّنَا وَلَا تَحۡمِلۡ عَلَيۡنَآ إِصۡرٗا كَمَا حَمَلۡتَهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِنَاۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلۡنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِۦۖ وَٱعۡفُ عَنَّا وَٱغۡفِرۡ لَنَا وَٱرۡحَمۡنَآۚ أَنتَ مَوۡلَىٰنَا فَٱنصُرۡنَا عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَٰفِرِينَ286﴾
{Onye ozi ahụ kweere n'ihe e zidataara ya site n'aka Onye Nwe ya, nakwa ndị kwere ekwe. Ha niile kweere na Chineke, na ndị mmụọ ozi Ya, na akwụkwọ Ya niile, nakwa na ndị ozi Ya. (Ha na-asị): 'Anyị anaghị eme nkewa n'etiti onye ọ bụla n'ime ndị ozi Ya.' Ha wee sị: 'Anyị anụla, anyị erubekwala isi. Anyị na-arịọ mgbaghara Gị, Onye Nwe anyị, nakwa n'aka Gị ka nlọghachi ikpeazụ dị. 285
Chineke anaghị ebunye mkpụrụobi ọ bụla ibu karịrị ike ya; ihe ọma o mere ga-abara ya uru, ihe ọjọọ o mere ga-adịkwa n'isi ya. Chineke anyị, ataala anyị ahụhụ ma ọ bụrụ na anyị echefuo ma ọ bụ mehie. Chineke anyị, ebunyela anyị ibu arọ dịka I bunyere ndị bu anyị ụzọ. Chineke anyị, ebunyekwala anyị ibu karịrị ike anyị. Hapụụrụ anyị, gbaghara anyị, ma meere anyị ebere. Ị bụ Onye Nchedo anyị, ya mere nyere anyị aka megide ndị ekweghị ekwe. 286}
[Surah Albakara:285-286]135.
«بِاسْمِكَ رَبِّي وَضَعْتُ جَنْبِي، وَبِكَ أَرْفَعُهُ، فَإِنْ أَمْسَكْتَ نَفْسِي فَارْحَمْهَا، وَإِنْ أَرْسَلْتَهَا فَاحْفَظْهَا، بِمَا تَحْفَظُ بِهِ عِبَادَكَ الصَّالِحِينَ».
«N'aha Gị136 Onyenwe m, ka m tọgbọrọ akụkụ ahụ m, sitekwa na Gị ka m na-ebuli ya, ọ bụrụ na I jide mkpụrụ obi m, meere ya ebere, ma ọ bụrụ na I hapụ ya, chekwaa ya, otú I si echekwa ezi ndị ohu Gị.»137.
«اللَّهُمَّ إِنَّكَ خَلَقْتَ نَفْسِي وَأَنْتَ تَوَفَّاهَا، لَكَ مَمَاتُهَا وَمَحْياهَا، إِنْ أَحْيَيْتَهَا فَاحْفَظْهَا، وَإِنْ أَمَتَّهَا فَاغْفِرْ لَهَا، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ العَافِيَةَ».
«O Chineke, n'ezie I kere mkpụrụ obi m, ma ọ bụ Gị ga-ewere ya. Ọnwụ ya na ndụ ya dị n'aka Gị. Ọ bụrụ na I nye ya ndụ, chebe ya, ma ọ bụrụ na I mee ka ọ nwụọ, gbaghara ya. O Chineke, a na m arịọ Gị nchebe.»138.
«اللَّهُمَّ قِنِي عَذَابَكَ يَوْمَ تَبْعَثُ عِبَادَكَ».
«O Chineke,139 chebe m pụọ na ntaramahụhụ Gị n'ụbọchị Ị ga-akpọlite ndị ohu Gị.»140.
«بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ أَمُوتُ وَأَحْيَا».
«N'aha Gị, O Chineke, a na m anwụ ma na-adị ndụ.»141.
«سُبْحَانَ اللَّهِ
"«Otuto dịrị Chineke."
(ثَلاثًا وَثَلاثِينَ)،
(Ugboro iri atọ na atọ)،
وَالحَمْدُ لِلَّهِ
Otuto niile dịrị Chineke.
(ثَلاثًا وَثَلاثِينَ)،
(Ugboro iri atọ na atọ)،
وَاللَّهُ أَكْبَرُ
Na Chineke kachasị ukwuu.
(أَرْبَعًا وَثَلاثِينَ)».
(Ugboro iri atọ na anọ)»142.
«اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَوَاتِ السَّبْعِ وَرَبَّ الأَرْضِ، وَرَبَّ العَرْشِ العَظِيمِ، رَبَّنَا وَرَبَّ كُلِّ شَيْءٍ، فَالِقَ الحَبِّ وَالنَّوَى، وَمُنْزِلَ التَّوْرَاةِ وَالإِنْجِيلِ، وَالفُرْقَانِ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ كُلِّ شَيْءٍ أَنْتَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهِ، اللَّهُمَّ أَنْتَ الأَوَّلُ فَلَيْسَ قَبْلَكَ شَيْءٌ، وَأَنْتَ الآخِرُ فَلَيسَ بَعْدَكَ شَيْءٌ، وَأَنْتَ الظَّاهِرُ فَلَيْسَ فَوْقَكَ شَيْءٌ، وَأَنْتَ البَاطِنُ فَلَيْسَ دُونَكَ شَيْءٌ، اقْضِ عَنَّا الدَّيْنَ وَأَغْنِنَا مِنَ الفَقْرِ».
«O Chineke, Onyenwe eluigwe asaa na Onyenwe ụwa, na Onyenwe Oche-eze dị ukwuu, Dinwenu anyị nakwa Onyenwe ihe ọ bụla, Onye na-awa mkpụrụ ọka na mkpụrụ osisi, na Onye zidataara Taurat na Injil, nakwa Furqan, a na m achọ mgbaba n'ebe I nọ pụọ n'ihe ọjọọ nke ihe ọ bụla nke njikwa ya dị n'aka Gị. O Chineke, Gị bụ Onye mbụ, ọ dịghịkwa ihe dị tupu Gị, Gị bụkwa Onye ikpeazụ, ọ dịghịkwa ihe dị mgbe I gasịrị, Gị bụkwa Onye pụtara ìhè, ọ dịghịkwa ihe dị n'elu Gị, Gị bụkwa Onye zoro ezo, ọ dịghịkwa ihe dị n'okpuru Gị, kwụọrọ anyị ụgwọ, meekwa ka anyị baa ọgaranya pụọ n'ịda ogbenye.»143.
«الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا، وَكَفَانَا، وَآوَانَا، فَكَمْ مِمَّنْ لَا كَافِيَ لَهُ وَلَا مُؤْوِيَ».
«Otuto dịrị Chineke, Onye nyere anyị nri, ma nye anyị ihe ọṅụṅụ, ma gboere anyị mkpa, ma nye anyị ebe obibi, n'ihi na ọtụtụ mmadụ dị ndị na-enweghị onye na-egboere ha mkpa, na-enweghịkwa onye na-enye ha ebe obibi.»144.
«اللَّهُمَّ عَالِمَ الغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ، رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيكَهُ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِي، وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطانِ وَشِرْكِهِ، وَأَنْ أَقْتَرِفَ عَلَى نَفْسِي سُوءًا، أَوْ أَجُرَّهُ إِلَى مُسْلِمٍ».
«O Chineke, Onye maara ihe zoro ezo na ihe a na-ahụ anya, Onye kere eluigwe na ụwa, Onyenwe ihe niile nakwa Eze ya, a na m agba akaebe na ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Gị, a na m arịọ Gị mgbaba pụọ n'ihe ọjọọ nke onwe m, na ihe ọjọọ nke Ekwensu na ọnyà ya, nakwa n'imere onwe m ihe ọjọọ, ma ọ bụ iweta ya n'ahụ onye Muslim.»145.
«يَقْرَأُ ﴿الــم﴾ تَنْزِيلَ السَّجْدَةِ، وَتَبَارَكَ الَّذي بِيَدِهِ المُلْكُ».
«Ọ na-agụ ﴿Alif-Lam-Mim﴾ Tanzil As-Sajdah, na Tabaraka alladhi biyadihi al-Mulk.»146.
«اللَّهُمَّ أَسْلَمْتُ نَفْسِي إِلَيْكَ، وَفَوَّضْتُ أَمْرِي إِلَيْكَ، وَوَجَّهْتُ وَجْهِي إِلَيْكَ، وَأَلْجَأْتُ ظَهْرِي إِلَيْكَ، رَغْبَةً وَرَهْبَةً إِلَيْكَ، لَا مَلْجَأَ وَلَا مَنْجَا مِنْكَ إِلَّا إِلَيْكَ، آمَنْتُ بِكِتَابِكَ الَّذِي أَنْزَلْتَ، وَبِنَبِيِّكَ الَّذِي أَرْسَلْتَ».
«O Chineke147, enyefere m onwe m n'aka Gị, ma nyefee ihe gbasara m n'aka Gị, ma chee ihu m n'ebe Ị nọ, ma dabere azụ m n'ebe Ị nọ, n'olileanya nakwa egwu n'ebe Ị nọ, ọ dịghị mgbaba ma ọ bụ nzọpụta pụọ na Gị ma ọ́ bụghị n'ebe Ị nọ, ekwere m n'akwụkwọ Gị nke Ị kpughere, nakwa n'onye amụma Gị nke Ị zigara.»148.
29. Arịrịọ (Du'a) mgbe a tụgharịrị n'abalị
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ الوَاحِدُ القَهّارُ، رَبُّ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا العَزيزُ الغَفَّارُ».
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, Onye ahụ dị Otu, Onye na-emeri ihe niile, Onyenwe eluigwe na ụwa nakwa ihe niile dị n'etiti ha, Onye dị ike, Onye na-agbaghara mmehie.»149.
30. Arịrịọ (Du'a) maka egwu n’oge ụra nakwa onye na-enwe owu ọmụma.
«أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ مِنْ غَضَبِهِ وَعِقَابِهِ، وَشَرِّ عِبَادِهِ، وَمِنْ هَمَزَاتِ الشَّياطِينِ وَأَنْ يَحْضُرُونِ».
«A na m achọ mgbaba n'okwu Chineke ndị zuru oke pụọ n'iwe Ya na ntaramahụhụ Ya, na ihe ọjọọ nke ndị ohu Ya, nakwa na mkpali nke ndị Ekwensu na ha ịnọnyere m.»150.
31. Ihe onye hụrụ nrọ ọma (Ru'ya) ma ọ bụ nrọ ọjọọ (Hulm) ga-eme
(Ọ fụsị n'akụkụ aka ekpe ya) (ugboro atọ)151.
(Ọ ga-achọ mgbaba n'ebe Chineke nọ pụọ n'aka Ekwensu nakwa pụọ n'ihe ọjọọ nke ọ hụrụ) (Ugboro atọ)152.
(Ya akọrọla onye ọ bụla maka ya)153.
(Ọ ga-atụgharị site n'akụkụ ya nke ọ nọ na ya)154.
(Ọ ga-ebili kpee ekpere ọ bụrụ na ọ chọrọ nke ahụ)155.
32. Arịrịọ (dua) nke Qunut Witr
«اللَّهُمَّ اهْدِنِي فِيمَنْ هَدَيْتَ، وَعَافِنِي فِيمَنْ عَافَيْتَ، وَتَوَلَّنِي فِيمَنْ تَوَلَّيْتَ، وَبَارِكْ لِي فِيمَا أَعْطَيْتَ، وَقِنِي شَرَّ مَا قَضَيْتَ؛ فَإِنَّكَ تَقْضِي وَلَا يُقْضَى عَلَيْكَ، إِنَّهُ لَا يَذِلُّ مَنْ وَالَيْتَ، [وَلاَ يَعِزُّ مَنْ عَادَيْتَ]، تَبارَكْتَ رَبَّنا وَتَعَالَيْتَ».
«O Chineke, duzie m n'ime ndị I duziri, nye m ahụike n'ime ndị I nyere ahụike, lekọta m n'ime ndị I lekọtara, gọziere m ihe I nyere m, ma chebe m pụọ n'ihe ọjọọ nke I kpebiri; n'ihi na Gị na-ekpebi, ọ dịghị onye na-ekpebi megide Gị, n'ezie, a naghị eweda onye I kwadoro n'ala, [onye I megidere anaghịkwa enwe ebube], I gọziri agọzi, Dinwenu anyị, I dịkwa elu.»156.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ، وَبِمُعَافَاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْكَ، لَا أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ، أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ».
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ mgbaba n'ihu ọma Gị pụọ n'iwe Gị, nakwa na mgbaghara Gị pụọ na ntaramahụhụ Gị, a na m arịọkwa mgbaba n'aka Gị pụọ n'aka Gị, enweghị m ike ịgụcha otuto dịịrị Gị, Ị dị dịka Ị siri too onwe Gị.»157.
«اللَّهُمَّ إِيَّاكَ نعْبُدُ، وَلَكَ نُصَلِّي وَنَسْجُدُ، وَإِلَيْكَ نَسْعَى وَنَحْفِدُ، نَرْجُو رَحْمَتَكَ، وَنَخْشَى عَذَابَكَ، إِنَّ عَذَابَكَ بِالكَافِرِينَ مُلْحِقٌ، اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْتَعِينُكَ، وَنَسْتَغْفِرُكَ، وَنُثْنِي عَلَيْكَ الخَيْرَ، وَلَا نَكْفُرُكَ، وَنُؤْمِنُ بِكَ، وَنَخْضَعُ لَكَ، وَنَخْلَعُ مَنْ يَكْفرُكَ».
«O Chineke, ọ bụ naanị Gị ka anyị na-efe ofufe, ọ bụkwa naanị Gị ka anyị na-ekpe ekpere ma na-akpọ isiala nye, ọ bụkwa n'ebe Ị nọ ka anyị na-agba mbọ ma na-eme ngwa ngwa. Anyị na-atụ anya ebere Gị, ma na-atụkwa egwu ahụhụ Gị, n'ezie ahụhụ Gị ga-edakwasị ndị na-ekweghị ekwe. O Chineke, n'ezie anyị na-achọ enyemaka n'aka Gị, ma na-arịọkwa Gị mgbaghara, anyị na-enye Gị otuto dị mma, anyị adịghị ajụ Gị, anyị nwere nkwenye n'ebe Ị nọ, anyị na-erubekwara Gị isi, ma na-ahapụkwa onye ọ bụla na-ajụ Gị.»158.
33. Icheta Chineke mgbe Salaam nke Witr gasịrị
«سُبْحَانَ المَلِكِ القُدُّوسِ».
«Otuto dịrị Onye Eze, Onye Nsọ.»
ثلاثَ مرَّاتٍ
Ugboro atọ
والثَّالِثَةُ يَجْهَرُ بها ويَمُدُّ بِهَا صَوتَهُ يَقُولُ:
Na nke atọ, o kwuo ya n'olu dara ụda, ma gbatịkwuo olu ya na ya, o kwuo:
«رَبِّ المَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ».
«Onyenwe ndị mmụọ ozi na Mmụọ.»159.
34. Arịrịọ (Du'a) maka nchegbu na mwute
«اللَّهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ، ابْنُ عَبْدِكَ، ابْنُ أَمَتِكَ، نَاصِيَتِي بِيَدِكَ، مَاضٍ فِيَّ حُكْمُكَ، عَدْلٌ فِيَّ قَضَاؤُكَ، أَسْأَلُكَ بِكُلِّ اسْمٍ هُوَ لَكَ، سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ، أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِي كِتَابِكَ، أَوْ عَلَّمْتَهُ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ، أَوِ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِي عِلْمِ الغَيْبِ عِنْدَكَ، أَنْ تَجْعَلَ القُرْآنَ رَبِيعَ قَلْبِي، وَنُورَ صَدْرِي، وَجَلَاءَ حُزْنِي، وَذَهَابَ هَمِّي».
«O Chineke, n'ezie abụ m ohu Gị, nwa ohu Gị nwoke, nwa ohu Gị nwanyị, ndụ m dị n'aka Gị, iwu Gị na-emezu n'ebe m nọ, mkpebi Gị n'ebe m nọ ziri ezi, a na m arịọ Gị site n'aha ọ bụla bụ nke Gị, nke I ji kpọọ onwe Gị, ma ọ bụ nke I wedatara n'Akwụkwọ Gị, ma ọ bụ nke I kụziiri onye ọ bụla n'ime ihe okike Gị, ma ọ bụ nke I debere naanị Gị n'ihe ọmụma ezoro ezo n'ebe I nọ, ka I mee Qur'an ka ọ bụrụ ndụ nke mkpụrụ obi m, na ìhè nke obi m, na ihe na-ewepụ iru uju m, nakwa ihe na-achụpụ nchegbu m.»160.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الهَمِّ وَالحَزَنِ، وَالعَجْزِ وَالكَسَلِ، وَالبُخْلِ وَالجُبْنِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ».
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị maka mgbaba pụọ na nchegbu na mwute, na enweghị ike na umengwụ, na ịta akụ na ụjọ, na ibu arọ nke ụgwọ, nakwa na mmegbu nke ndị ikom.»161.
35.Arịrịọ (Du'a) n’oge nhụjuanya
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ العَظِيمُ الحَلِيمُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ العَرْشِ العَظِيمِ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَرَبُّ الأَرْضِ وَرَبُّ العَرْشِ الكَرِيمِ».
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, Onye dị ukwuu, Onye ndidi, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, Onyenwe ocheeze dị ukwuu, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, Onyenwe eluigwe na Onyenwe ụwa nakwa Onyenwe ocheeze dị ebube.»162.
«اللَّهُمَّ رَحْمَتَكَ أَرْجُو، فَلَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ، وَأَصْلِحْ لِي شَأْنِي كُلَّهُ، لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ».
«O Chineke, ebere Gị ka m na-atụ anya, ya mere ahapụla m n'aka onwe m ọbụna ntabi anya. Dozirie ihe niile dị m, ọ dịghị onye ọzọ ma ọ bụghị Gị.»163.
«لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ».
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Gị, otuto dịrị Gị, n'ezie abụ m otu n'ime ndị ajọ omume.»164.
«اللَّهُ اللَّهُ رَبِّي لَا أُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا».
«Chineke, Chineke bụ Onyenwe m, anaghị m asọke Ya n'ihe ọ bụla.»165.
36. Arịrịọ (Du'a) mgbe a na-ezute onye iro nakwa onye ọchịchị.
«اللَّهُمَّ إِنَّا نَجْعَلُكَ فِي نُحُورِهِم، وَنَعُوذُ بِكَ مِنْ شُرُورِهِمْ».
«O Chineke, n’ezie, anyị na-etinye Gị n'ihu ha, anyị na-achọkwa mgbaba n’aka Gị pụọ n'ihe ọjọọ ha.»166.
«اللَّهُمَّ أَنْتَ عَضُدِي، وَأَنْتَ نَصِيرِي، بِكَ أَحُولُ وَبِكَ أَصُولُ، وَبِكَ أُقاتِلُ».
«O Chineke, Ị bụ Onye nkwado m, nakwa Onye inyeaka m, site na Gị ka m na-agagharị, nakwa site na Gị ka m na-ebuso agha, nakwa site na Gị ka m na-alụ ọgụ.»167.
«حَسْبُنا اللَّهُ وَنِعْمَ الوَكِيلُ».
«Chineke ezuola anyị, Ọ bụkwa Onye kachasị mma a na-atụkwasị obi.»168.
37. Arịrịọ (Du'a) nke onye na-atụ egwu mmegbu onye ọchịchị.
«اللَّهُمَّ ربَّ السَّمَوَاتِ السَّبْعِ، وَرَبَّ العَرْشِ العَظِيمِ، كُنْ لِي جَارًا مِنْ فُلَانِ بْنِ فُلَانٍ، وَأَحْزَابِهِ مِنْ خَلَائِقِكَ، أَنْ يَفْرُطَ عَلَيَّ أَحَدٌ مِنْهُمْ أَوْ يَطْغَى، عَزَّ جَارُكَ، وَجَلَّ ثَنَاؤُكَ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ».
«O Chineke, Onyenwe eluigwe asaa, na Onyenwe Oche-eze dị ukwuu, bụrụ onye nche m pụọ n'aka onye dị aṅaa nwa onye dị aṅaa, nakwa ndị otu ya n'ime ihe okike Gị, ka onye ọ bụla n'ime ha ghara imejọ m ma ọ bụ megbuo m. Onye I chebere dị ike, otuto Gị dịkwa elu, ọ dịghị chi ọzọ ma ọ bụghị Gị.»169.
«اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَعَزُّ مِنْ خَلْقِهِ جَمِيعًا، اللَّهُ أَعَزُّ مِمَّا أَخَافُ وَأَحْذَرُ، أَعُوذُ بِاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ، المُمْسِكِ السَّمَوَاتِ السَّبْعِ أَنْ يَقَعْنَ عَلَى الأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ، مِنْ شَرِّ عَبْدِكَ فُلَانٍ، وَجُنُودِهِ وَأَتْبَاعِهِ وَأَشْيَاعِهِ، مِنَ الجِنِّ وَالإِنْسِ، اللَّهُمَّ كُنْ لِي جَارًا مِنْ شَرِّهِمْ، جَلَّ ثَنَاؤُكَ وَعَزَّ جَارُكَ، وَتَبَارَكَ اسْمُكَ، وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ».
«Chineke kachasị ukwuu, Chineke dị ike karịa ihe niile O kere, Chineke dị ike karịa ihe m na-atụ egwu nakwa ihe m na-ezere, ana m achọ mgbaba n'aka Chineke, Onye ọ dịghị chi ọzọ ma ọ bụghị Ya, Onye na-ejide eluigwe asaa ka ha ghara ịda n'elu ụwa ma ọ bụghị site n'ikike Ya, pụọ n'ihe ọjọọ nke ohu Gị bụ onye dị aṅaa, na usuu ndị agha ya, na ndị na-eso ụzọ ya, nakwa ndị na-akwado ya, site n'ime ndị jinn na ndị mmadụ, O Chineke, bụrụ m Onye nchebe pụọ n'ihe ọjọọ ha, otuto Gị dị ebube, nchebe Gị dịkwa ike, aha Gị gọziri agọzi, ọ dịghịkwa chi ọzọ ma ọ bụghị Gị.»
ثَلاثَ مَرَّاتٍ.
Ugboro atọ170.
38. Arịrịọ (Du'a) megide onye iro.
«اللَّهُمَّ مُنْزِلَ الكِتَابِ، سَرِيعَ الحِسَابِ، اهْزِمِ الأَحْزَابَ، اللَّهُمَّ اهزِمْهُمْ وَزَلْزِلْهُمْ».
«O Chineke, Onye wedatara Akwụkwọ Nsọ, Onye ngụkọ Ya dị ngwa, merie usuu ndị agha niile, O Chineke, merie ha ma mee ka ha maa jijiji.»171
39. Ihe onye tụrụ otu ndị egwu na-ekwu.
«اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ».
