كَيْفِيَّةُ صَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Nɑbiyɑɑmã Pʋʋsgã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ) sẽn yɑɑ to-to:
لِفَضِيلَةِ الشَّيْخِ العَلَّامَةِ
عَبْدِ العَزِيزِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَازٍ
غَفَرَ اللَّهُ لَهُ وَلِوَالِدَيْهِ وَلِلْمُسْلِمِينَ
Bãng-kẽengã
Abdul Azɩɩz ɭbn Abd Allɑah ɭbn Bɑɑz
D na n sɩnga d koeesã ne Wẽnd Yʋʋrã Albarka, sẽn yaa Dũni yols zãng naabã, n leb n yaa Sɩd-kõatbã welg n yolsg naabã
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
Nɑbiyɑɑmã Pʋʋsgã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ) sẽn yɑɑ to-to
Pẽgr be ne Wẽnd A Yembre, la pʋʋsg la tɩlgr be tõnd Nabiyaamã a Mʋhammad zugu, la a zak rãmba, la a Ṣahaabsã. Rẽ loogr poorẽ:
Wãnde yaa gom-biis sẽn kʋʋg koεεga, sẽn na vẽneg Nɑbiyɑɑmã Pʋʋsgã yɑlẽ sẽn yɑɑ to-to (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ) m rɑt n nɑ n kõ-ɑ-lɑ lɩslɑɑmbã b rɑp lɑ b pɑgbɑ, bʋl yĩng tɩ ned ning sẽn kɑrm-ɑ fãɑ ɑ nidg pãng n togs Nɑbiyɑɑmã ɑ Pʋʋsgã pʋgẽ; ne ɑ sẽn yeelã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ):
(صَلُّوا كَمَا رَأَيْتُمُونِي أُصَلِّي).
(Pʋʋs-y wɑlɑ yãmb sẽn yã mɑɑm tɩ m pʋʋsdẽ wã)1. Bɩ f reeg ɑ vẽnegrã foom a karemda:
1- A yõkdɑ koomã tɩ ta, lɑ rẽ yɑɑ ɑ sẽn nɑ n yõk wɑlɑ Wẽnd sẽn sɑgl-ɑ wã sẽn nɑ tʋm ne Wẽnd koεεgã (A Naam yɩlg n zẽke):
﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا قُمۡتُمۡ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ فَٱغۡسِلُواْ وُجُوهَكُمۡ وَأَيۡدِيَكُمۡ إِلَى ٱلۡمَرَافِقِ وَٱمۡسَحُواْ بِرُءُوسِكُمۡ وَأَرۡجُلَكُمۡ إِلَى ٱلۡكَعۡبَيۡنِ...﴾.
(Yãmb ɑ sɩd-kõtba! Yãmb sã n yik n na n pʋʋse, bɩ y pek y nensã la y nusã n tʋg y kãntɩɩse, la y saag y zutã la y pek y naoã n tʋg n tãag y na-kugã...). [Al-maa'ɩda :6]. Aayarã.
Lɑ Nɑbiyɑɑmã koεεgã sẽn yeele (Wẽnd pʋʋsg A lɑ tɩlgr be ɑ yĩngɑ):
(لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ).
(Pʋʋsg pa reegde, tɩ sã n pa tũ ne yɩlgr ye)2.
La ɑ koεεgã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ) ɑ sẽn yeel ned ning sẽn wẽng ɑ Pʋusgã:
(إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلَاةِ، فَأَسْبِغِ الْوُضُوءَ).
(Fo sã n yik n na n pʋʋse, bɩ f yõk koomã tɩ ta)3.
2- Pʋʋsd togenda Alƙiblã, yẽ me la Mak alkaabã, a sẽn be zĩig ning fãa gilli, a togend-a-la ne a yĩngã fãa gilli, t'a yaa sẽn toglg ne a sũurã n na n maan Pʋʋsgã tʋʋmde, Pʋʋsg ning yẽ sẽn ratã, tɩ yɑɑ farila maa naafila, la a ka yeeld Anniy wã ne a zelemd ye, bala yeel-a ne zelemdã a ka be sãri wã pʋgẽ ye, a pʋs n yaa Bidah, Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la a tɩlgr be a yĩnga) a ka pʋt Anniy wã ne gomde, ka a sahaabsã me ye (Wẽnd yard be b yĩnga). La a baooda sʋtr n ning ɑ taoorã, n pʋʋsd n tessd beenẽ, sã n mik t'a yaa limaam maa a pʋʋsda a yembre, la alƙiblã toglg yaa sart Pʋʋsgã pʋgẽ, sã n ka masaa'ɩl-rãmb b sẽn tũus n yiisi tɩ b miẽ, tɩ b vẽneg-ba tɩ b be bãngdbã gaf-rãmb pʋgẽ.
