مَا لَا يَسَعُ المُسْلِمَ جَهْلُهُ

ముస్లిం తప్పక తెలుసుకోవలసిన జ్ఞానము

اللَّجْنَةُ العِلْمِيَّةُ

بِرِئَاسَةِ الشُّؤُونِ الدِّينِيَّةِ بِالمَسْجِدِ الحَرَامِ وَالمَسْجِدِ النَّبَوِيِّ

మస్జిద్ అల్ హరామ్ మరియు మస్జిద్ అన్నబవీల పర్యవేక్షణలోని ధార్మిక వ్యవహారాల శాస్త్రీయ కమిటీ

بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ

ముందుమాట

సకల స్తోత్రాలు సర్వలోకాల ప్రభువైన అల్లాహ్ కే శోభిస్తాయి. మరియు సర్వలోకాల కొరకు కారుణ్యంగా పంపబడిన ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంపై, ఆయన కుటుంబంపై, ఆయన సహచరులపై, అంతిమదినం వరకు ఆయన సున్నతులను మరియు ఆయన చూపిన సన్మార్గాన్ని అనుసరించే వారిపై శుభాలు మరియు శాంతి కురియుగాక! అమ్మాబాద్:

అందువలన ఇది ఒక సంక్షిప్తమైన సందేశం, ఇందులో ముస్లింకి తన విశ్వాసం, ఆరాధనలు మరియు లావాదేవీలలో అవసరమైన ముఖ్య విషయాలు పొందుపరచబడ్డాయి. పవిత్ర హరమైన్‌ కు వచ్చే పురుష యాత్రికులు మరియు మహిళా యాత్రికుల కోసం మేము దీనిని సేకరించాము, తద్వారా వారు తమ ధర్మ సంబంధ విషయాలలో జ్ఞానం మరియు స్పష్టమైన అవగాహన కలిగి ఉండగలరు. దయామయుడైన, అనుగ్రహ మయుడైన, మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ దీని ద్వారా ప్రయోజనం కలిగించి, దీన్ని సన్మార్గమైనదిగా చేసి, ప్రత్యేకంగా తన మన్నత కొరకు చేయాలని మేము ఆశిస్తున్నాము. నిజముగా ఆయనే ఉత్తమంగా వేడుకొనబడువాడు, అత్యంత గౌరవింపబడిన ఆశాకేతువాడు.

అనంత కరుణామయుడు అపార కృపాశీలుడైన అల్లాహ్ పేరుతో

మొదటి అధ్యాయం: అఖీదా (విశ్వాసాల) సంబంధిత విషయాలు

మొదటి భాగము: ఇస్లాం యొక్క అర్థము మరియు దాని మూలస్థంభాలు:

ఇస్లాం యొక్క అర్థము: అల్లాహ్ కొరకు ఏకత్వాన్ని స్వీకరించడం, విధేయత ద్వారా ఆయనను లొంగిపోవడం, షిర్క్ మరియు ముష్రికుల నుంచి దూరంగా ఉండటం.

మరియు దాని మూలస్థంభాలు ఐదు:

మొదటిది: అల్లాహ్ తప్ప వేరొక నిజఆరాధ్యుడు లేడని మరియు ముహమ్మద్ అల్లాహ్ యొక్క సందేశహరుడని సాక్ష్యమివ్వటం.

రెండవది: సలాహ్ (నమాజు) నెలకొల్పడం.

మూడవది: జకాత్ చెల్లించడం.

నాలుగవది: రమదాను మాసపు ఉపవాసములు ఉండటం.

ఐదవది: స్థోమత గలవారు దైవమార్గంలో అల్లాహ్ పవిత్ర గృహం యొక్క హజ్ చేయటం.

ఏకేశ్వరోపాసన యొక్క ప్రాముఖ్యత:

తెలుసుకో! మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ సృష్టిని తన ఆరాధన కోసం మాత్రమే సృష్టించాడు మరియు వారు ఆయనతో దేనిని భాగస్వామ్యం చేయకూడదు. మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ప్రకటన:

﴿وَمَا خَلَقۡتُ ٱلۡجِنَّ وَٱلۡإِنسَ إِلَّا لِيَعۡبُدُونِ 56﴾

{మరియు నేను జిన్నాతులను మరియు మానవులను సృష్టించింది, కేవలం వారు నన్ను ఆరాధించటానికే!} [అద్-దారియాత్ 51:56] మరియు ఈ ఆరాధనను జ్ఞానంతో తప్ప మరే విధంగానూ తెలుసుకోవటం సాధ్యం కాదు అల్లాహ్ ప్రకటన:

﴿فَٱعۡلَمۡ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ وَٱسۡتَغۡفِرۡ لِذَنۢبِكَ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِۗ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مُتَقَلَّبَكُمۡ وَمَثۡوَىٰكُمۡ 19﴾

{కావున (ఓ ముహమ్మద్!) తెలుసుకో! నిశ్చయంగా, అల్లాహ్ తప్ప మరొక నిజ ఆరాధ్య దేవుడు లేడు. కావున నీ పాపాలకు మరియు విశ్వాస స్త్రీల కొరకు మరియు విశ్వాస పురుషుల కొరకు కూడా క్షమాపణ వేడుకో! మరియు అల్లాహ్ కు మీ కార్యకలాపాలు మరియు మీ (అంతిమ) నివాసం కూడా తెలుసు.} [ముహమ్మద్ 47:19] కనుక (అల్లాహ్) మాట, ఆచరణ కంటే ముందు జ్ఞానంతో ఆరంభించాడు. ముస్లింలు నేర్చుకోవలసిన అత్యంత ముఖ్యమైనది సర్వశక్తిమంతుడైన అల్లాహ్ ఏకశ్వరోపాసన; ఎందుకంటే అది ధర్మం యొక్క మూలం మరియు పునాది, తౌహీద్ (ఏకశ్వరోపాసన) లేకుండా ధర్మం నిలబడదు, మరియు ఇది ముస్లిం పై మొదటి కర్తవ్యం, మరియు చివరి కర్తవ్యం. ఇస్లాం మూలస్థంభాలలో మొదటి మూలస్థంభం ఏకేశ్వరోపాసనే, ఇది ప్రతి ముస్లిం తెలుసుకో వలసినది మరియు ఆచరించవలసినది. ఇస్లాం యొక్క ఐదు మూలస్థంభాలు - అబ్దుల్లాహ్ ఇబ్నె ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హుమా ఉల్లేఖనలో వచ్చినట్లు: అల్లాహ్ ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా పలుకుగా నేను విన్నాను:

«بُنِيَ الإسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ: شَهَادَةِ أنْ لَا إلَهَ إلَّا اللَّهُ وأنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَإقَامِ الصَّلَاةِ، وَإيتَاءِ الزَّكَاةِ، وَحَجِّ البَيْتِ، وصَوْمِ رَمَضَانَ».

ఇస్లాం ఐదింటిపై నిర్మితమై ఉన్నది: అల్లాహ్ తప్ప వేరొక నిజ ఆరాధ్యుడు లేడని మరియు ముహమ్మద్ అల్లాహ్ యొక్క ప్రవక్తని సాక్ష్యమివ్వటం, నమాజు నెలకొల్పటం, జకాత్ ఇవ్వటం, కాబాగృహం హజ్ చేయటం, రమదాన్ ఉపవాసాలు పాటించడం¹.

అందువలన ప్రతి ముస్లిం కొరకు తౌహీద్ అర్థాన్ని నేర్చు కోవడం తప్పనిసరి; అది అల్లాహ్‌ను మాత్రమే ఆరాధనలో ఏకైకుడిగా చేయడం. అందువల్ల ఆయన ఆరాధనలో ఆయనతో పాటు మరెవరినీ సాటి కల్పించ కూడదు; దగ్గరి దైవదూత అయినా, పంపించబడిన ప్రవక్త అయినా సరే.

"అల్లాహ్ తప్ప వేరొక నిజఆరాధ్యుడు లేడు" అని సాక్ష్యమివ్వటం యొక్క అర్థం:

అది ఏమిటంటే – ఖచ్చితమైన నమ్మకంతో మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఒక్కడే నిజఆరాధ్యుడు అని దాసుడు అంగీకరించటం. అల్లాహ్ ఒక్కడినే ఆరాధించి, పరిశుద్ధుడైన ఆయనకే ప్రార్థన, భయం, ఆశ, ఆధారపడటం మరియు ఇతర వాటితో సహా అన్ని రకాల ఆరాధనలను ప్రత్యేకించాలి.