«O Chineke, chebe m pụọ n'aka ha site n'ihe I chọrọ.»172.
40. Arịrịọ (Du'a) nke onye obi abụọ n'okwukwe dakwasịrị.
(Ọ na-achọ mgbaba n'ebe Chineke nọ)173. Ọ sị: (A na m achọ mgbaba n'ebe Chineke nọ pụọ n'aka Ekwensu a bụrụ ọnụ).
(Ọ ga-akwụsị pụọ n'ihe o nwere obi abụọ n'ime ya)174.
(Ọ sị:
(آمَنْتُ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ).
(Ekwere m na Chineke nakwa ndị ozi Ya))175.
(Ọ na-agụ okwu Onye kachasị Elu:
﴿هُوَ ٱلۡأَوَّلُ وَٱلۡأٓخِرُ وَٱلظَّٰهِرُ وَٱلۡبَاطِنُۖ وَهُوَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٌ 3﴾
{Ọ bụ Ya bụ Onye mbụ na Onye ikpeazụ, na Onye pụtara ìhè na Onye zoro ezo; Ọ bụkwa Ya bụ Onye maara ihe niile.} [Surah Al-Hadid: 3 ]176.
41. Arịrịọ (Du'a) maka ịkwụ ụgwọ.
«اللَّهُمَّ اكْفِنِي بِحَلَالِكَ عَنْ حَرَامِكَ، وَأَغْنِنِي بِفَضْلِكِ عَمَّنْ سِوَاكَ».
«O Chineke, mee ka ihe I kwadoro zuere m pụọ n'ihe I machibidoro, ma jiri amara Gị mee ka m nwee afọ ojuju pụọ n'ebe onye ọzọ nọ ma ọ bụghị Gị.»177.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الهَمِّ وَالحَزَنِ، وَالعَجْزِ وَالكَسَلِ، وَالبُخْلِ وَالجُبْنِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ».
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị maka mgbaba pụọ na nchegbu na mwute, na enweghị ike na umengwụ, na ịta akụ na ụjọ, na ibu arọ nke ụgwọ, nakwa na mmegbu nke ndị ikom.»178.
42. Arịrịọ (Du'a) maka ndọpụ uche (waswasah) n’ime ekpere na ịgụ (Qur'an)
«أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيطَانِ الرَّجِيمِ،
«A na m achọ mgbaba n'ebe Chineke nọ pụọ n'aka Ekwensu a bụrụ ọnụ,
وَاتْفُلْ عَلَى يَسَارِكَ (ثَلاثًا)».
Wee gbụọ asụ n'aka ekpe gị (ugboro atọ)»179.
43. Arịrịọ (Du'a) nke onye ihe siri ya ike.
«اللَّهُمَّ لَا سَهْلَ إِلَّا مَا جَعَلْتَهُ سَهْلًا، وَأَنْتَ تَجْعَلُ الحَزْنَ إِذَا شِئْتَ سَهْلًا».
«O Chineke, ọ dịghị ihe dị mfe ma ọ bụghị ihe Ị mere ka ọ dị mfe, ma Ị na-eme ka ihe siri ike dị mfe ma Ị chọọ.»180.
44. Ihe onye mere mmehie ga-ekwu ma mee.
«مَا مِنْ عَبْدٍ يُذنِبُ ذَنْبًا فَيُحْسِنُ الطُّهُورَ، ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ يَسْتَغْفِرُ اللَّهَ إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ».
«Ọ nweghị ohu ọ bụla mere mmehie, wee mee nsacha nke ọma, wee guzo kpee ekpere rakaat abụọ, wee rịọ Chineke mgbaghara, belụsọ na Chineke ga-agbaghara ya.»181
45. Arịrịọ (Du'a) maka ịchụpụ Ekwensu na nduhie ya.
(Ịchọ mgbaba n'ebe Chineke nọ pụọ na ya)182.
Mkpu ekpere (Adhan)183.
"(Adhkar na ịgụ Qur'an)."
«لَا تَجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ مَقَابِرَ، إِنَّ الشَّيْطَانَ يَنْفِرُ مِنَ الْبَيْتِ الَّذِي تُقْرَأُ فِيهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ».
«Unu emekwela ụlọ unu ka ha bụrụ ebe ili ozu, n'ezie, Ekwensu na-agba ọsọ site n'ụlọ nke a na-agụ Surah Al-Baqarah n'ime ya.»184.
Otu n'ime ihe ndị na-achụpụ Ekwensu bụ okwu ncheta nke ụtụtụ na mgbede, na nke ihi ụra na iteta n'ụra, na okwu ncheta nke ịbanye n'ụlọ nakwa ịpụ na ya, na okwu ncheta nke ịbanye n'ụlọ alakụba nakwa ịpụ na ya, yana okwu ncheta ndị ọzọ iwu kwadoro, dị ka: ịgụ Aayatul Kursi mgbe a na-ehi ụra, na amaokwu abụọ ikpeazụ nke Sura Al-Baqarah, nakwa onye sịrị:
لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta, ọchịchị bụ nke Ya, otuto niile dịkwa Ya, O nwekwara ike n'ebe ihe niile dị.»
مِائَةَ مَرَّةٍ، كَانَتْ لَهُ حِرْزًا مِنَ الشَّيْطَانِ يَومَهُ كُلَّهُ،
Ugboro otu narị, ọ ga-abụrụ ya ihe nchebe pụọ n'aka Ekwensu n'ụbọchị ya dum185, Nakwa Adhan na-achụpụ Shaytan..
46. Arịrịọ (Du'a) mgbe ihe na-adịghị amasị ya mere, ma ọ bụ mgbe ihe karịrị ya ike.
«قَدَرُ اللَّهُ وَمَا شَاءَ فَعَلَ».
«Ọ bụ akàrààkà Chineke, ma ihe Ọ chọrọ ka O mere.»186.
47. Ekele onye a mụụrụ nwa ọhụrụ na azịza ya.
«بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِي المَوْهُوبِ لَكَ، وَشَكَرْتَ الوَاهِبَ، وَبَلَغَ أَشُدَّهُ، وَرُزِقْتَ بِرَّهُ».
«Ka Chineke gọzie gị n'onyinye e nyere gị, ka ị kelee Onye nyere ya, ka o tozuo okè, nakwa ka e nye gị ezi omume ya.»187.
Onye a na-ekele ga-aza ya, ọ sị:
«بَارَكَ اللَّهُ لَكَ وَبَارَكَ عَلَيْكَ، وَجَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا، وَرَزَقَكَ اللَّهُ مِثْلَهُ، وَأَجْزَلَ ثَوَابَكَ».
«Ka Chineke gọzie gị, nakwa wụkwasị gị ngọzi, ka Chineke jiri ezigbo ihe kwụọ gị ụgwọ, ka Chineke nye gị ụdị ya, nakwa mụbaa ụgwọ ọrụ gị.»188.
48. Ihe e ji achọ nchedo maka ụmụaka.
Onye Ozi Chineke ﷺ na-arịọ nchebe maka Hasan na Husayn (ka Chineke nwee afọ ojuju n'ebe ha abụọ nọ)
«أُعِيذُكُمَا بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّةِ مِنْ كُلِّ شَيْطَانٍ وَهَامَّةٍ، وَمِنْ كُلِّ عَيْنٍ لَامَّةٍ».
«A na m achọrọ unu abụọ nchebe n'okwu zuru oke nke Chineke, pụọ n'aka ekwensu ọbụla na anụmanụ na-egbu egbu ọbụla, nakwa pụọ n'anya ọjọọ ọbụla.»189
49. Arịrịọ (Du'a) maka onye na-arịa ọrịa n’oge ileta ya.
«لَا بأْسَ طَهُورٌ إِنْ شَاءَ اللَّهُ».
«Nsogbu adịghị, ọ bụ ịdị ọcha ma Chineke chọọ.»190.
«أَسْأَلُ اللَّهَ العَظِيمَ رَبَّ العَرْشِ العَظِيمِ أَنْ يَشْفيَكَ».
«A na m arịọ Chineke, Onye Ukwu, Onye nwe ocheeze dị ukwu, ka Ọ gwọọ gị.»
Ugboro asaa191.
50. Uru ileta onye na-arịa ọrịa
Onye-amụma ﷺ sịrị:
«إِذَا عَادَ الرَّجُلُ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ مَشَى فِي خِرَافَةِ الجَنَّةِ حَتَّى يَجْلِسَ، فَإِذَا جَلَسَ غَمَرَتْهُ الرَّحْمَةُ، فَإِنْ كَانَ غُدْوَةً صَلَّى عَلَيْهِ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ حَتَّى يُمْسِيَ، وَإِنْ كَانَ مَسَاءً صَلَّى عَلَيْهِ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ حَتَّى يُصْبِحَ».
«Mgbe nwoke gara ileta nwanne ya onye Alakụba, ọ na-eje ije n'ime owuwe mkpụrụ osisi nke Aljannah ruo mgbe ọ nọdụrụ ala, ma mgbe ọ nọdụrụ ala ebere ga-ekpuchi ya, ọ bụrụ na ọ bụ n'ụtụtụ, ndị mmụọ ozi puku iri asaa ga-ekpere ya ekpere ruo n'uhuruchi, ma ọ bụrụ na ọ bụ n'uhuruchi, ndị mmụọ ozi puku iri asaa ga-ekpere ya ekpere ruo n'ụtụtụ.»192.
51. Arịrịọ (Du'a) onye na-arịa ọrịa nke tụfuru olileanya na ndụ ya.
«اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي، وَارْحَمْنِي، وَأَلْحِقْنِي بِالرَّفِيقِ الأَعْلَى».
«O Chineke, gbaghara m, meere m ebere, ma jikọọ m na ndị enyi kacha elu.»193.
Onye Amụma ﷺ n'oge ọnwụ ya nọ na-etinye aka abụọ ya na mmiri wee jiri ha abụọ hịa aka n'ihu ya, ma na-ekwu sị:
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ
«Ọ dịghị chi ọzọ kwesịrị ofufe n'eziokwu ma e wezụga Chineke.»
إِنَّ لِلْمَوْتِ سَكَرَاتٍ».
«N'ezie, ọnwụ nwere ihe mgbu.»194.
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ».
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, Chineke kachasị ukwuu, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, ọ dịghị onye ọzọ ha na Ya sokọrọ, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, alaeze bụ nke Ya, ekele bụkwa nke Ya, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, ọ dịghịkwa ike ma ọ bụ ume ọzọ ma e wezụga site na Chineke.»195.
52. Ịgwa onye na-achọ ịnwụ anwụ ka o kwuo.
«مَنْ كَانَ آخِرُ كَلَامِهِ
«Onye okwu ikpeazụ ya bụ.
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke»
دَخَلَ الجَنَّة».
Ọ ga-abanye n'Aljannah»196.
53. Arịrịọ (Du'a) nke onye ọdachi dakwasịrị.
«إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ، اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي، وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًَا مِنْهَا».
«N'ezie, anyị bụ nke Chineke, ma n'ezie n'ebe Ọ nọ ka anyị ga-alaghachi. O Chineke, nye m ụgwọ ọrụ n'ime ọdachi m, ma dochieere m ihe ka ya mma.»197.
54. Arịrịọ (Du'a) mgbe a na-emechi anya onye nwụrụ anwụ.
«اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِفُلَانٍ (بِاسْمِهِ) وَارْفَعْ دَرَجَتَهُ فِي المَهْدِيِّينَ، وَاخْلُفْهُ فِي عَقِبِهِ فِي الغَابِرِينَ، وَاغْفِرْ لَنَا وَلَهُ يَا رَبَّ العَالَمِينَ، وَافْسَحْ لَهُ فِي قَبْرِهِ، وَنَوِّرْ لَهُ فِيهِ».
«O Chineke, gbaghara onye a (kpọọ aha ya), ma bulie ọkwa ya n’etiti ndị e duziri n'ezi ụzọ, ma bụrụ onye nọchiri ya n'ịlekọta ndị ezinụlọ ya ọ hapụrụ n'azụ. Gbaghara anyị nakwa ya, O Onye nwe ụwa nile. Nye ya ohere saa mbara n’ime ili ya, ma mụnyere ya ìhè n’ime ya.»198.
55. Arịrịọ (Du'a) maka onye nwụrụ anwụ n'oge ikpe ekpere maka ya.
«اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ، وَعَافِهِ، وَاعْفُ عَنْهُ، وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ، وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ، وَاغْسِلْهُ بِالمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالبَرَدِ، وَنَقِّهِ مِنَ الخَطَايَا كَمَا نَقَّيْتَ الثَّوْبَ الأَبْيَضَ مِنَ الدَّنَسِ، وَأَبْدِلْهُ دَارًا خَيْرًا مِنْ دَارِهِ، وَأَهْلاً خَيْرًا مِنْ أَهْلِهِ، وَزَوْجًَا خَيًْرا مِنْ زَوْجِهِ، وَأَدْخِلْهُ الجَنَّةَ، وَأَعِذْهُ مِنْ عَذَابِ القَبْرِ [وَعَذَابِ النَّارِ]».
«O Chineke, gbaghara ya, meere ya ebere, nye ya izu ike, ma hichapụ mmehie ya niile. Nye ya ebe obibi dị elu, mee ka ebe ọ ga-ezu ike saa mbara, jiri mmiri oyi kacha ọcha sachasị ya kpamkpam. Sachapụ mmehie ya niile dịka e si asacha unyi n’ákwà ọcha ka ọ na-egbu amụma. Nye ya ebe obibi kacha mma karịa nke o nwere n’ụwa, na ndị ezinụlọ kacha mma karịa ndị o nwere, na onye òtù ọlụlụ kacha mma karịa onye o nwere. Kpọbata ya n'Aljannah, zọpụta ya n’ahụhụ nke dị n’ime ili [na ntaramahụhụ nke ọkụ Jahannam].»199.
«اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا، وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا، وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا، وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَا، اللَّهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الإِسْلَامِ، وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الإِيمَانِ، اللَّهُمَّ لَا تَحْرِمْنَا أَجْرَهُ، وَلَا تُضِلَّنَا بَعْدَهُ».
«O Chineke, gbaghara ndị dị ndụ n’etiti anyị na ndị nwụrụ anwụ, ndị nọ n’ihu anyị na ndị na-anọghị ya, ụmụntakịrị anyị na ndị okenye, nakwa ndị nwoke na ndị nwanyị n’ime anyị. O Chineke, onye ọ bụla I nyere ndụ n’etiti anyị, mee ka ọ dị ndụ n’ime usoro irubere Gị isi kpamkpam, onye ọ bụla I mekwara ka ọ nwụọ n’etiti anyị, mee ka ọ nwụọ n’ime nkwenye siri ike n’ebe Ị nọ. O Chineke, emela ka anyị tụfuo ụgwọ ọrụ nke si n’aka ya, emela ka anyị fue ụzọ ma ọ pụọ n’ụwa a.»200.
«اللَّهُمَّ إِنَّ فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ فِي ذِمَّتِكَ، وَحَبْلِ جِوَارِكَ، فَقِهِ مِنْ فِتْنَةِ القَبْرِ، وَعَذَابِ النَّارِ، وَأَنْتَ أَهْلُ الوَفَاءِ وَالحَقِّ، فَاغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ إِنَّكَ أَنْتَ الغَفُورُ الرَّحيمُ».
«O Chineke, n'ezie onye a nwa onye a nọ n’okpuru nlekọta Gị nakwa na nchekwa Gị, ya mere zọpụta ya n'ọnwụnwa nke dị n’ime ili, na ntaramahụhụ nke ọkụ. Ị bụ Onye nwe mmezu nkwa na eziokwu. Ya mere, gbaghara ya, meere ya ebere, n'ihi na n'ezie Ị bụ Onye na-agbaghara mmehie, Onye na-eme ebere kacha ukwuu.»201.
«اللَّهُمَّ عَبْدُكَ وَابْنُ أَمَتِكَ احْتَاجَ إِلَى رَحْمَتِكَ، وَأَنْتَ غَنِيٌّ عَنْ عَذَابِهِ، إِنْ كَانَ مُحْسِنًا فَزِدْ فِي حَسَنَاتِهِ، وَإِنْ كَانَ مُسِيئًا فَتَجَاوَزْ عَنْهُ».
«O Chineke, ohu Gị na nwa nke ohu Gị nwanyị nọ ná mkpa ebere Gị, Ị nweghịkwa mkpa ịta ya ahụhụ; ọ bụrụ na ọ bụ onye na-eme ezi omume, gbakwunye n’ezi omume ya, ma ọ bụrụ na ọ bụ onye na-eme njọ, gbaghara ya.»202.
56. Arịrịọ (Du'a) maka nwatakịrị nwụrụ anwụ n'oge ekpere a na-ekpe maka ya.
«اللَّهُمَّ أَعِذْهُ مِنْ عَذَابِ القَبْرِ».
«O Chineke, nye ya mgbaba pụọ na ntaramahụhụ nke ili.»203.
Ma ọ bụrụ na ọ sị:
«اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ فَرَطًا وَذُخْرًا لِوَالِدَيْهِ، وَشَفِيعًا مُجَابًا، اللَّهُمَّ ثَقِّلْ بِهِ مَوَازِينَهُمَا، وَأَعْظِمْ بِهِ أُجورَهُمَا، وَأَلْحِقْهُ بِصَالِحِ المُؤْمِنِينَ، وَاجْعَلْهُ فِي كَفَالَةِ إِبْرَاهِيمَ، وَقِهِ بِرَحْمَتِكَ عَذَابَ الجَحِيمِ، وَأَبْدِلْهُ دَارًا خَيْرًا مِنْ دَارِهِ، وَأَهْلًا خَيْرًا مِنْ أَهْلِهِ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأَسْلَافِنَا، وَأَفْرَاطِنَا، وَمَنْ سَبَقَنَا بِالإِيمَانِ»
«Chineke anyị, mee ka nwatakịrị a bụrụ onye na-ebute nne na nna ya ụzọ n’ebe Ị nọ, na akụ nchekwa maka ha n’ụbọchị ikpe. Mee ka ọ bụrụ onye ga-arịọrọ ha arịrịọ a ga-anara anara n’ihu Gị. O Chineke, jiri nwatakịrị a mee ka ihe ọ̀tụ̀tụ̀ ezi omume ha dị arọ, ma jiri ya mee ka ụgwọ ọrụ ha dị ukwuu. Mee ka ọ nọrọ n’etiti ndị ezi omume bụ ndị nwere nkwenye siri ike n’ebe Ị nọ. Debe ya n’okpuru nlekọta nke Ibrahim, ma zọpụta ya n’ahụhụ nke ọkụ Jahannam site n’ebere Gị kacha ukwuu. Nye ya ebe obibi kacha mma karịa nke o nwere n’ụwa, na ndị ezinụlọ kacha mma karịa ndị o nwere. O Chineke, gbaghara ndị gara anyị aga, na ụmụntakịrị anyị ndị butere anyị ụzọ, nakwa ndị butere anyị ụzọ n’ime nkwenye siri ike n’ebe Ị nọ.»
Ọ dị mma204.
«اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ لَنَا فَرَطًا، وَسَلَفًا، وَأَجْرًا».
«O Chineke, mee ka ọ bụrụrụ anyị onye na-ebute ụzọ, na ihe nchekwa, nakwa ụgwọ ọrụ.»205.
57. Arịrịọ (Du'a) nke nkasi obi
«إِنَّ للَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى، وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمَّى... فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ».
«N'ezie, Chineke nwe ihe O weere, O nwekwara ihe Ọ nyere, ihe niile dịkwa n'aka Ya nwere oge a kara aka... Ya mere, nwee ndidi ma na-atụ anya ụgwọ ọrụ n'aka Chineke.»206.
Ya na, ọ bụrụ na ọ sị:
«أَعْظَمَ اللَّهُ أَجْرَكَ، وَأَحْسَنَ عَزَاءَكَ، وَغَفَرَ لِمَيِّتِكَ»
«Ka Chineke mee ka ụgwọ ọrụ gị dị ukwuu, nye gị ezigbo nkasi obi, ma gbaghara onye nke gị nwụrụ anwụ.»
Ọ dị mma207.
58. Arịrịọ (Du'a) mgbe a na-etinye onye nwụrụ anwụ n'ili.
«بِسْمِ اللَّهِ وَعَلَى سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ».
«N'aha Chineke nakwa n'ụzọ Onye Ozi Chineke.»208.
59. Arịrịọ (Du'a) mgbe a liri onye nwụrụ anwụ gachara.
«اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ، اللَّهُمَّ ثَبِّتْهُ».
«O Chineke, gbaghara ya, O Chineke, nye ya nkwụsi ike.»209.
60. Arịrịọ (Du'a) maka nleta ili
«السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الدِّيَارِ، مِنَ المُؤْمِنِينَ وَالمُسْلِمِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ، [وَيَرْحَمُ اللَّهُ المُسْتَقدِمِينَ مِنَّا وَالمُسْتأْخِرِينَ] أَسْاَلُ اللَّهَ لَنَا وَلَكُمُ العَافِيَةَ».
«Udo dịrị unu, ndị bi n'ebe obibi a, n'etiti ndị kwere ekwe na ndị Alakụba. N'ezie, anyị, ma Chineke chọọ, ga-esonyere unu. [Ka Chineke meere ndị bu anyị ụzọ na ndị ga-esochi anyị ebere] Ana m arịọ Chineke ka Ọ nye anyị na unu ahụike.»210.
61. Arịrịọ (Du'a) maka ikuku.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَهَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا».
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị ihe ọma ya, ma na-achọ nchebe n’aka Gị pụọ n’ihe ọjọọ ya.»211.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَهَا، وَخَيْرَ مَا فِيهَا، وَخَيْرَ مَا أُرْسِلَتْ بِهِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا، وَشَرِّ مَا فِيهَا، وَشَرِّ مَا أُرْسِلَتْ بِهِ».
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị ihe ọma ya, na ihe ọma nke dị na ya, nakwa ihe ọma nke e jiri ya zite, ma a na m achọ nchebe n’aka Gị pụọ n’ihe ọjọọ ya, na ihe ọjọọ nke dị na ya, nakwa ihe ọjọọ nke e jiri ya zite.»212
62. Arịrịọ (Du'a) maka égbè eluigwe.
«سُبْحَانَ الَّذِي يُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ وَالمَلَائِكَةُ مِنْ خِيفَتِهِ».
«Otuto dịrị Onye ahụ nke égbè eluigwe na-eto site n'otuto Ya, nakwa ndị mmụọ ozi site n'ịtụ egwu Ya.»213
63. Ụfọdụ n'ime arịrịọ (Du'a) nke ịrịọ mmiri ozuzo.
«اللَّهُمَّ اسْقِنَا غَيْثًا مُغِيثًا مَرِيئًا مَرِيعًا، نَافِعًا غَيْرَ ضَارٍّ، عَاجِلًا غَيْرَ آجِلٍ».
