بَيَانُ كُفْرِ وَضَلَالِ مَنْ زَعَمَ أَنَّهُ يَجُوزُ لِأَحَدٍ الخُرُوجُ مِنْ شَرِيعَةِ مُحَمَّدٍ ﷺ

بیان کفر و گمراهی کسی که گمان می کند برای کسی جایز است که از شریعت محمد صلی الله علیه وسلم خارج شود

لِسَمَاحَةِ الشَّيْخِ العَلَّامَةِ

عَبْدِ العَزِيزِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ بَازٍ

رَحِمَهُ اللهُ

نویسنده جناب شيخ

عبد العزيز بن عبد الله بن باز

بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ

رسالۀ دوازدهم:

بیان کفر و گمراهی کسی که گمان می کند برای کسی جایز است که از شریعت محمد صلی الله علیه وسلم خارج شود

حمد و ثنا الله را است که پروردگار جهانیان است، و درود و سلام بر خاتم پیامبران و رسولان، وپیامبر ما محمد، و بر آل او و همه یارانش باد.

اما بعد: بر مقاله ای که در جریده شرق الاوسط به شماره (۵۸۲۴) و تاریخ ۵/ ۶/ ۱۴۱۵ هـ به نشر رسیده، و توسط شخصی به نام عبدالفتاح الحایک تحت عنوان: (الفهم الخاطئ) نوشته شده است، اطلاع حاصل نمودم.

خلاصه سخن این است: انکار وی از آنچه که به طور ضروری از دین اسلام معلوم بوده، و به نص و اجماع ثابت است؛ و آن عبارت از عمومیت رسالت محمد صلی الله علیه وسلم برای همه مردم می باشد، و ادعای او مبنی بر اینکه هرکس از محمد صلی الله علیه وسلم پیروی نکند و از او اطاعت ننماید، بلکه یهودی یا نصرانی باقی بماند، بر دین حق قرار دارد، سپس بر پروردگار جهانیان الله متعال دراز دستی نموده و حکمت او را در عذاب دادن کفار و گناهکاران، عبث و بیهوده پنداشته است.

او نصوص شرعی را تحریف نموده، و آنها را در غیر جایگاه شان قرار داده، و مطابق هوای نفس خود تفسیر نموده، و از دلایل شرعی و نصوص صریحی که بر عمومیت رسالت محمد صلی الله علیه وسلم، و کفر کسی که در مورد او شنیده و از او پیروی نکرده است، و اینکه الله متعال دینی جز اسلام را نمی پذیرد، و دیگر نصوص صریح از این قبیل دلالت می کند، اعراض نموده است؛ تا جاهلان به سخنان او فریب بخورند. و این عملش کفر صریح، ارتداد از اسلام، و تکذیبِ الله سبحانه و تعالی و رسولش صلی الله علیه وسلم است، چنانکه اهل علم و ایمانی که این مقاله را خوانده اند، این را می‌دانند.

و بر ولی امر واجب است: او را به دادگاه راجع نمايد؛ تا از او توبه بخواهد، و بر او مطابق آنچه شریعت پاک تقاضا می کند حکم نماید.

و الله سبحانه و تعالی عام بودن رسالت محمد صلی الله علیه وسلم، و وجوب پیروی از او را بر همهٔ انس و جن بیان نموده است، و این امری است که برای هیچ مسلمانی که کمترین بهره‌ای از علم داشته باشد، پوشیده نیست.

الله متعال می فرمایند:

﴿قُلۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيۡكُمۡ جَمِيعًا ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِ ٱلنَّبِيِّ ٱلۡأُمِّيِّ ٱلَّذِي يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَكَلِمَٰتِهِۦ وَٱتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ158﴾

ترجمه:(ای پیغمبر!) بگو: ای مردم (جهان)، من فرستادۀ الله به‌سوی همۀ شما هستم، آن پروردگاری که سلطنت آسمان‌ها و زمین خاص از اوست. و هیچ معبودی برحق جز او نیست، زنده می‌کند و می‌میراند. پس به الله و رسول او، که نبى ناخوان است و به الله و سخن‌های او ایمان دارد، ایمان بیاورید و از او پیروی کنید، تا هدایت شوید158) [الأعراف: 158]. الله متعال می فرمایند:

