فَضَائِلُ وَآدَابُ المَسْجِدِ النَّبَوِيِّ
وَأَحْكَامُ زِيَارَةِ قَبْرِ النَّبِيِّ ﷺ
وَقَبْرَي صَاحِبَيْهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
ಪ್ರವಾದಿ ಮಸೀದಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು, ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಮತ್ತು ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಸಂಗಡಿಗರ
(رضي الله عنهما) ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು
اللَّجْنَةُ العِلْمِيَّةُ
بِرِئَاسَةِ الشُّؤُونِ الدِّينِيَّةِ بِالمَسْجِدِ الحَرَامِ وَالمَسْجِدِ النَّبَوِيِّ
ಮಸ್ಜಿದುಲ್ ಹರಾಮ್ ಮತ್ತು ಮಸ್ಜಿದುನ್ನಬವಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ವಿದ್ವತ್ (ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ) ಸಮಿತಿ
بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ
ಪ್ರವಾದಿ ಮಸೀದಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು, ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಮತ್ತು ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಸಂಗಡಿಗರ (رضي الله عنهما) ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು.
ಪೀಠಿಕೆ
ಸರ್ವ ಸ್ತುತಿಗಳು ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಪರಿಪಾಲಕನಾದ ಅಲ್ಲಾಹುವಿಗೆ ಮೀಸಲು. ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಕರುಣೆಯಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಮ್ಮ ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್(ﷺ) ರವರ ಮೇಲೆ, ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರ ಮೇಲೆ, ಅವರ ಸಹಚರರ ಮೇಲೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ, ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವರ ಮೇಲೆ ಲೋಕಾಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಾಹುವಿನ ಸಲಾತ್ ಮತ್ತು ಸಲಾಂ ಇರಲಿ. ಮಂದುವರಿದು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ:
ಇದೊಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಂದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾದಿ ಮಸೀದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಳು, ಅದನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ರವಾದಿಯವರ ಹಾಗೂ ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಸಹಚರರ ಗೋರಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು ಅಡಕವಾಗಿವೆ. ಪ್ರವಾದಿ ಮಸೀದಿಯ ಸಂದರ್ಶಕರು, ಉಮ್ಮತ್ನ ಪ್ರವಾದಿಯವರ ಮಸೀದಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ಅದನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ನಮಾಝ್ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಒಳನೋಟವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಸಲುವಾಗಿ ನಾವು ಇದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಪರಮ ಉದಾರಿಯಾದ ಅಲ್ಲಾಹು ಇದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಿ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಅವನ ಸಂಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ರಚಿಸಲಾದ ಒಂದು ಸತ್ಕರ್ಮವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ನಾವು ಆಶಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ಅವನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಣೆಗಾರನು ಮತ್ತು ಆಶಿಸಲ್ಪಡುವವರ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಉದಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ವಿದ್ವತ್ ಸಮಿತಿ
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ: ಪ್ರವಾದಿ ಮಸೀದಿ (ಮಸ್ಜಿದುನ್ನಬವಿ)ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಳು:
ಸರ್ವಶಕ್ತನಾದ ಅಲ್ಲಾಹು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
﴿وَرَبُّكَ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُ وَيَخۡتَارُۗ مَا كَانَ لَهُمُ ٱلۡخِيَرَةُۚ سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ68﴾
ನಿಮ್ಮ ಪರಿಪಾಲಕನು (ಅಲ್ಲಾಹು) ಅವನು ಇಚ್ಛಿಸುವುದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಇಚ್ಛಿಸುವುದನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ. ಅವರು ಮಾಡುವ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಿಂದ (ಶಿರ್ಕ್ನಿಂದ) ಅಲ್ಲಾಹು ಎಷ್ಟೋ ಪರಿಶುದ್ಧನು ಮತ್ತು ಪರಮೋನ್ನತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. [ಅಲ್-ಕ್ವಸಸ್: 68]، ಅಲ್ಲಾಹು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಅವರ ಮಸೀದಿಯಾಗಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೀಗಿವೆ:
ಅದು ಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವ ಮೂರು ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ:
ಅಬೂ ಹುರೈರ (ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪ್ರೀತನಾಗಲಿ) ರಿಂದ ವರದಿ. ಅವರು ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ:
«لَا تُشَدُّ الرِّحَالُ إِلَّا إِلَى ثَلَاثَةِ مَسَاجِدَ: مَسْجِدِي هَذَا، وَمَسْجِدِ الحَرَامِ، وَمَسْجِدِ الأَقْصَى».
"ಮೂರು ಮಸೀದಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು: ನನ್ನ ಈ ಮಸೀದಿ, ಮಸ್ಜಿದುಲ್-ಹರಾಮ್ ಮತ್ತು ಮಸ್ಜಿದುಲ್-ಅಕ್ಸಾ."1
ಅಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಮಾಝ್, ಮಸ್ಜಿದುಲ್ ಹರಾಂ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇತರ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾವಿರ ನಮಾಝ್ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ:
ಅಬೂ ಹುರೈರ (ರ) ರಿಂದ ವರದಿ. ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ಹೇಳಿದರು:
«صَلَاةٌ فِي مَسْجِدِي هَذَا خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ صَلَاةٍ فِيمَا سِوَاهُ، إِلَّا المَسْجِدَ الحَرَامَ».
"ನನ್ನ ಈ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂದು ನಮಾಝ್, ಮಸ್ಜಿದುಲ್ ಹರಾಂ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇತರ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾವಿರ ನಮಾಝ್ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ."2
ಮೊದಲ ದಿನದಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲಾಹನ ಭಯದ (ತಕ್ವಾದ) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಸೀದಿ:
ಅಬೂ ಸಈದ್ ಖುದ್ರಿ (ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪ್ರೀತನಾಗಲಿ) ರಿಂದ ವರದಿ. ಅವರು ಹೇಳಿದರು: ನಾನು ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರ (ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿರಲಿ) ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಕೇಳಿದೆ: ಓ ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರೇ, ದೇವಭಕ್ತಿಯ (ತಖ್ವಾ) ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮಸೀದಿ ಆ ಎರಡು ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು? ಆಗ ಅವರು ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿ ಕಲ್ಲುಚೂರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಡಿದರು, ನಂತರ ಹೇಳಿದರು:
«هُوَ مَسْجِدُكُمْ هَذَا» لِمَسْجِدِ المَدِينَةِ.
"ಅದು ನಿಮ್ಮ ಈ ಮಸೀದಿ." – ಮದೀನಾದ ಮಸೀದಿಯ ಕುರಿತು3.
ಇದರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಸುವವನ ಪ್ರತಿಫಲವು, ಅಲ್ಲಾಹನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಮುಜಾಹಿದ್ನ ಪ್ರತಿಫಲದಂತಿದೆ:
ಅಬೂ ಹುರೈರ (ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪ್ರೀತನಾಗಲಿ) ರಿಂದ ವರದಿ. ಅವರು ಹೇಳಿದರು: ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು (ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿರಲಿ) ಹೀಗೆ ಹೇಳುವುದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ:
«مَنْ جَاءَ مَسْجِدِي هَذَا، لَمْ يَأْتِهِ إِلَّا لِخَيْرٍ يَتَعَلَّمُهُ أَوْ يُعَلِّمُهُ، فَهُوَ بِمَنْزِلَةِ المُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللهِ، وَمَنْ جَاءَ لِغَيْرِ ذَلِكَ، فَهُوَ بِمَنْزِلَةِ الرَّجُلِ يَنْظُرُ إِلَى مَتَاعِ غَيْرِهِ».
"«ಯಾರು ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಅಥವಾ ಕಲಿಸಲು ನನ್ನ ಈ ಮಸೀದಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅಲ್ಲಾಹನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವ ಮುಜಾಹಿದ್ನ ಸಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಮತ್ತು ಯಾರು ಇದಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬರುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಇತರರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ»4."
ಅದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ರೌಧಾ ಇದೆ:
ಅಬೂ ಹುರೈರಾ (ರ) ರಿಂದ ವರದಿ. ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ಹೇಳಿದರು:
«مَا بَيْنَ بَيْتِي وَمِنْبَرِي رَوْضَةٌ مِنْ رِيَاضِ الجَنَّةِ، وَمِنْبَرِي عَلَى حَوْضِي».
“ನನ್ನ ಮನೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮಿಂಬರ್ ನಡುವಿನ ಸ್ಥಳವು ಸ್ವರ್ಗದ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮಿಂಬರ್ ನನ್ನ ಹೌಝ್ ಮೇಲಿದೆ”5.
ಎರಡನೆಯದಾಗಿ: ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರವಾದಿಯವರ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವುದು ಪುಣ್ಯಕರವಾಗಿದೆ.
ಈ ಮತ್ತು ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಳಿಗಾಗಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಮಾಝ್ ಮತ್ತು ಇಬಾದತ್ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಸ್ಜಿದ್ ನಬವಿಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವುದು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ.
- ಹಜ್ಜ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ, ಹಜ್ಜ್ನ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ನಂತರ ಪ್ರವಾದಿ ಮಸೀದಿ (ಮಸ್ಜಿದುನ್ನಬವಿ) ಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವುದು ಸುನ್ನತ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಶನವು ಹಜ್ಜ್ನ ಷರತ್ತುಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ, ಅದರ ಅರ್ಕಾನ್ಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅದರ ವಾಜಿಬ್ಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಸೇರಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹಜ್ಜ್ನೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.
- ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ರವರ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಮಾಝ್ಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಅಥವಾ ಮದೀನಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ತಂಗಬೇಕೆಂಬ ಯಾವುದೇ ಷರತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಅದು ಫರ್ಝ್ (ಕಡ್ಡಾಯ) ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ನಫಿಲ್ (ಐಚ್ಛಿಕ) ಆಗಿರಲಿ, ಒಂದು ನಮಾಝ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೇ ಅದರ ಸಂದರ್ಶನವು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಮಾಝ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ಪುಣ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮಸ್ಜಿದ್ ನಬವಿಯ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಫರ್ಝ್ (ಕಡ್ಡಾಯ) ಮತ್ತು ನಫಿಲ್ (ಐಚ್ಛಿಕ) ನಮಾಝ್ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂದು ನಮಾಝ್, ಮಸ್ಜಿದುಲ್ ಹರಾಮ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆಡೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾವಿರ ನಮಾಝ್ಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.
ಮೂರನೆಯದಾಗಿ: ಪ್ರವಾದಿ ಮಸೀದಿ (ಮಸ್ಜಿದುನ್ನಬವಿ) ಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು
ಮುಸಲ್ಮಾನನು ಪ್ರವಾದಿ ಮಸೀದಿ (ಮಸ್ಜಿದುನ್ನಬವಿ) ಗೆ ಬಂದಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಸೀದಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರವಾದಿ ಮಸೀದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಅವನಿಗೆ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಅವು ಯಾವುವೆಂದರೆ:
ಪ್ರಶಾಂತತೆ, ಗಾಂಭೀರ್ಯ, ಶುದ್ಧಿ, ಉತ್ತಮ ವೇಷಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧದೊಂದಿಗೆ ಮಸೀದಿಗೆ ಬರಬೇಕು. ಅಬೂ ಹುರೈರ (ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರಿಂದ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಲಿ) ಅವರಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು (ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿರಲಿ) ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
«إِذَا ثُوِّبَ لِلصَّلَاةِ فَلَا تَأْتُوهَا وَأَنْتُمْ تَسْعَوْنَ، وَأْتُوهَا وَعَلَيْكُمُ السَّكِينَةُ، فَمَا أَدْرَكْتُمْ فَصَلُّوا، وَمَا فَاتَكُمْ فَأَتِمُّوا، فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا كَانَ يَعْمِدُ إِلَى الصَّلَاةِ فَهُوَ فِي صَلَاةٍ».
«ನಮಾಝಿಗಾಗಿ ಇಖಾಮತ್ ಹೇಳಿದಾಗ, ನೀವು ಆತುರದಿಂದ ಓಡುತ್ತಾ ಬರಬೇಡಿ. ಬದಲಿಗೆ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಭೀರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬನ್ನಿರಿ. ನಿಮಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಿಗುವುದೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ನಮಾಝ್ ಮಾಡಿರಿ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ತಪ್ಪಿಹೋಗಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿರಿ. ಏಕೆಂದರೆ, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ನಮಾಝಿನೆಡೆಗೆ ಹೊರಟರೆ, ಅವನು ನಮಾಝ್ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ»6, ಅಬೂ ಸಈದ್ ಖುದ್ರಿ (ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪ್ರೀತನಾಗಲಿ) ರಿಂದ ವರದಿ. ಪ್ರವಾದಿಯವರು (ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿರಲಿ) ಹೇಳಿದರು:
«الغُسْلُ يَوْمَ الجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ، وَأَنْ يَسْتَنَّ، وَأَنْ يَمَسَّ طِيبًا إِنْ وَجَدَ».
"ಹರೆಯ ತಲುಪಿದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶುಕ್ರವಾರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು, ಹಲ್ಲು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ."7 ಮಹಿಳೆಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಆಕೆ ಮಸೀದಿಗೆ ಬಂದಾಗ ತನ್ನ ಹಿಜಾಬಿನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆಯಾಗಿರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಪ್ರವಾದಿಯವರ (ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿರಲಿ) ಮಾತಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅವಳು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಹಚ್ಚಬಾರದು:
«إِذَا شَهِدَتْ إِحْدَاكُنَّ المَسْجِدَ فَلَا تَمَسَّ طِيبًا».
“ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು ಮಸೀದಿಗೆ ಹಾಜರಾದರೆ, ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು”8.
ಸಂದರ್ಶಕರು ಇತರೆ ಮಸೀದಿಗಳಂತೆಯೇ, ಪವಿತ್ರ ಪ್ರವಾದಿ ಮಸೀದಿ (ಮಸ್ಜಿದುನ್ನಬವಿ) ಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ತಮ್ಮ ಬಲಗಾಲನ್ನು ಮೊದಲು ಇಡುವುದು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ:
«بِسْمِ اللَّهِ، وَالسَّلَامُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي وَافْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ».
“ಅಲ್ಲಾಹನ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಶಾಂತಿಯಿರಲಿ. ಓ ಅಲ್ಲಾಹ್! ನನ್ನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಕರುಣೆಯ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ನನಗೆ ತೆರೆದುಕೊಡು”9 ಹಾಗೆಯೇ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಕು:
«أَعُوذُ بِاللَّهِ العَظِيمِ، وَبِوَجْهِهِ الكَرِيمِ، وَسُلْطَانِهِ القَدِيمِ، مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ».
“ಅಊದು ಬಿಲ್ಲಾಹಿಲ್ ಅಝೀಮ್, ವ ಬಿವಜ್ಹಿಹಿಲ್ ಕರೀಮ್, ವ ಸುಲ್ತಾನಿಹಿಲ್ ಖದೀಮ್, ಮಿನ ಶ್ಶೈತಾನಿ ರ್ರಜೀಮ್.” (ಅರ್ಥ: ನಾನು ಮಹೋನ್ನತನಾದ ಅಲ್ಲಾಹನಲ್ಲಿ, ಆತನ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮುಖ ಹಾಗೂ ಸನಾತನ ಅಧಿಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತ ಸೈತಾನನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಕೋರುತ್ತೇನೆ.)10.
ತಹಿಯ್ಯತುಲ್ ಮಸ್ಜಿದ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು: ಮಸ್ಜಿದುನ್ನಬವಿಯಲ್ಲಿ ನಮಾಝ್ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರಿಗೆ, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಎರಡು ರಕಅತ್ ತಹಿಯ್ಯತುಲ್ ಮಸ್ಜಿದ್ ನಮಾಝ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸುನ್ನತ್ ಆಗಿದೆ. ಅಬೂ ಖತಾದ ಅಲ್-ಹಾರಿಸ್ ಇಬ್ನ್ ರಿಬ್ಈ ಅಲ್-ಅನ್ಸಾರಿ (ಅಲ್ಲಾಹನು ಅವರಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಲಿ) ಅವರಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಪ್ರವಾದಿಯವರು (ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿರಲಿ) ಹೇಳಿದರು:
«إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمُ المَسْجِدَ، فَلَا يَجْلِسْ حَتَّى يُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ».
"ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ, ಎರಡು ರಕಅತ್ ನಮಾಝ್ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬಾರದು11."
ಮೊದಲನೆಯ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಮಾಝ್ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ಪುಣ್ಯವಿದೆ. ಮತ್ತು ಇದು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಗನೆ ಹೋಗುವುದರಿಂದಲ್ಲದೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ಅಬೂ ಹುರೈರ (ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ) ಅವರಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ: ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು (ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿರಲಿ) ಹೇಳಿದರು:
«لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي النِّدَاءِ وَالصَّفِّ الأَوَّلِ، ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلَّا أَنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لَاسْتَهَمُوا».
"ಒಂದು ವೇಳೆ ಜನರಿಗೆ ಅಝಾನ್ (ನಮಾಝ್ನ ಕರೆ) ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು (ಜಮಾಅತ್ ನಮಾಝ್ನ) ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ (ಎಷ್ಟು ಪುಣ್ಯವಿದೆ) ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ, ನಂತರ ಚೀಟಿ ಹಾಕುವುದರ ಹೊರತು ಅವರಿಗೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಕಾಣದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಚೀಟಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು12," ಪ್ರವಾದಿ (ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹುವಿನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿರಲಿ) ತಮ್ಮ ಸಹಾಬಿಗಳಿಗೆ (ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರಿಂದ ಸಂಪ್ರೀತನಾಗಲಿ) ಹೇಳಿರುವಂತೆ:
«تَقَدَّمُوا فَأْتَمُّوا بِي، وَلْيَأْتَمَّ بِكُمْ مَنْ بَعْدَكُمْ، لَا يَزَالُ قَوْمٌ يَتَأَخَّرُونَ حَتَّى يُؤَخِّرَهُمُ اللهُ».
"«ಮುಂದೆ ಬನ್ನಿ, ನನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿರಿ, ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಹಿಂದಿರುವವರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಿ. ಒಂದು ಜನಾಂಗವು ಹಿಂದುಳಿಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಕೊನೆಗೆ ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರನ್ನು ಹಿಂದುಳಿಸುತ್ತಾನೆ»13."
ಇನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಮಾಝ್ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅಬೂ ಹುರೈರಾ (ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪ್ರೀತನಾಗಲಿ) ರವರು ಹೇಳಿದರು: ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು (ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿರಲಿ) ಹೇಳಿದರು:
«خَيْرُ صُفُوفِ الرِّجَالِ أَوَّلُهَا، وَشَرُّهَا آخِرُهَا، وَخَيْرُ صُفُوفِ النِّسَاءِ آخِرُهَا، وَشَرُّهَا أَوَّلُهَا».
"ಪುರುಷರ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು ಮೊದಲನೆಯ ಸಾಲು ಮತ್ತು ಅತಿಕೆಟ್ಟದು ಕೊನೆಯ ಸಾಲು. ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಮತ್ತು ಅತಿಕೆಟ್ಟದು ಮೊದಲನೆಯ ಸಾಲು."14، ಆದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಮಾಝ್ ಮಾಡುವಾಗ, ಅಥವಾ ಮಸ್ಜಿದ್-ಎ-ನಬವಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಅವರಿಗೂ ಪುರುಷರಿಗೂ ನಡುವೆ ತಡೆಯಿದ್ದಾಗ, ಅವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಸಾಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಅಂಶವು ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವಾಗಿದೆ.
ಇಮಾಮರ ಹಿಂದೆ ನಮಾಝ್, ಮತ್ತು ಅವರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ; ಅಬೂ ಹುರೈರಾ(ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರಿಂದ ಸಂಪ್ರೀತನಾಗಲಿ) ರಿಂದ ವರದಿಯಾದ ಹದೀಸ್ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರವಾದಿ(ﷺ) ಹೇಳಿದರು:
«إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ».
"ಇಮಾಮರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿರುವುದು ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಿಕ್ಕಾಗಿಯೇ."15.
ನಮಾಝ್ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಇಮಾಮರ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಸೀದಿಯು ನಮಾಝ್ ಮಾಡುವವರಿಂದ ತುಂಬಿ, ಇಮಾಮರ ಮುಂದೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನಮಾಝ್ ಮಾಡಲು ಬೇರೆ ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ.
ಸಾಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಖಾಲಿ ಜಾಗವನ್ನು ತುಂಬಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಜನರನ್ನು ತಳ್ಳುವುದು, ಅವರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವುದು, ಅವರನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗುವುದು ಮತ್ತು ನಮಾಝ್ ಮಾಡುವವರ ಮುಂದೆ ಹಾದುಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಇದರಿಂದ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಧ್ಯವಾದವರಿಗೆ ರೌಧಾ ಶರೀಫ್ ನಲ್ಲಿ ನಮಾಝ್ ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಏಕೆಂದರೆ, ಅಬೂ ಹುರೈರಾ (ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರಿಂದ ಸಂಪ್ರೀತನಾಗಲಿ) ರವರು ಪ್ರವಾದಿ (ﷺ) ರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಹದೀಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೇಳಿದರು:
«مَا بَيْنَ بَيْتِي وَمِنْبَرِي رَوْضَةٌ مِنْ رِيَاضِ الجَنَّةِ، وَمِنْبَرِي عَلَى حَوْضِي».
"ನನ್ನ ಮನೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮಿಂಬರ್ ನಡುವಿನ ಸ್ಥಳವು ಸ್ವರ್ಗದ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮಿಂಬರ್ ನನ್ನ ಹೌಝ್ ಮೇಲಿದೆ"16.
ರೌಧಾದಲ್ಲಿ ನಮಾಝ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದು ಸ್ವರ್ಗದ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತೋಟವೆಂದು ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ -ಹಿಂದೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಅಬೂ ಹುರೈರಾ (ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರಿಂದ ಸಂಪ್ರಿತನಾಗಲಿ ) ರವರ ಹದೀಸ್ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ- ಮತ್ತು ಆರಾಧನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
* ರೌಧಾದಲ್ಲಿ ನಮಾಝ್ ಮಾಡಲು ಸಂದರ್ಶಕರು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಜನದಟ್ಟಣೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಸಮಯವನ್ನು ಎದುರುನೋಡಬೇಕು. ತನ್ನ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ಮಾಡುವುದು, ಜನರ ಹೆಗಲುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗುವುದು ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ನಮಾಝ್ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ನಮಾಝ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರ ಮುಂದೆ ಹಾದುಹೋಗುವುದು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ರೌಧಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಮಾಝ್ ಒಂದು ಐಚ್ಛಿಕ ಆರಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಒಂದು ನಿಷಿದ್ಧ ಕೃತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಅದೇ ರೀತಿ, ರೌಧಾವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಇರುವ ವಿಶೇಷ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಏರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಂದರ್ಶಕರು ಬದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕು, ಸೂಕ್ತ ಸಮಯಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಬೇಕು.
ಪರಮ ಪಾವನನಾದ ತನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿಸುವಂತಹ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳಾದ ನಮಾಝ್, ಕುರ್ಆನ್ ಪಠಣ, ಝಿಕ್ರ್, ದುಆ, ಝಿಕ್ರ್ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಾಠಗಳು, ಪವಿತ್ರ ಕುರ್ಆನ್ ಕಲಿಕೆಯ ಕೂಟಗಳು, ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಮಯವನ್ನು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಅಲ್ಲಾಹನ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಪುಟಗಳೊಂದಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಬರೆಯುವುದರಿಂದ, ಅಥವಾ ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಪಾದರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಇಡುವುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಅದನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಡುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತಹುದೇ ಕೃತ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ತುಚ್ಛವಾಗಿ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಅವಮಾನಿಸುವುದರಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು. ಸರ್ವಶಕ್ತನಾದ ಅಲ್ಲಾಹು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
﴿ذَٰلِكَۖ وَمَن يُعَظِّمۡ شَعَٰٓئِرَ ٱللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقۡوَى ٱلۡقُلُوبِ32﴾
ಇದು. ಯಾರು ಅಲ್ಲಾಹನ ಧರ್ಮಲಾಂಛನಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೋ—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ಅದು ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ದೇವಭಯದಿಂದಾಗಿದೆ.
[ಅಲ್-ಹಜ್ಜ್:32]
ಮಹೋನ್ನತನಾದ ಅಲ್ಲಾಹು ನಿಷೇಧಿಸಿರುವ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ದೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು: ಪ್ರವಾದಿ ಮಸೀದಿ (ಮಸ್ಜಿದುನ್ನಬವಿ) ಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವವರು, ತಮಗೆ ನೋಡಲು ಧರ್ಮಸಮ್ಮತವಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬೇಕು. ಈ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪವೆಸಗುವುದರ ಗಂಭೀರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶಿಕ್ಷೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದ ಮಹತ್ವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗುತ್ತವೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯು ಧರ್ಮಸಮ್ಮತವಾದ ಹಿಜಾಬನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪುರುಷರನ್ನು ಫಿತ್ನಾಕ್ಕೆ (ಪ್ರಲೋಭನೆಗೆ) ಒಳಪಡಿಸದಂತೆ ತನ್ನ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸದಿರಲು ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಪಾಪವು ಬಹಳ ಗಂಭೀರವಾದದ್ದು.
ಮೊಬೈಲ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದರಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊಗಳು ನಿಷಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ವಿಷಯವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾದಿಯವರ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಜಗಳಗಳು, ಧ್ವನಿ ಏರಿಸಿ ಮಾತನಾಡುವುದು, ಕಳೆದುಹೋದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುವುದು, ವ್ಯಾಪಾರ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ಅಂತಹುದೇ ಇತರ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧವಾಗಿಡುವುದು; ಅಬೂ ಹುರೈರಾ (ಅಲ್ಲಾಹನು ಅವರಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಲಿ) ರವರು ಪ್ರವಾದಿಯವರಿಂದ (ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿರಲಿ) ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಹದೀಸಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಹೇಳಿದರು:
«إِذَا رَأَيْتُمْ مَنْ يَبِيعُ أَوْ يَبْتَاعُ فِي المَسْجِدِ، فَقُولُوا: لَا أَرْبَحَ اللَّهُ تِجَارَتَكَ، وَإِذَا رَأَيْتُمْ مَنْ يَنْشُدُ فِيهِ ضَالَّةً، فَقُولُوا: لَا رَدَّ الله عَلَيْكَ».
«ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಖರೀದಿಸುವವರನ್ನು ನೀವು ಕಂಡರೆ, ‘ಅಲ್ಲಾಹು ನಿಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿಸದಿರಲಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿರಿ. ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ವಸ್ತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಘೋಷಿಸುವವರನ್ನು ನೀವು ಕಂಡರೆ, ‘ಅಲ್ಲಾಹನು ಅದನ್ನು ನಿನಗೆ ಮರಳಿಸದಿರಲಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿರಿ.»17
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ತನ್ನ ನಮಾಝಿ ಸಹೋದರರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಈರುಳ್ಳಿ, ಹೊಗೆ, ಬೆವರು, ಮತ್ತು ಮುಂತಾದ ದುರ್ಗಂಧಗಳಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು; ಜಾಬೀರ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ (ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ) ಅವರು ಹೇಳಿದರು: ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು (ﷺ) ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
«مَنْ أَكَلَ ثُومًا أَوْ بَصَلًا، فَلْيَعْتَزِلْنَا - أَوْ قَالَ: فَلْيَعْتَزِلْ مَسْجِدَنَا - وَلْيَقْعُدْ فِي بَيْتِهِ».
«ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಈರುಳ್ಳಿಯನ್ನು ತಿಂದವರು ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರವಿರಲಿ - ಅಥವಾ ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ಅವರು ನಮ್ಮ ಮಸೀದಿಯಿಂದ ದೂರವಿರಲಿ - ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲಿ»18.
ಮಸ್ಜಿದುನ್ನಬವಿಯ ಶುಚಿತ್ವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಮಝಾನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಉಳಿಕೆಗಳು, ಇಫ್ತಾರ್ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಂತಹ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಮಸೀದಿಯ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಂಗಳಗಳಲ್ಲಿ ಎಸೆಯದಿರುವುದು, ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂಗಳಗಳಲ್ಲಿ ಉಗುಳದಿರುವುದು, ಹಾಗೂ ಅಂತಹುದನ್ನು ಮಾಡದಿರುವುದು.
ಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬಾಗಿಲುಗಳ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಗಳ ಬಳಿ ಮತ್ತು ಜನನಿಬಿಡ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಮಾಝ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ, ಅದರಿಂದ ಕೆಡುಕುಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ, ದಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಮಸ್ಜಿದ್-ಎ-ನಬವಿಯ ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಅಂಗಳಗಳಲ್ಲಿ ತಮಗಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೇ ನಮಾಝ್ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಪುರುಷನು ಮಹಿಳೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೂ, ಮಹಿಳೆಯು ಪುರುಷನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೂ ನಮಾಝ್ ನಿರ್ವಹಿಸಬಾರದು. ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಇಮಾಮರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು.
ಮಸೀದಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವಾಗ ಎಡಗಾಲನ್ನು ಮುಂದಿಡುವುದು, ಮತ್ತು ಹೊರಬರುವಾಗ ಹೀಗೆ ಹೇಳುವುದು:
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ».
“ಓ ಅಲ್ಲಾಹ್! ನಾನು ನಿನ್ನ ಔದಾರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ”19, ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಯ ಮೇಲೆ ದರೂದ್ ಹೇಳುವ ವಿಧಾನ:
«رَبِّ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي، وَافْتَحْ لِي أَبْوَابَ فَضْلِكَ».
“ಓ ನನ್ನ ಪ್ರಭು! ನನ್ನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ನನಗೆ ತೆರೆದುಕೊಡು”20.
ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ: ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ರವರ ಮತ್ತು ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಸಹಚರರ رضي الله عنهما ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು.
* ಪ್ರವಾದಿ (ﷺ) ರವರ ಮತ್ತು ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಸಹಚರರಾದ ಅಬೂಬಕರ್ ಮತ್ತು ಉಮರ್ (رضي الله عنه) ರವರ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವುದು, ಮದೀನಾ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಸಮಾಧಿಗಳ ಸಂದರ್ಶನವು ಧರ್ಮಸಮ್ಮತವೆಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುರಾವೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾದಿ (ﷺ) ರವರ ಈ ವಚನವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ:
«نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ القُبُورِ، فَزُورُوهَا».
"ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿರಿ"21.
ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ರವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರ ಮೇಲೆ ಸಲಾಮ್ ಹೇಳುವ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಹೀಗಿದೆ: ಅವರು ﷺ ಹೇಳಿದರು:
«مَا مِنْ أَحَدٍ يُسَلِّمُ عَلَيَّ، إِلَّا رَدَّ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَيَّ رُوحِي حَتَّى أَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ».
"ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನನಗೆ ಸಲಾಂ ಹೇಳಿದರೂ, ನಾನು ಅವರ ಸಲಾಂಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ತನಕ ಮಹೋನ್ನತನಾದ ಮತ್ತು ಪೂಜ್ಯನಾದ ಅಲ್ಲಾಹು ನನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ನನಗೆ ಮರಳಿಕೊಡದೇ ಇರಲಾರ."22.
ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರವಾದಿ (ﷺ) ರವರ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಇತರ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವುದು ಶರಿಯತ್ನಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಮಾಧಿ ಸಂದರ್ಶನವು ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ (رضي الله عنه) ರವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ:
«لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ زَائِرَاتِ القُبُورِ، وَالمُتَّخِذِينَ عَلَيْهَا المَسَاجِدَ وَالسُّرُجَ».
"«ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು (ﷺ), ಸಮಾಧಿಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನೂ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಮಸೀದಿಗಳನ್ನೂ ದೀಪಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರನ್ನೂ ಶಪಿಸಿದ್ದಾರೆ»23،" ಅಬೂ ಹುರೈರ (ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪ್ರೀತನಾಗಲಿ) ರಿಂದ ವರದಿ:
«أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ لَعَنَ زَوَّارَاتِ القُبُورِ».
"ಅಲ್ಲಾಹನ ಪ್ರವಾದಿ (ﷺ) ರವರು ಪದೇ ಪದೇ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಶಪಿಸಿದ್ದಾರೆ"24.
ಕೇವಲ ಪ್ರವಾದಿ (ﷺ) ರವರ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಸಮ್ಮತಾರ್ಹವಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ನಮಾಝ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅವನು ಮದೀನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದಾಗ, ಮದೀನದ ನಿವಾಸಿಗಳಂತೆ ಅವನಿಗೂ ಸಮಾಧಿ ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಶರಿಯತ್ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರವಾದಿ (ﷺ) ರವರು ಹೇಳಿದರು:
«لَا تُشَدُّ الرِّحَالُ إِلَّا إِلَى ثَلَاثَةِ مَسَاجِدَ: مَسْجِدِي هَذَا، وَمَسْجِدِ الحَرَامِ، وَمَسْجِدِ الأَقْصَى».
"ಮೂರು ಮಸೀದಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು: ನನ್ನ ಈ ಮಸೀದಿ, ಮಸ್ಜಿದುಲ್-ಹರಾಮ್ ಮತ್ತು ಮಸ್ಜಿದುಲ್-ಅಕ್ಸಾ."25
ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ರವರ ಮತ್ತು ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಸಹಚರರ رضي الله عنهما ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವಾಗ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು.