«O Chineke, nye anyị mmiri ozuzo na-eweta enyemaka, nke dị mma nakwa nke bara ụba, nke bara uru ma ọ bụghị nke na-eweta mmerụ ahụ, ngwa ngwa ma ọ bụghị nke na-egbu oge.»214.
«اللَّهُمَّ أَغِثْنَا، اللَّهُمَّ أَغِثْنَا، اللَّهُمَّ أَغِثْنَا».
«O Chineke, zitere anyị mmiri ozuzo, O Chineke, zitere anyị mmiri ozuzo, O Chineke, zitere anyị mmiri ozuzo.»215.
«اللَّهُمَّ اسْقِ عِبَادَكَ، وَبَهَائِمَكَ، وَانْشُرْ رَحْمَتَكَ، وَأَحْيِي بَلَدَكَ المَيِّتَ».
«O Chineke, nye ndị ohu Gị na anụmanụ Gị mmiri, gbasaa ebere Gị, ma mee ka ala Gị nke nwụrụ anwụ dịghachi ndụ.»216.
64. Arịrịọ (Du'a) mgbe a hụrụ mmiri ozuzo.
«اللَّهُمَّ صَيِّبًا نَافِعًا».
«O Chineke, mee ka ọ bụrụ mmiri ozuzo bara uru.»217.
65. Ncheta (Dhikr) mgbe mmiri ozuzo zochara.
«مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ».
«Mmiri zoro anyị site n'amara Chineke na ebere Ya.»218.
66. N'ime arịrịọ (Du'a) maka ịchọ ka ihu igwe doo.
«اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلَا عَلَيْنَا، اللَّهُمَّ عَلَى الآكَامِ وَالظِّرَابِ، وَبُطُونِ الأَوْدِيَةِ، وَمَنَابِتِ الشَّجَرِ».
«O Chineke, mee ka o zoo gburugburu anyị ma ọ bụghị n'elu anyị. O Chineke, n'elu ugwu nta na ugwu ukwu, n'ime ndagwurugwu, nakwa n'ebe osisi na-epu.»219.
67. Arịrịọ (Du'a) maka ịhụ ọnwa ọhụrụ.
«اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُمَّ أَهِلَّهُ عَلَيْنَا بِالأَمْنِ وَالإِيمَانِ، وَالسَّلَامَةِ وَالإِسْلَامِ، وَالتَّوْفِيقِ لِمَا تُحِبُّ رَبَّنَا وَتَرْضَى، رَبُّنَا وَرَبُّكَ اللَّهُ».
«Chineke kachasị ukwuu, O Chineke, mee ka ọ pụtaara anyị na nchekwa nakwa okwukwe, na udo nakwa Islam, na nkwado ime ihe I hụrụ n'anya, Onyenwe anyị, nke na-amasịkwa Gị. Onyenwe anyị na Onyenwe gị bụ Chineke.»220.
68. Arịrịọ (Du'a) mgbe onye na-ebu ọnụ na-akwụsị ibu ọnụ.
«ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ العُرُوقُ، وَثَبَتَ الأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ».
«Akpịrị ịkpọ nkụ alaala, akwara adịwokwa mmiri, ụgwọ ọrụ akwụsiwokwa ike, ma Chineke chọọ.»221.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِرَحْمَتِكَ الَّتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ أَنْ تَغْفِرَ لِي».
«O Chineke, n'ezie, a na m arịọ Gị site n'ebere Gị nke zuru ihe niile ka Ị gbaghara m.»222.
69. Arịrịọ (Du'a) tupu iri nri.
«إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ طَعَامًا فَلْيَقُلْ:
«Mgbe otu n'ime unu na-eri nri, ka ọ kwuo sị:
بِسْمِ اللَّهِ،
N'aha Chineke,
فَإِنْ نَسِيَ فِي أَوَّلِهِ فَلْيَقُلْ:
Ma ọ bụrụ na o chefuru na mbido ya, ya sị:
بِسْمِ اللَّهِ فِي أَوَّلِهِ وَآخِرِهِ».
N'aha Chineke na mmalite ya na ngwụcha ya.»223.
«مَنْ أَطْعَمَهُ اللَّهُ الطَّعَامَ فَلْيَقُلْ:
«Onye ọ bụla Chineke nyere nri, ka ọ sị:
اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَأَطْعِمْنَا خَيْرًا مِنْهُ،
O Chineke, gọzie anyị n'ime ya, na nye anyị nri dị mma karịa ya,
وَمَنْ سَقَاهُ اللَّهُ لَبَنًا فَلْيَقُلْ:
Onye ọ bụla Chineke nyere mmiri ara ehi ka ọ ṅụọ, ka ọ sị:
اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَزِدْنَا مِنْهُ».
«O Chineke, gọzie anyị n'ime ya, ma nyekwuo anyị site na ya.»224.
70. Arịrịọ (Du'a) mgbe e richara nri.
«الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا، وَرَزَقَنِيهِ، مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ».
«Otuto niile dịrị Chineke, Onye nyere m nke a ka m rie, ma wetaara m ya, n'enweghị ikike ma ọ bụ ike ọ bụla si n'ebe m nọ.»225.
«الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ، غَيْرَ [مَكْفِيٍّ وَلَا] مُوَدَّعٍ، وَلَا مُسْتَغْنَىً عَنْهُ رَبَّنَا».
«Otuto niile dịrị Chineke, otuto dị ukwuu, dị mma, nke gọziri agọzi n'ime ya, nke a na-apụghị [izu ezu ma ọ bụ] ịhapụ, nakwa nke a na-apụghị ịnọ na-enweghị ya, Onyenwe anyị.»226.
71. Ekpere onye ọbịa maka onye nwe nri.
«اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِيمَا رَزَقْتَهُم، وَاغْفِرْ لَهُمْ وَارْحَمْهُمْ».
«O Chineke, gọzie ha n’ihe obibi ndụ I nyere ha, gbaghara ha, ma meere ha ebere.»227.
72. Ịrịọ nri ma ọ bụ ihe ọṅụṅụ n'ụzọ zoro ezo site n'arịrịọ (Du'a).
«اللَّهُمَّ أَطْعِمْ مَنْ أَطْعَمَنِي، وَاسْقِ مَنْ سَقَانِي».
«O Chineke, nye onye nyere m nri nri, ma nye onye nyere m ihe ọṅụṅụ ihe ọṅụṅụ.»228.
73. Arịrịọ (Du'a) mgbe a na-emeghe ọnụ n'ụlọ ndị ezinụlọ.
«أَفْطَرَ عِنْدَكُمُ الصَّائِمُونَ، وَأَكَلَ طَعَامَكُمُ الأَبْرَارُ، وَصَلَّتْ عَلَيْكُمُ المَلَائِكَةُ».
«Ka ndị na-ebu ọnụ kwụsị ibu ọnụ n'ebe unu nọ, ka ndị ezi omume rie nri unu, ka ndị mmụọ ozi kpeekwara unu ekpere.»229.
74. Ekpere onye na-ebu ọnụ mgbe nri dị njikere ma o mebighị ibu ọnụ ya.
«إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ فَلْيُجِبْ، فَإِنْ كَانَ صَائِمًا فَلْيُصَلِّ، وَإِنْ كَانَ مُفْطِرًا فَلْيَطْعَمْ»،
«Ọ bụrụ na a kpọọ otu n'ime unu òkù, ya zaa, ọ bụrụ na ọ na-ebu ọnụ, ya kpee ekpere, ma ọ bụrụ na ọ naghị ebu ọnụ, ya rie nri»230,
Ma ihe ọ pụtara 'ka ọ kpee ekpere' bụ: 'ka ọ rịọ arịrịọ'.
75. Ihe onye na-ebu ọnụ ga-ekwu ma ọ bụrụ na mmadụ akparịa ya.
«إِنِّي صَائِمٌ، إِنِّي صَائِمٌ».
«N'ezie, a na m ebu ọnụ, n'ezie, a na m ebu ọnụ»231.
76. Arịrịọ (Du'a) mgbe a hụrụ mkpụrụ osisi nke mbụ.
«اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي ثَمَرِنَا، وَبَارِكْ لَنَا فِي مَدِينَتِنَا، وَبَارِكْ لَنَا فِي صَاعِنَا، وَبَارِكْ لَنَا فِي مُدِّنَا».
«O Chineke, gọzie anyị na mkpụrụ osisi anyị, ma gọzie anyị n'obodo anyị, ma gọzie anyị n'ihe ọ̀tùtù (Saa) anyị, ma gọzie anyị n'ihe ọ̀tùtù (Muddu) anyị.»232.
77. Arịrịọ (Du'a) maka uzere.
«إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُم فَلْيَقُلِ:
«Mgbe otu onye n'ime unu zere uzere, ka o kwuo sị:
الحَمْدُ لِلَّهِ،
Otuto niile dịrị Chineke,
وَلْيَقُلْ لَهُ أَخُوهُ أَوْ صَاحِبُهُ:
Ka nwanne ya ma ọ bụ enyi ya sị ya:
يَرْحَمُكَ اللَّهُ،
Ka Chineke meere gị ebere,,
فَإِذَا قَالَ لَهُ: يَرحَمُكَ اللَّهُ، فَلْيَقُلْ:
Ma ọ bụrụ na ọ sị ya: Ka Chineke meere gị ebere, ya sị:
يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُم».
«Ka Chineke duzie unu ma dozie ọnọdụ unu.»233.
78. Ihe a na-asị onye na-ekweghị ekwe mgbe o zere uzere wee too Chineke.
«يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ».
«Ka Chineke duzie unu ma dozie ọnọdụ unu.»234.
79. Arịrịọ (Du'a) maka onye lụrụ di na nwunye.
«بَارَكَ اللَّهُ لَكَ، وَبَارَكَ عَلَيْكَ، وَجَمَعَ بَيْنَكُمَا فِي خَيْرٍ».
«Ka Chineke gozie gị, ma wụsa ngọzi Ya n'ahụ gị, ma jikọta unu abụọ n'ihe ọma.»235.
80. Arịrịọ (Du'a) maka onye na-abanye n'alụmdi na nwunye na ịzụ anụmanụ.
Ọ bụrụ na otu n'ime unu alụọ nwaanyị, ma ọ bụ ọ bụrụ na o zụta onye na-ejere ya ozi, ọ ga-ekwu sị:
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَهَا، وَخَيْرَ مَا جَبَلْتَهَا عَلَيْهِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا، وَشَرِّ مَا جَبَلْتَهَا عَلَيْهِ،
«O Chineke, n’ezie, a na m arịọ Gị maka ezi ihe ya, nakwa ezi ihe nke I ji kee ya, na a na m arịọ Gị mgbaba pụọ n'ihe ọjọọ ya, nakwa n'ihe ọjọọ nke I ji kee ya,
وَإِذَا اشْتَرَى بَعِيرًا فَلْيَأْخُذْ بِذِرْوَةِ سَنَامِهِ وَلْيَقُلْ مِثْلَ ذَلِكَ».
Ma ọ bụrụ na ọ zụta kamel, ya jide n'elu mkpumkpu ya, ma kwuo otu ihe ahụ.»236.
81. Ekpere tupu inwe mmekọahụ na nwunye.
«بِسْمِ اللَّهِ، اللَّهُمَّ جَنِّبْنَا الشَّيْطَانَ، وَجَنِّبِ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنَا».
«N'aha Chineke, O Chineke, wepụrụ anyị Ekwensu, wepụkwa Ekwensu n'ihe I nyere anyị.»237.
82. Arịrịọ (Du'a) n'oge iwe.
«أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ».
«A na m achọ mgbaba n'ebe Chineke nọ pụọ n'aka Ekwensu a bụrụ ọnụ.»238.
83. Arịrịọ (Du'a) nke onye hụrụ onye nsogbu dakwasịrị.
«الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي عَافَانِي مِمَّا ابْتَلَاكَ بِهِ، وَفَضَّلَنِي عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقَ تَفْضِيلًا».
«Otuto dịrị Chineke, Onye chebere m pụọ n'ihe O jiri nwalee gị, ma meere m amara dị ukwuu karịa ọtụtụ n'ime ndị O kere.»239.
84. Ihe a na-ekwu n'ọgbakọ
Site n'aka Ibn Umar (Chineke nwee mmasị n'ebe ọ nọ) o kwuru sị: A na-agụrụ Onye Ozi Chineke ﷺ n'ime otu nnọkọ ugboro otu narị tupu ọ bilie:
«رَبِّ اغْفِرْ لِي، وَتُبْ عَلَيَّ، إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الغَفُورُ».
«Onyenwe m, gbaghara m, ma nabata nchegharị m, n'ezie Ị bụ Onye na-anabata nchegharị, Onye mgbaghara.»240.
85. Mkpuchi mmehie (Kaffarah) nke ọgbakọ.
«سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ».
«Otuto dịrị Gị, O Chineke, nakwa ekele Gị, ana m agba ama na ọ dịghị chi ọzọ ma ọ bụghị Gị, ana m arịọ Gị mgbaghara ma na-echegharị n'ebe Ị nọ.»241.
86. Arịrịọ (Du'a) maka onye kwuru: Chineke gbaghara gị.
«وَلَكَ».
«Na nke Gị»242.
87. Arịrịọ (Du'a) maka onye meere gị ihe ọma.
«جَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا».
«Ka Chineke kwụọ gị ụgwọ ọma.»243.
88. Ihe Chineke ji enye nchedo pụọ na ad-Dajjal.
«مَنْ حَفِظَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِ سُورَةِ الكَهْفِ عُصِمَ مِنَ الدَّجَّالِ».
«Onye ọbụla buru n'isi ahịrịokwu iri mbụ nke Surah Al-Kahf, a ga-echebe ya pụọ na ad-Dajjal.»244،
Na ịrịọ Chineke maka mgbaba pụọ na ọnwụnwa ya mgbe Tashahhud ikpeazụ nke ekpere ọ bụla gasịrị245.
89. Arịrịọ (Du'a) maka onye sị: A hụrụ m gị n'anya n'ihi Chineke.
«أَحَبَّكَ الَّذِي أَحْبَبْتَنِي لَهُ».
«Ka Onye ahụ nke ị hụrụ m n'anya maka Ya, hụ gị n'anya.»246.
90. Arịrịọ (Du'a) maka onye chọrọ inye gị akụ na ụba ya.
«بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِي أَهْلِكَ وَمَالِكَ».
«Ka Chineke gọzie gị n'ezinụlọ gị na akụ na ụba gị.»247.
91. Arịrịọ (Du'a) maka onye binyere ụgwọ n'oge ịkwụghachi ya.
«بارَكَ اللَّهُ لَكَ فِي أَهْلِكَ وَمَالِكَ، إِنَّمَا جَزَاءُ السَّلَفِ الحَمْدُ وَالأَدَاءُ».
«Ka Chineke gọzie gị n'ime ezinụlọ gị na akụnụba gị, n'ezie ụgwọ ọrụ nke ihe mbinye bụ ekele nakwa ịkwụghachi ya.»248.
92. Arịrịọ (Du'a) maka egwu ịsọke
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أُشْرِكَ بِكَ وَأَنَا أَعْلَمُ، وَأَسْتَغْفِرُكَ لِمَا لَا أَعْلَمُ».
«O Chineke, n’ezie, a na m achọ nchebe n’aka Gị pụọ n'isonyeere Gị ihe ọzọ mgbe m maara, a na m arịọkwa Gị mgbaghara maka ihe m na-amaghị.»249.
93. Arịrịọ (Du'a) maka onye kwuru sị: Ka Chineke gọzie gị.
«وَفِيكَ بَارَكَ اللَّهُ».
«Na gị kwa, ka Chineke gọzie gị.»250.
94. Arịrịọ (Du'a) maka ịkpọ asị ihe ama ọjọọ (At-Tiyarah).
«اللَّهُمَّ لَا طَيْرَ إِلَّا طَيْرُكَ، وَلَا خَيْرَ إِلَّا خَيْرُكَ، وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ».
«O Chineke, ọ dịghị ihe ịrịba ama ma ọ bụghị ihe ịrịba ama Gị, ọ dịghịkwa ihe ọma ma ọ bụghị ihe ọma Gị, ọ dịghịkwa chi ọzọ ma ọ bụghị Gị.»251.
95. Arịrịọ (Du'a) maka ịnya ụgbọ
«بِسْمِ اللَّهِ، وَالحَمْدُ للَّهِ
«N'aha Chineke, otuto niile dịrị Chineke.
﴿سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ
Ebube dịrị Onye ahụ Nke mere ka nke a nọrọ n'okpuru anyị, ebe anyị n'onwe anyị agaraghị enwe ike ịchịkwa ya.
وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ﴾،
"Na n'ezie, anyị ga-alaghachikwute Onyenwe anyị"
الحَمْدُ لِلَّهِ، الحَمْدُ لِلَّهِ، الحَمْدُ لِلَّهِ، اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي؛ فَإِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ».
«Otuto dịrị Chineke, otuto dịrị Chineke, otuto dịrị Chineke, Chineke kachasị ukwuu, Chineke kachasị ukwuu, Chineke kachasị ukwuu. Otuto dịrị Gị, O Chineke, n'ezie, emegbuola m onwe m, ya mere, gbaghara m; n'ihi na ọ dịghị onye na-agbaghara mmehie ma e wezụga Gị.»252.
96. Ekpere njem
«اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ،
«Chineke kachasị ukwuu, Chineke kachasị ukwuu, Chineke kachasị ukwuu,
سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ
Otuto dịrị Onye ahụ Nke mere ka nke a nọrọ n'okpuru anyị, n'ihi na anyị agaghị enwe ike ịchịkwa ya.
وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ،
Na n'ezie, anyị ga-alaghachikwute Onyenwe anyị,
اللَّهُمَّ إِنّا نَسْأَلُكَ فِي سَفَرِنَا هَذَا البِرَّ وَالتَّقْوَى، وَمِنَ العَمَلِ مَا تَرْضَى، اللَّهُمَّ هَوِّنْ عَلَيْنَا سَفَرَنَا هَذَا وَاطْوِ عَنَّا بُعْدَهُ، اللَّهُمَّ أَنْتَ الصَّاحِبُ فِي السَّفَرِ، وَالخَليفَةُ فِي الأَهْلِ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ وَعْثَاءِ السَّفَرِ، وَكَآبَةِ المَنْظَرِ، وَسُوءِ المُنْقَلَبِ فِي المَالِ وَالأَهْلِ»،
«O Chineke, n'ezie anyị na-arịọ Gị n'ime njem anyị a ezi omume na egwu Chineke, nakwa ọrụ nke na-amasị Gị. O Chineke, mee ka njem anyị a dịrị anyị mfe, ma belatara anyị ịdị anya ya. O Chineke, Ị bụ Onye ibe n'ime njem, na Onye nlekọta nke ezinụlọ. O Chineke, n'ezie a na m arịọ mgbaba Gị pụọ n'ihe isi ike nke njem, na ọdịdị dị mwute, nakwa nlọghachi ọjọọ n'akụ na ụba na n'ezinụlọ.»
Na mgbe ọ laghachiri, o kwuo ha wee gbakwunye n'ime ha:
«آيِبُونَ، تائِبُونَ، عَابِدُونَ، لِرَبِّنَا حَامِدُونَ».
«Anyị na-alaghachi, na-echegharị, na-efe ofufe, na-enye Onyenwe anyị otuto.»253.
97. Ekpere a na-ekpe mgbe a na-abanye n'obodo nta ma ọ bụ obodo.
«اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَوَاتِ السَّبْعِ وَمَا أَظْلَلْنَ، وَرَبَّ الأَرَضِينَ السَّبْعِ وَمَا أَقْلَلْنَ، وَرَبَّ الشَّياطِينِ وَمَا أَضْلَلْنَ، وَرَبَّ الرِّيَاحِ وَمَا ذَرَيْنَ، أَسْأَلُكَ خَيْرَ هَذِهِ القَرْيَةِ، وَخَيْرَ أَهْلِهَا، وَخَيْرَ مَا فِيهَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا، وَشَرِّ أَهْلِهَا، وَشَرِّ مَا فِيهَا».
«O Chineke, Onyenwe eluigwe asaa na ihe ha na-ekpuchi, na Onyenwe ụwa asaa na ihe ha na-ebu, na Onyenwe ajọ mmụọ niile na ihe ha na-eduhie, na Onyenwe ikuku niile na ihe ha na-efesa, a na m arịọ Gị ezi ihe nke obodo a, na ezi ihe nke ndị bi na ya, nakwa ezi ihe dị n'ime ya, a na m achọkwa nchebe n’aka Gị pụọ n'ihe ọjọọ ya, na ihe ọjọọ nke ndị bi na ya, nakwa ihe ọjọọ dị n'ime ya.»254.
98. Ekpere ịbanye n'ahịa.
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ، وَلَهُ الحَمْدُ، يُحْيِي وَيُمِيتُ، وَهُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ، بِيَدِهِ الخَيْرُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ».
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, ọ dịghị onye ọzọ ha na Ya sokọrọ, alaeze bụ nke Ya, ekele bụkwa nke Ya, Ọ na-enye ndụ ma na-eweta ọnwụ, Ọ dị ndụ ma Ọ naghị anwụ anwụ, ihe ọma dị n'aka Ya, O nwekwara ike ime ihe niile.»255.
99. Arịrịọ (Du'a) mgbe ihe a na-agba agba sụrụ ngọngọ.
«بِسْمِ اللَّهِ».
«N'aha Chineke.»256.
100. Ekpere onye njem maka onye nọ n'ụlọ
«أَسْتَوْدِعُكُمُ اللَّهَ الَّذِي لَا تَضِيعُ وَدَائِعُهُ».
«A na m enyefe unu n'aka Chineke, Onye ihe e nyefere n'aka Ya na-adịghị efu.»257.
101. Ekpere onye bi n'obodo maka onye njem.
«أَسْتَوْدِعُ اللَّهَ دِينَكَ، وَأَمَانَتَكَ، وَخَوَاتِيمَ عَمَلِكَ».
«A na m enyefe okpukpe gị, ntụkwasị obi gị, na njedebe ọrụ gị n'aka Chineke.»258.
«زَوَّدَكَ اللَّهُ التَّقْوَى، وَغَفَرَ ذَنْبَكَ، وَيَسَّرَ لَكَ الخَيْرَ حَيْثُ ما كُنْتَ».
«Ka Chineke nye gị egwu Ya, gbaghara mmehie gị, ma mee ka ihe ọma dịrị gị mfe n'ebe ọbụla ị nọ.»259.
102. Takbiir na nsọpụrụ n'ije njem.
Jabir (ka Chineke nwee afọ ojuju n'ebe ọ nọ), sịrị: «Mgbe anyị rịgooro elu, anyị na-ekwu Allahu Akbar, Ọ sị: (Chineke kachasị ukwuu) Ma mgbe anyị rịdaara, anyị na-asị Subhanallah»260.