﴿...وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانُ لِأُنذِرَكُم بِهِۦ وَمَنۢ بَلَغَ...﴾

ترجمه:(...و (گواهی دیگر این است که) این قرآن به من وحى شده، تا شما را و هر کس را که به او (این پیام الهی) برسد بیم دهم...) [الأنعام: 19]. الله متعال می فرمايد:

﴿قُلۡ إِن كُنتُمۡ تُحِبُّونَ ٱللَّهَ فَٱتَّبِعُونِي يُحۡبِبۡكُمُ ٱللَّهُ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ31﴾

ترجمه:( بگو: اگر شما الله را دوست دارید پس از من پیروی کنید تا الله شما را دوست بدارد، و گناهان شما را بیامرزد، والله آمرزندۀ مهربان است31) [آل عمران: 31]. الله متعال می فرماید:

﴿وَمَن يَبۡتَغِ غَيۡرَ ٱلۡإِسۡلَٰمِ دِينٗا فَلَن يُقۡبَلَ مِنۡهُ وَهُوَ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ85﴾

ترجمه:(و هرکه دینی غیر از اسلام اختیار کند، هرگز از او پذیرفته نمی‌شود و در آخرت از جملۀ زیان کاران خواهد بود) [آل عمران: 85]. الله متعال می فرماید:

﴿وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا كَآفَّةٗ لِّلنَّاسِ بَشِيرٗا وَنَذِيرٗا...﴾

ترجمه:( و ما تو را نفرستادیم جز مژده رسان و بیم دهنده برای تمام مردم ...) [سبأ:28]. الله متعال می فرماید:

﴿وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا رَحۡمَةٗ لِّلۡعَٰلَمِينَ107﴾

ترجمه:(و تو را (ای پیامبر) نفرستادیم مگر رحمتی برای جهانیان) [الأنبياء: 107]. الله متعال می فرماید:

﴿...وَقُل لِّلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡأُمِّيِّـۧنَ ءَأَسۡلَمۡتُمۡۚ فَإِنۡ أَسۡلَمُواْ فَقَدِ ٱهۡتَدَواْۖ وَّإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنَّمَا عَلَيۡكَ ٱلۡبَلَٰغُۗ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِٱلۡعِبَادِ﴾

ترجمه:(و از اهل کتاب (یهود و نصارا) و از ناخوانان (مشرکین عرب) بپرس که آیا شما به الله منقاد شده‌اید؟ (یعنی کتاب و دین او را قبول کرده‌اید؟) پس اگر منقاد و تسلیم شدند، البته راهیاب شده‌اند، و اگر رویگردان شدند پس تنها رسانیدن (تبلیغ) بر ذمۀ تو است، و الله به بندگان بینا است) [آل عمران: 20]. و الله سبحانه و تعالی فرموده اند:

﴿تَبَارَكَ ٱلَّذِي نَزَّلَ ٱلۡفُرۡقَانَ عَلَىٰ عَبۡدِهِۦ لِيَكُونَ لِلۡعَٰلَمِينَ نَذِيرًا1﴾

ترجمه:(بسیار خجسته و بابرکت است آن ذاتی که فرقان (جداکنندۀ حق از باطل) را بر بنده خود (محمد) نازل کرد، تا برای جهانیان بیم ‌دهنده باشد) [الفرقان: 1].

و بخاری و مسلم از جابر رضی الله عنه روایت کرده اند که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «پنج چيز به من عطا شده که پيش از من به هيچ پيامبری داده نشده است: از مسافت يک ماه، دشمنانم دچار ترس و وحشت می شوند؛ و زمين برای من مسجد و پاک گرديده است، بنابراين هر كجا وقت نماز فرارسيد، امتم می توانند همانجا نماز بخوانند، و مال غنيمت برای من حلال شده است درحالی كه قبل از من، برای هيچ پيامبری حلال نبوده است، حق شفاعت به من عنايت شده است، و هر پيامبری فقط برای قوم خودش فرستاده شده است درحالی كه من برای تمام مردم دنيا مبعوث شده ام».