ಸಂದರ್ಶಕನು ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ರವರ ಸಮಾಧಿಯ ಮುಂದೆ, ಸಮಾಧಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ನಂತರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ರವರಿಗೆ ಸಲಾಮ್ ಹೇಳಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಕು: "ಅಸ್ಸಲಾಮು ಅಲೈಕ ಯಾ ರಸೂಲಲ್ಲಾಹಿ ವರಹ್ಮತುಲ್ಲಾಹಿ ವಬರಕಾತುಹು". ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ "ಅಶ್ಹದು ಅನ್ನಕ ಖದ್ ಬಲ್ಲಗ್ತ ರ್ರಿಸಾಲತ, ವಅದ್ದಯ್ತಲ್ ಅಮಾನತ, ವನಸಹ್ತಲ್ ಉಮ್ಮತ, ವಜಾಹದ್ತ ಫಿಲ್ಲಾಹಿ ಹಕ್ಕಲ್ ಜಿಹಾದ್" ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಇದೆಲ್ಲವೂ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ನಂತರ ಬಲಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿ, ಅಬೂಬಕರ್ ಸಿದ್ದೀಕ್ (رضي الله عنه) ರಿಗೆ ಸಲಾಂ ಹೇಳಬೇಕು. ಅದು ಹೀಗಿದೆ: "ಅಸ್ಸಲಾಮು ಅಲೈಕ ಯಾ ಅಬಾ ಬಕರಸ್ಸಿದ್ದೀಖ್, ಅಸ್ಸಲಾಮು ಅಲೈಕ ಯಾ ಖಲೀಫತ ರಸೂಲಿಲ್ಲಾಹ್ ﷺ. ರದಿಯಲ್ಲಾಹು ಅನ್ಕ ವ ಅರ್ದಾಕ್, ವ ಜಝಾಕ ಅನ್ ಉಮ್ಮತಿ ಮುಹಮ್ಮದಿನ್ ﷺ ಖೈರಾ". (ಅರ್ಥ: ಓ ಅಬೂ ಬಕರ್ ಸಿದ್ದೀಖ್, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಶಾಂತಿ ಇರಲಿ. ಓ ಅಲ್ಲಾಹುವಿನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರ ﷺ ಖಲೀಫರೇ, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಶಾಂತಿ ಇರಲಿ. ಅಲ್ಲಾಹು ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪ್ರೀತನಾಗಲಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸಂತೃಪ್ತಿ ಪಡಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ಮುಹಮ್ಮದ್ ﷺ ರವರ ಉಮ್ಮತ್ನ ಪರವಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡಲಿ).
ನಂತರ ಬಲಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿ, ಉಮರ್ ಬಿನ್ ಖತ್ತಾಬ್ (رضي الله عنه) ರವರ ಸಮಾಧಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ನಿಂತು ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಕು: "ಅಸ್ಸಲಾಮು ಅಲೈಕ ಯಾ ಉಮರಲ್ ಫಾರೂಕ್. ರದಿಯಲ್ಲಾಹು ಅನ್ಕ ವ ಅರ್ದಾಕ್, ವ ಜಝಾಕ ಅನ್ ಉಮ್ಮತಿ ಮುಹಮ್ಮದಿನ್ ﷺ ಖೈರಾ". (ಅರ್ಥ: ಓ ಉಮರ್ ಅಲ್-ಫಾರೂಕ್, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಶಾಂತಿ ಇರಲಿ, ಅಲ್ಲಾಹು ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪ್ರೀತನಾಗಲಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸಂತುಷ್ಟಗೊಳಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ಮುಹಮ್ಮದ್ (ﷺ) ರವರ ಉಮ್ಮತ್ನ ಪರವಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡಲಿ).
ಇಬ್ನ್ ಉಮರ್ (ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರಿಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪ್ರೀತನಾಗಲಿ) ಪ್ರಯಾಣದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ ಪ್ರವಾದಿಯವರ (ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿರಲಿ) ಸಮಾಧಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು: “ಅಸ್ಸಲಾಮು ಅಲೈಕ ಯಾ ರಸೂಲಲ್ಲಾಹ್, ಅಸ್ಸಲಾಮು ಅಲೈಕ ಯಾ ಅಬಾಬಕರ್, ಅಸ್ಸಲಾಮು ಅಲೈಕ ಯಾ ಅಬತಾಹ್” (ಓ ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರೇ, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಶಾಂತಿ ಇರಲಿ, ಓ ಅಬೂ ಬಕರ್, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಶಾಂತಿ ಇರಲಿ, ಓ ನನ್ನ ತಂದೆಯವರೇ, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಶಾಂತಿ ಇರಲಿ), ನಂತರ ಹೊರಟುಹೋಗುವುದು26.
ಸಮಾಧಿಯ ಗೋಡೆಗಳನ್ನಾಗಲಿ, ಬೇಲಿಯನ್ನಾಗಲಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿಡಬಾರದು:
ಇಮಾಮ್ ಮಾಲಿಕ್ (ರ) ಹೇಳಿದರು: ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ರವರಿಗೆ ಸಲಾಂ ಹೇಳುವಾಗ, ಕಿಬ್ಲಾದ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡದೆ ಸಮಾಧಿಯ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು, ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸಲಾಂ ಹೇಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಕೈಯಿಂದ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಾರದು27.
ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪ್ರವಾದಿ (ﷺ) ರವರ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು ಹಾಗೂ ಚುಂಬಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಒಮ್ಮತ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಸಮಾಧಿಯ ಬಳಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲದೆ, ಸಲಾಂ ಹೇಳಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡಬೇಕು.
ಇಮಾಮ್ ಮಾಲಿಕ್ (ರ) ಹೇಳಿದರು: ಪ್ರವಾದಿ (ﷺ) ರವರ ಸಮಾಧಿಯ ಬಳಿ ನಿಂತು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದನ್ನು ನಾನು ಸರಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸಲಾಮ್ ಹೇಳಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಬೇಕು28.
ನಾಫಿಅ್ (ರ) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ಇಬ್ನ್ ಉಮರ್ ಸಮಾಧಿಗೆ ಸಲಾಂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.. ಅವರು ಸಮಾಧಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು: "ಅಸ್ಸಲಾಮು ಅಲನ್ನಬೀ ﷺ. ಅಸ್ಸಲಾಮು ಅಲಾ ಅಬೀ ಬಕರ್, ಅಸ್ಸಲಾಮು ಅಲಾ ಅಬೀ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನಂತರ ಹೊರಟುಹೋಗುವುದನ್ನು ನಾನು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ29."
ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಶಕರು ಪ್ರವಾದಿ (ﷺ) ರವರ ಸಮಾಧಿಯ ಬಳಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಿಲ್ಲುವುದು ಧರ್ಮನಿಯಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಹಾನಿಯನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು, ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ರೋಗಿಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು, ಶಿಫಾರಸನ್ನು ಕೇಳಲು, ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗಲು, ಅಥವಾ ಅಂತಹುದೇ ಇತರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವಾದಿ(ﷺ) ರೊಂದಿಗಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರರೊಂದಿಗಾಗಲಿ ಮಾಡುವುದು ಸಮ್ಮತಾರ್ಹವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಾಹನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾಹನ ಹೊರತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ನಿಷಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಶಿರ್ಕ್ ಆಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಾಹು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
﴿وَقَالَ رَبُّكُمُ ٱدۡعُونِيٓ أَسۡتَجِبۡ لَكُمۡۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَسۡتَكۡبِرُونَ عَنۡ عِبَادَتِي سَيَدۡخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ60﴾
ನಿಮ್ಮ ಪರಿಪಾಲಕನು (ಅಲ್ಲಾಹು) ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ: “ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿರಿ. ನಾನು ನಿಮಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ ತೋರುವವರು ಯಾರೋ ಅವರು ಸದ್ಯವೇ ಅವಮಾನಿತರಾಗಿ ನರಕವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವರು.” [ಘಾಫಿರ್:60] ಸರ್ವಶಕ್ತನಾದ ಅಲ್ಲಾಹು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ عِبَادٌ أَمۡثَالُكُمۡۖ فَٱدۡعُوهُمۡ فَلۡيَسۡتَجِيبُواْ لَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ194﴾
ನೀವು ಅಲ್ಲಾಹನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಾರನ್ನು ಕರೆದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೀರೋ ಅವರು (ಆ ದೇವರುಗಳು) ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ನಿಮ್ಮಂತಹ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಕರೆದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿರಿ; ಅವರು ನಿಮಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತಾರೋ ನೋಡೋಣ. ನೀವು ಸತ್ಯವಂತರಾಗಿದ್ದರೆ. [ಅಲ್-ಅಅ್ರಾಫ್:194]، ಸರ್ವಶಕ್ತನಾದ ಅಲ್ಲಾಹು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
﴿وَأَنَّ ٱلۡمَسَٰجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدۡعُواْ مَعَ ٱللَّهِ أَحَدٗا18﴾
ಮಸೀದಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಾಹನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಅಲ್ಲಾಹನ ಜೊತೆಗೆ ಯಾರನ್ನೂ ಕರೆದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಡಿ. [ಅಲ್-ಜಿನ್ನ್: 18]
ಸಮಾಧಿಯ ಬಳಿ ಅಲ್ಲಾಹನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬಾರದು. ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ, ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ, ಕಿಬ್ಲಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಾಗಿ ಸಮಾಧಿಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಬಾರದು.
ಇಮಾಮ್ ಮಾಲಿಕ್ (ರ) ಹೇಳಿದರು: "ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ರವರ ಸಮಾಧಿಯ ಬಳಿ ನಿಂತು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದನ್ನು ನಾನು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ."
ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಅದರಿಂದ ಹೊರಹೋಗುವಾಗ ಪದೇ ಪದೇ ಸಮಾಧಿಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಬರುವುದು ಶರಿಯತ್ನಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಿಲ್ಲ ಇದು ಮದೀನದ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬರುವ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗಾಗಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದು ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಒಂದು ಉತ್ಸವದ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕೃತ್ಯವಾಗಬಹುದೆಂಬ ಆತಂಕವಿದೆ.
ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ﷺ ಅದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
«لَا تَتَّخِذُوا قَبْرِي عِيدًا، وَلَا تَجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ قُبُورًا، وَحَيْثُمَا كُنْتُمْ فَصَلُّوا عَلَيَّ، فَإِنَّ صَلَاتَكُمْ تَبْلُغُنِي».
“ನನ್ನ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಉತ್ಸವ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ; ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಡಿ; ನೀವು ಎಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲಾತ್ ಹೇಳಿರಿ, ಏಕೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಲಾತ್ ನನ್ನನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ”30.
"ನನ್ನ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಉತ್ಸವ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಡಿ" ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥ: ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪದೇ ಪದೇ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ, ಪ್ರತಿ ವಾರ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು. ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸನ್ನಿವೇಶವುಂಟಾದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು. ಮತ್ತು ಹೀಗೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ಅಂದರೆ, ನೀವು ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಂತಹ ಒಂದು ಸಮಾವೇಶದ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಾಡಬೇಡಿ31.
ಇಮಾಮ್ ಮಾಲಿಕ್ (ರ) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ಮದೀನಾದ ನಿವಾಸಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮಸೀದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಹೊರಹೋಗುವವರಿಗೆ ಸಮಾಧಿಯ ಬಳಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲ. ಅದು ಕೇವಲ ಅಪರಿಚಿತರಿಗಾಗಿದೆ (ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬರುವವರಿಗೆ)."32
ಅವರ ಮಾತು (ರಹಿಮಹುಲ್ಲಾಹ್): "ಇದು ಕೇವಲ ಹೊರಗಿನವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ": ಅಂದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂದರ್ಶನವೇ ಹೊರತು, ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮಿಸುವಾಗ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವುದಲ್ಲ.
ನಮಾಝ್ ಮಾಡುವವರಂತೆ ಒಂದು ಕೈಯನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯ ಮೇಲೆ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಮಾಧಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಬಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಭಂಗಿಯು ನಮಾಝ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿನಯ ಮತ್ತು ವಿಧೇಯತೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಾಹನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ಜನರು ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ರವರ ಮೇಲೆ ಸಲಾಂ ಹೇಳಲು ದೂರದಿಂದ ಸಮಾಧಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಬಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಸಹಾಬಾಗಳು رضي الله عنهم ಆಗಲಿ, ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಇಮಾಮರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಜ್ಜನ ಪೂರ್ವಿಕರಾಗಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಯಾವುದೇ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಮಾಧಿಯ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವುದು, ಕುರಾನ್ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಅಂತಹುದೇ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಇದು ಕೂಡ ಒಂದು ನೂತನಾಚಾರವೇ (ಬಿದ್ಅತ್) ಆಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಾಹು ಅನುಮತಿ ನೀಡದ ವಿಷಯವನ್ನು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಸಲು ಮುಸ್ಲಿಮನಿಗೆ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲ. ಇಮಾಂ ಮಾಲಿಕ್ (ರಹಮತುಲ್ಲಾಹಿ ಅಲೈಹಿ) ಅವರು ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: "ಈ ಸಮುದಾಯದ ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದ್ದರ ಹೊರತು, ಅದರ ಕೊನೆಯ ತಲೆಮಾರು ಸುಧಾರಿಸುವುದಿಲ್ಲ."33
ಪ್ರವಾದಿ (ﷺ) ರವರಿಗೆ ಸಲಾಮ್ ಹೇಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ನೇರ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗದಿರುವುದು.