Ọ na sị: (Otuto dịrị Chineke)
103. Arịrịọ (Du'a) onye njem mgbe ọ banyere n'oge isi ụtụtụ.
«سَمَّعَ سَامِعٌ بِحَمْدِ اللَّهِ، وَحُسْنِ بَلَائِهِ عَلَيْنَا، رَبَّنَا صاحِبْنَا، وَأَفْضِلْ عَلَيْنَا، عَائِذًا بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ».
«Ka onye na-anụ ihe nụ banyere otuto Chineke, na ịdị mma nke ihu ọma Ya n'ebe anyị nọ. Onyenwe anyị, nọnyere anyị, ma meere anyị amara. A na m arịọ Chineke maka mgbaba pụọ n'ọkụ.»261.
104. Ekpere a na-ekpe mgbe e rutere n'otu ebe na njem ma ọ bụ n'abụghị ya.
«أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ».
«A na m achọ mgbaba n'okwu ndị zuru oke nke Chineke pụọ n'ihe ọjọọ nke ihe Ọ kere.»262.
105. Dhikr nke nlọghachi site na njem.
«يُكَبِّرُ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ ثَلَاثَ تَكْبِيرَاتٍ ثُمَّ يَقُولُ:
«Ọ ga-ekwu Takbiir atọ n'elu ebe dị elu ọbụla, emesịa, ọ ga-asị:
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ، وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، آيِبُونَ، تَائِبُونَ، عَابِدُونَ، لِرَبِّنا حَامِدُونَ، صَدَقَ اللَّهُ وَعْدَهُ، وَنَصَرَ عَبْدَهُ، وَهَزَمَ الأَحْزابَ وَحْدَهُ».
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, ọ dịghị onye ọzọ ha na Ya sokọrọ, alaeze bụ nke Ya, ekele bụkwa nke Ya, O nwekwara ike ime ihe niile, anyị na-alọghachi, na-echegharị, na-efe ofufe, na-enye Onyenwe anyị ekele, Chineke emezuola nkwa Ya, ma nyere ohu Ya aka, o wee merie usuu ndị agha niile naanị Ya.»263.
106. Ihe onye ihe na-enye ya obi ụtọ ma ọ bụ ihe ọ kpọrọ asị bịakwutere ga-ekwu.
Onye Amụma ﷺ na-abụ mgbe ọbụla ihe na-enye ya obi ụtọ bịaara ya, ọ sịrị:
«الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي بِنِعْمَتِهِ تَتِمُّ الصَّالِحَاتُ»
«Otuto niile dịrị Chineke, onye site n'amara Ya ka ezi omume ji ezu oke»
Ya na, mgbe ihe na-adịghị ya mma bịaara ya, ọ sịrị:
«الحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ».
«Otuto niile dịrị Chineke n'ọnọdụ ọ bụla»264.
107. Uru dị na ịrịọrọ Onye Amụma ﷺ ekpere.
Onye-amụma ﷺ sịrị:
«مَنْ صَلَّى عَلَيَّ صَلَاةً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ بِهَا عَشْرًا».
«Onye ọ bụla rịọọrọ m ekpere na ngọzi otu ugboro, Chineke ga-agọzi ya ugboro iri n'ihi ya»265. Dịka na ọ sị: (O Chineke, wụsa ekpere Gị n’ahụ Onye Ozi anyị Muhammad ma nye ya udo).
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«لَا تَجْعَلُوا قَبْرِي عِيدًا وَصَلُّوا عَلَيَّ؛ فَإِنَّ صَلَاتَكُم تَبْلُغُنِي حَيْثُ كُنْتُمْ».
«Unu ewerela ili m dị ka ebe mmemme, ma kpeenụ ekpere maka m; n'ihi na ekpere unu na-eru m n'aka n'ebe ọbụla unu nọ»266.
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«البَخِيلُ مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ».
«Onye aka ntagide bụ onye a kpọtụrụ aha m n'ebe ọ nọ, ma ọ rịọghị ngọzi dịịrị m»267.
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«إِنَّ لِلَّهِ مَلَائِكَةً سَيَّاحِينَ فِي الأَرْضِ يُبَلِّغُونِي مِنْ أُمَّتِي السَّلَامَ».
«N'ezie, Chineke nwere ndị mmụọ ozi na-agagharị n'ụwa, ndị na-ebugara m ekele udo site n'aka ndị na-eso ụzọ m.»268.
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«مَا مِنْ أَحَدٍ يُسَلِّمُ عَلَيَّ إِلَّا رَدَّ اللَّهُ عَلَيَّ رُوحِيَ حَتَّى أَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ».
«Ọ dịghị onye ọ bụla na-ekele m ekele udo ma e wezụga na Chineke na-eweghachiri m mkpụrụ obi m ruo mgbe m ga-azaghachi ya ekele udo ahụ»269.
108. Ịgbasa Salaam
Onye Ozi Chineke ﷺ sịrị:
«لَا تَدْخُلُوا الجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا، وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا، أَوَلَا أَدُلُّكُم عَلَى شَيْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُم، أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ».
«Unu agaghị abanye n'Aljannah ruo mgbe unu kwere ekwe, unu agaghịkwa abụ ndị kwere ekwe ruo mgbe unu hụrụ onwe unu n'anya. Ọ̀ bụ na agaghị m egosi unu ihe nke ọ bụrụ na unu mee ya, unu ga-ahụ onwe unu n'anya? Gbasaanụ udo (Salam) n'etiti unu.»270
«ثَلَاثٌ مَنْ جَمَعَهُنَّ فَقَدْ جَمَعَ الإِيمَانَ: الإِنْصَافُ مِنْ نَفْسِكَ، وَبَذْلُ السَّلَامِ لِلْعَالَمِ، وَالإِنْفَاقُ مِنَ الإِقْتَارِ».
«Ihe atọ onye chịkọtara ha, n'ezie o chịkọtala Imaan (Okwukwe): Ikpe nkwụmọtọ site na onwe gị, inye udo nye ụwa, na inye ihe n'oge ụkọ»271.
Na site n'aka Abdullah ibn Umar (Chineke nwee mmasị n'ebe ha abụọ nọ): na otu nwoke jụrụ Onye Amụma ﷺ: Olee nke kacha mma n'ime Islam? O kwuru sị:
«تُطْعِمُ الطَّعَامَ، وَتَقْرأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ».
«Ịnye nri, na inye ekele udo nye onye ị maara na onye ị na-amaghị»272.
109. Etu a ga-esi zaghachi ekele udo nye onye na-agọnahụ Chineke mgbe ọ na-enye ekele udo.
«إذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَهْلُ الكِتَابِ فَقُولُوا: وَعَلَيْكُمْ».
«Mgbe ndị nwe Akwụkwọ nyere unu ekele udo, unu kwuo sị: Ya dịrịkwara unu»273.
110. Arịrịọ (Du'a) mgbe a nụrụ ákwá oke ọkụkọ na ụda ịnyịnya ibu.
«إِذَا سَمِعْتُمْ صِيَاحَ الدِّيَكَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ؛ فَإِنَّهَا رَأَتْ مَلَكًا،
«Ọ bụrụ na unu anụ ákwá oke ọkụkọ, rịọnụ Chineke maka amara Ya; n'ihi na ha hụrụ Mala'ika,»
Dịka na ọ sị: (O Chineke, n'ezie, a na m arịọ Gị site n'amara Gị)
وَإِذَا سَمِعْتُمْ نَهِيقَ الحِمَارِ فَتَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنَ الشَّيطَانِ؛ فَإِنَّهُ رَأَى شَيْطَانًا».
Ma ọ bụrụ na unu anụ olu ịnyịnya ibu, rịọnụ Chineke maka mgbaba pụọ n'aka Ekwensu; n'ihi na ọ hụrụ Ekwensu»274. Dịka na ọ sị: (A na m achọ mgbaba n'ebe Chineke nọ pụọ n'aka Ekwensu a bụrụ ọnụ).
111. Arịrịọ (Du'a) mgbe a nụrụ ụja nkịta n'abalị
«إِذَا سَمِعْتُمْ نُبَاحَ الكِلَابِ وَنَهِيقَ الحَمِيرِ بِاللَّيْلِ فَتَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْهُنَّ؛ فَإِنَّهُنَّ يَرَيْنَ مَا لَا تَرَوْنَ».
«Ọ bụrụ na unu anụ ụja nkịta na ákwá ịnyịnya ibu n'oge abalị, rịọnụ Chineke nchebe pụọ na ha; n'ihi na n'ezie, ha na-ahụ ihe unu na-ahụghị»275.
Dịka na ọ sị: (A na m achọ mgbaba n'ebe Chineke nọ pụọ n'aka Ekwensu a bụrụ ọnụ).
112. Arịrịọ (dua) maka onye ị kparịrị.
Onye-amụma ﷺ sịrị:
«اللَّهُمَّ فَأَيُّمَا مُؤْمِنٍ سَبَبْتُهُ فَاجْعَلْ ذَلِكَ لَهُ قُرْبَةً إِلَيْكَ يَوْمَ القِيَامَةِ».
«O Chineke, onye kwere ekwe ọ bụla m kparịrị, mee ka nke ahụ bụrụ ihe ga-eme ka ọ bịaruo Gị nso n'Ụbọchị Mbilite n'Ọnwụ»276.
113. Ihe onye Muslim na-ekwu mgbe ọ na-eto onye Alakụba ibe ya.
Onye-amụma ﷺ sịrị:
«إِذَا كَانَ أَحَدُكُم مَادِحًا صَاحِبَهُ لَا مَحَالَةَ فَلْيَقُلْ: أَحْسِبُ فُلَانًا وَاللَّهُ حَسِيبُهُ، وَلَا أُزَكِّي عَلَى اللَّهِ أَحَدًا، أَحْسِبُهُ –إِنْ كَانَ يَعْلَمُ ذَاكَ – كَذَا وَكَذَا».
«Ọ bụrụ na otu onye n'ime unu aghaghị ịja onye ibe ya mma, ya kwuo sị: A na m eche na onye a dị mma, ma Chineke bụ Onye na-ekpe ya ikpe, anaghị m ekwu na onye ọ bụla dị ọcha n'ihu Chineke, a na m eche na ọ – ọ bụrụ na ọ maara nke ahụ – dị otu a na otu a»277.
114. Ihe onye Alakụba na-ekwu mgbe a jara ya mma.
«اللَّهُمَّ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا يَقُولُونَ، وَاغْفِرْ لِي مَا لَا يَعْلَمُونَ، [وَاجْعَلْنِي خَيْرًا مِمَّا يَظُّنُّونَ]».
«O Chineke, atakwala m ụta maka ihe ha na-ekwu, gbaghara m ihe ha na-amaghị, [ma mee m onye ka mma karịa ihe ha na-eche]»278.
115. Etu onye nọ n'Ihram si aza òkù (Talbiyah) na Hajj ma ọ bụ Umrah.
«لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الحَمْدَ، وَالنِّعْمَةَ، لَكَ وَالمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ».
«Azaala m òkù Gị, O Chineke, azaala m òkù Gị, azaala m òkù Gị, ọ dịghị onye ọzọ ha na Gị sokọrọ, azaala m òkù Gị, n'ezie ekele na amara bụ nke Gị, nakwa alaeze, ọ dịghị onye ọzọ ha na Gị sokọrọ»279.
116. Takbiir mgbe ọ bịara na Nkume Ojii.
«طَافَ النَّبيُّ ﷺ بِالْبَيْتِ عَلَى بَعِيرٍ كُلَّمَا أَتَى الرُّكْنَ أَشَارَ إِلَيْهِ بِشَيْءٍ عِنْدَهُ وَكَبَّرَ».
«Onye Amụma ﷺ mere Tawaf (ịgba gburugburu Ụlọ Nsọ ahụ) n'elu kamel, mgbe ọbụla ọ bịara na nkuku ahụ, o jiri ihe dị ya n'aka tụọ aka na ya, wee kwuo Allahu Akbar»280.
117. Arịrịọ (Du'a) n’etiti Akụkụ Yamani na Nkume Ojii.
﴿...رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ حَسَنَةٗ وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ﴾.
{...Chineke anyị, nye anyị ihe ọma n'ụwa a, na ihe ọma n'ọdịnihu, ma zọpụ anyị na ntaramahụhụ nke ọkụ}281.
118. Arịrịọ (Du'a) nke iguzo n'elu Safa na Marwah.
Mgbe Onye Amụma ﷺ bịarutere nso na Safa, ọ gụrụ:
«إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَآئِرِ اللَّهِ...، أَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ»
«N'ezie, Safa na Marwah so n'ime ihe ịrịba ama Chineke..., ana m amalite n'ihe Chineke jiri malite»
Ọ malitere na Safa, rịgoro n'elu ya ruo mgbe ọ hụrụ Ụlọ Nsọ ahụ, chere ihu na Qiblah, kwupụta ịdị n'otu nke Chineke, kwuo Allahu Akbar, wee sị:
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ، أَنْجَزَ وَعْدَهُ، وَنَصَرَ عَبْدَهُ، وَهَزَمَ الأَحْزَابَ وَحْدَهُ،
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, ọ dịghị onye ọzọ ha na Ya sokọrọ, alaeze bụ nke Ya, ekele bụkwa nke Ya, O nwekwara ike ime ihe niile, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, O mezuola nkwa Ya, ma nyere ohu Ya aka, o wee merie usuu ndị agha niile naanị Ya,"
ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذلكَ، قَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ»
Emesịa, o rịọrọ arịrịọ (Du'a) n'etiti nke ahụ, o kwuru ihe dịka nke a ugboro atọ» Hadith. Nakwa n'ime ya: o wee mee na Marwah dịka o siri mee na Safa282.
119. Arịrịọ (dua) n’ụbọchị Arafah
Onye-amụma ﷺ sịrị:
«خَيْرُ الدُّعَاءِ دُعَاءُ يَوْمِ عَرَفَةَ، وَخَيْرُ مَا قُلْتُ أَنَا وَالنَّبيُّونَ مِنْ قَبْلِي:
«Arịrịọ kacha mma bụ arịrịọ nke ụbọchị Arafah, na ihe kacha mma mụ na ndị Amụma tupu m kwuru bụ:
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ».
Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta, ọchịchị bụ nke Ya, otuto niile dịkwa Ya, O nwekwara ike n'ebe ihe niile dị»283. «Onye Amụma ﷺ nyagoro Al-Qaswaa ruo mgbe o rutere Al-Mash'ar Al-Haraam, wee chee ihu na Qiblah (wee rịọ Ya arịrịọ, kwuo na Ọ kachasị ukwuu, kwupụta na ọ dịghị chi ọzọ ewezuga Ya, ma kwupụta ịdị otu Ya), ọ nọgidere na-eguzo ọtọ ruo mgbe chi gbachara nke ọma, wee pụọ tupu anyanwụ apụta»284. «Ọ ga-ekwu Takbiir oge ọbụla o tụrụ obere okwute na Jamaraat atọ ahụ, emesịa, ọ ga-aga n'ihu, wee kwụrụ na-ekpe ekpere na-eche ihu na Qiblah, na-eweli aka ya abụọ mgbe Jamarah nke mbụ nakwa nke abụọ gasịrị, ma Jamarat al-Aqabah, ọ ga-atụ ya okwute, na-ekwu Takbiir n'obere okwute ọbụla, wee pụọ, ọ gaghịkwa akwụsị na ya»285.
120. Ncheta (Dhikr) na Al-Mash'ar Al-Haram.
121. Ịsị Takbiir n'oge ịtụ nkume (Jamarat) na nkume ọbụla.
122. Arịrịọ (Du'a) maka ịtụnanya na ihe na-enye ọṅụ.
«سُبْحَانَ اللَّهِ!».
"«Otuto dịrị Chineke!»286."
«اللَّهُ أَكْبَرُ!».
"«Chineke kachasị ukwuu!»287."
123. Ihe onye ihe na-eme ya obi ụtọ bịakwutere ga-eme.
«كَانَ النَّبيُّ ﷺ إِذَا أَتَاهُ أَمْرٌ يَسُرُّهُ أَوْ يُسَرُّ بِهِ خَرَّ سَاجِدًا شُكْرًا لِلَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى».
«Onye Amụma ﷺ na-abụ, mgbe ihe na-eme ya obi ụtọ ma ọ bụ ihe a na-eji enye ya ọṅụ bịara ya, ọ na-ada ala eme Sujuud iji nye ekele nye Chineke, Onye a gọziri agọzi na Onye kachasị elu»288.
124. Ihe onye nwere ihe mgbu n'ahụ ya ga-eme ma kwuo.
«ضَعْ يَدَكَ عَلَى الَّذِي تَألَّمَ مِنْ جَسَدِكَ وَقُلْ:
«Dobe aka gị n'elu ebe na-egbu gị mgbu n'ahụ gị, wee sị:
بِسْمِ اللَّهِ،
N'aha nke Chukwu,
ثَلَاثًا،
Ugboro atọ,
وَقُلْ سَبْعَ مَرَّاتٍ:
Na kwuo ugboro asaa:
أَعُوذُ بِاللَّهِ وَقُدْرَتِهِ مِنْ شَرِّ مَا أَجِدُ وَأُحَاذِرُ».
A na m arịọ maka mgbaba n'aka Chineke nakwa n'ike Ya pụọ n'ihe ọjọọ nke ihe m na-enwe nakwa nke m na-atụ egwu.»289.
125. Arịrịọ (Du'a) nke onye na-atụ egwu na ọ ga-emerụ ihe site n'anya ya.
«إِذَا رَأَى أَحَدُكُم مِنْ أَخِيهِ، أَوْ مِنْ نَفْسِهِ، أَوْ مِنْ مَالِهِ مَا يُعْجِبُهُ [فَلْيَدْعُ لَهُ بِالْبَرَكَةِ] فَإِنَّ العَيْنَ حَقٌّ».
«Ọ bụrụ na otu onye n'ime unu ahụ na nwanne ya nwoke, ma ọ bụ n'onwe ya, ma ọ bụ n'ihe onwunwe ya ihe na-amasị ya [ka ọ rịọọrọ ya ngọzi]; n'ihi na n'ezie, anya ọjọọ bụ eziokwu»290.
126. Ihe a na-ekwu mgbe a tụrụ egwu.
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ!».
«Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke!»291.
127. Ihe a na-ekwu mgbe a na-egbu àjà ma ọ bụ anụ.
«بِسْمِ اللَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ [اللَّهُمَّ مِنْكَ وَلَكَ] اللَّهُمَّ تَقَبَّلْ مِنِّي».
«N'aha Chineke, na Chineke kachasị ukwuu [O Chineke, ọ sitere n'aka Gị, ọ bụkwa maka Gị] O Chineke, nabata ya n'aka m.»292.
128. Ihe a na-ekwu iji chụghachi aghụghọ nke ndị Ekwensu na-enupụ isi.
«أَعُوذُ بكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ الَّتِي لَا يُجَاوِزُهُنَّ بَرٌّ وَلَا فَاجِرٌ: مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ، وَبَرَأَ وَذَرَأَ، وَمِنْ شَرِّ مَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ، وَمِنْ شَرِّ مَا يَعْرُجُ فيهَا، وَمِنْ شَرِّ مَا ذَرَأَ فِي الأَرْضِ، وَمِنْ شَرِّ مَا يَخْرُجُ مِنْهَا، وَمِنْ شَرِّ فِتَنِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ، وَمِنْ شَرِّ كُلِّ طَارِقٍ إِلَّا طَارِقًا يَطْرُقُ بِخَيْرٍ يَا رَحْمَنُ».
«A na m arịọ maka mgbaba site n'okwu ndị zuru oke nke Chineke, nke onye ezi omume ma ọ bụ onye ajọ omume na-enweghị ike ịgafe: pụọ n'ihe ọjọọ nke ihe Ọ kere, rụpụta nakwa kesaa, na n'ihe ọjọọ nke ihe na-esite n'eluigwe arịdata, na n'ihe ọjọọ nke ihe na-arịgo na ya, na n'ihe ọjọọ nke ihe Ọ kesara n'ụwa, na n'ihe ọjọọ nke ihe na-esite na ya apụta, na n'ihe ọjọọ nke ọnwụnwa nke abalị na ehihie, nakwa n'ihe ọjọọ nke onye ọbụla na-abịa n'abalị, ma e wezụga onye jiri ihe ọma na-abịa, O Onye na-eme ebere.»293.
129. Ịrịọ mgbaghara na nchegharị
Onye Ozi Chineke ﷺ sịrị:
«وَاللَّهِ إِنِّي لأَسْتَغفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ فِي اليَوْمِ أَكْثَرَ مِنْ سَبْعِينَ مَرَّةٍ».
«E ji m Chineke aṅụ iyi, n'ezie a na m arịọ Chineke mgbaghara ma na-echegharị gakwuru Ya ihe karịrị ugboro iri asaa n'ụbọchị.»294.
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«يَا أَيُّهَا النَّاسُ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ فَإِنِّي أَتُوبُ فِي اليَوْمِ إِلَيْهِ مِائَةَ مَرَّةٍ».
«O unu ndị mmadụ, chegharịanụ laghachikwuru Chineke, n'ihi na ana m echegharị laghachikwuru Ya otu narị ugboro n'ụbọchị.»295.
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«مَنْ قَالَ:
«Onye ọbụla sịrị:
أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ العَظيمَ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الحَيُّ القَيُّوُمُ وَأَتُوبُ إِلَيهِ،
Ana m arịọ Chineke Onye Ukwu mgbaghara, Onye ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Ya, Onye Dị Ndụ, Onye Na-adịgide adịgide, ma na-echegharị n'ebe Ọ nọ,
غَفَرَ اللَّهُ لَهُ وَإِنْ كَانَ فَرَّ مِنَ الزَّحْفِ».
Chineke ga-agbaghara ya, ọbụlagodi na ọ gbara ọsọ n'ọgbọ agha.»296.
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الرَّبُّ مِنَ العَبْدِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ الآخِرِ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَكُونَ مِمَّنْ يَذْكُرُ اللَّهَ فِي تِلْكَ السَّاعَةِ فَكُنْ».
«Oge kachasị nso Onyenwe na-anọ n'ebe ohu nọ bụ n'ime ime abalị ikpeazụ, ma ọ bụrụ na ị nwere ike ịbụ otu n'ime ndị na-echeta Chineke n'oge ahụ, mgbe ahụ bụrụ ya.»297.
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«أَقْرَبُ مَا يَكُونُ العَبْدُ مِنْ رَبِّهِ وَهُوَ سَاجِدٌ فَأَكثِرُوا الدُّعَاءَ».
«Oge ohu kacha anọ nso n'ebe Onyenwe ya nọ bụ mgbe ọ nọ na Sujuud, ya mere meenụ arịrịọ nke ukwuu.»298.
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«إِنَّهُ لَيُغَانُ عَلَى قَلْبِي وَإِنِّي لأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ فِي اليَوْمِ مِائَةَ مَرَّةٍ».
«N'ezie, a na-ekpuchi obi m, ma n'ezie a na m arịọ Chineke mgbaghara otu narị ugboro n'ụbọchị.»299.