و این بیانی صریح بر عمومیت و شمول رسالت پیامبر ما محمد صلی الله علیه وسلم برای همهٔ بشر است، و اینکه آن همهٔ شریعت‌های پیشین را نسخ کرده است، و اینکه هرکس از محمد صلی الله علیه وسلم پیروی نکند و از او اطاعت ننماید؛ کافر و نافرمان بوده و مستحق عذاب اوست. الله متعال می‌فرماید:

﴿...وَمَن يَكۡفُرۡ بِهِۦ مِنَ ٱلۡأَحۡزَابِ فَٱلنَّارُ مَوۡعِدُهُۥ...﴾

ترجمه:(و هرکس از این احزاب و گروهها به آن کفر ورزد، پس آتش وعده‌گاه اوست...) [هود: 17]. الله متعال می فرماید:

﴿...فَلۡيَحۡذَرِ ٱلَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنۡ أَمۡرِهِۦٓ أَن تُصِيبَهُمۡ فِتۡنَةٌ أَوۡ يُصِيبَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ﴾

ترجمه:(پس آنانکه با فرمان او مخالفت می‌کنند، باید از این بترسند که مصیبتی به آنان برسد، یا اینکه به عذاب دردناک گرفتار شوند) [النور: 63]. الله متعال می فرماید:

﴿وَمَن يَعۡصِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُۥ يُدۡخِلۡهُ نَارًا خَٰلِدٗا فِيهَا وَلَهُۥ عَذَابٞ مُّهِينٞ14﴾

ترجمه:(و هرکس نافرمانی الله و رسول او را کند و از حدود الهی تجاوز کند الله او را در آتشی داخل می‌کند که همیشه در آن می‌ماند، و برای او عذاب رسواکننده (اهانت آمیز) است) [النساء: 14]، الله متعال می فرماید:

﴿...وَمَن يَتَبَدَّلِ ٱلۡكُفۡرَ بِٱلۡإِيمَٰنِ فَقَدۡ ضَلَّ سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ﴾

ترجمه:(...و هر کسی کفر را جانشین ایمان گرداند به راستی که از راه راست گمراه شده است) [البقرة: 108]، و آیت ها درین معنا زیاد اند.

الله متعال اطاعت پیامبر صلی الله علیه وسلم را به اطاعت خویش مقرون ساخته است، و بیان نموده است که هر که به غیر از اسلام بگرود، زیانکار است و از او هیچ فرض و نفلی پذیرفته نمی شود، الله متعال فرموده است:

﴿وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ 85﴾

ترجمه:(و هرکه دینی غیر از اسلام اختیار کند، هرگز از او پذیرفته نمی‌شود و در آخرت از جملۀ زیان کاران خواهد بود) [آل عمران: 85]. الله متعال می فرماید:

﴿مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ...﴾

ترجمه:(و هرکس رسول (الله) را اطاعت کند، در حقیقت الله را اطاعت کرده است) [النساء: ۸۰]. الله متعال می فرماید:

﴿قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ وَإِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا...﴾

ترجمه:(بگو: از الله اطاعت کنید و از پیامبر (نیز) اطاعت کنید، پس اگر روی گردانند (بدانند که به رسول ما زیانی نرسانده‌اند) زیرا بر عهدۀ او تنها چیزی است که به آن مکلف شده است، و بر عهدۀ شما هم چیزی است که به آن مکلف هستید، اما اگر او را اطاعت کنید، راهیاب می‌شوید) [النور : 54]. الله متعال می فرماید:

﴿إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أُولَئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ 6﴾

ترجمه:(یقیناً آنانی از اهل کتاب و مشرکان که کافر شدند در آتش دوزخ‌ اند، در آن جاودان اند، این گروه بدترین مخلوقات‌اند) [البينة:6].

امام مسلم رحمه الله در صحیح خویش روایت می کند که رسول الله ﷺ فرمودند: "سوگند به کسی که جانم در دست اوست؛ هيچ فردی از اين امت، يهودى باشد يا نصرانى، که [خبر دعوت] مرا بشنود، سپس بمیرد و به آنچه كه براى آن فرستاده شده‌ام ايمان نياورد، مگر آنکه از اهل دوزخ خواهد بود".