3- A manda Pʋʋsgã kõom Takbɩɩrã n yeele: Allaahʋ Akbarʋ, t'ɑ yɑɑ sẽn get a sugũudã zĩigẽ.
4-A zẽkda a nus a yiibã Allaahʋ akbarʋ wã yeelg wakato, n zems a bãgd a yiibã, maa n zems a tʋb a yiibã.
5- A rogenda a nus a yiibã a yãoogẽ wã, a rɩtgã a goabg tallã zugu, la a nug sẽbrã la ɑ kangã zugu; bala rẽnda tabendame n yi Nabiyaamã nengẽ (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga).
6- B maaname tɩ yaa Sũnn t'a karem Pʋʋsgã pakr doaagã, la yẽ me la:
(اللَّهُمَّ بَاعِدْ بَيْنِي وبيْنَ خَطَايَايَ، كَمَا بَاعَدْتَ بيْنَ المَشْرِقِ والمَغْرِبِ، اللَّهُمَّ نَقِّنِي مِنَ الخَطَايَا كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الأَبْيَضُ مِنَ الدَّنَسِ، اللَّهُمَّ اغْسِلْ خَطَايَايَ بالمَاءِ والثَّلْجِ والبَرَدِ).
(Allaahumma baa'ʿɩd baynɩɩ wa bayna ẖataayaaya kamaa baa'ʿadta bayna l-mašrɩƙɩ wal-maġrɩb; Allaahumma naƙɩnɩɩ min ẖataayaaya kamaa yʋnaƙƙaɑ Aṯ -ṯawbʋ al-abyaḍu min ad-danas; Allaahumma ġsɩlnɩɩ min ẖataayaaya bil maa'ɩ wa ṯ-ṯalǧɩ wal-barad). =M Soab a Wẽnde, zãag maam ne m tʋʋm-tuudsã sʋka, wa F sẽn zãag yaangã ne wĩnto-lʋɩɩngẽ wã sʋka, m Soab a Wẽnde, yɩlg-ma n yi m tʋʋm-tuuti wã, wala b sẽn yɩlgd fu-pεεlga n yi rẽgdã, m Soab a Wẽnde pεk-ma n yi m tʋʋm-tuuti wã ne koom la sa-pɩlma la maasga4.
La a sã n rate, a ledgd a zĩigẽ wã ne woto:
(سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وبِحَمْدِكَ، وَتَبَارَكَ اسْمُكَ، وَتَعَالَى جَدُّكَ، ولَا إلَهَ غَيْرُكَ).
(Sʋbhaanaka Allaahʋmma wa bɩ hamdɩka, wa tabaaraka'smuka, wa ta-ʿaalaa ǧaddʋka, wa laa'ɩaaha Gayrʋka= m Soab a Wẽnde, F yɩlgame, la m pẽgd-Fo, F Yʋʋr yɩ wagelle, F zɩslem zẽkame, soab ka be zẽng sẽn ka Foom ye)5. La a sã n wa ne zẽng sẽn ka bãmbã b yiibã, sẽn yaa Pʋʋsg pakr nins sẽn tabend tɩ yii Nabiyaamã nengẽ (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) yell ka be ye, la sẽn yɩɩde, yaa a maan woto wakat sãnda la a maan woto wakat sãnda; bala rẽnda n yɩɩd pidb Nabiyaamã pʋgb pʋgẽ, rẽ poorẽ t'a yeele: "Aʿʋʋzʋ Billaahɩ Minaš-šayṭaanir-ragiim».= M kotɑ gũudum ne Wẽnde n yi ɑ Sʋɩtãɑn b sẽn rig n zãɑg yolsgã, Ne Wẽnd Yʋʋrã Albarka, sẽn yaa Dũni gũbg n yols Naabã, n yɑɑ yɑoolem rɑɑr welg n yols Naabã. La a karem alhamdã ne a koεεgã sẽn yeelã:
(لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بفَاتِحَةِ الكِتَابِ).
(Pʋʋsg pa be ne ned ning sẽn pa karma Gafã pakdgã ye)6. La a yeta a poorẽ -Aamiina- n vẽneg Pʋʋs-rãmb nins sẽn vẽnegdã pʋgẽ, la a solgd-a Pʋʋs-rãmb nins sẽn solgdã pʋgẽ, rẽ poorẽ a karemda bũmb ning sẽn yaa naana Alkʋrãanã pʋgẽ, la sõma sẽn yɩɩde yaa a karemd alhamdã poorẽ Zafar la Laansar la Sãanfo sʋʋr koeesã tẽng-n-sʋgre. La Fagiri a karemda sʋʋr koeesã wogdã, la Magribã wakat sãnda a karemda wogda tɩ wakat sãnda t'a karemd koeesã, tɩ rẽ yaa sẽn na n tʋm ne hadiis-rãmb nins sẽn wa rẽ pʋgẽ wã.