130. Uru nke Tasbiih, Tahmiid, Tahliil, na Takbiir
Ọ sịrị ﷺ:
«مَنْ قَالَ:
«Onye sịrị:
سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ
Otuto dịrị Chineke, nakwa ekele Ya.
فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ حُطَّتْ خَطَايَاهُ وَلَوْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ البَحْر».
n'otu ụbọchị ugboro otu narị, a ga-ehichapụrụ ya mmehie ya, ọbụlagodi na ha dị ka ụfụfụ osimiri.»300.
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«مَنْ قَالَ:
«Onye sịrị:
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ، وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta. Ọchịchị bụ nke Ya, otuto niile dịkwa Ya, O nwekwara ike n'ebe ihe niile dị.
عَشْرَ مِرَارٍ، كَانَ كَمَنْ أَعْتَقَ أَرْبَعَةَ أَنْفُسٍ مِنْ وَلَدِ إِسْمَاعِيلَ».
ugboro iri, ọ ga-adị ka onye tọhapụrụ mmadụ anọ n'ime ụmụ Ismail.»301.
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«كَلِمَتَانِ خَفِيفَتَانِ عَلَى اللِّسَانِ، ثَقِيلَتَانِ فِي المِيزَانِ، حَبِيبَتَانِ إِلَى الرَّحْمَنِ:
«Okwu abụọ dị mfe n'ire, dị arọ n'ihe ọ̀tụ̀tụ̀, na-amasị Onye na-eme ebere:
سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ، سُبْحانَ اللَّهِ العَظِيمِ».
«Otuto dịrị Chineke na ekele Ya, otuto dịrị Chineke, Onye Ukwu.»302.
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«لَأَنْ أَقُولَ:
«Na m asị:
سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ،
Otuto dịrị Chineke, na ekele niile dịrị Chineke, na ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, na Chineke kachasị ukwuu,
أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمسُ».
Ka m hụrụ n'anya karịa ihe ọ bụla anyanwụ na-awa na ya.»303.
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«أَيَعْجِزُ أَحَدُكُم أَنْ يَكْسِبَ كُلَّ يَوْمٍ أَلْفَ حَسَنَةٍ»
«Ò nwere onye ọ bụla n'ime unu na-enweghị ike inweta otu puku ezi omume kwa ụbọchị?» Otu onye n'ime ndị ya na ha nọ wee jụọ ya: "Kedu ka otu onye n'ime anyị ga-esi nweta puku ihe ọma?" Ọ sị:
«يُسَبِّحُ مِائَةَ تَسْبِيحَةٍ، فَيُكتَبُ لَهُ أَلْفُ حَسَنَةٍ أَوْ يُحَطُّ عَنْهُ أَلْفُ خَطِيئَةٍ».
«O too Chineke otu narị ugboro, a ga-edekọrọ ya otu puku ezi omume ma ọ bụ a ga-ehichapụrụ ya otu puku mmehie.»304.
«مَنْ قَالَ:
«Onye sịrị:
سُبْحَانَ اللَّهِ العَظِيمِ وَبِحَمْدِهِ
Otuto dịrị Chineke, Onye Ukwu, nakwa ekele Ya
غُرِسَتْ لَهُ نَخْلَةٌ فِي الجَنَّةِ».
A ga-akụrụ ya osisi nkwụ n'Aljannah.»305.
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى كَنْزٍ مِنْ كُنُوزِ الجَنَّةِ؟»
«O Abdullah nwa Qais, ọ̀ bụ na agaghị m egosi gị otu akụ n'ime akụ na ụba nke Aljannah?» M wee sị: Ee, Onye Ozi Chineke, ọ sịrị:
«قُلْ:
«Sị:
لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ».
«Ọ dịghị ikike ma ọ bụ ike ọ bụla ma ọ bụghị site n'aka Chineke.»306.
Ya na, ọ sịrị ﷺ:
«أَحَبُّ الكَلَامِ إِلَى اللَّهِ أَرْبَعٌ:
"Okwu kacha amasị Chineke dị anọ:"
سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ،
Otuto dịrị Chineke, na ekele niile dịrị Chineke, na ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, na Chineke kachasị ukwuu,
لَا يَضُرُّكَ بِأَيِّهِنَّ بَدَأتَ».
«Ọ dịghị ihe ọ ga-eme gị nke ọ bụla n'ime ha i jiri malite.»307.
Otu onye Arab bi n'ọzara bịakwutere Onye Ozi Chineke ﷺ wee sị: Kụziere m okwu m ga-ekwu: Ọ sịrị:
«قُلْ:
«sị:
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا، وَالحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا، سُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ العَالَمِينَ، لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ العَزِيزِ الحَكِيمِ»
Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, naanị Ya, Ọ nweghị onye ha na Ya na-ekekọrịta, Chineke kachasị ukwuu nke ukwuu, ekele dịrịkwa Chineke nke ukwuu, otuto dịrị Chineke Onyenwe ụwa niile, ọ dịghị ike ma ọ bụ ume ọzọ ma e wezụga site na Chineke, Onye kachasị ike, Onye nwe amamihe.
Ọ sịrị: Ihe ndị a bụ maka Onyenwe m, gịnịzi bụ nke m? Ọ sịrị:
«قُلْ:
«Sị:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي، وَارْحَمْنِي، وَاهْدِنِي، وَارْزُقْنِي».
«O Chineke, gbaghara m, meere m ebere, duzie m, ma nye m ihe obibi ndụ.»308.
Mgbe nwoke nabatara Islam, Onye amụma ﷺ kụziiri ya ekpere, wee nye ya iwu ka o kpee ekpere site n'okwu ndị a:
«اللَّهُمَّ اغْفِرِ لِي، وَارْحَمْنِي، وَاهْدِنِي، وَعَافِنِي وَارْزُقْنِي».
«O Chineke, gbaghara m, meere m ebere, duzie m, nye m ahụike, ma nye m ihe obibi ndụ.»309.
«إِنَّ أَفْضَلَ الدُّعَاءِ
«N'ezie, arịrịọ kacha mma:
الحَمْدُ لِلَّهِ،
Otuto niile dịrị Chineke,
وَأَفْضَلَ الذِّكْرِ
Na ihe kacha mma n'icheta Chineke
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ».
Ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke.»310.
«البَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ:
«Ọrụ ezi omume ndị na-adịgide adịgide:
سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ، وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّه».
«Otuto dịrị Chineke, na ekele dịrị Chineke, ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Chineke, Chineke kachasị ukwuu, ọ dịghị ike ma ọ bụ ikike ma e wezụga site na Chineke.»311.
131. Kedu otu Onye amụma ﷺ si eme Tasbih?
Site n'aka Abdullah bin Amr (Chineke nwee mmasị n'ebe ha abụọ nọ), o kwuru sị:
«رَأَيْتُ النَّبيَّ ﷺ يَعْقِدُ التَّسْبِيحَ» وفي زيادةٍ: «بِيَمِينِهِ».
«Ahụrụ m Onye Amụma ﷺ ka ọ na-agụ Tasbih» na mgbakwunye: «n'aka nri ya.»312
132. N'ime ụdị ihe ọma na agwa na usoro ndị ziri ezi na-achịkọta ihe niile.
Onye-amụma ﷺ sịrị:
«إِذَا كَانَ جُنْحُ اللَّيْلِ – أَوْ أَمْسَيْتُم – فَكُفُّوا صِبْيَانَـكُم، فَإِنَّ الشَّيَاطِينَ تَنْتَشِرُ حِينَئِذٍ، فَإِذَا ذَهَبَ سَاعَةٌ مِنَ اللَّيلِ فَخَلُّوهُمْ، وَأَغْلِقُوا الأَبْوَابَ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ؛ فَإِنَّ الشَّيطَانَ لَا يَفْتَحُ بَابًا مُغلَقًا، وَأَوْكُوا قِرَبَكُمْ، وَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ، وَخَمِّرُوا آنِيَتَكُم، وَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ، وَلَوْ أَنْ تَعْرُضُوا عَلَيْهَا شَيْئًا، وَأَطْفِئُوا مَصَابِيحَكُمْ».
«Mgbe chi jiri – ma ọ bụ mgbe anyasị ruru – gbochienụ ụmụ unu, n'ihi na n'ezie, ndị Ekwensu na-agbasa n'oge ahụ, ma mgbe oge ụfọdụ n'abalị gafere hapụnụ ha, mechienụ ọnụ ụzọ ma kpọọ aha Chineke; n'ihi na n'ezie, Ekwensu anaghị emepe ọnụ ụzọ emechiri emechi, kechienụ akpa mmiri unu, ma kpọọ aha Chineke, kpuchienụ arịa unu, ma kpọọ aha Chineke, ọbụlagodi ma ọ bụrụ na unu atụkwasị ihe n'elu ya, ma menyụọnụ oriọna unu.»313.
Ka Chineke gozie Onye Amụma anyị Muhammad, nye ya udo, ma wụsa ngọzi n'ahụ ya, na ndị ezinụlọ ya, na ndị enyi ya niile.
***
الفهرس
Okwu Mmalite 2
Uru nke icheta Chineke (Dhikr) 4
1. Ekpere ncheta (Adhkar)nke iteta n'ụra. 9
2. Arịrịọ (dua) ịyi uwe 13
3. Arịrịọ (dua) nke ịyi uwe ọhụrụ 13
4. Arịrịọ (Du'a) nke onye yiri uwe ọhụrụ. 13
Ihe ọ ga-ekwu mgbe o yipụrụ uwe ya. 14
6. Ekpere ịbanye n'ụlọ mposi 14
7. Arịrịọ (Du'a) mgbe a na-apụta n'ụlọ mposi. 14
8. Ncheta (Dhikr) tupu e mee Wudu. 15
9. Ekpere ncheta mgbe emechara wudu(Dhikr ). 15
10. Ncheta mgbe a na-apụ n'ụlọ. 16
11. Ncheta mgbe a na-abanye n'ebe obibi 16
12."Ekpere a na-ekpe mgbe a na-aga n'ụlọ Ekpere"(Masjid). 17
13. Ekpere ịbanye n'ụlọ Ekpere (Masjid). 18
14. Arịrịọ (Du'a) ịpụ n'ụlọ Ekpere (Masjid). 19
15. (Adhkar) "Ekpere a na-ekpe n'oge a na-akpọ azan" 20
16. Arịrịọ okwu mmeghe (Du'a Al-Istiftah). 21
17. Arịrịọ (dua) nke Rukuu’ 26
18. Ekpere ibilite site na Rukuu' 27
19. Arịrịọ (dua) nke Sujuud 28
20. Arịrịọ (Du'a) nke ịnọdụ n’etiti Sujuud abụọ ahụ 30
21. Arịrịọ (Du'a) maka isibi n'ala mgbe a na-agụ Quran (nke a na-akpọ Sujud al-Tilawah). 30
22. Tashahhud 31
23. Ikpere Onye Amụma ﷺ ekpere mgbe a bachara Tashahhud. 32
24. Arịrịọ (Du'a) mgbe Tashahhud ikpeazụ gasịrị tupu Salam 33
25. Ncheta (Adhkar) mgbe e kwuchara salam n'ekpere. 37
26. Arịrịọ (Du'a) nke ekpere Istikharah 42
27. Adhkar nke ụtụtụ na mgbede (anyasị) 44
28. Ncheta (adhkar) nke ụra 58
29. Arịrịọ (Du'a) mgbe a tụgharịrị n'abalị 66
30. Arịrịọ (Du'a) maka egwu n’oge ụra nakwa onye na-enwe owu ọmụma. 67
31. Ihe onye hụrụ nrọ ọma (Ru'ya) ma ọ bụ nrọ ọjọọ (Hulm) ga-eme 67
32. Arịrịọ (dua) nke Qunut Witr 68
33. Icheta Chineke mgbe Salaam nke Witr gasịrị 69
34. Arịrịọ (Du'a) maka nchegbu na mwute 70
35.Arịrịọ (Du'a) n’oge nhụjuanya 71
36. Arịrịọ (Du'a) mgbe a na-ezute onye iro nakwa onye ọchịchị. 72
37. Arịrịọ (Du'a) nke onye na-atụ egwu mmegbu onye ọchịchị. 73
38. Arịrịọ (Du'a) megide onye iro. 74
39. Ihe onye tụrụ otu ndị egwu na-ekwu. 75
40. Arịrịọ (Du'a) nke onye obi abụọ n'okwukwe dakwasịrị. 75
41. Arịrịọ (Du'a) maka ịkwụ ụgwọ. 76
42. Arịrịọ (Du'a) maka ndọpụ uche (waswasah) n’ime ekpere na ịgụ (Qur'an) 76
43. Arịrịọ (Du'a) nke onye ihe siri ya ike. 77
44. Ihe onye mere mmehie ga-ekwu ma mee. 77
45. Arịrịọ (Du'a) maka ịchụpụ Ekwensu na nduhie ya. 78
46. Arịrịọ (Du'a) mgbe ihe na-adịghị amasị ya mere, ma ọ bụ mgbe ihe karịrị ya ike. 79
47. Ekele onye a mụụrụ nwa ọhụrụ na azịza ya. 79
48. Ihe e ji achọ nchedo maka ụmụaka. 80
49. Arịrịọ (Du'a) maka onye na-arịa ọrịa n’oge ileta ya. 81
50. Uru ileta onye na-arịa ọrịa 81
51. Arịrịọ (Du'a) onye na-arịa ọrịa nke tụfuru olileanya na ndụ ya. 82
52. Ịgwa onye na-achọ ịnwụ anwụ ka o kwuo. 83
53. Arịrịọ (Du'a) nke onye ọdachi dakwasịrị. 83
54. Arịrịọ (Du'a) mgbe a na-emechi anya onye nwụrụ anwụ. 84
55. Arịrịọ (Du'a) maka onye nwụrụ anwụ n'oge ikpe ekpere maka ya. 84
56. Arịrịọ (Du'a) maka nwatakịrị nwụrụ anwụ n'oge ekpere a na-ekpe maka ya. 86
57. Arịrịọ (Du'a) nke nkasi obi 88
58. Arịrịọ (Du'a) mgbe a na-etinye onye nwụrụ anwụ n'ili. 88
59. Arịrịọ (Du'a) mgbe a liri onye nwụrụ anwụ gachara. 89
60. Arịrịọ (Du'a) maka nleta ili 89
61. Arịrịọ (Du'a) maka ikuku. 90
62. Arịrịọ (Du'a) maka égbè eluigwe. 90
63. Ụfọdụ n'ime arịrịọ (Du'a) nke ịrịọ mmiri ozuzo. 91
64. Arịrịọ (Du'a) mgbe a hụrụ mmiri ozuzo. 91
65. Ncheta (Dhikr) mgbe mmiri ozuzo zochara. 92
66. N'ime arịrịọ (Du'a) maka ịchọ ka ihu igwe doo. 92
67. Arịrịọ (Du'a) maka ịhụ ọnwa ọhụrụ. 92
68. Arịrịọ (Du'a) mgbe onye na-ebu ọnụ na-akwụsị ibu ọnụ. 93
69. Arịrịọ (Du'a) tupu iri nri. 93
70. Arịrịọ (Du'a) mgbe e richara nri. 94
71. Ekpere onye ọbịa maka onye nwe nri. 95
72. Ịrịọ nri ma ọ bụ ihe ọṅụṅụ n'ụzọ zoro ezo site n'arịrịọ (Du'a). 95
73. Arịrịọ (Du'a) mgbe a na-emeghe ọnụ n'ụlọ ndị ezinụlọ. 95
74. Ekpere onye na-ebu ọnụ mgbe nri dị njikere ma o mebighị ibu ọnụ ya. 96
75. Ihe onye na-ebu ọnụ ga-ekwu ma ọ bụrụ na mmadụ akparịa ya. 96
76. Arịrịọ (Du'a) mgbe a hụrụ mkpụrụ osisi nke mbụ. 96
77. Arịrịọ (Du'a) maka uzere. 97
78. Ihe a na-asị onye na-ekweghị ekwe mgbe o zere uzere wee too Chineke. 98
79. Arịrịọ (Du'a) maka onye lụrụ di na nwunye. 98
80. Arịrịọ (Du'a) maka onye na-abanye n'alụmdi na nwunye na ịzụ anụmanụ. 98
81. Ekpere tupu inwe mmekọahụ na nwunye. 99
82. Arịrịọ (Du'a) n'oge iwe. 99
83. Arịrịọ (Du'a) nke onye hụrụ onye nsogbu dakwasịrị. 99
84. Ihe a na-ekwu n'ọgbakọ 100
85. Mkpuchi mmehie (Kaffarah) nke ọgbakọ. 100
86. Arịrịọ (Du'a) maka onye kwuru: Chineke gbaghara gị. 101
87. Arịrịọ (Du'a) maka onye meere gị ihe ọma. 101
88. Ihe Chineke ji enye nchedo pụọ na ad-Dajjal. 101
89. Arịrịọ (Du'a) maka onye sị: A hụrụ m gị n'anya n'ihi Chineke. 102
90. Arịrịọ (Du'a) maka onye chọrọ inye gị akụ na ụba ya. 102
91. Arịrịọ (Du'a) maka onye binyere ụgwọ n'oge ịkwụghachi ya. 102
92. Arịrịọ (Du'a) maka egwu ịsọke 102
93. Arịrịọ (Du'a) maka onye kwuru sị: Ka Chineke gọzie gị. 103
94. Arịrịọ (Du'a) maka ịkpọ asị ihe ama ọjọọ (At-Tiyarah). 103
95. Arịrịọ (Du'a) maka ịnya ụgbọ 103
96. Ekpere njem 104
97. Ekpere a na-ekpe mgbe a na-abanye n'obodo nta ma ọ bụ obodo. 106
98. Ekpere ịbanye n'ahịa. 106
99. Arịrịọ (Du'a) mgbe ihe a na-agba agba sụrụ ngọngọ. 107
100. Ekpere onye njem maka onye nọ n'ụlọ 107
101. Ekpere onye bi n'obodo maka onye njem. 107
102. Takbiir na nsọpụrụ n'ije njem. 108
103. Arịrịọ (Du'a) onye njem mgbe ọ banyere n'oge isi ụtụtụ. 108
104. Ekpere a na-ekpe mgbe e rutere n'otu ebe na njem ma ọ bụ n'abụghị ya. 108
105. Dhikr nke nlọghachi site na njem. 109
106. Ihe onye ihe na-enye ya obi ụtọ ma ọ bụ ihe ọ kpọrọ asị bịakwutere ga-ekwu. 109
107. Uru dị na ịrịọrọ Onye Amụma ﷺ ekpere. 110
108. Ịgbasa Salaam 111
109. Etu a ga-esi zaghachi ekele udo nye onye na-agọnahụ Chineke mgbe ọ na-enye ekele udo. 113
110. Arịrịọ (Du'a) mgbe a nụrụ ákwá oke ọkụkọ na ụda ịnyịnya ibu. 113
111. Arịrịọ (Du'a) mgbe a nụrụ ụja nkịta n'abalị 114
112. Arịrịọ (dua) maka onye ị kparịrị. 114
113. Ihe onye Muslim na-ekwu mgbe ọ na-eto onye Alakụba ibe ya. 114
114. Ihe onye Alakụba na-ekwu mgbe a jara ya mma. 115
115. Etu onye nọ n'Ihram si aza òkù (Talbiyah) na Hajj ma ọ bụ Umrah. 115
116. Takbiir mgbe ọ bịara na Nkume Ojii. 116
117. Arịrịọ (Du'a) n’etiti Akụkụ Yamani na Nkume Ojii. 116
118. Arịrịọ (Du'a) nke iguzo n'elu Safa na Marwah. 116
119. Arịrịọ (dua) n’ụbọchị Arafah 117
120. Ncheta (Dhikr) na Al-Mash'ar Al-Haram. 119
121. Ịsị Takbiir n'oge ịtụ nkume (Jamarat) na nkume ọbụla. 119
122. Arịrịọ (Du'a) maka ịtụnanya na ihe na-enye ọṅụ. 119
123. Ihe onye ihe na-eme ya obi ụtọ bịakwutere ga-eme. 119
124. Ihe onye nwere ihe mgbu n'ahụ ya ga-eme ma kwuo. 120
125. Arịrịọ (Du'a) nke onye na-atụ egwu na ọ ga-emerụ ihe site n'anya ya. 120
126. Ihe a na-ekwu mgbe a tụrụ egwu. 121
127. Ihe a na-ekwu mgbe a na-egbu àjà ma ọ bụ anụ. 121
128. Ihe a na-ekwu iji chụghachi aghụghọ nke ndị Ekwensu na-enupụ isi. 121
129. Ịrịọ mgbaghara na nchegharị 122
130. Uru nke Tasbiih, Tahmiid, Tahliil, na Takbiir 124
131. Kedu otu Onye amụma ﷺ si eme Tasbih? 130
132. N'ime ụdị ihe ọma na agwa na usoro ndị ziri ezi na-achịkọta ihe niile. 131
***
ig24v5.0 - 23/07/2026
Surah Albakara: 152 .
Surah Al-Ahzab: 41 .
Surah Al-Ahzab: 35.
Surah Al-A'raf: 205.
Sahih Al-Bukhari na Al-Fath (11/208) n'ọnụọgụgụ (6407), na Muslim (1/539) n'ọnụọgụgụ (779) n'okwu a: «Ihe atụ nke ụlọ a na-echeta Chineke n'ime ya, na ụlọ nke a na-adịghị echeta Chineke n'ime ya, bụ dị ka ihe atụ nke onye dị ndụ na onye nwụrụ anwụ.»
At-Tirmidhi (5/459) n'ọnụọgụgụ (3377), na Ibn Majah (2/124) n'ọnụọgụgụ (3790), ma lee: Sahih Ibn Majah (2/316), na Sahih At-Tirmidhi (3/139).
Sahih Al-Bukhari (8/171) n'ọnụọgụgụ (7405), na Muslim (4/2061) n'ọnụọgụgụ (2675), mana mkpụrụokwu ya bụ nke Al-Bukhari.
At-Tirmidhi (5/458) n'ọnụọgụgụ (3375), na Ibn Majah (2/1246) n'ọnụọgụgụ (3793), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na: Sahih At-Tirmidhi (3/139), na Sahih Ibn Majah (2/317).
At-Tirmidhi (5/75) n'ọnụọgụgụ (2910), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi: Sahih At-Tirmidhi (3/9), na Sahih Al-Jami' As-Sagheer (5/340).
Muslim (1/553) n'ọnụọgụgụ (803).
Abu Dawud (4/264) n'ọnụọgụgụ (4856), na ndị ọzọ, lee: Sahih Al-Jami (5/342).
At-Tirmidhi (5/461) n'ọnụọgụgụ (3380), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/ 140).
Abu Dawud (4/264) n'ọnụọgụgụ (4855), na Ahmad (2/389) n'ọnụọgụgụ (10680) na lee: Sahih Al-Jami' (5/176).
Albukhari ya na Al-Fath (11/113) n'ọnụọgụgụ (6314) na Muslim (4/2083) n'ọnụọgụgụ (2711).