ನಮ್ಮ ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ﷺ) ಅವರ ಮೇಲೆ, ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಾಬಾಗಳ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಲಾತ್ ಮತ್ತು ಸಲಾಂ ಇರಲಿ.
***
ಪರಿವಿಡಿ
ಪೀಠಿಕೆ 2
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ: ಪ್ರವಾದಿ ಮಸೀದಿ (ಮಸ್ಜಿದುನ್ನಬವಿ)ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಳು: 3
ಎರಡನೆಯದಾಗಿ: ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರವಾದಿಯವರ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವುದು ಪುಣ್ಯಕರವಾಗಿದೆ. 7
ಮೂರನೆಯದಾಗಿ: ಪ್ರವಾದಿ ಮಸೀದಿ (ಮಸ್ಜಿದುನ್ನಬವಿ) ಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು 8
ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ: ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ರವರ ಮತ್ತು ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಸಹಚರರ رضي الله عنهما ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು. 21
***
kn492v1.0 - 02/11/2026
ಈ ಹದೀಸನ್ನು ಇಮಾಮ್ ಬುಖಾರಿರವರು (1190) ಮತ್ತು ಇಮಾಮ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ರವರು (1395) ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪದಗಳು ಬುಖಾರಿರವರದ್ದಾಗಿವೆ.
ಮುಸ್ಲಿಮ್ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 1398).
ಇಬ್ನು ಮಾಜಾ ರವರು ಇದನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆ (227) ರಲ್ಲಿ ಸಹೀಹ್ ಸನದಿನೊಂದಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮುತ್ತಫಕುನ್ ಅಲೈಹಿ. ಬುಖಾರಿ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 1195), ಮುಸ್ಲಿಮ್ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 1390)
ಬುಖಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆ (636) ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಂಖ್ಯೆ (602).
ಮುತ್ತಫಕುನ್ ಅಲೈಹಿ. ಬುಖಾರಿ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 846), ಮುಸ್ಲಿಮ್ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 858). (ಮುಹ್ತಲಿಮ್ ಎಂದರೆ ಬಾಲಿಗ್ ಆದವನು).
ಮುಸ್ಲಿಮ್ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 443).
ಇಬ್ನು ಮಾಜಾ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 771), ಸಹೀಹ್ ಸನದ್ನೊಂದಿಗೆ.
ಅಬೂ ದಾವೂದ್, ಸಂಖ್ಯೆ (466), ಸಹೀಹ್ ಸನದಿನೊಂದಿಗೆ.
ಮುತ್ತಫಕುನ್ ಅಲೈಹಿ. ಬುಖಾರಿ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 1171), ಮುಸ್ಲಿಮ್ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 714)
ಮುತ್ತಫಕುನ್ ಅಲೈಹಿ. ಬುಖಾರಿ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 615), ಮುಸ್ಲಿಮ್ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 437)
ಮುಸ್ಲಿಮ್ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 438).
ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಂಖ್ಯೆ (440).
ಬುಖಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆ (722) ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಂಖ್ಯೆ (417).
ಮುತ್ತಫಕುನ್ ಅಲೈಹಿ. ಬುಖಾರಿ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 1195), ಮುಸ್ಲಿಮ್ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 1390)
ಅತ್ತಿರ್ಮಿದಿ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 1321), ಇಬ್ನು ಖುಝೈಮಾ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 1305). ಇದರ ಸನದ್ ಸಹೀಹ್ ಆಗಿದೆ.
ಬುಖಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆ (7359) ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಂಖ್ಯೆ (564).
ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಂಖ್ಯೆ (713).
ಈ ಹದೀಸನ್ನು ಇಮಾಮ್ ತಿರ್ಮಿದಿರವರು (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 314) ಸಹೀಹ್ ಸನದ್ನೊಂದಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಂಖ್ಯೆ (977).
ಈ ಹದೀಸನ್ನು ಅಹ್ಮದ್ ತಮ್ಮ ಮುಸ್ನದ್ನಲ್ಲಿ (ಸಂಖ್ಯೆ: 10815), ಹಸನ್ ಸನದ್ನೊಂದಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅಬೂ ದಾವೂದ್, ಸಂಖ್ಯೆ: (3236) ಅತ್ತಿರ್ಮಿದಿ, ಸಂಖ್ಯೆ: (320) ಅನ್ನಸಾಈ, ಸಂಖ್ಯೆ: (2043).
ಅತ್ತಿರ್ಮಿದಿ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 1056), ಇಬ್ನು ಮಾಜಾ (ಹದೀಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 1576). ಇದರ ಸನದ್ ಹಸನ್ ಆಗಿದೆ.
ಬುಖಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆ (1189), ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಂಖ್ಯೆ (1397) ಮತ್ತು ಪದಗಳು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ರವರದ್ದಾಗಿವೆ.
ಇದನ್ನು ಬೈಹಖೀ ರವರು 'ಅಸ್-ಸುನನ್ ಅಲ್-ಕುಬ್ರಾ'ದಲ್ಲಿ (ಸಂಖ್ಯೆ: 10271) ಸಹೀಹ್ ಸನದಿನೊಂದಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅಶ್ಶಿಫಾ ಲಿಲ್-ಖಾದೀ ಇಯಾದ್ (2/199).
ಅಶ್ಶಿಫಾ ಲಿಲ್-ಖಾದಿ ಇಯಾದ್ (2/ 199).
ಆಜುರ್ರಿ, ಕಿತಾಬುಶ್ಶರೀಅಃ (5/2374) ಸಂಖ್ಯೆ (1853).
ಇದನ್ನು ಅಹ್ಮದ್ ತಮ್ಮ 'ಮುಸ್ನದ್' ನಲ್ಲಿ (ಸಂಖ್ಯೆ: 8804) ಹಸನ್ ಸನದ್ನೊಂದಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನೋಡಿ: ಅಲ್-ಮುಫ್ರದಾತ್ ಲಿರ್ರಾಗಿಬ್ ಅಲ್-ಅಸ್ಫಹಾನಿ (ಪುಟ: 594), ಮತ್ತು ಶರ್ಹುಸ್ಸುದೂರ್ ಬಿತಹ್ರೀಮಿ ರಫ್ಇಲ್ ಖುಬೂರ್ ಲಿಶ್ಶೌಕಾನಿ (ಪುಟ:16).
ಅಶ್-ಶಿಫಾ ಲಿಲ್-ಖಾದಿ ಇಯಾದ್ (2/ 204), ಅಲ್-ಮದ್ಖಲ್ ಲಿಬ್ನಿಲ್-ಹಾಜ್ (1/ 262).
ಮಜ್ಮೂಅ್ ಫತಾವಾ ಇಬ್ನ್ ಬಾಝ್ (16/110).
ಈ ಹದೀಸನ್ನು ಇಮಾಮ್ ಬುಖಾರಿರವರು ಮತ್ತು ಇಮಾಮ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ರವರು (1397) ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪದಗಳು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ರವರದ್ದಾಗಿವೆ.