و رسول الله صلی الله علیه وسلم با فعل و گفتار خویش، باطل بودن دین کسانی را بیان نموده است که در دین اسلام داخل نشده اند، چنانکه با یهود و نصارا جنگید، همانطور که با سایر کفار نیز جنگید، و از کسانی از آنان که جزیه پرداختند، جزیه گرفت؛ تا مانع رسیدن دعوت به بقیه ی آنان نشوند، و تا هر کس از آنان که می خواست در اسلام داخل شود، بدون ترس از اینکه قومش او را باز دارد یا مانعش شود و یا او را به قتل برساند.

و بخاری و مسلم از ابوهریره رضی الله عنه روایت کرده اند که گفت: در حالی که ما در مسجد بودیم، رسول الله ﷺ بیرون آمدند و فرمودند: «به سوی یهودیان بروید»، پس همراه ایشان بیرون شدیم تا اینکه به بیت الْمِدْرَاسِ رسیدیم، پیامبر صلی الله علیه وسلم ایستادند و آنان را ندا داده فرمودند: «ای گروه یهود، اسلام بیاورید تا در امان باشید»، آنان گفتند: ای ابوالقاسم، پیام را رساندی، رسول الله صلی الله علیه وسلم به آنان فرمودند: «همین را می‌خواهم، اسلام بیاورید تا در امان باشید»، آنان گفتند: ای ابوالقاسم، پیام را رساندی، رسول الله صلی الله علیه وسلم به آنان فرمودند: «همین را می‌خواهم»، سپس برای بار سوم آن را فرمودند...». حدیث.

و مقصود این است: که او صلی الله علیه وسلم به سوی اهل دین یهود در بیت الْمِدْرَاسِ شان رفت، پس آنان را به اسلام فراخواند، و به آنان گفت: «مسلمان شوید تا سالم بمانید»، و آن را بر آنان تکرار کرد.

و همچنان: نامه خود را نزد هرقل فرستاد تا او را به اسلام دعوت کند، و به او خبر دهد که اگر امتناع ورزد، پس گناه کسانی که به سبب امتناع او از اسلام خودداری کرده اند، بر اوست، پس بخاری و مسلم در صحیحین خود روایت کرده اند که هرقل نامه رسول الله صلی الله علیه وسلم را خواست، و آن را خواند، که در آن چنین آمده بود: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، مِنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ، سَلَامٌ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى، أَمَّا بَعْدُ: فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ، أَسْلِمْ تَسْلَمْ، وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ، فَإِنْ تَوَلَّيْتَ، فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ»

«به نام الله بخشاینده و مهربان. از محمد فرستادۀ الله به هرقل بزرگِ روم. سلام بر کسی که از هدایت پیروی کند، اما بعد: من تو را به دعوت اسلام فرا می خوانم؛ اسلام بیاور تا در امان باشی، و اسلام بیاور، الله پاداش تو را دو برابر می دهد، پس اگر روی بگردانی، گناه رعیت (پیروانت) بر تو است و

﴿يَٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ تَعَالَوۡاْ إِلَىٰ كَلِمَةٖ سَوَآءِۭ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَكُمۡ أَلَّا نَعۡبُدَ إِلَّا ٱللَّهَ وَلَا نُشۡرِكَ بِهِۦ شَيۡـٔٗا وَلَا يَتَّخِذَ بَعۡضُنَا بَعۡضًا أَرۡبَابٗا مِّن دُونِ ٱللَّهِۚ فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَقُولُواْ ٱشۡهَدُواْ بِأَنَّا مُسۡلِمُونَ64﴾

ترجمه: ( ای اهل کتاب بیایید به‌سوی سخنی که بین ما و شما مشترک است (آن سخن این است) که غیر از الله کسی را عبادت نکنیم، و چیزی را شریک او نسازیم، و بعض ما بعض دیگر را بجز الله، رب (مالک تحریم و تحلیل) قرار ندهد، پس اگر (ازین دعوت) رویگردان شدند پس (ای اهل کتاب) گواه باشید که ما مسلمانیم (منقاد حكم الله‌ هستیم). [آل عمران: 64]».

سپس، هنگامی که آنان روی گردانیدند و از پذیرش اسلام امتناع ورزیدند؛ وی صلی الله علیه وسلم و یارانش رضی الله عنهم با آنان جنگیدند و بر آنان جزیه وضع نمودند.