«Onye ọbụla kwuru nke ahụ, a ga-agbaghara ya, ọ bụrụ na ọ kpee ekpere (Du'a), a ga-aza ya, ma ọ bụrụ na o bilie wee mee Wudu mechaa kpee ekpere, a ga-anabata ekpere ya». Sahih Al-Bukhari kọrọ ya tinyere Al-Fath (3/39) n'ọnụọgụgụ (1154) nakwa ndị ọzọ, ma usoro okwu a bụ nke Ibn Majah, lee: Sahih Ibn Majah (2/335).
At-Tirmidhi (5/473) n'ọnụọgụgụ (3401), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/144).
Sahih Al-Bukhari na Al-Fath (8/337) n'ọnụọgụgụ (4569), na Muslim (1/530) n'ọnụọgụgụ (256).
Ahl As-Sunan dekọtara ya ewezuga An-Nasa'i: Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (4023), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3458), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (3285), ma Al-Albani kwadoro na ọ dị mma na: Irwa Al-Ghalil (47/7).
Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (4020), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (1767), na Al-Baghawi (12/40), na lee: Mukhtasar Shama'il At-Tirmidhi nke Al-Albani (ihu 47).
Abu Dawud dekọtara ya (4/41) n'ọnụọgụgụ (4020), na lee: Sahih Abu Dawud (2/760).
[ Ibn Majah (2/1178) n'ọnụọgụgụ (3558), na Al-Baghawi (41/12), ma lee: Sahih Ibn Majah (275/2).
At-Tirmidhi (2/505) n'ọnụọgụgụ (606), na ndị ọzọ, ma lee: Irwa' Al-Ghalil n'ọnụọgụgụ (50), na Sahih Al-Jami' (203/ 3).
Sahih Al-Bukhari dekọtara ya (1/ 45) n'ọnụọgụgụ (142), na Muslim (1/ 283) n'ọnụọgụgụ (375), na mgbakwunye: «Bismillah» na mmalite ya ka Saeed bin Mansour dekọtara. Lee Fath al-Bari (1/ 244).
Ndị Ashab As-Sunan dekọtara ya ma e wezụga Al-Nasa'i, onye dekọtara ya na Amal Al-Yawm Wal-Laylah, n'ọnụọgụgụ (79), Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (30), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (7), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (300), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih Sunan Abu Dawud (1/19).
Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (101), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (397), na Ahmad n'ọnụọgụgụ (9418), na lee Irwa' al-Ghalil (1/122).
Muslim (1/209) n'ọnụọgụgụ (234).
At-Tirmidhi (1/78) n'ọnụọgụgụ (55), ma lee: Sahih At-Tirmidhi (1/18).
An-Nasa'i n'ime Amal al-Yawm wal-Laylah (peeji 173), lee kwa: Irwa' al-Ghalil (1/135) na (3/94).
Abu Dawud (4/325) n'ọnụọgụgụ (5095), na At-Tirmidhi (5/490) n'ọnụọgụgụ (3426), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/151).
Ahl as-Sunan: Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (5094), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3427), na An-Nasa'i n'ọnụọgụgụ (5501), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (3884), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/152), na Sahih Ibn Majah (2/336).
Abu Dawud dekọtara ya (4/325) n'ọnụọgụgụ (5096), na Ọkammụta Ibn Baz kwuru na isnad ya dị mma n'ime akwụkwọ Tuhfat al-Akhyar (ih 28), nakwa n'ime Sahih: «Mgbe mmadụ batara n'ụlọ ya wee cheta Chineke mgbe ọ na-abata, na mgbe ọ na-eri nri ya, Ekwensu ga-asị: Ọ dịghị ebe ihi ụra dịịrị unu, ọ dịghịkwa nri abalị», Muslim n'ọnụọgụgụ (2018).
Lee mkpụrụokwu ndị a niile na Sahih Al-Bukhari (11/116) n'ọnụọgụgụ (3166), na Muslim (1/526) n'ọnụọgụgụ (529) na (530) na (763).
At-Tirmidhi (5/483) n'ọnụọgụgụ (3419).
Al-Bukhari dekọtara ya na Al-Adab Al-Mufrad, n'ọnụọgụgụ (695) (p. 258) ma Al-Albani kwadoro na isnad ya ziri ezi na Sahih Al-Adab Al-Mufrad n'ọnụọgụgụ (536).
Ibn Hajar kwuru ya n'ime Fath Al-Bari, ma kwuo na ọ sitere n'aka Ibn Abi Asim n'ime Akwụkwọ nke Ekpere (Du'a), lee Al-Fath (11/118), ma kwuo sị: N'ihi ya, e jikọtara àgwà iri abụọ na ise site n'ọdịiche dị n'akụkọ ndị a a kọrọ.
Maka ihe Anas bin Malik (ka Chineke nwee afọ ojuju n'ebe ọ nọ) kwuru sị: «O so n'ime Sunnah, mgbe ị na-aba n'Ụlọ Alakụba, ka i bido n'ụkwụ aka nri gị, nakwa mgbe ị na-apụta, ka i bido n'ụkwụ aka ekpe gị», Al-Hakim kọrọ ya (1/218), wee sị na o ziri ezi (Sahih) dabere n'ụkpụrụ Muslim, Al-Dhahabi kwenyekwara na ya, nakwa Al-Bayhaqi kọrọ ya (2/442), Al-Albani wee sị na ọ dị mma (Hasan) n'ime Silsilah Al-Ahadith Al-Sahihah (5/ 624) n'ọnụọgụgụ (2478).
Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (466), na lee: Sahih Al-Jami' n'ọnụọgụgụ (4591).
Ibn As-Sunni kọrọ ya n'ọnụọgụgụ (88), na Al-Albani kwadoro ya n'ime Ath-Thamar Al-Mustatab, (peeji 607).
Abu Dawud (1/126) n'ọnụọgụgụ (465), na lee: Sahih Al-Jami' (1/528).
Muslim (1/494) n'ọnụọgụgụ (713), nakwa n'ime Sunan Ibn Majah site na hadith nke Fatimah (Chineke nwee mmasị n'ebe ọ nọ): «O Chineke, gbaghara m mmehie m niile, ma megheere m ọnụ ụzọ nke ebere Gị», Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi n'ihi ihe akaebe ya. Lee: Sahih Ibn Majah (1/128) n'ọnụọgụgụ (129).
Al-Hakim (1/218), na Al-Bayhaqi (2/442), na Al-Albani kwuru na ọ bụ Hasan n'ime Silsilat al-Ahadith as-Sahiha (5/624) n'ọnụọgụgụ (2478), a kọwakwara ebe o si pụta na mbụ.
Lee ntụaka akụkọ Hadith gara aga n'ekpere ịbanye n'ụlọ alakụba, nọmba (20) nakwa mgbakwunye: «O Chineke, chebe m pụọ n'aka Ekwensu a bụrụ ọnụ» nke Ibn Majah. Lee: Sahih Ibn Majah (1/129).
Sahih Al-Bukhari (1/152) n'ọnụọgụgụ (611) na (613), na Muslim (1/288) n'ọnụọgụgụ (383).
Muslim (1/290) n'ọnụọgụgụ (386).
Ibn Khuzaymah (1/220).
Muslim (1/288) n'ọnụọgụgụ (384).
Sahih Al-Bukhari (1/152) n'ọnụọgụgụ (614), na ihe dị n'ime akara nkwado bụ nke Al-Bayhaqi (1/410), na Ọkammụta Abdul-Aziz bin Baz, ka Chineke meere ya ebere, kwadoro na usoro nnyefe ya dị mma n'ime Tuhfat al-Akhyar (p. 38).
At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3594) na (3595), na Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (525), na Ahmad n'ọnụọgụgụ (12200), na lee: Irwa Al-Ghalil (1/262).
Sahih Al-Bukhari (1/181) n'ọnụọgụgụ (744), na Muslim (1/419) n'ọnụọgụgụ (598).
Muslim n'ọnụọgụgụ (399), na ndị nwe Sunan anọ: Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (775), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (243), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (806), na An-Nasa'i n'ọnụọgụgụ (899), na lee: Sahih At-Tirmidhi (1/77), na Sahih Ibn Majah (1/135).
Muslim dekọtara ya (1/534) n'ọnụọgụgụ (771).
Muslim dekọtara ya (1/534) n'ọnụọgụgụ (770).
Abu Dawud dekọtara ya (1/203) n'ọnụọgụgụ (764), na Ibn Majah (1/265) n'ọnụọgụgụ (807), na Ahmad (4/85) n'ọnụọgụgụ (16739), na Shu'aib Al-Arna'ut kwuru na nyocha ya maka Al-Musnad: "Ọ dị mma n'ihi ihe ọzọ", na Abdul Qadir Al-Arna'ut kwuru na mwepụta ya maka Al-Kalim At-Tayyib nke Ibn Taymiyyah n'ọnụọgụgụ (78): "Ọ bụ Hadith nke ziri ezi site n'akaebe ya", ma Al-Albani kpọtụrụ ya aha na Sahih Al-Kalim At-Tayyib n'ọnụọgụgụ (62), na Muslim dekọtara ya site n'aka Ibn Umar, ka Chineke nwee obi ụtọ n'ebe ha abụọ nọ, n'otu ụdị ahụ, ma o nwere akụkọ n'ime ya (1/420) n'ọnụọgụgụ (601).
Onye Amụma ﷺ na-ekwu ya mgbe o guzoro n'abalị ikpe ekpere Tahajjud.
Sahih Al-Bukhari ya na Al-Fath (3/3) na (11/116) na (13/371) n'ọnụọgụgụ (423) na (465) na (1120) na (6317) na (7385) na (7442) na (7499), na Muslim n'ụzọ dị nkenke nke yiri ya (1/532) n'ọnụọgụgụ (769).
Ndị Sunan dekọtara ya, na Ahmad: Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (870), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (262), na An-Nasa'i n'ọnụọgụgụ (1007), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (897), na Ahmad n'ọnụọgụgụ (3514), na lee: Sahih At-Tirmidhi (1/83).
Sahih Al-Bukhari (1/ 99) n'ọnụọgụgụ (794), na Muslim (1/ 350) n'ọnụọgụgụ (484).
Muslim (1/ 353) n'ọnụọgụgụ (487), na Abu Dawud (1/ 230) n'ọnụọgụgụ (872).
Muslim (1/ 534) n'ọnụọgụgụ (771), na ndị anọ ahụ ma e wezụga Ibn Majah: Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (760) na (761), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3421), na An-Nasa'i n'ọnụọgụgụ (1049), na ihe dị n'ime brọketị bụ okwu Ibn Khuzaymah n'ọnụọgụgụ (607), na Ibn Hibban n'ọnụọgụgụ (1901).
Abu Dawud (1/230) n'ọnụọgụgụ (873), na An-Nasa'i n'ọnụọgụgụ (1131), na Ahmad n'ọnụọgụgụ (23980), na usoro akụkọ ya dị mma.
Sahih Al-Bukhari ya na Al-Fath (2/282) n'ọnụọgụgụ (796).
Sahih Al-Bukhari na Al-Fath (2/284) n'ọnụọgụgụ (796).
Muslim (1/ 346) n'ọnụọgụgụ (477).
Ahl as-Sunan dekọtara ya, na Ahmad: Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (870), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (262), na An-Nasa'i n'ọnụọgụgụ (1007), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (897), na Ahmad n'ọnụọgụgụ (3514), na lee: Sahih At-Tirmidhi (1/83).
Sahih Al-Bukhari n'ọnụọgụgụ (794), na Muslim n'ọnụọgụgụ (484), na ọ gaferela n'ọnụọgụgụ (34).
Muslim (1/533) n'ọnụọgụgụ (487), na Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (872) ọ gafeekwara n'ọnụọgụgụ (35).
Muslim (1/534) n'ọnụọgụgụ (771), na ndị ọzọ.
Abu Dawud (1/230) n'ọnụọgụgụ (873), na An-Nasa'i n'ọnụọgụgụ (1131), na Ahmad n'ọnụọgụgụ (23980), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih Abu Dawud (1/166), ma edekọtaralarị ya na mbụ n'ọnụọgụgụ (37).
Muslim (1/ 230) n'ọnụọgụgụ (483).
Muslim (1/352) n'ọnụọgụgụ (486).
Abu Dawud (1/231) n'ọnụọgụgụ (874), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (897), ma lee: Sahih Ibn Majah (1/148).
Ndị nwe As-Sunan dekọtara ya ewezuga Al-Nasa'i: Abu Dawud (1/231) n'ọnụọgụgụ (850), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (284) na (285), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (898), na lee: Sahih At-Tirmidhi (1/90), na Sahih Ibn Majah (1/148).
At-Tirmidhi (2/474) n'ọnụọgụgụ (3425), na Ahmad (6/30) n'ọnụọgụgụ (24022), na Al-Hakim, o kwuru na ọ ziri ezi ma Adh-Dhahabi kwenyere ya (1/220), mgbakwunye ahụ bụkwa nke ya.
At-Tirmidhi (2/473) n'ọnụọgụgụ (579), na Al-Hakim, o sịkwara na o ziri ezi, na Adh-Dhahabi kwenyere ya (1/219).
Sahih Al-Bukhari ya na Al-Fath (2/311) n'ọnụọgụgụ (831), na Muslim (1/301) n'ọnụọgụgụ (402).
Sahih Al-Bukhari ya na Al-Fath (6/ 408) n'ọnụọgụgụ (3370), na Muslim n'ọnụọgụgụ (406).
Sahih Al-Bukhari yana Al-Fath (6/407) n'ọnụọgụgụ (3369), na Muslim (1/306) n'ọnụọgụgụ (407), na mkpụrụokwu bụ nke ya.
Sahih Al-Bukhari (2/102) n'ọnụọgụgụ (1377), na Muslim (1/412) n'ọnụọgụgụ (588), na mkpụrụokwu ahụ bụ nke Muslim.
Sahih Al-Bukhari (1/202) n'ọnụọgụgụ (832), na Muslim (1/412) n'ọnụọgụgụ (587).
Sahih Al-Bukhari (8/168) n'ọnụọgụgụ (834), na Muslim (4/2078) n'ọnụọgụgụ (2705).
Muslim (1/534) n'ọnụọgụgụ (771).
Abu Dawud (2/86) n'ọnụọgụgụ (1522), na An-Nasa'i (3/53) n'ọnụọgụgụ (2302), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih Abu Dawud (1/284).
Sahih Al-Bukhari na Al-Fath (6/35) n'ọnụọgụgụ (2822) na (6390).
Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (792), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (910), ma lee: Sahih Ibn Majah (2/328).
An-Nasa'i (3/54) (55) n'ọnụọgụgụ (1304), na Ahmad (4/364) n'ọnụọgụgụ (21666), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih An-Nasa'i (1/281).
An-Nasa'i dekọtara ya, (3/ 52) n'ọnụọgụgụ (1300) n'okwu ya, na Ahmad (4/338) n'ọnụọgụgụ (18974), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih An-Nasa'i (1/280).
Ndị Sunan kọrọ ya: Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (1495), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3544), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (3858), na An-Nasa'i n'ọnụọgụgụ (1299), na lee: Sahih Ibn Majah (2/329).
Abu Dawud (2/ 62) n'ọnụọgụgụ (1493), na At-Tirmidhi (5/515) n'ọnụọgụgụ (3475), na Ibn Majah (2/1267) n'ọnụọgụgụ (3857), na An-Nasa'i n'ọnụọgụgụ (1300) n'okwu ya, na Ahmad n'ọnụọgụgụ (18974), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih An-Nasa'i (1/280), na lee: Sahih Ibn Majah (2/ 329), na Sahih At-Tirmidhi (3/163).
Muslim (1/414) n'ọnụọgụgụ (591).
Sahih Al-Bukhari (1/255) n'ọnụọgụgụ (844), na Muslim (1/414) n'ọnụọgụgụ (593), na ihe dị n'ime braketị bụ mgbakwunye sitere na Al-Bukhari n'ọnụọgụgụ (6473).
Muslim (1/415) n'ọnụọgụgụ (594).
Muslim (1/418) n'ọnụọgụgụ (597), na n'ime ya: (Onye kwuru nke a na ngwụcha ekpere ọbụla, a ga-agbaghara mmehie ya, ọbụlagodị na ọ dị ka ụfụfụ osimiri).
Abu Dawud (2/86) n'ọnụọgụgụ (1523), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (2903), na An-Nasa'i (3/68) n'ọnụọgụgụ (1335), na lee: Sahih At-Tirmidhi (2/8). A na-akpọkwa surah atọ ahụ: Al-Mu'awwidhat. Lee: Fath Al-Bari (9/62).
«Onye ọbụla gụrụ ya mgbe ekpere ọ bụla gasịrị, ọ dịghị ihe ga-egbochi ya ịba n'ime Aljannah belụsọ ọnwụ». An-Nasa'i kọrọ ya n'ime Amal al-Yawm wal-Laylah n'ọnụọgụgụ (100), na Ibn al-Sunni n'ọnụọgụgụ (121), Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi n'ime Sahih al-Jami' (5/339), nakwa na Silsilat al-Ahadith as-Sahihah (2/697), n'ọnụọgụgụ (972).
At-Tirmidhi dekọtara ya (5/515) n'ọnụọgụgụ (3474), na Ahmad (4/227) n'ọnụọgụgụ (17990), ma lee ebe ewepụtara ya na Zad al-Ma'ad (1/300).
Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (925), na An-Nasa'i n'ime Amal al-Yawm wal-Laylah n'ọnụọgụgụ (102), na lee: Sahih Ibn Majah (1/152), na Majma' al-Zawa'id (10/111), na ọ ga-abịa n'ọnụọgụgụ (95).
Albukhari (7/ 162) n'ọnụọgụgụ (1162).
Surah Aal-Imran: 159 .
Site n'aka Anas, ọ welitere ya sị: «Ịnọrọ mụ na otu ndị na-echeta Chineke, Onye kachasị elu, site n'ekpere ụtụtụ ruo mgbe anyanwụ ga-apụta ka m mma karịa ịtọhapụ mmadụ anọ n'ime ụmụ Isma'il, nakwa ịnọrọ mụ na otu ndị na-echeta Chineke site n'ekpere Al-'Asr ruo mgbe anyanwụ ga-ada ka m mma karịa ịtọhapụ mmadụ anọ». Abu Dawud na nọmba (3667), Al-Albani kwukwara na ọ dị mma (Hasan) n'ime Sahih Abi Dawud (2/698).
«Onye ọ bụla kwuru ya mgbe chi bọrọ, a ga-echebe ya pụọ na ndị Jinn ruo mgbe chi jiri, nakwa onye ọ bụla kwuru ya mgbe chi jiri, a ga-echebe ya pụọ n'aka ha ruo mgbe chi bọrọ». Al-Hakim wepụtara ya (1/562), Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi n'ime Sahih Al-Targhib wa Al-Tarhib (1/273), kọwaa na ọ sitere n'aka Al-Nasa'i, nakwa Al-Tabarani, wee sị: "Isnad Al-Tabarani dị mma".
«Onye kwuru ya ugboro atọ n'ụtụtụ nakwa n'uhuruchi, ọ ga-ezuru ya pụọ n'ihe ọ bụla». Abu Dawud dekọtara ya (4/322) n'ọnụọgụgụ (5082), nakwa At-Tirmidhi, (5/567) n'ọnụọgụgụ (3575), lee: Sahih At-Tirmidhi (3/182).
Muslim (4/2088) n'ọnụọgụgụ (2723).
Ntụaka nke gara aga.
At-Tirmidhi (5/466) n'ọnụọgụgụ (3391), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/142).
Ntụaka nke gara aga.
A na m ekweta ma na-ekwupụta.
«Onye ọ bụla kwuru ya site n'ezi nkwenye na ya n'oge mgbede, wee nwụọ n'ime abalị ahụ; ọ ga-abanye n'ime Aljannah, otu ahụkwa n'oge ụtụtụ». Sahih Al-Bukhari wepụtara ya (7/150) n'ọnụọgụgụ (6306).
«Onye kwuru ya n'ụtụtụ ma ọ bụ n'uhuruchi ugboro anọ, Chineke ga-atọhapụ ya pụọ n'ọkụ Jahannam». Abu Dawud dekọtara ya (4/317) n'ọnụọgụgụ (5071), na Sahih Al-Bukhari n'ime Al-Adab Al-Mufrad n'ọnụọgụgụ (1201), na An-Nasa'i n'ime Amal Al-Yawm wal-Laylah n'ọnụọgụgụ (9), na Ibn As-Sunni n'ọnụọgụgụ (70), ma Samahat Sheikh Ibn Baz (ka Chineke meere ya ebere) kwuru na usoro nnyefe (Isnad) nke An-Nasa'i, na nke Abu Dawud dị mma (Hasan) n'ime Tuhfat Al-Akhyar (peeji 23).
Ntụaka gara aga.
«Onye ọ bụla kwuru ya n'ụtụtụ, n'ezie o mezuola ekele nke ụbọchị ya, onye ọ bụla kwuru ya n'uhuruchi, n'ezie o mezuola ekele nke abalị ya». Abu Dawud dekọtara ya (4/ 318) n'ọnụọgụgụ (5075), na An-Nasa'i n'ime Amal Al-Yawm wal-Laylah n'ọnụọgụgụ (7), na Ibn As-Sunni n'ọnụọgụgụ (41), na Ibn Hibban, ((Mawaarid)) n'ọnụọgụgụ (2361), ma Ibn Baz (ka Chineke meere ya ebere) kwuru na usoro nnyefe ya dị mma (Hasan) n'ime Tuhfat Al-Akhyaar (p. 24).
Ntụaka gara aga.
Abu Dawud (4/324) n'ọnụọgụgụ (5092), na Ahmad (5/42) n'ọnụọgụgụ (20430), na An-Nasa'i na Amal Al-Yawm Wal-Laylah n'ọnụọgụgụ (22), na Ibn As-Sunni n'ọnụọgụgụ (69), na Sahih Al-Bukhari na Al-Adab Al-Mufrad n'ọnụọgụgụ (701), ma Ọkammụta Ibn Baz (ka Chineke meere ya ebere) kwadoro na usoro akụkọ ya dị mma (Hasan) na Tuhfat Al-Akhyar (p. 26).
«Onye ọ bụla kwuru ya n'ụtụtụ nakwa n'uhuruchi ugboro asaa, Chineke ga-egboro ya ihe na-echegbu ya n'ihe gbasara ụwa nakwa Ụwa Ọzọ (Akhirah)». Ibn As-Sunni wepụtara ya na nọmba (71) dị ka Marfu', nakwa Abu Dawud dị ka Mawquf (4/321) na nọmba (5081), Shu'ayb na Abdul-Qadir Al-Arna'ut kwadorokwa na usoro nnyefe (isnad) ya ziri ezi. Lee: Zad Al-Ma'ad (2/376).
Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (5074), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (3871), lee: Sahih Ibn Majah (2/332).
At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3392), na Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (5067), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/142).