సాక్ష్యం రెండు మూలస్థంభాలతో తప్ప సాధించబడదు:

మొదటిది: అల్లాహ్ తప్ప ఇతర ప్రతిమల నుండి, తప్పుడు దేవతల నుండి, తాగూతుల నుండి దైవత్వం మరియు ఆరాధనను నిరాకరించడం.

రెండవది: అల్లాహ్‌ కే దైవత్వం మరియు నిజమైన ఆరాధనను నిరూపించడం, ఆయనకు తప్ప మరెవరికి కాదు. మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿‌وَلَقَدۡ بَعَثۡنَا فِي كُلِّ أُمَّةٖ رَّسُولًا أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱجۡتَنِبُواْ ٱلطَّٰغُوتَ...﴾

{మరియు వాస్తవానికి, మేము ప్రతి సమాజం వారి వద్దకు ఒక ప్రవక్తను పంపాము. (అతనన్నాడు): "మీరు అల్లాహ్ ను మాత్రమే ఆరాధించండి. మరియు మిథ్యాదైవాల (తాగూత్ ల) ఆరాధనను త్యజించండి.} [అన్-నహల్ 16:36]

లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్ షరతులు:

మొదటిది: అజ్ఞానమునకు విరుద్ధమైన జ్ఞానము.

రెండవది: సందేహానికి వ్యతిరేకమైన ఖచ్చితమైన నమ్మకం.

మూడవది: షిర్కు కు వ్యతిరేకమైన చిత్తశుద్ధి.

నాల్గవది: అబద్ధానికి వ్యతిరేకమైన సత్యం.

ఐదవది: ద్వేషానికి వ్యతిరేకమైన ప్రేమ (అల్ ముహబ్బతు).

ఆరవది: విడిచిపెట్టుటకు వ్యతిరేకమైన విధేయత.

ఏడవది: తిరస్కారానికి విరుద్ధమైన ఆమోదం

ఎనిమిదోవది: పరమపవిత్రుడైన అల్లాహ్ తప్ప పూజించబడే ఇతర మిథ్యా దైవాల ఆరాధనను ఖండించాలి.

మరియు ఈ షరతులను తప్పకుండా పాటించాలి, మరియు అవి ఈ రెండు కవిత్వములలో సమీకరించబడినవి:

పరిపూర్ణ జ్ఞానం, ఖచ్చితమైన నమ్మకం, చిత్తశుద్ధి మరియు సత్యతతో పాటు **** ప్రేమ, సంపూర్ణ విధేయత మరియు వాటిని స్వీకరించటం.

మరియు ఎనిమిదవది: అల్లాహ్ ను తప్ప మిగతా అన్నిఅసత్య దైవాలను తిరస్కరించాలి.

కలిమా షహాదను నిజంగా అమలు చేయడం అనేది అల్లాహ్‌ ను మాత్రమే ఆరాధించడం ద్వారా జరుగుతుంది — ఆయనకు ఏ భాగస్వామీ లేడు — మరియు ఆరాధనను కేవలం అల్లాహ్‌కు మాత్రమే అంకితం చేయడం ద్వారానే అవుతుంది. అల్లాహ్ తప్ప ఎవరినీ అర్ధించ కూడదు, అల్లాహ్ పై తప్ప ఎవరిపైనా నమ్మకం కలిగి ఉండ కూడదు మరియు అల్లాహ్ తో మాత్రమే ఆశించాలి మరియు అల్లాహ్ కొరకు మాత్రమే నమాజు చేయాలి మరియు పరమ పవిత్రుడైన అల్లాహ్ కొరకు మాత్రమే వధించాలి

కాబట్టి కొందరు చేసే పని అనగా సమాధుల చుట్టూ తవాఫ్ చేయడం (ప్రదక్షిణ చేయటం), సమాధిలో ఉన్న వారిని ఆశ్రయించడం, అల్లాహ్‌ను విడిచి వారిని ప్రార్థించడం — ఇది ఆరాధనలో షిర్క్‌ అవుతుంది. అంతే కాకుండా, ఇలాంటి వాటి నుండి జాగ్రత్తగా ఉండాలి మరియు దాని నుండి ఇతరులను కూడా హెచ్చరించాలి. ఎందుకంటే ఇవి ముష్రికులు అల్లాహ్‌ ను విడిచి పెట్టి విగ్రహాలను, రాళ్లను, చెట్లను ఆరాధించే విధానంతో సమానమైనవి. ఇది ఆ షిర్క్, దీని నుండి హెచ్చరించడానికి మరియు దాని నుండి నిరోధించటానికి గ్రంథములు అవతరింప జేయబడినాయి మరియు ప్రవక్తలు పంపబడినారు.

ముహమ్మద్ అల్లాహ్ ప్రవక్త అని సాక్ష్యం పలకటం యొక్క అర్థం:

ఆయన ఆదేశించిన వాటిలో ఆయనకు విధేయత చూపడం, ఆయన తెలియపరచిన వాటిలో ఆయనను సత్యవంతుడు అని నమ్మడం, ఆయన నిషేధించిన మరియు మందలించిన వాటి నుండి దూరంగా ఉండడం మరియు ఆయన ధర్మశాసనం చేసిన వాటి ద్వారా మాత్రమే అల్లాహ్ ను ఆరాధించడం. ఒక ముస్లిం ముహమ్మద్ బిన్ అబ్దుల్లాహ్ అల్ ఖురైషీ అల్ హాషిమీను జిన్నులు మరియు మానవులలో నుండి సమస్త సృష్టి కొరకు అల్లాహ్ యొక్క ప్రవక్తగా అంగీకరిస్తాడు. అల్లాహ్ ప్రకటన:

﴿قُلۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيۡكُمۡ جَمِيعًا...﴾

(ఓ ముహమ్మద్!) వారిలో ఇలా అను: "మానవులారా! నిశ్చయంగా, నేను మీ అందరి వైపునకు (పంపబడిన) అల్లాహ్ యొక్క సందేశహరుడను... [అల్ అఅ్ రాఫ్ 7:158]

అల్లాహ్ తన ధర్మాన్ని ప్రచారం చేయడానికి మరియు సృష్టికి సన్మార్గం చూపటానికి ఆయనను పంపినాడు. అల్లాహ్ ప్రకటన:

﴿‌وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا كَآفَّةٗ لِّلنَّاسِ بَشِيرٗا وَنَذِيرٗا وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ28﴾

మరియు (ఓ ముహమ్మద్!) మేము నిన్ను సర్వమానవులకు శుభవార్తనిచ్చే వానిగా మరియు హెచ్చరిక చేసేవానిగా మాత్రమే పంపాము. కాని వాస్తవానికి చాలా మంది ప్రజలకు ఇది తెలియదు. [సబా 34:28] అల్లాహ్ ప్రకటన:

﴿‌وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا رَحۡمَةٗ لِّلۡعَٰلَمِينَ 107﴾

మరియు మేము నిన్ను (ఓ ప్రవక్తా!) సర్వలోకాల వారి కొరకు కారుణ్యంగా మాత్రమే పంపాము. [అల్ అంబియా 21:107]

ఈ సాక్ష్యం యొక్క లక్ష్యం ఏమిటంటే: అల్లాహ్ ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంకు రుబూబియ్యా మరియు విశ్వంలో నియంత్రణలో హక్కు లేదా ఆరాధనలో హక్కు ఉందని నమ్మ కూడదు. కాని ఆయన సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఒక దాసుడు — ఆరాధింపబడడు, ఒక ప్రవక్త — తిరస్కరింప బడడు. ఆయన ﷺ తనకు గాని ఇతరులకు గాని ఏ ప్రయోజనం గాని, హాని గాని స్వయంగా కలిగించలేరు, అయితే అల్లాహ్ అనుకున్నదే జరుగు తుంది. అల్లాహ్ ప్రకటన:

﴿‌قُل لَّآ أَقُولُ لَكُمۡ عِندِي خَزَآئِنُ ٱللَّهِ وَلَآ أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ وَلَآ أَقُولُ لَكُمۡ إِنِّي مَلَكٌۖ إِنۡ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّ...﴾

(ఓ ప్రవక్తా!) వారితో ఇలా అను: "నా వద్ద అల్లాహ్ కోశాగారాలు ఉన్నాయని గానీ లేదా నాకు అగోచర జ్ఞానము ఉన్నదని గానీ, నేను మీతో అనడం లేదు లేదా నేను దైవదూతనని కూడా అనడం లేదు. కాని, నేను కేవలం నాపై అవతరింప జేయబడిన దివ్యజ్ఞానాన్ని (వహీని) మాత్రమే అనుసరిస్తున్నాను... [అల్ అన్ ఆమ్ 6:50]

రెండవ భాగము: ఈమాన్ యొక్క అర్థం మరియు దాని మూల స్థంభములు:

ఈమాన్ (విశ్వాసం) అనేది: హృదయంతో అంగీకరించడం, నాలుకతో పలకడం, హృదయం మరియు శరీర భాగాలతో ఆచరించడం. ఇది విధేయ కార్యాల వలన పెరుగుతుంది, మరియు అవిధేయ కార్యాల వలన తగ్గుతుంది.