7- A maanda rukuu wã n yeel Allaahʋ akbarʋ n zẽk a nus a yiibã n zems a bãgd a yiibã, maa a tʋb a yiibã, n maan a zugã tɩ zems ne a poorã, n ning a nus a yiibã a rũna a yiibã zugu n yaag a nus-biisã, la a yõgneg a rukuu wã pʋgẽ, n yeele: «Sʋbhaana rabbɩya Al-ʿazɩɩm", M Soab Zɩsgã yɩlgame» la sõma sẽn yɩɩd yaa a yɩlm-a noor a tãabo maa a paas sẽn yɩɩd woto, la b bʋʋ nonglem t'a yeel n lagem ne woto:
(سُبْحَانَكَ اللهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي).
(Sʋbhaanaka Allaahʋmma rabbanaa wa bɩhamdɩka, Allaahʋmma ɩgfɩr lɩɩ)7.
8-Yaa a roog n yi a rukuu wã n zẽk a nus a yiibã n zems ne a bãgdã maa a tʋb a yiibã n yeele: (Sɑmiʿa Allɑɑhu lɩmɑn-hɑmidɑh= Wẽnd wʋma sẽn pẽg-A wã) La a sã n yaa limaam maa a pʋʋsda a yembre-, a yeta a yikrã sasa:
(رَبَّنَا ولَكَ الحَمْدُ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مِلْءَ السَّمَواتِ ومِلْءَ الأرضِ، ومِلْءَ ما شِئتَ مِن شيءٍ بَعدُ).
(Rabbanaa wa laka Alhamdʋ, Hamdan kaṯɩɩran ṭayban mubaarakan fɩɩhɩ, Mil'a Assamaawaat, Wa mil'a arḍɩ, Wa mil'a Maa šɩ'ta Min Kʋlli šay'ɩn Ba'adʋ) = (M Soɑbɑ! Ad pẽgr be ne Foo, pẽgr sẽn wɑooge n yɑɑ yɩlgemde tɩ sẽn sõmb wʋsg be ɑ pʋgẽ, sẽn pid saagã, la sẽn pid Tẽngã la Fo sẽn tʋll rẽ poorẽ)8.
Lɑ ɑ sã n yaa Maamʋʋna a yeta a roogrã wakato (Rabbanaa walakal hamdʋ) n tʋg n tãag b sẽn gom tɩ loogã, la b yembr fãa sã n paase- rat n yeel tɩ limaamã, la maamuunã, la sẽn pʋʋsd a yembrã-
(أهْلَ الثَّنَاءِ والْمجْدِ، أحَقُّ مَا قَالَ العَبْدُ، وكُلُّنَا لَكَ عَبْدٌ: اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أعْطَيْتَ، ولَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، ولَا يَنْفَعُ ذَا الجَدِّ مِنْكَ الجَدُّ).
(Ahlʋs-sɑnɑɑ'ɩ wɑl mɑgdi, ɑhɑƙƙu mɑɑ kɑɑlɑl-Abdu, wɑ kullunɑɑ lɑkɑ Abdʋn: Allaahʋmma laa maa'nɩ'a lɩmaa'aatayta, walaa mʋ'ʋtɩya lɩmaa mana'ta, walaa yanfa'ʋ zalgεddʋ minka algεdʋ =Pẽgr lɑ Zɩslem Nɑɑbɑ, yɑmb sẽn yeel tɩ yɑɑ sɩdɑ n yɩɩd yɑɑ gom-bi-kãensã, lɑ tõnd fãɑ yɑɑ Fo yembse: M Soɑb A Wẽnde gɩdgd kɑ be Fo sẽn kõ bũmb ning ye, kõt me kɑ be Fo sẽn gɩdg bũmb ning ye, lɑ pʋɩɩr soɑb pʋɩɩrã pɑ fãɑgd-ɑ n põsg Foo ye)9. Rẽ yaa sõma bala woto tabendame n yi a nengẽ (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga).
La b bʋʋ nonglem tɩ ned fãa ning -rat n yeel tɩ Limaam la ma'amuunã la sẽn pʋʋsd a yembrã- a nus a yiibã a yãoogã zugu, wala a sẽn maan a yikrã wakatã, bala rẽnda yii Nabiyaamã nengẽ (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga), a Waa'ɩl ɭbn Hʋgr la Sahl ɭbn Sa'ad hadiisẽ wã, (Wẽnd yard be b yiibã yinga).