«Onye kwuru ya ugboro atọ n'ụtụtụ, na ugboro atọ n'uhuruchi, ọ dịghị ihe ga-emerụ ya ahụ». Abu Dawud dekọtara ya (4/ 323) n'ọnụọgụgụ (5088), na At-Tirmidhi (5/ 465) n'ọnụọgụgụ (3388), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (3869), na Ahmad n'ọnụọgụgụ (446). Na lee: Sahih Ibn Majah (2/332), Ọkammụta Ibn Baz (ka Chineke meere ya ebere) kwuru na usoro nnyefe ya dị mma (Hasan) n'ime Tuhfat Al-Akhyar (ihuakwụkwọ 39).
«Onye ọ bụla kwuru ya ugboro atọ n'ụtụtụ, nakwa ugboro atọ n'anyasị, ọ ga-abụ ihe dịịrị Chineke ime ka obi dị ya ụtọ n'Ụbọchị Mbilite n'Ọnwụ». Ahmad (4/337) n'ọnụọgụgụ (18967), na An-Nasa'i n'ime Amal Al-Yawm wal-Laylah n'ọnụọgụgụ (4), na Ibn As-Sunni n'ọnụọgụgụ (68), na Abu Dawud (4/318) n'ọnụọgụgụ (1531), na At-Tirmidhi (5/465) n'ọnụọgụgụ (3389), na Ibn Baz, ka Chineke meere ya ebere, kọwara ya dị ka Hasan n'ime Tuhfat Al-Akhyar (p. 39).
Al-Hakim, ma o kwadoro na ọ ziri ezi, ma Adh-Dhahabi kwenyere ya (1/545), ma lee: Sahih At-Targhib wa At-Tarhib (1/273).
Abu Dawud (4/322) n'ọnụọgụgụ (5084), ma Shu'aib na Abdul-Qadir Al-Arna'ut kwadoro na usoro ya dị mma na Tahqiq Zad Al-Ma'ad (2/373).
Ntuaka gara aga.
Ahmad (3/406) na (407) n'ọnụọgụgụ (15360) na (15563), na Ibn As-Sunni n'ime Amal al-Yawm wal-Laylah, n'ọnụọgụgụ (34), na lee: Sahih al-Jami' (4/209).
Ntụaka gara aga.
«Onye ọ bụla kwuru ya ugboro otu narị n'oge ụtụtụ nakwa n'oge mgbede, ọ dịghị onye ọ bụla ga-eweta n'Ụbọchị Mbilite n'Ọnwụ ihe ka mma karịa ihe o wetara, belụsọ onye kwuru otu ihe ahụ o kwuru maọbụ tụkwasịkwuo na ya». Muslim (4/2071) n'ọnụọgụgụ (2692).
Nasa'i na Amal Al-Yawm wal-Laylah n'ọnụọgụgụ (24), lee kwa: Sahih At-Targhib wat-Tarhib (1/272), na Tuhfat Al-Akhyar nke Ibn Baz ka Chineke meere ya ebere (p. 44), lee kwa uru ya na (p. 146) hadith n'ọnụọgụgụ (255).
Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (5077), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (3798), na Ahmad n'ọnụọgụgụ (8719), leekwa: Sahih At-Targhib wa At-Tarhib (1/270), na Sahih Abu Dawud (3/957), na Sahih Ibn Majah (2/331), na Zad Al-Ma'ad (2/377).
«Onye ọ bụla kwuru ya ugboro otu narị n'ime otu ụbọchị, ọ ga-abụrụ ya nhata ịtọhapụ ndị ohu iri, a ga-edekọrọ ya otu narị ezi omume, a ga-ehichapụkwara ya otu narị ajọ omume, ọ ga-abụkwara ya nchebe pụọ n'aka Shaitan n'ụbọchị ya ahụ ruo na mgbede, ọ dịghịkwa onye ọ bụla ga-eweta ihe ka mma karịa ihe o wetara ma ewezuga onye mere ihe karịrị nke ahụ». Al-Bukhari (4/ 95) na nọmba (3293), nakwa Muslim (4/ 2071) na nọmba (2691).
Muslim (4/2090) n'ọnụọgụgụ (2726).
Ibn As-Sunni dekọtara ya n'ime Amal al-Yawm wal-Laylah n'ọnụọgụgụ (54), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (925), na Abdul Qadir na Shu'ayb Al-Arna'ut kwadoro na isnad ya dị mma n'ime nyocha Zad al-Ma'ad (2/375), na o bu ụzọ pụta n'ọnụọgụgụ (73).
Albukhari ya na Al-Fath (11/101) n'ọnụọgụgụ (6307), na Muslim (4/2075) n'ọnụọgụgụ (2702).
«Onye kwuru ya n'oge anyasị ugboro atọ, nsí anụ agaghị emerụ ya ahụ n'abalị ahụ». Ahmad dekọtara ya (2/290) n'ọnụọgụgụ (7898), na Al-Nasa'i n'ime Amal Al-Yawm wal-Laylah n'ọnụọgụgụ (590), na Ibn As-Sunni n'ọnụọgụgụ (68), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/187), na Sahih Ibn Majah (2/266), na Tuhfat Al-Akhyar nke Ibn Baz (peeji 45).
«Onye ọ bụla rịọọrọ m ekpere na ngọzi ugboro iri n'oge ụtụtụ, nakwa ugboro iri n'oge anyasị, ọ ga-enweta ịrịọchitere m ọnụ n'Ụbọchị Qiyamah». Al-Tabarani wepụtara ya site n'usoro nnyefe abụọ: otu n'ime ha dị mma, lee: Majma' al-Zawa'id (10/120), nakwa Sahih al-Targhib wa al-Tarhib (1/273).
Albukhari na Al-Fath (9/62) n'ọnụọgụgụ (5017), na Muslim n'ọnụọgụgụ (2192).
«Onye ọ bụla gụrụ ya mgbe ọ gara n'ihe ndina ya, onye nchekwa sitere na Chineke ga-anọgide na-eche ya nche, ekwensu agaghịkwa abịaru ya nso ruo mgbe chi bọrọ.» Al-Bukhari tinyere Al-Fath (4/487) nọmba (2311).
«Onye ọbụla gụrụ ha abụọ n'abalị, ha ga-ezuru ya.» Sahih Al-Bukhari na Al-Fath (9/94) n'ọnụọgụgụ (4008), na Muslim (1/554) n'ọnụọgụgụ (807).
«Mgbe otu onye n'ime unu biliri n'àkwà ya wee laghachi na ya, ya jiri nsọtụ uwe ya kụchaa ya ugboro atọ, ma kpọọ aha Chineke; n'ihi na ọ maghị ihe nọchiri ya n'elu ya mgbe ọ hapụrụ ya, ma mgbe ọ na-edina ala, ya kwuo sị:..» Hadith, [Ma ihe 'nsọtụ uwe ya' pụtara bụ: akụkụ ya nke dị nso n'ọnụ ọnụ ya]. An-Nihayah fi Gharib al-Hadith wal-Athar (Sanf).
Albukhari ya na Al-Fath (11/126) n'ọnụọgụgụ (6320), na Muslim (4/2084) n'ọnụọgụgụ (2714).
Muslim dekọtara ya (4/2083) n'ọnụọgụgụ (2712), na Ahmad n'okwu ya (2/79) n'ọnụọgụgụ (5502).
«Ọ na-abụ ﷺ, mgbe ọ chọrọ ịrahụ ụra, ọ na-etinye aka nri ya n'okpuru ntì ya, mgbe ahụ ọ na-asị: ...» Hadith ahụ.
Abu Dawud dekọtara ya n'okwu ya (4/311) n'ọnụọgụgụ (5045), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3398), ma lee: Sahih At-Tirmidhi (3/143), na Sahih Abu Dawud (3/240).
Albukhari ya na Al-Fath (11/113) n'ọnụọgụgụ (6324), na Muslim (4/2083) n'ọnụọgụgụ (2711).
«Onye kwuru nke ahụ mgbe ọ na-aga n'àkwà ya, ọ ga-akara ya mma karịa nwa odibo». Albukhari na Al-Fath, (7/71) n'ọnụọgụgụ (3705), na Muslim (4/2091) n'ọnụọgụgụ (2726).
Muslim (4/2084) n'ọnụọgụgụ (2713).
Muslim (4/2085) n'ọnụọgụgụ (2715).
Abu Dawud (4/317) n'ọnụọgụgụ (5067), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3629), lee: Sahih At-Tirmidhi (3/142).
At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3404), na Al-Nasa'i n'ime Amal al-Yawm wal-Laylah n'ọnụọgụgụ (707), na lee: Sahih al-Jami' (4/255).
«Mgbe ị gara n'ihe ndina gị, mee Wudu gị maka ekpere, mgbe ahụ tọgbọrọ ala n'elu akụkụ ahụ gị nke nri, mgbe ahụ kwuo: ...» Hadiis ahụ.
Ọ sịrị ﷺ nye onye kwuru nke ahụ: «Ọ bụrụ na ị nwụọ, ị ga-anwụ na Fitrah». Al-Bukhari yana Al-Fath (11/113) n'ọnụọgụgụ (6313), na Muslim (4/2081) n'ọnụọgụgụ (2710).
Ọ na-ekwu nke a mgbe ọ na-atụgharị site n'otu akụkụ gaa n'akụkụ nke ọzọ n'abalị. Al-Hakim dekọtara ya, o kwadoro na ọ ziri ezi, ma Adh-Dhahabi kwekọrịtara ya (1/540), na An-Nasa'i na Amal Al-Yawm wa Al-Laylah n'ọnụọgụgụ (202), na Ibn As-Sunni n'ọnụọgụgụ (757), ma lee: Sahih Al-Jami' (4/213).
Abu Dawud (4/12) n'ọnụọgụgụ (3893), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3528), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/171).
Muslim (4/1772) n'ọnụọgụgụ (2261).
Muslim (4/1772) (1773) n'ọnụọgụgụ (2261) na (2262).
Muslim (4/1772) n'ọnụọgụgụ (2261) na (2263).
Muslim (4/1773) n'ọnụọgụgụ (2261).
Muslim (4/1773) n'ọnụọgụgụ (2263).
Ndị nwe Sunan anọ ahụ dekọtara ya, na Ahmad, na Ad-Darimi, na Al-Bayhaqi: Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (1425), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (464), na An-Nasa'i n'ọnụọgụgụ (1744), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (1178), na Ahmad n'ọnụọgụgụ (1718), na Ad-Darimi n'ọnụọgụgụ (1592), na Al-Hakim (3/172), na Al-Bayhaqi (2/209), ma ihe dị n'ime ihe ngebichi bụ nke Al-Bayhaqi, lee kwa: Sahih At-Tirmidhi (1/144), na Sahih Ibn Majah (1/194), na Irwa Al-Ghalil nke Al-Albani (2/172).
Ndị nwe Sunan anọ ahụ dekọtara ya, na Ahmad: Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (1427), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3566), na An-Nasa'i n'ọnụọgụgụ (1746), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (1179), na Ahmad n'ọnụọgụgụ (751). Lee: Sahih At-Tirmidhi (3/180), na Sahih Ibn Majah (1/194), na Al-Irwa, (2/175).
Al-Bayhaqi dekọtara ya na As-Sunan Al-Kubra, ma kwadoro na usoro akụkọ ya ziri ezi (2/211), ma Sheikh Al-Albani kwuru na Irwa' Al-Ghalil: "Nke a bụ usoro akụkọ ziri ezi" (2/170). Ọ bụkwa nke kwụsịrị na Umar.
An-Nasa'i kọrọ ya (3/244) n'ọnụọgụgụ (1734), na Ad-Daraqutni (2/31), na ndị ọzọ, ma ihe dị n'agbata akara ngebichi bụ mgbakwunye nke Ad-Daraqutni (2/31) n'ọnụọgụgụ (2), ma isinadị ya ziri ezi. Lee: Zad Al-Ma'ad site na nyocha nke Shu'ayb Al-Arna'ut na Abdulqadir Al-Arna'ut (1/337).
Ahmad (1/391) n'ọnụọgụgụ (3712), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Silsilah Al-Ahadith As-Sahihah (1/337).
Al-Bukhari (7/158) n'ọnụọgụgụ (2893), Onye Ozi ﷺ na-ekpe ọtụtụ arịrịọ (Du'a) a. Lee: Al-Bukhari na Al-Fath (11/173), ọ ga-abịakwa (peeji 89) n'ọnụọgụgụ (137).
Sahih Al-Bukhari (7/154) n'ọnụọgụgụ (6345), na Muslim (4/2092) n'ọnụọgụgụ (2730).
Abu Dawud (4/324) n'ọnụọgụgụ (5090), na Ahmad (5/42) n'ọnụọgụgụ (20430), ma Al-Albani kwadoro na ọ dị mma na Sahih Abu Dawud (3/959).
At-Tirmidhi (5/529) n'ọnụọgụgụ (3505), na Al-Hakim, o kwuru na ọ ziri ezi, Adh-Dhahabi wee kwekọrọ na ya (1/505), lee: Sahih At-Tirmidhi (3/168).
Abu Dawud dekọtara ya (2/87) n'ọnụọgụgụ (1525), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (3882), na lee: Sahih Ibn Majah (2/335).
Abu Dawud (2/89) n'ọnụọgụgụ (1537), ma Al-Hakim kwadoro na ọ ziri ezi na Adh-Dhahabi kwenyere ya (2/142).
Abu Dawud (3/42) n'ọnụọgụgụ (2632), na At-Tirmidhi (5/572) n'ọnụọgụgụ (3584), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/183).
Sahih Al-Bukhari (5/172) n'ọnụọgụgụ (4563).
Sahih Al-Bukhari na Al-Adab Al-Mufrad n'ọnụọgụgụ (707), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih Al-Adab Al-Mufrad n'ọnụọgụgụ (545).
Sahih Al-Bukhari na Al-Adab Al-Mufrad n'ọnụọgụgụ (708), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih Al-Adab Al-Mufrad n'ọnụọgụgụ (546).
Muslim (3/1362) n'ọnụọgụgụ (1742).
Muslim (4/2300) n'ọnụọgụgụ (3005).
Sahih Al-Bukhari ya na Al-Fath (6/336) n'ọnụọgụgụ (3276), na Muslim (1/120) n'ọnụọgụgụ (134).
Sahih Al-Bukhari na Al-Fath (6/336) n'ọnụọgụgụ (3276), na Muslim (1/ 120) n'ọnụọgụgụ (134).
Muslim (1 /119-120) n'ọnụọgụgụ (134).
Abu Dawud (4/329) n'ọnụọgụgụ (5110), ma Al-Albani kwadoro na ọ dị mma na Sahih Abu Dawud (3/962).
At-Tirmidhi (5/560) n'ọnụọgụgụ (3563), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/180).
Sahih Al-Bukhari (7/158) n'ọnụọgụgụ (2893), na ọ pụtara na mbụ (peeji 83) n'ọnụọgụgụ (121).
Muslim (4/1729) n'ọnụọgụgụ (2203), site na hadith Uthman bin Abi Al-Aas, ka Chineke nwee mmasị n'ebe ọ nọ, na n'ime ya: M wee mee nke ahụ, Chineke wee wepụ ya n'ebe m nọ.
Ibn Hibban dekọtara ya na Sahih ya n'ọnụọgụgụ (2427) (Mawarid), na Ibn As-Sunni n'ọnụọgụgụ (351), Al-Hafiz kwuru: "Nke a bụ hadith ziri ezi", ma Abdul-Qadir Al-Arna'ut kwadoro na ọ ziri ezi na Takhreej Al-Adhkar nke An-Nawawi (peeji 106).
Abu Dawud (2/86) n'ọnụọgụgụ (1521), na At-Tirmidhi (2/257) n'ọnụọgụgụ (406), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih Abu Dawud (1/283).
Abu Dawud (1/203) n'ọnụọgụgụ, na Ibn Majah (1/265) n'ọnụọgụgụ (807), na edekọtara ya na mbụ n'ọnụọgụgụ (31), na lee: Surah Al-Mu'minun: [97-98].
Muslim (1/291) n'ọnụọgụgụ (389), na Sahih Al-Bukhari (1/151) n'ọnụọgụgụ (608).
Muslim kọrọ ya (1/539) n'ọnụọgụgụ (780).
Sahih Al-Bukhari dekọtara ya (4/126) n'ọnụọgụgụ (3293).
«Onye kwere ekwe (Mu'min) siri ike dị mma ma bụrụ nke Chineke hụrụ n'anya karịa onye kwere ekwe na-adịghị ike, ma n'ime ha abụọ, e nwere ihe ọma. Gbasie ike n'ịchọ ihe ga-abara gị uru, rịọkwa Chineke enyemaka, ma ghara idaghachi azụ (inwe ike gwụrụ). Ọ bụrụ na ihe (ọdachi) emee gị, asịkwala: 'A sị na m mere otu a, ọ gaara abụ otu a nakwa otu a,' kama kwuo: 'Akàrààkà Chineke, nakwa ihe Ọ chọrọ ka O mere;' n'ihi na (A sị na / ọ bụrụ na) na-emepe ụzọ maka ọrụ Ekwensu (Shaytan).» Muslim (4/2052) n'ọnụọgụgụ (2664).
A kọrọ ya site n'okwu Al-Hasan Al-Basri. Lee: Tuhfat Al-Mawdud nke Ibn Al-Qayyim (p. 20), o kwukwara na ọ sitere n'aka Ibn Al-Mundhir n'ime Al-Awsat.
Nawawi kwuru ya n'ime Al-Adhkar (p. 349), ma lee: Sahih Al-Adhkar nke Nawawi, nke Salim Al-Hilali (2/713), nakwa Tamam At-Takhrij fi Adh-Dhikr wad-Du'a wal-'Ilaj Bir-Ruqa nke onye odee (1/416).
Sahih Al-Bukhari (4/119) n'ọnụọgụgụ (3371), site na Hadith Ibn Abbas, ka Chineke nwee afọ ojuju n'ebe ha abụọ nọ.
Sahih Al-Bukhari na Al-Fath (10/118) n'ọnụọgụgụ (3616).
«Ọ nweghị ohu onye Alakụba ọbụla nke na-eleta onye ọrịa, onye oge ọnwụ ya na-erubeghị, o wee kwuo ugboro asaa... ma e wezụga na a ga-agwọ ya». At-Tirmidhi kọrọ ya n'ọnụọgụgụ (2083), na Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (3106), lee kwa: Sahih At-Tirmidhi (2/210), na Sahih Al-Jami' (5/180).
At-Tirmidhi kọrọ ya n'ọnụọgụgụ (969), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (1442), na Ahmad n'ọnụọgụgụ (975), na lee: Sahih Ibn Majah (1/244) na Sahih At-Tirmidhi (1/286), ma Ahmad Shakir kwadorokwa na ọ ziri ezi.
Sahih Al-Bukhari (7/10) n'ọnụọgụgụ (4435), na Muslim (4/1893) n'ọnụọgụgụ (2444).
Sahih Al-Bukhari ya na Al-Fath (8/144) n'ọnụọgụgụ (4449), na n'ime Hadith ahụ akpọtụrụ siwak aha.
At-Tirmidhi dekọtara ya n'ọnụọgụgụ (3430), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (3794), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi, lee: Sahih At-Tirmidhi (3/152), na Sahih Ibn Majah (2/317).
Abu Dawud (3/190) n'ọnụọgụgụ (3116), na lee: Sahih Al-Jami (5/432).
Muslim (2/632) n'ọnụọgụgụ (918).
Muslim (2/634) n'ọnụọgụgụ (920).
Muslim (2/663) n'ọnụọgụgụ (963).
Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (3201), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (1024), na Al-Nasa'i n'ọnụọgụgụ (1985), na Ibn Majah (1/480) n'ọnụọgụgụ (1498), na Ahmad (2/368) n'ọnụọgụgụ (8809), ma lee: Sahih Ibn Majah (1/251).
Ibn Majah dekọtara ya n'ọnụọgụgụ (1499), lee: Sahih Ibn Majah (1/251), na Abu Dawud kọrọ ya (3/211) n'ọnụọgụgụ (3202).
Al-Hakim dekọtara ya ma o kwadoro na ọ ziri ezi, ma Adh-Dhahabi kwenyere ya (1/359), ma lee: Ahkam Al-Jana'iz nke Al-Albani (ihu: 125).
(Sa'id bin Al-Musayyib kwuru sị: Ekpere m ekpere n'azụ Abu Hurairah (ka Chineke nwee afọ ojuju n'ebe ọ nọ) maka otu nwatakịrị nke na-emebeghị mmehie ọ bụla, m wee nụ ka ọ na-ekwu sị..) Akụkọ ahụ. Malik wepụtara ya na Al-Muwatta (1/288), na Ibn Abi Shaybah na Al-Musannaf (3/217), na Al-Bayhaqi (4/9), ma Shu'aib Al-Arna'ut kwadoro izi ezi nke usoro nnyefe ya na nnyocha ya nke Sharh As-Sunnah nke Al-Baghawi (5/357).
Lee: Al-Mughni nke Ibn Qudamah (3/416), yana 'Ihe Ọmụmụ Dị Mkpa Maka Ọha Ndị Alakụba', nke Ọkammụta Abdul Aziz bin Abdullah bin Baz (ka Chineke meere ya ebere) (peeji 15).
Al-Hasan na-agụrụ nwata isi akwụkwọ nke Alfatiha, ma na-ekwu... Hadith ahụ. Al-Baghawi kọrọ ya n'ime Sharh as-Sunnah (5/357), nakwa Abdulrazzaq n'ọnụọgụgụ (6588), Al-Bukhari zoro aka na ya n'ime Akwụkwọ nke Olili ozu (65) isiokwu: Ịgụ isi akwụkwọ nke Alfatiha n'olili ozu (2/113), tupu Hadith n'ọnụọgụgụ (1335).
Sahih Al-Bukhari (2/80) n'ọnụọgụgụ (1284), na Muslim (2/636) n'ọnụọgụgụ (923).
Al-Adhkar nke An-Nawawi (p.126).
Abu Dawud (3/314) n'ọnụọgụgụ (3215) n'usoro ziri ezi, na Ahmad n'ọnụọgụgụ (5234) na ọnụọgụgụ (4812) n'okwu ndị a: «N'aha Chineke, na n'okpukpe Onye Ozi Chineke», ma usoro ya ziri ezi.
Onye Amụma ﷺ, mgbe ọ bụla o liri ozu ma mechaa, ọ na-eguzo n'ebe ahụ, wee sị: «Rịọrọnụ nwanne unu nwoke mgbaghara, ma rịọọrọnụ ya nkwụsi ike; n’ihi na n’ezie, a na-ajụ ya ajụjụ ugbu a». Abu Dawud (3/315) n'ọnụọgụgụ (3223), nakwa Al-Hakim kwadoro na ọ bụ eziokwu, Al-Dhahabi kwekọrịtakwara na ya (1/370).