కాబట్టి, ఈమాన్ (విశ్వాసం) అనేది ఆరాధనలు సరిగావటం కొరకు మరియు అంగీకరింపబడేందుకు ఒక షరతు. అలాగే, షిర్క్ (భాగస్వామ్యం) మరియు కుఫ్ర్ అన్ని విధేయ కార్యాలను నాశనం చేస్తాయి. ఏ విధంగా అల్లాహ్ ఉదూ లేకుండా నమాజును ఆమోదించడో, అలాగే ఈమాన్ లేకుండా ఆరాధనలను కూడా ఆమోదించడు. మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿وَمَن يَعۡمَلۡ مِنَ ٱلصَّٰلِحَٰتِ مِن ذَكَرٍ أَوۡ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَأُوْلَٰٓئِكَ يَدۡخُلُونَ ٱلۡجَنَّةَ وَلَا يُظۡلَمُونَ نَقِيرٗا 124﴾

మరియు సత్కార్యాలు చేసేవాడు పురుషుడైనా లేక స్త్రీ అయినా, ఆ వ్యక్తి విశ్వాసి అయి ఉంటే, అలాంటి వారు స్వర్గంలో ప్రవేశిస్తారు మరియు వారికి ఖర్జూర బీజపు చీలిక (నఖీరా) అంత అన్యాయం కూడా జరుగదు. [అన్నిసా 4:124]

మరియు షిర్కు ఆచరణలను నాశనం చేస్తుందని స్పష్ట పరచినాడు. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿وَلَقَدۡ أُوحِيَ إِلَيۡكَ وَإِلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكَ لَئِنۡ أَشۡرَكۡتَ لَيَحۡبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ 65﴾

మరియు వాస్తవానికి! నీకూ మరియు నీకంటే ముందు వచ్చిన (ప్రతి ప్రవక్తకూ) దివ్యజ్ఞానం (వహీ) ద్వారా ఇలా తెలుప బడింది: "ఒకవేళ నీవు బహుదైవారాధన (షిర్కు) చేసి నట్లయితే నీ కర్మలన్నీ వ్యర్థమై పోతాయి మరియు నిశ్చయంగా, నీవు నష్టానికి గురి అయిన వారిలో చేరిపోతావు." [అజ్ జుమర్ 39:65]

మరియు విశ్వాసము యొక్క మూలస్థంభములు ఆరు: అల్లాహ్ పై, ఆయన దూతలపై, ఆయన గ్రంథములపై, ఆయన ప్రవక్తలపై, పరలోకంపై, విధివ్రాతపై విశ్వాసం కలిగి ఉండటం.

1) మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ పై విశ్వాసము:

మరియు ఇది మూడు విషయాలను కలిగి ఉంటుంది:

1- ఆయన రుబూబియత్ పై విశ్వాసం:

అది మహోన్నతుడైన అల్లాహ్‌ యొక్క క్రియలలో ఆయనను ఏకైకుడిగా భావించడం: ఉదాహరణ – సృష్టించడం, ఆహారోపాధి ప్రసాదించడం, జీవింప జేయడం మరియు మరణింప జేయడం లాంటి పనులలో. కావున అల్లాహ్ తప్ప ఇంకెవరు సృష్టికర్త లేరు, అల్లాహ్ తప్ప ఇంకెవరు ఉపాధికర్త లేరు, అల్లాహ్ తప్ప ఇంకెవరు జీవం ప్రసాదించేవారు లేరు, అల్లాహ్ తప్ప ఇంకెవరు మరణం ప్రసాదించేవారు లేరు, మరియు ఈ విశ్వంలో ఆయన సుబహానహు వతఆలా తప్ప ఇంకెవరు వ్యవహారం చేయరు.

సృష్టిలో పరమ పవిత్రుడైన అల్లాహ్ యొక్క రుబూబీయతు ను నిరాకరించినవాడు ఏ ఒక్కడూ లేడు ఒకవేళ ఎవరైనా అలా నిరాకరించినట్లయితే అతను నిజంగా నమ్మని వ్యక్తి కాకుండా, స్వార్థపూరితంగా మొండితనంతో నిరాకరించే వాడిగా ఉంటాడు ఫిర్ఔన్ తన జాతి ప్రజలతో ఇలా అన్నప్పుడు జరిగినట్లే:

﴿‌...أَنَا ‌رَبُّكُمُ ‌الْأَعْلَى﴾

నేనే మీ యొక్క మహాన్నత ప్రభువును! [అన్నాజిఆత్ 79:24] కాని ఇది విశ్వాసముతో కాదు. ఏ విధంగానైతే అల్లాహ్ మూసా అలైహిస్సలాంతో పలికినాడో:

﴿‌قَالَ لَقَدۡ عَلِمۡتَ مَآ أَنزَلَ هَٰٓؤُلَآءِ إِلَّا رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ بَصَآئِرَ وَإِنِّي لَأَظُنُّكَ يَٰفِرۡعَوۡنُ مَثۡبُورٗا 102﴾

(మూసా) అన్నాడు: "నీకు బాగా తెలుసు, జ్ఞానవృద్ధి కలుగ జేసే వాటిని (సూచనలను) భూమ్యాకాశాల ప్రభువు తప్ప మరెవ్వరూ అవతరింపజేయలేరని! ఓ ఫిర్ఔన్, నీవు నిశ్చయంగా నశింపనున్నావని నేను భావిస్తున్నాను! [అల్ ఇస్రా 17:102] మరియు మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ప్రకటన:

﴿‌وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَا أَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَعُلُوًّا... ﴾

మరియు వారి హృదయాలు వాటిని అంగీకరించినా వారు అన్యాయంగా, అహంకారంతో తిరస్కరించారు.[అన్నమ్ల్ 16:14]

కావున ఈ సృష్టిరాసులకు ఖచ్చితంగా ఒక సృష్టికర్త ఉండాలి ఎందుకంటే అవి తమంతట తాము ఉనికిలోకి రావటం అసాధ్యం; ఎందుకంటే ఏదైనా వస్తువు తనను తానే సృష్టించుకోదు, మరియు అది యాదృచ్చికంగా ఉనికిలోకి రావటం కూడా సాధ్యం కాదు; ఎందుకంటే ప్రతి ఉనికిలోకి వచ్చేవాడి కొరకు తప్పనిసరిగా దానిని ఉనికిలోకి తెచ్చేవాడు ఉండాలి, ఎందుకంటే ఈ సృష్టి అద్భుతమైన వ్యవస్థతో, సమన్వయంతో ఏర్పడిన విధానాన్ని చూసినప్పుడు, అది యాదృచ్ఛికంగా (ఆకస్మాత్తు గా) ఉనికిలోకి వచ్చిందని చెప్పడం అసాధ్యమే. కావున వాటిని ఉనికిలో తీసుకుని వచ్చేవాడు ఉండాలి, ఆయనే సర్వలోకాలకు ప్రభువైన అల్లాహ్. అల్లాహ్ ప్రకటన:

﴿‌أَمۡ خُلِقُواْ مِنۡ غَيۡرِ شَيۡءٍ أَمۡ هُمُ ٱلۡخَٰلِقُونَ 35 أَمۡ خَلَقُواْ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَۚ بَل لَّا يُوقِنُونَ 36﴾

వారు ఏ (సృష్టికర్త) లేకుండానే సృష్టింపబడ్డారా? లేక వారే సృష్టికర్తలా? లేక వారు ఆకాశాలను మరియు భూమిని సృష్టించారా? అలా కాదు, అసలు వారికి విశ్వాసం లేదు. [అత్తూర్ 52:35-36]

మరోవైపు, ముష్రికులు అల్లాహ్ యొక్క ఉలూహియతులో ఆయనతోపాటు సాటి కల్పిస్తూ అల్లాహ్‌ యొక్క రుబూబియ్యతు ను అంగీకరిస్తుండేవారు, కానీ ఈ విషయం వారిని ఇస్లాంలోకి ప్రవేశింపజేయలేదు. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారితో యుద్ధం చేసి, వారి రక్తాన్ని మరియు సంపదలను హలాల్ చేసారు; ఎందుకంటే వారు ఆరాధనలో షిర్కు చేసారు, అల్లాహ్ తో పాటు వారు ఇతరులను ఆరాధించారు; ఉదాహరణ, విగ్రహాలు, రాతి శిలాలు, దైవదూతలు మొదలగువారు.