9-A maanda suguudã t'a yaa sẽn maan takbɩɩrã n sik a rũm a yiibã taoor t'a nus a yiibã ka taTẽngã ye, tɩ woto sã n yaa yol-yol ne-a la sã n yaa toog ne-a, a rɩgenda a rũm a yiibã taoor t'a na n ka sik a rũmã ye, n tees alƙiblã ne a nao-biyã la a nus a yiibã, n kʋmb a nus-biyã n tẽeg-ba, la a pʋʋsda a yĩn-wil a yopoe wã zugu, a rĩirã la a yõorã, lɑ nus a yiibã, la a rũm a yiibãla a nus-niyã pʋga, la a yetẽ: Sʋbhaana rabbɩya Al-aalaa = M Soab Zẽkdgã yɩlgame, la b maaname tɩ yaa sũnn t'a yeel rẽ noor a tãab maa sẽn yɩɩd woto:
(سُبْحانَكَ اللَّهُمَّ رَبَّنا وبِحَمْدِكَ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي).
(Sʋbhaanaka Allɑhummɑ rabbanaa wa bɩhamdɩka, Allaahʋmma ɩgfɩr lɩɩ=. m Soɑb A Wẽnde! Yɩlgemd lɑ pẽgr be ne Foo, m Soɑbɑ! Yaaf-ma), La a wʋsg doaag maanego, ne Nabiyaamã koεεg sẽn yeele (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga):
(أَمَّا الرُّكُوعُ، فَعَظِّمُوا فِيهِ الرَّبَّ، وَأَمَّا السُّجُودُ، فَاجْتَهِدُوا فِي الدُّعَاءِ، فَقَمِنٌ أَنْ يُسْتَجَابَ لَكُمْ).
(La sã n yaa rukuu wã (zõondgã), bɩ y zɩsg Soabã beenẽ, la sã n yaa suguudẽ wã, bɩ y nigd pãng ne kosgã, tɩ ad beenẽ n pẽ ne b na reeg y yĩnga)10.
La a kos a Soabã dũni la laahr yel-sõmde, Zem tɩ Pʋʋsgã yaa farila maa naafɩla, la a zãag a kãntɩɩs a yiibã ne a lʋg a yiibã, la a zãag a pʋgã ne a gεy a yiibã, la a zãag a yεy a yiibã ne a karsã, la a zẽk a kams a yiibã ne Tẽngã, ne Nabiyaamã koεεg sẽn yeele (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga):
(اعْتَدِلُوا في السُّجُودِ، ولَا يَبْسُطْ أحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ انْبِسَاطَ الكَلْبِ).
(Tẽeg-y tɩrga suguudã pʋgẽ, la yãmb yem kãm fãa ra tẽeg a kamse wala baag sẽn tẽegdɑ ye)11.
10-A zẽk a zugã n yeel Allaahʋ akbarʋ, la a tẽeg a goabg naoorã n zĩnd a zugu, la a tilg a rɩtg naoorã, la a rogl a nus a yiibã a gεy a yiibã la a rũm a yiibã zugu, la a yeele:
(رَبِّ اغْفِرْ لِي وَارْحَمْنِي وَاهْدِنِي وَارْزُقْنِي وَعَافِنِي وَاجْبُرْنِي).
(Rabbɩ ɩgfɩr lɩɩ, wa'rhamnɩɩ, wa'hdɩnɩɩ, wa'rzʋƙnɩɩ, wa Aafɩ nɩɩ, wa'gbʋr nɩɩ = M soɑbɑ! Yaaf-ma lɑ F yols-mɑ, lɑ F kãndag-mɑ lɑ F rɩlg-mɑ, la F tɩp-ma, la F maneg-ma)12. La a maandame n yõgneg zĩndug-kãngã pʋgẽ.
11- A maanda suguud a yiib soabã, t'a yaa sẽn yeel Allaahʋ akbarʋ, la a maanda beenẽ wala a sẽn maan suguud rẽengẽ wã.
12-A zẽkda a zugã n yeel Allaahʋ akbarʋ, la a zĩnd sẽn yaa faaga wala a sẽn da zĩnd suguud a yiibã ne taabã sʋka, la b boond-a lame tɩ zĩnd-n-vʋʋsgo, la b bʋ-a-la nonglem, la a sã n bas-a yell ka be ye, la Wẽnd yʋʋr tẽegr ka be a pʋgẽ, doaag me ka be a pʋgẽ. Rẽ poorẽ t'a yik n yals n rabd rakaar a yiib soaba, n tik a rũm a yiibã tɩ sã n yaa yol-yol ne-a, la sã n yaa toog ne-a bɩ a tik Tẽngã ne a nusã n yiki, rẽ poorẽ t'a karem Alhamdã, tɩ sã n yaa yol-yol ne-a Alkʋrãanã pʋgẽ alhamdã poorẽ, rẽ poorẽ t'a maan wala a sẽn maan rakaar rẽengã pʋgẽ.