و برای تأکید بر گمراهی آنان و اینکه پس از منسوخ شدن دین شان توسط دین محمد صلی الله علیه وسلم، بر دینی باطل قرار دارند؛ الله متعال به مسلمان امر کرده است تا در هر روز و در هر نماز و در هر رکعت از او بخواهد که وی را به صراط مستقیمِ درست و پذیرفته شده هدایت کند، که همان اسلام است. و اینکه او را از راه کسانی که مورد خشم و غضب قرار گرفته اند، دور بدارد؛ و آنها یهودیان و امثال آنها هستند که می‌دانند بر باطل هستند و بر آن اصرار می‌ورزند، و او را از راه گمراهان مصون دارد، کسانی که بنابر عدم علم عبادت می‌کنند، و گمان می‌کنند که بر راه هدایت قرار دارند، در حالیکه آنها بر راه گمراهی هستند، و آنها عبارتند از: نصرانیان، و امثال آنها از امت‌های دیگر که بر اساس گمراهی و نادانی عبادت می‌کنند، و همه اینها برای آن است تا مسلمان به یقین بداند که هر دینی غیر از اسلام باطل است، و هر کسی که الله (متعال) را بر اساس دینی غیر از اسلام پرستش نماید، گمراه است، و هر آنکه به این امر معتقد نباشد، از مسلمانان نیست. و دلایل در این باب از کتاب و سنت بسیار اند.

پس بر صاحب مقاله - عبدالفتاح - واجب است که به توبۀ نصوح مبادرت ورزد، و مقاله یی بنویسد که در آن توبۀ خویش را اعلان نماید، و هرکس که به درگاه الله توبۀ صادقانه نماید؛ الله توبۀ او را می پذیرد؛ زیرا الله سبحانه می فرماید:

﴿...وَتُوبُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ﴾

ترجمه:(و ای مومنان! همگی به دربار الله توبه کنید تا رستگار شوید). [النور: 31]، و این قول الله متعال:

﴿وَٱلَّذِينَ لَا يَدۡعُونَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ وَلَا يَقۡتُلُونَ ٱلنَّفۡسَ ٱلَّتِي حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَلَا يَزۡنُونَۚ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ يَلۡقَ أَثَامٗا68 يُضَٰعَفۡ لَهُ ٱلۡعَذَابُ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَيَخۡلُدۡ فِيهِۦ مُهَانًا69 إِلَّا مَن تَابَ وَءَامَنَ وَعَمِلَ عَمَلٗا صَٰلِحٗا فَأُوْلَٰٓئِكَ يُبَدِّلُ ٱللَّهُ سَيِّـَٔاتِهِمۡ حَسَنَٰتٖۗ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورٗا رَّحِيمٗا70﴾

ترجمه:(و آنانی که با الله معبود دیگری را نمی‌خوانند و نفسی را که الله (خونش را) حرام کرده است جز به حق نمی‌کشند و زنا نمی‌کنند، و هرکس چنین کند، مجازات آن را می‌بیند68

برای او عذاب در روز قیامت دو چندان می‌گردد و خوار و زار و جاودان در آن می‌ماند69

مگر کسی که توبه کند و ایمان آورد و عمل صالح انجام دهد، پس ایشان‌اند که الله بدی‌هایشان را به نیکی‌ها تبدیل می‌کند و الله آمرزندۀ مهربان است70) [الفرقان: 68-70]. و بنابر قول رسول الله ﷺ: "اسلام گناهان پیشین را نابود می‌کند، و توبه گناهان پیشین را نابود می‌نماید". و فرموده او ﷺ: «توبه کننده از گناه، مانند کسی است که گناهی ندارد».

و آیت ها و احادیث در این معنا زیاد اند.

و از الله متعال می خواهم که حقیقت را به عنوان حقیقت به ما نشان دهد و ما را توفیق پیروی از آن دهد، و باطل را به عنوان باطل به ما نشان دهد و ما را توفیق پرهیز از آن دهد، و توبه نصوح را بر ما، بر نویسنده عبدالفتاح و بر همه مسلمانان منت نهد، و همه ما را از فتنه های گمراه کننده و پیروی از هوای نفس و شیطان در امان بدارد، هر آئینه او بر آن ولایت و توانایى دارد.

وصلى الله وسلم على نبينا محمد، وعلى آله وصحبه، ومن تبعهم بإحسان إلى يوم الدين.

***

prs397v4.0 - 04/07/2026