2- ఆయన ఉలూహియత్ పై విశ్వాసం:

ఆయన ఉలూహియతును విశ్వసించటం అంటే ఆయన ఒక్కడే నిజఆరాధ్య దైవమని, ఆయనతో పాటు ఎవరు సాటి లేరని విశ్వసించటం. (అల్-ఇలాహ్) అంటే (మాలూహ్), అంటే ప్రేమతో, ఘనతతో మరియు వినమ్రతతో ఆరాధింపబడ వలసిన ఏకైక ఆరాధ్యుడు. మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿‌وَإِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۖ لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلرَّحۡمَٰنُ ٱلرَّحِيمُ 163﴾

మరియు మీ ఆరాధ్యదైవం కేవలం ఆ అద్వితీయుడు (అల్లాహ్) మాత్రమే. ఆయన తప్ప! మరొక ఆరాధ్యదేవుడు లేడు, ఆయన అనంత కరుణా మయుడు, అపార కరుణా ప్రధాత. [అల్ బఖరహ్ 2:163]

అల్లాహ్ తో పాటు ఆరాధ్యదైవంగా చేసుకుని ఆయనను వదిలి పూజింబడే ప్రతీ దాని ఉలూహియత్ అవాస్తవము, మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ هُوَ ٱلۡبَٰطِلُ وَأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡكَبِيرُ 62﴾

ఇది ఎందుకంటే, నిశ్చయంగా అల్లాహ్! ఆయనే సత్యం! మరియు అయనకు బదులుగా వారు ఆరాధించేవన్నీ అసత్యాలే! మరియు నిశ్చయంగా అల్లాహ్ ఆయన మాత్రమే మహోన్నతుడు, మహనీయుడు (గొప్పవాడు). [హజ్ 22:62]

ఇందుకే నూహ్ అలైహిస్సలాం నుండి ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం వరకు ప్రవక్తలు అలైహిముస్సలాం తమ జాతి ప్రజలను ఏకేశ్వరోపాసన వైపునకు పిలిచి, అల్లాహ్ ను మాత్రమే ఆరాధించమని మరియు ఆయన కాకుండా వేరే వారి ఆరాధనను విడనాడమని పిలుపునిచ్చారు, మహోన్నతుడైన అల్లాహ్, ముష్రికులు అల్లాహ్ తో పాటు ఇతరులను దైవాలుగా చేసుకోవటాన్ని, వారిని ఆరాధించ టాన్ని, వారితో సహాయాన్ని అర్థించటాన్ని మరియు మొరపెట్టు కోవటాన్ని రెండు బుద్ధి పరమైన ప్రమాణాలతో అసత్యపరచాడు:

మొదటి కారణం: వారు తయారు చేసుకున్న ఈ ఆరాధ్య దైవాలలో ఉలూహియ్యత్ లక్షణాలలో నుంచి ఏదీ లేదు. వారు సృష్టించబడిన వారే తప్ప తమకు తాముగా ఏదీ సృష్టించలేరు. తమ దాస్యం చేసే వారికి ఎలాంటి లాభము చేకూర్చలేరు మరియు వారి నుండి ఎటువంటి నష్టమును దూరం చేయలేరు. వారికి మరణం, జీవితం మరియు పునరుత్థాన దినం మీద ఎటువంటి అధికారం లేదు. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿وَٱتَّخَذُواْ مِن دُونِهِۦٓ ءَالِهَةٗ لَّا يَخۡلُقُونَ شَيۡـٔٗا وَهُمۡ يُخۡلَقُونَ وَلَا يَمۡلِكُونَ لِأَنفُسِهِمۡ ضَرّٗا وَلَا نَفۡعٗا وَلَا يَمۡلِكُونَ مَوۡتٗا وَلَا حَيَوٰةٗ وَلَا نُشُورٗا 3﴾

అయినా వారు ఆయనకు బదులుగా ఏమీ సృష్టించలేని మరియు స్వయంగా తామే సృష్టింపబడిన వారిని దైవాలుగా చేసుకున్నారు. మరియు వారు తమకు తాము ఎట్టి నష్టం గానీ, లాభం గానీ చేసుకోజాలరు. మరియు వారికి మరణం మీద గానీ, జీవితం మీద గానీ మరియు పునరుత్థాన దినం మీద గానీ, ఎలాంటి అధికారం లేదు. [ఫుర్ఖాన్ 25:3]

రెండవది: ఈ ముష్రికులు అల్లాహ్ తానే ఏకైక సృష్టికర్త మరియు ప్రణాళిక నిర్వహణ కర్త అని అంగీకరించేవారు, ఇది ఆయన ఒక్కడి కొరకు  రుబూబియతును తప్పనిసరి చేసినట్లు గా ఆయన ఒక్కడి కొరకు ఉలూహియతును తప్పనిసరి చేస్తుంది. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿قُل لِّمَنِ ٱلۡأَرۡضُ وَمَن فِيهَآ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ 84 سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ85 قُلۡ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ ٱلسَّبۡعِ وَرَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ 86 سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ أَفَلَا تَتَّقُونَ 87 قُلْ مَنْ بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ 88 سَيَقُولُونَ لِلَّهِ قُلْ فَأَنَّى تُسْحَرُونَ 89﴾

వారిని ఇలా అడుగు: "ఈ భూమి మరియు ఇందులో ఉన్నదంతా ఎవరికి చెందినదో మీకు తెలిస్తే చెప్పండి. వారంటారు: "అల్లాహ్ కే!" వారితో అను: "అయినా మీరు హితోపదేశం స్వీకరించరా?" వారిని అడుగు: "సప్తాకాశాల ప్రభువు మరియు సర్వోత్తమ సింహాసనానికి (అర్ష్ కు) ప్రభువు ఎవరు?" వారంటారు: "అల్లాహ్ మాత్రమే!" అని. వారితో అను: "అయితే మీరెందుకు ఆయన పట్ల భయభక్తులు కలిగి ఉండరు?" వారిని ఇలా అడుగు: "మీకు తెలిస్తే చెప్పండి! ప్రతిదానిపై పాలనాధికారం ఎవరి చేతిలో ఉంది? మరియు ప్రతిదానికి శరణమిచ్చేవాడు ఆయనే మరియు ఆయనకు వ్యతిరేకంగా శరణమివ్వ గల వాడెవ్వడూ లేనివాడు, ఎవరు? వారంటారు: "అల్లాహ్ మాత్రమే!" వారితో అను: "అయితే మీరెందుకు మాయాజాలానికి గురవుతున్నారు (మోసగింప బడు తున్నారు)?" [అల్ మూమినూన్ 23:84-89] కాబట్టి వారు తౌహీదు రుబూబియ్యతును అంగీకరించినప్పుడు, సర్వశక్తిమంతుడైన అల్లాహ్ ను మాత్రమే ఆరాధించటం వారిపై తప్పనిసరి మరియు ఆయన ఆరాధనలో ఎవ్వరినీ భాగస్వామ్యం చేయకూడదు.