Muslim (2/671) n'ọnụọgụgụ (975), na Ibn Majah (1/494), na mkpụrụokwu ahụ bụ nke ya n'ọnụọgụgụ (1547) site n'aka Buraidah (ka Chineke nwee afọ ojuju n'ebe ọ nọ), na ihe dị n'ime mgbachi bụ site na hadith Aisha (ka Chineke nwee afọ ojuju n'ebe ọ nọ), n'aka Muslim (2/671) n'ọnụọgụgụ (975).
Abu Dawud dekọtara ya (4/326) n'ọnụọgụgụ (5099), na Ibn Majah (2/1228) n'ọnụọgụgụ (3727), na lee: Sahih Ibn Majah (2/305).
Muslim, na okwu bụ nke ya (2/666) n'ọnụọgụgụ (899), na Sahih Al-Bukhari (4/76) n'ọnụọgụgụ (3206) na (4829).
Mgbe ọbụla Abdullah bin Az-Zubayr (ka Chineke nwee afọ ojuju n'ebe ha abụọ nọ) nụrụ égbè eluigwe, ọ na-akwụsị ikwu okwu wee sị:... Hadith ahụ, Al-Muwatta (2/992), ma Al-Albani kwuru na Saheeh Al-Kalim At-Tayyib (157): "Isnad ya ziri ezi dịka Mawquf".
Abu Dawud (1/303) n'ọnụọgụgụ (1171), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih Abu Dawud (1/216).
Sahih Al-Bukhari (1/224) n'ọnụọgụgụ (1014), na Muslim (2/613) n'ọnụọgụgụ (897).
Abu Dawud (1/305) n'ọnụọgụgụ (1178), ma Al-Albani kwadoro na ọ dị mma na Sahih Abu Dawud (1/218).
Sahih Al-Bukhari ya na Al-Fath (2/518) n'ọnụọgụgụ (1032).
Sahih Al-Bukhari (1/205) n'ọnụọgụgụ (846), na Muslim (1/83) n'ọnụọgụgụ (71).
Sahih Al-Bukhari (1/224) n'ọnụọgụgụ (933), na Muslim (2/614) n'ọnụọgụgụ (897).
At-Tirmidhi (5/504) n'ọnụọgụgụ (3451), na Ad-Darimi n'okwu ya (1/336), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/157).
Abu Dawud dekọtara ya (2/306) n'ọnụọgụgụ (2359), na ndị ọzọ. Lekwa: Sahih Al-Jami' (4/209).
Ibn Majah dekọtara ya (1/557) n'ọnụọgụgụ (1753) site na ekpere Abdullah bin Amr (ka Chineke nwee afọ ojuju n'ebe ha abụọ nọ), ma Al-Hafiz kwadoro na ọ dị mma na Takhreej Al-Adhkar. Lee: Sharh Al-Adhkar (4/342).
Abu Dawud dekọtara ya (3/347) n'ọnụọgụgụ (3767), na At-Tirmidhi (4/288) n'ọnụọgụgụ (1858), na lee: Sahih At-Tirmidhi (2/167).
At-Tirmidhi (5/506) n'ọnụọgụgụ (3455), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/158).
Ndị nwe As-Sunan dekọtara ya ma e wezụga An-Nasa'i: Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (4025), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3458), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (3285), na lee Sahih At-Tirmidhi (3/159).
Sahih Al-Bukhari (6/214) n'ọnụọgụgụ (5458), na At-Tirmidhi n'okwu ya (5/507) n'ọnụọgụgụ (3456).
Muslim (3/1615) n'ọnụọgụgụ (2042).
Muslim (3/1626) n'ọnụọgụgụ (2055).
Sunan Abu Dawud (3/367) n'ọnụọgụgụ (3856), na Ibn Majah (1/556) n'ọnụọgụgụ (1747), na An-Nasa'i n'ime Amal al-Yawm wal-Laylah, n'ọnụọgụgụ (296-298), o kwukwara na Onye Amụma ﷺ na-ekwu ya mgbe o mepere ọnụ n'ụlọ otu ezinụlọ, ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih Abu Dawud (2/730).
Muslim (2/1054) n'ọnụọgụgụ (1150).
Al-Bukhari ya na Al-Fath (4/103) n'ọnụọgụgụ (1894), na Muslim (2/806) n'ọnụọgụgụ (1151).
Muslim (2/1000) n'ọnụọgụgụ (1373).
Al-Bukhari (7/125) n'ọnụọgụgụ (5870).
At-Tirmidhi (5/82) n'ọnụọgụgụ (2741), na Ahmad (4/400) n'ọnụọgụgụ (19586), na Abu Dawud (4/308) n'ọnụọgụgụ (5040), na lee: Sahih At-Tirmidhi (2/354).
Ndị nwe Sunan dekọtara ya ma e wezụga An-Nasa'i: Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (2130), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (1091), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (1905), na An-Nasa'i n'ime Amal Al-Yawm Wal-Laylah n'ọnụọgụgụ (259), leekwa: Sahih At-Tirmidhi (1/316).
Abu Dawud (2/248) n'ọnụọgụgụ (2160), na Ibn Majah (1/617) n'ọnụọgụgụ (1918), lee: Sahih Ibn Majah (1/324).
Albukhari (6/141) n'ọnụọgụgụ (141), na Muslim (2/1028) n'ọnụọgụgụ (1434).
Albukhari (7/99) n'ọnụọgụgụ (3282), na Muslim (4/2015) n'ọnụọgụgụ (2610).
At-Tirmidhi (5/494) na (5/493) n'ọnụọgụgụ (3432), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/153).
At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3434), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (3814), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/153), na Sahih Ibn Majah (2/321), na okwu ya bụ nke At-Tirmidhi.
Ndị nchịkọta Sunan: Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (4858), na Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3433), na Nasa'i n'ọnụọgụgụ (1344), lee kwa Sahih Tirmidhi (3/153), o guzosiri ike na Aisha (Chineke nwee mmasị n'ebe ọ nọ) kwuru sị: «Onye Ozi Chineke ﷺ anọdụghị n'ọgbakọ ọ bụla, ọ gụghịkwa Kor'an, o kpeghịkwa ekpere, belụsọ na o ji okwu ndị a mechie ya...» Hadith ahụ, Nasa'i dekọtara ya n'ime Amal al-Yawm wal-Laylah n'ọnụọgụgụ (308), na Ahmad (6/77) n'ọnụọgụgụ (24486), Dọkịta Faruq Hamadah kwadokwara na ọ ziri ezi na nyocha ya nke Amal al-Yawm wal-Laylah nke Nasa'i (peeji 273).
Ahmad (5/82) n'ọnụọgụgụ (20778), na An-Nasa'i na Amal Al-Yawm Wal-Laylah (peeji 218) n'ọnụọgụgụ (421), nnyocha nke Dọkịta Faruq Hamadah.
At-Tirmidhi dekọtara ya n'ọnụọgụgụ (2035), na lee: Sahih Al-Jami (6244) na Sahih At-Tirmidhi (2/200).
Lee: Hadith ọnụọgụgụ (55), na hadith (56) (peeji 41) nke akwụkwọ a.
Muslim (1/555) n'ọnụọgụgụ (809), n'akụkọ ọzọ: site na ngwụcha al-Kahf (1/556) n'ọnụọgụgụ (809).
Abu Dawud dekọtara ya (4/333) n'ọnụọgụgụ (5125), na Al-Albani kwuru na ọ bụ hasan n'ime Sahih Sunan Abi Dawud (3/965).
Albukhari na Al-Fath (4/288) n'ọnụọgụgụ (2049).
An-Nasa'i dekọtara ya na Amal Al-Yawm wal-Laylah (peeji 300), na Ibn Majah (2/809) n'ọnụọgụgụ (2424), ma lee: Sahih Ibn Majah (2/55).
Ahmad (4/403) n'ọnụọgụgụ (19606), na Al-Adab Al-Mufrad nke Al-Bukhari n'ọnụọgụgụ (716), ma lee: Sahih Al-Jami' (3/233), na Sahih At-Targhib Wat-Tarhib nke Al-Albani (1/19).
Ibn As-Sunni dekọtara ya (peeji 138) n'ọnụọgụgụ (278), na lee: Al-Wabil As-Sayyib nke Ibn Al-Qayyim (peeji 304), nyocha Bashir Muhammad Uyun.
Ahmad dekọtara ya (2/220) n'ọnụọgụgụ (7045), na Ibn As-Sunni n'ọnụọgụgụ (292), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Silsilah Al-Ahadith As-Sahihah (3/54) n'ọnụọgụgụ (1065). Ma banyere ezi nchekwube, ọ na-amasị Onye Amụma ﷺ; n'ihi nke a, ọ nụrụ ezi okwu site n'aka otu nwoke wee masị ya, o wee sị: «Anyị ewerewo ezi nchekwube gị site n'ọnụ gị», Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (3719), na Ahmad n'ọnụọgụgụ (9040), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Silsilah Al-Ahadith As-Sahihah (2/363), n'aka Abu Ash-Sheikh na Akhlaq An-Nabi ﷺ (peeji 270).
Abu Dawud (3/34) n'ọnụọgụgụ (2602), na At-Tirmidhi (5/501) n'ọnụọgụgụ (3446), ma lee: Sahih At-Tirmidhi (3/156), Surat Az-Zukhruf [13- 14].
Muslim (2/978) n'ọnụọgụgụ (1342).
Al-Hakim dekọtara ya ma kwado na ọ ziri ezi, ma Adh-Dhahabi kwekọrịtara na ya (2/100), na Ibn As-Sunni n'ọnụọgụgụ (524), ma Al-Hafiz kwadoro na ọ dị mma na Takhrij Al-Adhkar (5/154), Al-Allamah Ibn Baz (ka Chineke meere ya ebere) kwuru: "An-Nasa'i kọrọ ya n'usoro akụkọ dị mma". Lee: Tuhfat Al-Akhyar (p: 37).
At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3428), na Ibn Majah (5/291) n'ọnụọgụgụ (3860), na Al-Hakim (1/538), ma Al-Albani kwuru na ọ dị mma n'ime Sahih Ibn Majah (2/21), na n'ime Sahih At-Tirmidhi (3/152).
Abu Dawud (4/296) n'ọnụọgụgụ (4982), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih Abu Dawud (3/941).
Ahmad (2/403) n'ọnụọgụgụ (9230), na Ibn Majah (2/943) n'ọnụọgụgụ (2825), na lee: Sahih Ibn Majah (2/133).
Ahmad dekọtara ya (2/7) n'ọnụọgụgụ (4524), na At-Tirmidhi (5/499) n'ọnụọgụgụ (3443), na Al-Albani kwuru na ọ ziri ezi na Saheeh Sunan At-Tirmidhi (3/419).
At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3444), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/155).
Albukhari na Alfath (6/135) n'ọnụọgụgụ (2993).
Muslim (4/2086) n'ọnụọgụgụ (2718), na mpụtara 'Samma'a saami'un': nke pụtara onye akaebe gbara akaebe maka otuto anyị nye Chineke Onye Kachasị Elu maka ngọzi Ya, nakwa ihu ọma Ya. Na mpụtara 'Samma'a saami'un': onye na-anụ ihe eziwo okwu m a nye onye ọzọ, ma kwuo ụdị ya iji dọrọ uche gaa na ncheta (Dhikr) n'oge Sahar na ikpe ekpere (Du'a). Sharh An-Nawawi n'akwụkwọ Sahih Muslim (17/39).
Muslim (4/2080) n'ọnụọgụgụ (2709).
Onye Amụma ﷺ na-ekwu ya mgbe ọ laghachiri site n'agha ma ọ bụ Hajj, Albukhari (7/163) n'ọnụọgụgụ (1797), na Muslim (2/980) n'ọnụọgụgụ (1344).
Ibn As-Sunni dekọtara ya na Amal Al-Yawm Wal-Laylah n'ọnụọgụgụ (377), na Al-Hakim ma ọ kwadoro na ọ ziri ezi (1/499), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih Al-Jami' (4/201).
Muslim dekọtara ya (1/288) n'ọnụọgụgụ (384).
Abu Dawud (2/218) n'ọnụọgụgụ (2044), na Ahmad (2/367) n'ọnụọgụgụ (8804), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih Abu Dawud (2/383).
At-Tirmidhi (5/551) n'ọnụọgụgụ (3546), na ndị ọzọ, ma lee: Sahih Al-Jami' (3/25), na Sahih At-Tirmidhi (3/177).
An-Nasa'i (3/43) n'ọnụọgụgụ (1282), na Al-Hakim (2/421), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi n'ime Sahih An-Nasa'i (1/274).
Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (2041), ma Al-Albani kwadoro na ọ dị mma na Sahih Abu Dawud (1/383).
Muslim (1/74) n'ọnụọgụgụ (54), na Ahmad n'ọnụọgụgụ (1430), na okwu ahụ bụ nke ya, ebe okwu Muslim bụ: «Unu agaghị abanye...».
Al-Bukhari ya na Al-Fath (1/82) n'ọnụọgụgụ (28), site na Ammar (Chineke nwee mmasị n'ebe ọ nọ) dịka mawquf na mu'allaq.
Al-Bukhari ya na Al-Fath (1/55) n'ọnụọgụgụ (12), na Muslim (1/65) n'ọnụọgụgụ (39).
Albukhari ya na Al-Fath (11/42) n'ọnụọgụgụ (6258), na Muslim (4/1705) n'ọnụọgụgụ (2163).
Albukhari ya na Al-Fath (6/350) n'ọnụọgụgụ (3303), na Muslim (4/2092) n'ọnụọgụgụ (2729).
Abu Dawud (4/327) n'ọnụọgụgụ (5105), na Ahmad (3/306) n'ọnụọgụgụ (14283), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih Abu Dawud (3/961).
Albukhari ya na Al-Fath (11/171) n'ọnụọgụgụ (6361), na Muslim (4/2007) n'ọnụọgụgụ (396), na okwu ya bụ: «Mee ya ka ọ bụrụ Zakat na ebere maka ya.»
Muslim kọrọ ya (4/2296), n'ọnụọgụgụ (3000).
Al-Bukhari na Al-Adab Al-Mufrad n'ọnụọgụgụ (761), ma Al-Albani kwadoro na usoro nnyefe ya ziri ezi na Sahih Al-Adab Al-Mufrad n'ọnụọgụgụ (585), na ihe dị n'etiti akara ngebichi bụ mgbakwunye nke Al-Bayhaqi na Shu'ab Al-Iman (4/228) site n'ụzọ ọzọ.
Albukhari ya na Al-Fath (3/408) n'ọnụọgụgụ (1549), na Muslim (2/841) n'ọnụọgụgụ (1184).
Al-Bukhari ya na Al-Fath (3/476) n'ọnụọgụgụ (1613), na ihe e bu n'obi n'ihe ahụ bụ: Al-Mihjan. Lee: Al-Bukhari ya na Al-Fath (3/472).
Abu Dawud (2/179) n'ọnụọgụgụ (1894), na Ahmad (3/411) n'ọnụọgụgụ (15398), na Al-Baghawi na Sharh As-Sunnah (7/128), ma Al-Albani kwadoro na ọ dị mma na Sahih Abu Dawud, (1/354), Surah Al-Baqarah.
Muslim (2/888) n'ọnụọgụgụ (1218) Surah Albakara: ọnụọgụgụ 158.
At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3585), ma Al-Albani kwadoro na ọ dị mma na Sahih At-Tirmidhi (3/184), na Silsilah Al-Ahadith As-Sahihah (4/6).
Muslim (2/891) n'ọnụọgụgụ (1218).
Al-Bukhari tinyere Al-Fath (3/583) n'ọnụọgụgụ (1751), lee okwu ya n'ebe ahụ. Na Al-Bukhari tinyere Al-Fath (3/583), na (3/584), na (3/581) n'ọnụọgụgụ (1753), na Muslim dekọtakwara ya n'ọnụọgụgụ (1218).
Albukhari ya na Al-Fath (1/210) na (390) na (414) n'ọnụọgụgụ (115) na (3599) na (6218), na Muslim (4/1857) n'ọnụọgụgụ (1674).
Albukhari ya na Al-Fath (8/441) n'ọnụọgụgụ (4741) na (3062), na Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (2180), na Nasa'i n'ime Al-Kubra n'ọnụọgụgụ (11185), na lee: Sahih Tirmidhi (2/103) na (2/235), na Musnad Ahmad (5/218) n'ọnụọgụgụ (21900).
Ahl as-Sunan kọrọ ya ma ewezuga An-Nasa'i: Abu Dawud n'ọnụọgụgụ (2774), na At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (1578), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (1394), lee Sahih Ibn Majah (1/233), na Irwa Al-Ghalil (2/226).
Muslim (4/1728) n'ọnụọgụgụ (2202).
Musnad Ahmad (4/447) n'ọnụọgụgụ (15700), na Ibn Majah n'ọnụọgụgụ (3508), na Malik (3/118-119), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi n'ime Sahih Al-Jami' (1/212), na lee nyocha Zad Al-Ma'ad nke Al-Arna'ut (4/170).
Albukhari tinyere Al-Fath (6/381) n'ọnụọgụgụ (3346), na Muslim (4/2208) n'ọnụọgụgụ (2880).
Muslim (3/1557) n'ọnụọgụgụ (1967), na Al-Bayhaqi (9/287), yana ihe dị n'etiti akara nkwado bụ nke Al-Bayhaqi (9/287) na ndị ọzọ, ma ahịrịokwu ikpeazụ ka edepụtara dịka nghọta ya siri dị site na ndekọ Muslim.
Ahmad (3/419) n'ọnụọgụgụ (15461) n'isnad ziri ezi, na Ibn As-Sunni n'ọnụọgụgụ (637), ma Al-Arnaut kwadoro na isnad ya ziri ezi na Takhrij ya maka At-Tahawiyyah (p. 133), lee: Majma' Al-Zawa'id (10/127).
Al-Bukhari na Al-Fath (11/101) n'ọnụọgụgụ (6307).
Muslim (4/2076) n'ọnụọgụgụ (2702).
Abu Dawud (2/85) n'ọnụọgụgụ (1517), na At-Tirmidhi (5/569) n'ọnụọgụgụ (3577), na Al-Hakim kwadoro na ọ ziri ezi, ma Adh-Dhahabi kwenyere na ya (1/511), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi, lelee: Sahih At-Tirmidhi (3/182) na Jami' al-Usul li Ahadith ar-Rasul ﷺ (4/389-390) nke Al-Arna'ut nyochara.
At-Tirmidhi n'ọnụọgụgụ (3579), na Al-Nasa'i (1/279) n'ọnụọgụgụ (572), na Al-Hakim (1/309), na lee: Sahih At-Tirmidhi (3/183), na Jami' Al-Usul site na nyocha nke Al-Arna'ut (4/144).
Muslim (1/350) n'ọnụọgụgụ (482).
Muslim dekọtara ya (4/2075) n'ọnụọgụgụ (2702), Ibn Al-Athir kwuru: «A na-ekpuchi obi m», nke pụtara ikpuchi ma kpuchite ya, ma ihe a na-ekwu ebe a bụ: nchefu; n'ihi na ọ na-anọgide ﷺ n'ịbawanye ncheta, ịbịaru nso, nakwa inwe mmata n'oge niile, yabụ na ọ bụrụ na o chefuo banyere ihe ọ bụla n'ime ha n'oge ụfọdụ, maọbụ chefuo echefu, ọ na-ewere ya dị ka mmehie n'ebe onwe ya nọ, wee mee ngwa ngwa ịrịọ mgbaghara. Lee: Jami' al-Usul (4/386).
Albukhari (7/168) n'ọnụọgụgụ (6405), na Muslim (4/2071) n'ọnụọgụgụ (2691), leekwa: Uru dịịrị onye kwuru ya ugboro otu narị n'ụtụtụ na n'anyasị (peeji 65) n'ime akwụkwọ a.
Al-Bukhari (7/67) n'ọnụọgụgụ (6404), na Muslim n'okwu ya (4/2071) n'ọnụọgụgụ (2693), nakwa lee: Uru onye kwuru ya ugboro otu narị n'ụbọchị. Ekpere (Du'a) n'ọnụọgụgụ (93) (Peeji 66) n'ime akwụkwọ a.
Albukhari (7/168) n'ọnụọgụgụ (6404), na Muslim (4/2072) n'ọnụọgụgụ (2694).
Muslim (4/2072) n'ọnụọgụgụ (2695).
Muslim (4/2073) n'ọnụọgụgụ (2698).
At-Tirmidhi dekọtara ya (5/511), n'ọnụọgụgụ (3464), na Al-Hakim (1/501), o kwuru na ọ ziri ezi, Adh-Dhahabi kwekọrọ na ya, lee: Sahih Al-Jami' (5/531), na Sahih At-Tirmidhi (3/160).
Albukhari na Al-Fath (11/213) n'ọnụọgụgụ (4206), na Muslim (4/ 2076) n'ọnụọgụgụ (2704).
Muslim (3/1685) n'ọnụọgụgụ (2137).
Muslim (4/ 2072) n'ọnụọgụgụ (2696), na Abu Dawud gbakwụnyere (1/ 220) n'ọnụọgụgụ (832): Mgbe onye Arab ọzara ahụ tụgharịrị ịla, Onye Amụma ﷺ sịrị: «N'ezie o mejuola aka ya n'ihe ọma».
Muslim (4/ 2073) n'ọnụọgụgụ (3697) nakwa n'akụkọ ya ọzọ kwa: «N'ezie ihe ndị a ga-achịkọtara gị ụwa gị na ụwa ọzọ gị».
At-Tirmidhi (5/462) n'ọnụọgụgụ (3383), na Ibn Majah (2/1249) n'ọnụọgụgụ (3800), na Al-Hakim (1/503), ma ọ kwadoro na ọ ziri ezi, Adh-Dhahabi kwenyekwara ya, lee: Sahih Al-Jami' (1/362).
Ahmad n'ọnụọgụgụ (513) n'usoro Ahmad Shakir, ma lee: Majma' Al-Zawa'id (1/297) ma Ibn Hajar kwuru na Bulugh Al-Maram site n'akụkọ Abu Sa'id na ọ bụ An-Nasa'i dekọtara ya [na Al-Kubra] n'ọnụọgụgụ (10617) ma kwuo: Ibn Hibban kwadoro na ọ ziri ezi n'ọnụọgụgụ (840), na Al-Hakim (1/541).
Abu Dawud dekọtara ya n'okwu ya (2/81) n'ọnụọgụgụ (1502), na At-Tirmidhi (5/521) n'ọnụọgụgụ (3486), na lee: Sahih Al-Jami' (4/271) n'ọnụọgụgụ (4865), ma Al-Albani kwadoro na ọ ziri ezi na Sahih Sunan Abu Dawud (1/411).
Albukhari ya na Al-Fath (10/ 88) n'ọnụọgụgụ (5623), na Muslim (3/ 1595) n'ọnụọgụgụ (2012).
E bipụtala akwụkwọ izizi ahụ a kpọtụrụ aha, otuto dịrị Chineke, ya na ndekọta hadith ya n'ụzọ sara mbara n'ime mpịakọta anọ. Hisn Al-Muslim dị n'ime mpịakọta nke mbụ na nke abụọ n'ime ha.