13- Sã n mikame tɩ Pʋʋsgã yaa rakaar a yiibu, wala Fagir la arzũma la tig a yiibã, a zĩndame a sẽn wat n roog a zugã, suguud a yiibã poorẽ, n sel a rɩtg naoorã n zomb a goabg naoorã zugu, n ning a rɩtg nugã a rɩtg gerã zugu, n põd a rɩtgã nus-biyã gilli, sã n ka nus-bi teesdgã, a teesda yẽnda tɩ yaa Wẽnd-yembgã, la a sã n põd nus-bi kεmblgã la nus-bil ning sẽn pẽ yẽ wã, a rɩtg nugẽ wã la a gõd a nug-rɑogã n lagem ne tẽng-n-sʋk nug bila, la a tees ne nug-bi-teesdgã, rẽ me yaa sõma. Bala sɩf a yiibã tabendame n yi Nabiyaamã nengẽ (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga), la sõma sẽn yɩɩd yaa a maan woto wakat sãnda la a maan woto wakat sãnda, la a rogenda a goabg nugã a goabg gerã la a rũmdã zugu, rẽ poorẽ t'a karem sahdã, zĩnd-kãngã pʋgẽ, la yẽ me:
(التَّحِيَّاتُ لله وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلَامُ عَلَيْكَ أيُّها النبيُّ ورَحْمَةُ الله وبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وعلَى عِبَادِ الله الصَّالِحِينَ، أشْهَدُ أنْ لَا إلَهَ إلَّا الله وأَشْهَدُ أنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ ورَسولُهُ).
(Attahɩyaatʋ Lɩllaahɩ, waṣṣalawaatʋ waṭṭaybaatʋ, assalaamʋ ʿalayka, ɑyyʋha'nnabɩyyʋ, wa rahmatʋllaahɩ, wabarakaatʋhʋʋ, assalaamʋ ʿalaynaa, wa ʿalaa ʿɩbaadɩllaahɩ aṣṣaalɩhɩɩna, ašhadʋ anlaa ɩlaaha ɩlla Allaahʋ, wa Ašhadʋ anna Mʋhammadan ʿAbdʋhʋʋ wa rasʋʋlʋhʋʋ) = Pʋʋs-rãmb be ne Wẽnde, Yel-yɩlm be ne Wẽnde, bʋʋs-Yɩlmɑ be ne Wẽnde, Tɩlgr be ne foom a Nabiyaama, la Wẽnd yolsg la A barkã, Tɩlgr be ne tõnd la Wẽnd yemb sõmsã, m tabenda m sũurẽ ne hakɩɩk tɩ soab sẽn na n tũ n tɩlg kae rẽnda Wẽnde, la m maand kaset t'a Mʋhammad yaa A yamb la A Tẽn-tʋʋma) Rẽ poorẽ t'a yeele:
(اللَّهُمَّ صَلِّ علَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إبْرَاهِيمَ؛ إنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إبْرَاهِيمَ؛ إنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ).
(Allaahʋmma ṣallɩ ʿAlaa Mʋhammadɩn wa' ʿalaa aalɩ Mʋhammadɩn, kamaa ṣallayta ʿAlaa ɭbraahɩɩma wa ʿalaa aalɩ ɭbraahɩɩma, ɩnnaka hamiidʋn maǧiidʋn, wa baarɩk ʿalaa Mʋhammadɩn wa ʿalaa aalɩ Mʋhammadɩn, kamaa baarakta ʿalaa ɭbraahɩɩma wa ʿalaa aalɩ ɭbraahɩɩma innaka hamiidʋn maǧiidʋn= M Soab a Wẽnde! Pʋʋs a Mʋhammad la a Mʋhammad zakã rãmba, wala Fo sẽn pʋʋs a ɭbraahɩɩm la a ɭbraahɩɩm zakã rãmbã, ad Foom la Pẽgda, n yaa Zɩsgo, la F Bark a Mʋhammad la a Mʋhammad zakã rãmba, wala Fo sẽn bark a ɭbraahɩɩm la a ɭbraahɩɩm zakã rãmbã ad Foom la Pẽgda, n yaa Zɩsgo)13.