3- దివ్యనామాలు మరియు గుణాల పై విశ్వాసం:

అంటే: అల్లాహ్ తన గ్రంథంలో తన కోసం నిరూపించినదాన్ని నిరూపించడం లేదా దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తన సున్నతులో నిరూపించినదాన్నిఆయనకు నిరూపించటం - అల్లాహ్ కు శోభాయమానంగా సముచితంగా ఆయన నామాలు మరియు గుణగణాలు, ఎలాంటి వక్రీకరణ, తొలగింపు లేకుండా, ఏ రూప నిర్ధారణ, పోలిక లేకుండా. మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿‌وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ وَذَرُواْ ٱلَّذِينَ يُلۡحِدُونَ فِيٓ أَسۡمَٰٓئِهِۦۚ سَيُجۡزَوۡنَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ 180﴾

మరియు అల్లాహ్ పేర్లు! అన్నీ అత్యుత్తమమైనవే; కావున మీరు వాటితో ఆయనను ప్రార్థించండి. మరియు ఆయన పేర్ల విషయంలో సత్యం నుండి వైదొలగిన వారిని విసర్జించండి. వారు తమ కర్మలకు ప్రతిఫలం పొందగలరు. [అల్ అఅ్ రాఫ్ 7:180] మరియు మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿‌...لَيۡسَ كَمِثۡلِهِۦ شَيۡءٞۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ﴾

ఆయనకు పోలింది ఏదీ లేదు. మరియు ఆయన సర్వం వినేవాడు, సర్వం చూసేవాడు. [అష్షూరా 42:11]

షిర్కు మూడు రకాలు:

1- పెద్ద షిర్క్.

2- షిర్కె అస్గర్ (చిన్న తరహా షిర్క్).

3- గోప్యమైన షిర్క్.

1- షిర్కె అక్బర్:

దాని నియమం: అల్లాహ్‌కు ప్రత్యేకమైన వాటిలో, అల్లాహ్‌తో సమానంగా ఇతరులను చూడటం, అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿‌إِذۡ نُسَوِّيكُم بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ 98﴾

ఎప్పుడైతే మేము మిమ్మల్ని సర్వలోకాల ప్రభువుతో సమానులుగా చేశామో! [అష్షూరా 42:98]

ఇందులో ఇవి వస్తాయి: ఆరాధనను అల్లాహ్ కు కాకుండా ఇతరులకు చేయటం, లేదా వాటిలో కొంత భాగాన్ని అల్లాహ్ కొరకు కాకుండా ఇతరుల కొరకు చేయటం; ఉదాహరణకి ప్రార్థన, సహాయం కోరటం, మొక్కుబడి, జుబాహ్ (బలి) మరియు ఇతర ఆరాధన రకాలలో.

లేదా ఇందులో ఇవి కూడా వస్తాయి: అల్లాహ్ అజ్జ వజల్ నిషేధించిన దానిని హలాల్ గా భావించడం లేదా ఆయన హలాల్ చేసిన దానిని నిషేధించడం, లేదా అల్లాహ్ అజ్జ వజల్ విధిగావించిన దాన్ని విధి నుండి తొలగించడం, ధర్మం ద్వారా నిషేధంగా తెలిసిన వాటిని అనుమతించుట; ఉదాహరణకు వ్యభిచారం, మద్యం, తల్లిదండ్రుల పట్ల అవిధేయత, వడ్డీ లేదా ఇలాంటి ఇతర విషయాలను అనుమతించుట.

లేదా మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ అనుమతించిన శుభ్రమైన వాటిని నిషేధించడం లేక అల్లాహ్ విధిగావించిన దానిని విధి నుండి తొలగించటం; ఉదాహరణకు నమాజు లేదా ఉపవాసం లేదా జకాతు వాజిబ్ కాదని విశ్వసించుట.

పెద్ద షిర్కు ఆచరణ వృధా అవటాన్ని మరియు దానిపై మరణించే వాడిని నరకంలో శాశ్వతంగా ఉండటాన్ని అనివార్యం చేస్తుంది. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿‌...وَلَوۡ أَشۡرَكُواْ لَحَبِطَ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ﴾

ఒకవేళ వారు అల్లాహ్ కు సాటి కల్పిస్తే, వారు చేసిన సత్కార్యాలు వృధా అయి పోతాయి [అల్ అన్ఆమ్ 6:88]

మరియు దానిపైనే మరణించినవాడి పాపాలు అల్లాహ్ మన్నించడు మరియు స్వర్గం అతనిపై నిషేధం, అల్లాహ్ ప్రకటన

﴿‌إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغۡفِرُ أَن يُشۡرَكَ بِهِۦ وَيَغۡفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُ...﴾

నిశ్చయంగా, అల్లాహ్ తనకు భాగస్వామిని (సాటిని) కల్పించటాన్ని ఏ మాత్రమూ క్షమించడు. మరియు అది తప్ప దేనిని (ఏ పాపాన్ని) అయినా, ఆయన తాను కోరిన వారిని క్షమిస్తాడు... [అన్నిసా 4:48] మరియు మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿إِنَّهُۥ مَن يُشۡرِكۡ بِٱللَّهِ فَقَدۡ حَرَّمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ ٱلۡجَنَّةَ وَمَأۡوَىٰهُ ٱلنَّارُ...﴾

వాస్తవానికి, ఇతరులను అల్లాహ్ కు భాగస్వాములుగా చేసే వారికి, నిశ్చయంగా, అల్లాహ్ స్వర్గాన్ని నిషేధించాడు. మరియు వారి ఆశ్రయం నరకాగ్నియే... [అల్ మాయిదా 5:72]

2- చిన్న షిర్క్:

ఇది షిర్క్ అనే పేరుతో నిరూపించబడినదే కానీ షిర్కె అక్బర్ స్థాయికి చేరలేదు, కాబట్టి దీనిని షిర్కె అస్గర్ (చిన్న షిర్కు) అని అంటారు; ఉదాహరణ అల్లాహ్ యేతరులపై ప్రమాణం చేయటం  ఉదాహరణకు - కాబా గృహం, ప్రవక్తలు, అమానతు, మరియు ఫలానా వ్యక్తి జీవితం పై ప్రమాణం చేయటం, మరియు ఇలాంటి ఇతర విషయాలు, దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా సెలవిచ్చారు:

«مَنْ حَلَفَ بِغَيرِ اللهِ فَقَدْ كَفَرَ أَو أَشرَكَ».

ఎవరైతే అల్లాహ్ పేరున గాక ఇతరుల పేరుతో ప్రమాణం చేస్తారో, నిశ్చయంగా వారు అవిశ్వాసానికి పాల్బడినట్లే లేదా అల్లాహ్ కు సాటి కల్పించినట్లే".²

అది వ్యక్తి హృదయంలో ఉండే  ఉద్దేశాల ప్రకారం పెద్ద షిర్క్ కావచ్చు. ప్రవక్త పేరున లేదా ఫలానా షేఖ్ పేరున ప్రమాణం చేస్తున్న వ్యక్తి హృదయంలో అతను అల్లాహ్ వంటివాడని లేదా అల్లాహ్ ను వదిలి అతనిని ప్రార్థించవచ్చని లేదా అతను సృష్టిలో వ్యవహరించగలడని భావిస్తే, అది  పెద్ద షిర్క్ అవుతుంది. అయితే, అల్లాహ్ పేరున గాక ఇంకెవరి పేరునైనా ప్రమాణం చేయునపుడు, ఆ ఉద్దేశ్యంతో లేకపోతే, అలవాటుగా నోటి నుండి జారిపోతే, అది చిన్న షిర్క్ గా పరిగణించబడుతుంది. ఇది కొన్ని ప్రాంతాలలో తరచుగా జరుగుతుంది, కాబట్టి దానికి జాగ్రత్తగా ఉండటం మరియు దాని నుండి హెచ్చరించడం తౌహీదు పరిరక్షణ మరియు సంరక్షణ కోసం అవసరం.

3- గోప్యమైన షిర్క్:

ఇది హృదయాలలో ఉండే ప్రదర్శనాబుద్ధి; ఉదాహరణకు ప్రజలు తనను చూడాలని ఉద్దేశ్యంతో నమాజు చేయుట లేదా తనను పొగడాలని ఉద్దేశ్యంతో తస్బీహ్ చేయుట లేదా తనను ప్రశంసించాలనే ఉద్దేశ్యంతో సదకా చేయుట, ఇది ప్రదర్శన కోసం చేసిన ఆచరణను వృధా చేస్తుంది, కానీ, అల్లాహ్ కొరకు చిత్తశుద్ధితో చేసిన ఇతర కార్యాలకు ఇది వర్తించదు.

దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా సెలవిచ్చారు:

«الشِّرْكُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ أَخْفَى مِنْ دَبِيبِ النَّمْلَةِ السَّودَاءِ عَلَى الصَّفَاةِ السَّودَاءِ فِي ظُلْمَةِ اللَّيْلِ، وَكَفَّارَتُهُ أَنْ يَقُولَ: "اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أُشْرِكَ بِكَ شَيْئًا وَأَنَا أَعْلَمُ، وَأَسْتَغْفِرُكَ مِنَ الذَّنْبِ الَّذِي لَا أَعْلَمُ».

ఈ ఉమ్మత్ లో షిర్కు రాత్రి చిమ్మచీకటిలో నల్లటి బండ రాయిపై పాకే నల్ల చీమల కంటే గోప్యమైనది మరియు దానికి కఫ్ఫారాగా చెప్పవలసినది: అల్లాహుమ్మ ఇన్నీ అఊదు బిక అన్ ఉష్'రిక బిక షయ్'అన్ వ అనా అఅ్'లము, వ అస్'తగ్'ఫిరుక మినజ్జంబిల్లజీ లా అఅ్'లము»³.

అవిశ్వాసము (కుఫ్ర్) యొక్క రకాలు:

మొదటి రకం: పెద్ద కుఫ్ర్:

ఇది నరకాగ్నిలో శాశ్వత నివాసానికి కారణమగును, ఇది ఐదు రకాలు:

1- తిరస్కారము (కుఫ్రె తక్జీబ్).

ఇది ప్రవక్తలను అసత్యులని నమ్మటం, ఇది అవిశ్వాసులలో తక్కువ; ఎందుకంటే అల్లాహ్ -అజ్జ వ జల్- తన ప్రవక్తలను స్పష్టమైన రుజువులతో మద్దతిచ్చాడు. ఈ అసత్యారోపణ చేసే వారి స్థితి అల్లాహ్ వర్ణించినట్లే ఉంది:

﴿‌وَجَحَدُوا ‌بِهَا ‌وَاسْتَيْقَنَتْهَا أَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَعُلُوًّا...﴾

మరియు వారి హృదయాలు వాటిని అంగీకరించినా వారు అన్యాయంగా, అహంకారంతో తిరస్కరించారు. [అన్నహ్ల్ 16:14]

2- నిరాకరణ మరియు అహంకారం యొక్క అవిశ్వాసం:

ఇది ఇబ్లీసు అవిశ్వాసానికి ఉదాహరణ. అతను అల్లాహ్ ఆదేశాన్ని తిరస్కరించలేదు లేదా నిరాకరించలేదు, కానీ దానిని నిరాకరించి అహంకారంతో ఎదుర్కొన్నాడు. అల్లాహ్ ప్రకటన:

﴿وَإِذۡ قُلۡنَا لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبۡلِيسَ أَبَىٰ وَٱسۡتَكۡبَرَ وَكَانَ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ 34﴾

మరియు (జ్ఞాపకం చేసుకోండి) మేము దేవదూతలతో: "మీరందరూ ఆదమ్ ముందు సాష్టాంగం (సజ్దా) చేయండి." అని ఆదేశించినపుడు, ఒక ఇబ్లీస్ తప్ప మిగతా వారంతా సాష్టాంగం (సజ్దా) చేశారు; అతడు నిరాకరించాడు మరియు దురహంకారానికి గురయ్యాడు మరియు సత్యతిరస్కారులలోని వాడయ్యాడు. [అల్ బఖరహ్ 2:34]

3- విముఖతతో చూపే అవిశ్వాసం (కుఫ్రె ఈరాజ్)

అది ఎలాగంటే అతను సత్యాన్ని అనుసరించటం నుండి తన చెవులను మరియు హృదయాలను మళ్లించుకున్నాడు, దానిపై శ్రద్ధ చూపలేదు లేదా దానిని అస్సలు పట్టించుకోలేదు. మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن ذُكِّرَ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِۦ ثُمَّ أَعۡرَضَ عَنۡهَآۚ إِنَّا مِنَ ٱلۡمُجۡرِمِينَ مُنتَقِمُونَ22﴾

మరియు తన ప్రభువు సూచనల (ఆయతుల) ద్వారా హిత బోధ చేయబడిన తరువాత కూడా, వాటి నుండి విముఖుడయ్యే వాని కంటే ఎక్కువ దుర్మార్గుడెవడు? నిశ్చయంగా, మేము అలాంటి అపరాధులకు ప్రతీకారం చేసి తీరుతాము. [అస్ సజ్దహ్ 32:22]

అయితే పాక్షిక విస్మరణ – అది కుఫ్ర్ (అవిశ్వాసం) కాదు, ఫిస్క్ (చెడు) మాత్రమే; ఉదాహరణకి: ఉపవాసం లేదా హజ్జ్ వంటి కొన్ని ధర్మబాధ్యతల జ్ఞానం నేర్చుకోవడం నుండి దూరంగా ఉండే వ్యక్తి.

4 - కుఫ్రె షక్క్ (సందేహం)

అది అతను సందేహంలో ఉంటాడు మరియు సత్యం విషయంలో ఖచ్చితత్వం లేకుండా ఉంటాడు, అల్లాహ్ ప్రకటన:

﴿وَدَخَلَ جَنَّتَهُ وَهُوَ ظَالِمٌ لِنَفْسِهِ قَالَ مَا أَظُنُّ أَنْ تَبِيدَ هَذِهِ أَبَدًا 35 وَمَا أَظُنُّ السَّاعَةَ قَائِمَةً وَلَئِنْ رُدِدْتُ إِلَى رَبِّي لَأَجِدَنَّ خَيْرًا مِنْهَا مُنْقَلَبًا 36﴾

మరియు ఈ విధంగా అతడు తనకు తాను అన్యాయం చేసుకునేవాడవుతూ, తన తోటలో ప్రవేశించి ఇలా అన్నాడు: "ఇది ఎన్నటికైనా నాశనమవుతుందని నేను భావించను! మరియు అంతిమ ఘడియ కూడా వస్తుందని నేను భావించను, ఒకవేళ నా ప్రభువు వద్దకు నేను తిరిగి మరలింపబడినా, అచ్చట నేను దీని కంటే మేలైన స్థానాన్నే పొందగలను. [అల్ కహఫ్ 18:35-36]

5- కపటము (కుఫ్రె నిఫాఖ్):

తన నాలుకతో విశ్వాసాన్ని ప్రకటించి, తన హృదయంలో తిరస్కారాన్ని దాచిపెట్టడం. మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ప్రకటన:

﴿وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَقُولُ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَبِٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَمَا هُم بِمُؤۡمِنِينَ 8﴾

మరియు ప్రజలలో కొందరు: "మేము అల్లాహ్ నూ మరియు అంతిమ దినాన్నీ విశ్వసించాము" అని, అనే వారున్నారు. కానీ (వాస్తవానికి) వారు విశ్వసించేవారు కారు. [అల్ బఖరహ్ 2:8]

ఇవి ధర్మం నుండి బహిష్కరించే పెద్ద అవిశ్వాసం రకాలు.

రెండవ రకము: చిన్న కుఫ్ర్:

మరియు ఈ రకము నరకములో శాశ్వతంగా ఉండుటను అనివార్యం చేయదు. ఇది ఖుర్ఆన్ లో మరియు సున్నతులో అవిశ్వాసంగా పేర్కొనబడింది, ఇది అలిఫ్ లామ్ ద్వారా (మారిఫా) నిర్దిష్ట వ్యాసం గా నిర్వచించబడలేదు, కానీ నిరవధిక రూపంలో (నకేర రూపంలో) ప్రస్తావించబడింది. దానికి అనేక ఉదాహరణలు ఉన్నాయి, వాటిలో కొన్ని: అబూ హురైరహ్ రదియల్లాహు అన్హు ఉల్లేఖన, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా సెలవిచ్చారు:

«اثْنَتَانِ فِي النَّاسِ هُمَا بِهِمْ كُفْرٌ: الطَّعْنُ فِي النَّسَبِ، وَالنِّيَاحَةُ عَلَى المَيِّتِ».

ప్రజల్లో వ్యవహరించే రెండు విషయాలు కుఫ్ర్’కు సంబంధించినవి, అందులో ఒకటి: వంశావళిని ఎగతాళి చేయడం, మృతుడిపై అరుస్తూ దుఖించడం.⁴

2) దైవదూతల పై విశ్వాసము:

వారు అగోచర లోకం అల్లాహ్ తఆల వారిని జ్యోతితో సృష్టించాడు, వారు అల్లాహ్ కొరకు ఆరాధిస్తున్నారు, వారికి రుబూబియ్యత్ మరియు ఉలూహియ్యత్ లక్షణాలలో ఏదీ లేదు. అల్లాహ్ వారికి ఆజ్ఞాపించిన దానికి వారు అవిధేయత చూపరు, మరియు తమకు ఆజ్ఞాపించిన వాటిని చేస్తారు. వారు చాలా మంది ఉన్నారు. వారిని అల్లాహ్ తప్ప ఎవరూ లెక్కించ లేరు.

దైవదూతలపై విశ్వాసం అన్నది నాలుగు విషయములను కలిగి ఉంది:

1: వారి ఉనికిపై విశ్వాసం ఉంచడం.

2: ఏ దైవదూతల పేర్లు మనకు తెలుపబడెనో, వారి పట్ల విశ్వాసమును కలిగి ఉండటం. ఉదాహరణకు జిబ్రయీల్, మీకాయీల్, ఇస్రాఫీల్ మరియు మొదలగు వారు. ఎవరి పేర్లు మనకు తెలుపబడలేదో వారిని సంక్షిప్తంగా విశ్వసించాలి.

3: దైవదూతల గుణాల గురించి మనకు ఏమి తెలుసో దాన్ని విశ్వసించటం, అవి ఖుర్ఆన్ మరియు సున్నతులో వచ్చాయి; ఉదాహరణకు జిబ్రయీల్ అలైహిస్సలాం గుణము గురించి, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఆయనను అల్లాహ్ సృష్టించిన రూపంలో చూశారని తెలిపినారు, ఆయనకు ఆరు వందల రెక్కలు కలవు, అవి ఆకాశమండలాన్ని కప్పి వేసి ఉన్నాయి.

4: మనకు తెలిసిన వారి ఆచరణలపై విశ్వాసము కలిగి ఉండటం; ఉదాహరణకు వారు అల్లాహ్ పరిశుద్ధతను కొనియాడటం, రాత్రింబవళ్ళు ఎటువంటి అలసత్వం, విరక్తి లేకుండా ఆయన ఆరాధన చేయటం.

ఇంకో ఉదాహరణ: జిబ్రయీల్: వహీ తీసుకుని రావటంలో అమీన్ (విశ్వసనీయత, నిజాయితీ గలవారు).

ఇస్రాఫీల్ అలైహిస్సలాం: బాకా (సూర్) ఊదే బాధ్యత ఇవ్వబడి ఉన్నారు.

మలకుల్ మౌత్: మరణ సమయం ఆసన్నమైనప్పుడు ఆత్మలను సేకరించే బాధ్యత ఇవ్వబడి ఉన్నారు.

మాలిక్ : నరకం యొక్క రక్షక భటుడు. మరియు రిద్వాన్: స్వర్గమునకు సంరక్షకుడు మొదలగు వారు.

3) దైవగ్రంథాల పై విశ్వాసము:

ఇక్కడ దైవగ్రంథాలు అంటే అల్లాహ్ తన ప్రవక్తలపై అవతరింప జేసిన దివ్యగ్రంథాలు. అవి సర్వ మానవాళికి మార్గదర్శకత్వము మరియు కారుణ్యం. తద్వారా వారు ఇహపర సుఖాలను పొందగలరు.

దైవగ్రంథములపై విశ్వాసం అన్నది నాలుగు విషయాలను కలిగి ఉన్నది:

1 - అవి వాస్తవానికి అల్లాహ్ నుండి అవతరించబడినవి అనే విశ్వాసం కలిగి ఉండటం.

2 - వాటిలో నుంచి వేటి పేరు మనకు తెలుపబడెనో వాటిని విశ్వసించటం. ఉదాహరణకు ముహమ్మద్ ﷺ పై అవతరింప బడిన ఖుర్ఆన్, మూసా అలైహిస్సలాం పై అవతరింప బడిన తౌరాత్, ఈసా అలైహిస్సలాం పై అవతరింప బడిన ఇంజీలు, మరియు దావూద్ అలైహిస్సలాంకు ఇవ్వబడి జబూర్.

ఇక వేటి పేర్లు మనకు తెలుపబడలేదో వాటిపై సంక్షిప్తంగా విశ్వాసం కనబరచాలి.

3 - వాటి సమాచారములను నమ్మటం; ఉదాహరణకు ఖుర్ఆన్ సమాచారములు మరియు పూర్వ గ్రంథములలోని మార్పు చేర్పులు జరగని సమాచారములు.

4 - వాటిలో నుంచి రద్దుపరచబడని వాటి ఆదేశములను ఆచరించుట, వాటి పట్ల సంతృప్తి చెందుట, వాటిని అంగీకరించుట - దాని విజ్ఞత మనకు అర్థమైనా లేదా అర్థం కాకపోయిన సరే. మరియు పూర్వ గ్రంథములన్నీ దివ్యఖుర్ఆన్ ద్వారా రద్దు చేయబడినాయి. కావున పూర్వగ్రంథాల ఆదేశాలలో నుంచి ఖుర్ఆన్ లేదా సున్నతు దృవీకరించిన, సరియైనవని తెలిపిన వాటిని తప్ప వేటినీ ఆచరించటం ధర్మసమ్మతం కాదు.

4) దైవప్రవక్తల పై విశ్వాసము:

అర్రుసుల్: రసూల్ యొక్క బహువచనం; మానవులలో వహీ ద్వారా ధర్మశాసనాలు ఇవ్వబడినవాడు మరియు వాటిని తన ప్రజలకు చేరవేయమని ఆదేశించబడినవారు. వారిలో మొట్టమొదటివారు నూహ్ అలైహిస్సలాం మరియు వారిలో చిట్ట చివరివారు ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం. వారు కూడా సృష్టించబడిన మనుషులు, వారు రుబూబియ్యత్ మరియు ఉలూహియ్యత్ ప్రత్యేకతలలో నుండి ఏదీ కలిగి లేరు.

మరియు దైవ ప్రవక్తలపై విశ్వాసం వీటిని కలిగి ఉంది:

1- వారి దైవదౌత్యం అల్లాహ్ వద్ద నుండి వచ్చిన సత్యమని విశ్వసించాలి, వారిలో నుండి ఏ ఒక్కరి దైవదౌత్యాన్ని నిరాకరించినా అతడు వారందరినీ నిరాకరించినవాడవుతాడు.

2- ఆ ప్రవక్తలలోంచి మనకు ఎవరి నామములు తెలుప బడినాయో వారిని విశ్వసించటం. ఉదాహరణకు ముహమ్మద్, ఇబ్రాహీం, మూసా, ఈసా మరియు నూహ్ అలైహిముస్సలాం. వారు ఉలుల్ అజ్మ్ ప్రవక్తలు. ఇక ఏ ప్రవక్తల పేర్లు మనకు తెలపబడలేదో వారిపై మనం సంక్షిప్తంగా విశ్వాసం కనబరచాలి. మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿‌وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا رُسُلٗا مِّن قَبۡلِكَ مِنۡهُم مَّن قَصَصۡنَا عَلَيۡكَ وَمِنۡهُم مَّن لَّمۡ نَقۡصُصۡ عَلَيۡكَ...﴾

మరియు (ఓ ముహమ్మద్!) వాస్తవానికి మేము నీకు పూర్వం అనేక ప్రవక్తలను పంపాము; వారిలో కొందరి వృత్తాంతం మేము నీకు తెలిపాము; మరికొందరిని గురించి నీకు తెలుపలేదు... [గాఫిర్ 40:78]

3- వారి (అలైహిముస్సలాం) నుండి ప్రామాణికంగా వచ్చిన వార్తలను ధృవీకరించడం.

4- వారిలో నుండి మన వైపు పంపబడిన ప్రవక్త షరీఅతును ఆచరించడం.  వారిలో పరిసమాప్తి అయిన చిట్టచివరి వారు ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం.