La a kos gũudum ne Wẽnde n yi yεl a naase, n yeele:
(اللَّهُمَّ إنِّي أَعُوذُ بِكَ مِن عَذَابِ جَهَنَّمَ، وَمِنْ عَذَابِ القَبْرِ، وَمِنْ فِتْنَةِ المَحْيَا وَالْمَمَاتِ، وَمِنْ شَرِّ فِتْنَةِ المَسِيحِ الدَّجَّالِ).
(Allaahumma ɩnnɩɩ a’ʋʋḏʋ bɩka min ʿaḏaabɩ gεhannama, wa min ʿaḏaabɩ l-ƙabrɩ, wa min fɩtnatɩ l-mahyaa wa l-mamaatɩ, wa min fɩtnatɩ l-masɩɩh d-daggεεl= "M Soab a Wẽnde, m kota Foo gũudum n yi Gεhannɑm namsgã, la yaoogã namsgã, la vɩɩm la kũum zarb-n-gesgã (fɩtna), la ɑ-Masɩɩh ddaggεεl zarb-n-gesgã"14.
Rẽ poorẽ t'a kos a sẽn rat bũmb ninga, dũni la laahr yel-sõma, la a sã n kos n kõ roagdb a yiibã, maa zẽng sẽn ka bãmba, sẽn yaa lɩslaambã, yell ka be ye, zem tɩ yaa faril maa naafɩl Pʋʋsgo, ne Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) koεεg sẽn yeele a ɭbn Mas'ʋʋd hadiisã pʋgẽ, (Wẽnd yard be a yĩnga) a sẽn wa n wilg-a sahdã:
(ثُمَّ لِيَتَخَيَّرْ مِنَ الدُّعَاءِ بَعْدُ أَعْجَبَهُ إِلَيْهِ فَيَدْعُو).
(Rẽ poorẽ t'a bao kosg ninga a sẽn rate n kose)15. La gom-bil a to pʋgẽ:
(ثُمَّ لِيَخْتَرْ مِنْ الْمَسْأَلَةِ مَا شَاءَ).
(Rẽ poorẽ t'a bao bõosg a sẽn rat n bõose)16.
La woto gũbga yell ning sẽn nafd yambã gilli, dũni la laahre. Rẽ poorẽ a ra yɩɩme n ninged sallem a rɩtg wεεngẽ, la a goabg wεεngẽ: Assalaamʋ Alaykʋm wa rahmatʋllaahɩ.
14- La sã n mik tɩ Pʋʋsgã yaa rakaar a tãabo wala Magriba, maa rakaar a naase wala Zafar la Laasar la Sãanfo, a karemda sahdã sẽn togs masã wã, n lagem ne Nabiyaamã sallem (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga), rẽ poorẽ t'a yik n yalse, n tik a rũm a yiibã, n zẽk a nus a yiibã, n zems a bãgd a yiibã maa a tʋb a yiibã n yeele: Allaahʋ akbarʋ, la a ningda a nus a yiibã a yãoogã zugu, wala sẽn togs tɩ loogã la a karem Al-hamdã bala. La a sã n karem rakaar a tãabã pʋgẽ, Zafarã la Laansarã bũmb n paas wakat sãnda yell ka be ye, bala tabendã sẽn wõnd rẽnda n yi Nabiyaamã nengẽ (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga), sẽn be a Abɩɩ Sa'ɩɩd hadiisã (Wẽnd yard be a yĩnga) la a sã n bas Nabiyaamã sallegã, (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) sahd rẽengã pʋgẽ poorẽ, yell ka be ye, b bʋʋ nonglem beenẽ, a ka tɩlae sahd rẽengẽ wã ye, rẽ poorẽ a maanda sahdã Magribã rakaar a tãabã poorẽ, la rakaar a naasã poorẽ Zafar la Laansar la Sãanfo wala sẽn reng taoorã Pʋʋs-rãmb a yiibã, rẽ poorẽ t'a ning sallem a rɩtg wεεngẽ la a goabg wεεngẽ, la a kos yaafa ne Wẽnd noor a tãabo, rẽ poorẽ n yeele:
(اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ يا ذَا الجَلَالِ وَالإِكْرَامِ).
(Allaahʋmma Anta Assalaamʋ wa mɩnka Assalaamʋ tabaarakta yaa zalǧalaalɩ wal-ɩkraam)17. Taoor t'a na n ka wẽneg n tees nebã, t'a sã n yaa limaam, rẽ poorẽ t'a yeele:
(لَا إلَهَ إلَّا اللهُ وحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَه، لَهُ المُلْكُ، ولَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيءٍ قَدِيرٌ، لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إلَّا بالله، اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أعْطَيْتَ، ولَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلَا يَنْفَعُ ذَا الجَدِّ مِنْكَ الجَدُّ، لَا إلَهَ إلَّا الله، وَلَا نَعْبُدُ إلَّا إيَّاهُ، لَهُ النِّعْمَةُ وَلَهُ الفَضْلُ، وَلَهُ الثَّنَاءُ الحَسَنُ، لَا إلَهَ إلَّا الله مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَو كَرِهَ الكَافِرُونَ).
(Lɑɑ ɩlɑɑhɑ ɩllɑllɑh wɑhdɑhuu lɑɑ šɑrɩɩkɑ lɑhuu, lɑhuu Al-mulku wɑ lɑ huu Alhɑmdʋ wɑ huwɑ 'ɑlɑɑ kʋllɩ šɑy'ɩn ƙɑdiir. lɑɑ hɑwlɑ wɑ lɑɑ ƙʋwwɑtɑ ɩllɑ bill-LAɑh, Allaahʋmma laa maa'nɩ'a lɩmaa'aatayta, walaa mʋ'ʋtɩya lɩmaa mana'ta, walaa yanfa'ʋ zalgεddɩ minka algεdʋ, laa ɩlaaha ɩllallaahʋ, walaa na'ʿabʋdʋ ɩllaa ɩyyaahʋ, lahʋnnɩ-ɩmatʋ, wa lahʋlfadlʋ, wa lahʋssanaa-ʋ alhasanʋ, laa ɩlaahɑ ɩllaallaah, mʋhlɩsɩɩna lahʋddɩɩna, walawkarɩha alkaafɩrʋʋn= Soɑb sẽn nɑ n tũ n tɩlɩg kɑe rẽndɑ Wẽnde A yɑɑ ɑ yembre lɑgm-n-tɑɑg kɑ ye ne-A ye, Nɑɑmã yɑɑ Yẽ n so, Pẽgrã me yɑɑ Yẽ n so, A yɑɑ Tõod ne bũmbã fãɑ.)«Sɩlem kɑ be, pãng me kɑ be, sã n pɑ ne Wẽnde18.
La maanda sʋbhaanallaah pis-tã la a tãabo, la alhamdʋ lɩllaah wala woto, la a maand Allaahʋ akbarʋ wala woto, la a yeel a koabgã pidsgẽ wã" Lɑɑ ɩlɑɑhɑ ɩllɑllɑah wɑhdɑhuu lɑɑ šɑrɩɩkɑ lɑhuu, lɑhuu Al-mulku wɑ lɑ huu Alhɑmdʋ wɑ huwɑ 'ɑlɑɑ kʋllɩ šɑy'ɩn ƙɑdiir. =( soɑb sẽn nɑ n tũ n tɩlɩg kɑe rẽndɑ Wẽnde A yɑɑ A yembre lɑgm-n-tɑɑg kɑe ne-A ye, Nɑɑmã yɑɑ Yẽ n so, Pẽgrã me yɑɑ Yẽ n so, A yɑɑ Tõod ne bũmbã fãɑ.) La a karem Aayat al-kʋrsiy, la Ƙʋl hʋwallaah, la Kʋl Aʋʋzʋ Birɑbbɩ-nnɑɑs, lɑ Kʋl Aʋʋzʋ birɑbbi-llfɑlɑkã. Pʋʋsg sεεb poorẽ fãa. La b bʋʋ nonglem tɩ b yɩlem sʋʋr-kãensã b tãabã, noor a tãabo Fagir la Magrib poorẽ, hadiis-rãmb sẽn wa n yi Nabiyaamã nengẽ yĩnga, (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga), la yõk bãmbã fãa yaa sũnna, b ka tɩlae ye.
La sãri kõo sore, ne lɩslaam pag la raoa, t'a pʋʋs taoor tɩ Zafar na n ka ta rakaar a naase, la a poorẽ rakaar a yiibu, la Magribã poorẽ rakaar a yiibu, la Sãanfã poorẽ rakaar a yiibu, la taoor tɩ Fagir na n ka Pʋʋse, rakaar a yiibu, fãa yaa rakaar piig la a yiibu, la raka-kãensã b boond-b lame tɩ Nɑɑfɩl-tũnugdsi (Fɑrilã poorẽ nɑɑfɩl-rãmbã), balɑɑ Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) rag n yɩɩme n gũusd-ba t'a sã n be yiri. La a sã rag n be so-toakẽ a basd-b lame, sã n ka Fagirã rakaar a yiibã, la witrã, rẽnd Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) rag n yɩɩme n gũusd b yiibã zem t'a bee yir maa so-toak zugu, la sõma sẽn yɩɩde, yaa a pʋʋs sũn-kãensã la wɩtrã a zakẽ, la a sã n pʋʋs-b miisrẽ wã yell ka be ye, ne Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) koεεg sẽn yeele:
(أفْضَلُ صَلَاةِ المَرْءِ في بَيْتِهِ، إلَّا الصَّلَاةَ المَكْتُوبَةَ).