5) అంతిమ దినము పై విశ్వాసము:

అది ప్రళయదినం, లెక్క తీసుకోబడటం కొరకు మరియు ప్రతిఫలం పొందుట కొరకు ప్రజలు మరలా లేపబడే దినం, దానికి ఆ పేరుతో పిలవటానికి కారణం దాని తరువాత వేరే ఏ దినం లేదు. ఎందుకంటే ఆ రోజే స్వర్గవాసులు తమ నివాసములలో మరియు నరకవాసులు తమ నివాసములలో స్థిర పడతారు.

అంతిమదినంపై విశ్వాసం మూడు విషయాలను కలిగి ఉంది:

ఎ- మరణాంతరం లేపబడటం పై విశ్వాసం:

ఇది రెండవ సారి బాకా ఊదబడినప్పుడు మృతులు జీవింప బడటం, అప్పుడు ప్రజలు సర్వలోక ప్రభువు ముందు చెప్పులు లేకుండా ఒట్టి కాళ్ళతో, దుస్తులు లేకుండా నగ్నంగా, ఖత్నా చేయబడని స్థితిలో నిలబడతారు, మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ ‌وَعْدًا ‌عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ 104﴾

మేము ఏ విధంగా సృష్టిని మొదట ఆరంభించామో! అదే విధంగా దానిని మరల ఉనికిలోకి తెస్తాము. ఇది (మాపై బాధ్యతగా) ఉన్న మా వాగ్దానం మేము దానిని తప్పక పూర్తి చేస్తాము. [అల్ అంబియా 21:104]

బి- లెక్కతీసుకోబడటంపై, ప్రతిఫలం ప్రసాదించబడటం పై విశ్వాసం:

దాసుడు తన కర్మల లెక్క తీసుకోబడుతాడు మరియు దానికి ప్రతిఫలాలు పొందుతాడు. మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿إِنَّ إِلَيۡنَآ إِيَابَهُمۡ 25 ثُمَّ إِنَّ عَلَيۡنَا حِسَابَهُم 26﴾

నిశ్చయంగా, మా వైపునకే వారి మరలింపు ఉంది. ఆ తర్వాత నిశ్చయంగా, వారి లెక్క తీసుకునేదీ మేమే! {అల్ గాషియా 88:25-26}

సి- స్వర్గము మరియు నరకముల పై విశ్వాసం:

మరియు అవి రెండు సృష్టికి శాశ్వత గమ్యస్థానమని; కావున స్వర్గము అనుగ్రహాల నిలయము. దాన్ని మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ దైవభీతి గల విశ్వాసుల కొరకు మరియు అల్లాహ్ కు ఆయన ప్రవక్త ﷺ కు విధేయత చూపిన వారి కొరకు సిద్ధం చేసి ఉంచాడు, అందులో ఏ కన్నూ చూడని, ఏ చెవీ వినని మరియు ఏ మానవ హృదయములో తట్టని అద్భుతాలు ఉన్నాయి.

ఇక నరకాగ్ని; అది శిక్షా గృహము, దానిని మహోన్నతుడైన అల్లాహ్, తన పట్ల అవిశ్వాసము చూపి, తన ప్రవక్తల పట్ల అవిధేయత చూపిన సత్యతిరస్కారుల కొరకు సిద్ధం చేసి ఉంచాడు. దానిలో ఊహకు అందని రకరకాల కఠిన శిక్షలు మరియు నీతిదాయకమైన శిక్షలు ఉన్నాయి.

6) విధివ్రాత పై విశ్వాసము:

విధివ్రాత అనగా: అల్లాహ్ - అజ్జ వ జల్ - తన ముందస్తు జ్ఞానంతో మరియు తన విజ్ఞతతో ఏమి జరుగుతుందో దానిని పూర్వనిర్దేశము చేయటం.

విధివ్రాతపై విశ్వాసం అన్నది నాలుగు విషయాలు కలిగి ఉంది:

1- జ్ఞానము: అది సర్వశక్తిమంతుడైన అల్లాహ్ యొక్క జ్ఞానం పై విశ్వాసం మరియు ఆయనకు జరిగింది, జరగబోయేది మరియు అవి ఎలా జరుగుతాయో సంక్షిప్తంగా, సవివరంగా, శాశ్వతంగా తెలుసు అని విశ్వసించడం. పరిశుద్ధుడైన ఆయన జరగనిది జరిగితే ఎలా జరుగుతుందో పూర్తిగా తెలిసినవాడు, పరిశుద్ధుడైన ఆయన ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿‌وَلَوۡ رُدُّواْ لَعَادُواْ لِمَا نُهُواْ عَنۡهُ ...﴾

(మరియు ఒకవేళ వారిని (గత జీవితంలోకి) తిరిగి పంపినా, వారికి నిషేధించబడిన వాటినే వారు తిరిగి చేస్తారు ...) [అల్ అన్ ఆమ్ 6:28]

2- కితాబత్ (వ్రాయటం): మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ప్రళయదినం వరకు ఉనికిలో రాబోయే ప్రతిదాని యొక్క విధివ్రాతను ముందుగానే వ్రాశాడు. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿أَلَمۡ تَعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۚ إِنَّ ذَٰلِكَ فِي كِتَٰبٍۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ 70﴾

ఏమీ? నీకు తెలియదా? ఆకాశంలో మరియు భూమిలో ఉన్నదంతా అల్లాహ్ కు బాగా తెలుసని! నిశ్చయంగా, ఇదంతా ఒక గ్రంథంలో (వ్రాయబడి) ఉంది. నిశ్చయంగా ఇదంతా అల్లాహ్ కు చాలా సులభమైనది. [అల్ హజ్జ్ 22:70]

3- చిత్తం: ఈ విశ్వంలో అల్లాహ్ తలచినదే జరుగుతుందని విశ్వసించడం, మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿وَرَبُّكَ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُ وَيَخۡتَارُ ...﴾

మరియు నీ ప్రభువు తాను కోరిన దానిని సృష్టిస్తాడు మరియు ఎన్నుకుంటాడు ... [అల్ ఖసస్ 28:68] మరియు మనిషికి కూడా ఇచ్ఛ ఉంది, కానీ అది అల్లాహ్ యొక్క ఇచ్ఛ నుండి బయటకు రాదు, మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ప్రకటన:

﴿وَمَا تَشَآءُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ 29﴾

మరియు సర్వలోకాల ప్రభువైన అల్లాహ్ తలచనంత వరకు, మీరు తలచినంత మాత్రాన ఏమీ కాదు. [అత్తక్వీర్ 81:29]

4- సృష్టి: అల్లాహ్ అజ్జ వ జల్ సృష్టిని మరియు వాటి కర్మలను, మంచి మరియు చెడు కార్యాలను సృష్టించాడని విశ్వసించడం. మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿ٱللَّهُ خَٰلِقُ كُلِّ شَيۡءٖۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ وَكِيلٞ 62﴾

అల్లాహ్ యే ప్రతి దాని సృష్టికర్త మరియు ఆయనే ప్రతి దానికి కార్యకర్త. [అజ్జుమర్ 39:62]

మరియు ఈ స్థాయిలు ఈ కవిత్వంలో సమీకరించబడినవి:

మా ప్రభువు యొక్క జ్ఞానము వ్రాత, ఆయన ఇచ్ఛ మరియు సృష్టి, అది సృష్టించుట మరియు నిర్మాణము.

మూడవ భాగము: ఇహ్సాన్

ఇహ్సాన్: ఇది ఒకే ఒక మూలము కలిగి ఉంది; అంటే నీవు అల్లాహ్ ను చూస్తున్నట్లుగా ఆయనను ఆరాధించటం. ఒకవేళ నీవు ఆయనను చూడలేకపోతే, ఆయన నిన్ను కచ్చితంగా చూస్తున్నాడని భావిస్తూ ఆయనను ఆరాధించడం. అంటే; మనిషి అల్లాహ్ తనను ఆరాధించమని ఆదేశించిన వాటిని, ఆయన ఎదుట నిలబడి ఉన్నట్లుగా చేయాలి, మరియు అది పరిపూర్ణ భయభక్తిని మరియు పవిత్రుడైన ఆయన (అల్లాహ్‌) వైపు పూర్తిగా మరలడం తప్పనిసరి చేస్తుంది. మరియు దైవప్రవక్త ﷺ సున్నతుకు అనుగుణంగా ఆరాధన చేయడం కూడా తప్పనిసరి చేస్తుంది.