(Pʋʋsg sõmblem sẽn yɩɩde, yaa ned sẽn pʋʋs a zakẽ sã n pa farɩl-rãmba)19.
La b gũus rakaar-kãensã, a bee sabab nins sẽn kẽesd ned arzãna, ne Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) koεεg sẽn yeele:
(مَنْ صَلَّى اثْنَتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً فِي يَومٍ وَلَيْلَةٍ، بُنِيَ لَه بِهِنَّ بَيْتٌ فِي الجَنَّةِ).
(Ned sã n pʋʋs raar la yʋng pʋgẽ, Rakaar piig la a yiibu, tɩ yaa yam yãkre, Wẽnd meta roog n kõ-a arzãnã pʋgẽ)20.
La a sã n pʋʋs rakaar a naas taoor tɩ Laansar na n ka ta, la rakaar a yiibu taoor tɩ Magrib na n ka ta, la rakaar a yiibu taoor tɩ Sãanf na n ka ta yaa neere, bala manegame n yi Nabiyaamã nengẽ (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) sẽn wilgd rẽnda. La a sã n pʋʋs rakaar a naase Zafar poorẽ, la rakaar a naase taoor tɩ Zafar na n ka ta yaa sõma, ne Nabiyaamã koεεg sẽn yeele (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga):
(مَنْ حَافَظَ عَلَى أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ قَبْلَ الظُّهْرِ، وَأَرْبَعٍ بَعْدَهَا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ).
(Ned ning sẽn tõog n gũus rakaar a naase taoor tɩ Zafar na n ka ta, la rakaar a naase a poorẽ, Wẽnd maandame tɩ yẽnda yaa haraam ne Bugumã)21 La maanã wã yaa t'a paasda sũn-tũnugdsã (Fɑrilã poorẽ nɑɑfɩl-rãmbã) rakaar a yiibu Zafarã poorẽ, bala sũn-tũnugds nins sẽn be Zɑfɑrẽ wã, yaa rakaar a naase taoor tɩ Zafarã na n ka ta, la rakaar a yiibu Zafarã poorẽ. Rẽnd a sã n paas rakaar a yiib Zafarã poorẽ, bũmb ning sẽn togs a Ʋmmu Habiiba (Wẽnd yard be a yĩnga) hadiisẽ wã pɑɑmdɑme.
La Wẽnd la segl sõng Soaba. La Wẽnd nɑ pʋʋs lɑ A tɩlg tõnd Nabiyaamã ɑ Mʋhɑmmɑd ɭbn Abd Allaah, la a Sahaabsã, la ned ning sẽn tũ-a ne manegre, n tɩ tãag dĩinã yell rolb raare,,,
***
A Muslim n togs-ɑ, sõor (224).
Al-bʋhaarɩy n togs-a, sõor (5782).
Al-bʋhaarɩy n togs-a, sõor (744), la a Muslim, sõor (598).
A Muslim n togs-ɑ, sõor (399).
Al-bʋhaarɩy n togs-a, sõor (756).
Al-bʋhaarɩy n togs-a, sõor (817), la a Muslim, sõor (484).
Al-bʋhaarɩy n togs-a, sõor (711), la a Muslim, sõor (598).
A Muslim n togs-ɑ, sõor (477).
A Muslim n togs-ɑ, sõor (479).
Al-bʋhaarɩy n togs-a, sõor (788), la a Muslim, sõor (493).
A At-tɩrmizɩy n togs-a, sõor (284), la a Abʋʋ Daawʋʋd, sõor (850), la ɑ ɭbn Maaǧa, sõor (898).
Al-bʋhaarɩy n togs-a, sõor (797), la a Muslim, sõor (402).
Al-bʋhaarɩy n togs-a, sõor (1311), la a Muslim, sõor (588).
A An-nasaa'ɩy n togs-a, sõor (1298).
A Muslim n togs-ɑ, sõor (402).
A Muslim n togs-ɑ, sõor (591).
A Muslim n togs-ɑ, sõor (402).
Al-bʋhaarɩy n togs-a, sõor (6860).
A Muslim n togs-ɑ, sõor (728).
A Ahmad n togs-a, sõor (25547), la a At-tɩrmizɩy, sõor (393),a Abʋʋ Daawʋʋd, sõor (1077).
Al-bʋhaarɩy n togs-a, sõor (605).