أَحْكَامُ الجَنَائِزِ

Przepisy dotyczące pogrzebów

اللَّجْنَةُ العِلْمِيَّةُ

بِرِئَاسَةِ الشُّؤُونِ الدِّينِيَّةِ بِالمَسْجِدِ الحَرَامِ وَالمَسْجِدِ النَّبَوِي

Komisja Naukowa pod przewodnictwem ds. Religijnych w Al-Masjid Al-Haram i Masdżid an-Nabawi

بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ

Przepisy dotyczące pogrzebów

Komisja Naukowa pod przewodnictwem ds. Religijnych w Al-Masjid Al-Haram i Masdżid an-Nabawi

Wstęp

Chwała Bogu, który jest jedyny w wieczności, a śmierć przeznaczył wszystkim żyjącym. Modlitwa i pokój niech będą z wysłannikiem miłosierdzia dla światów, naszym Panem Muhammadem, oraz z jego rodziną, towarzyszami i wszystkimi naśladowcami. A następnie:

Nieszczęścia są nieodłączną częścią życia synów Adama na tym świecie. Allah Najwyższy powiedział:

﴿وَلَنَبۡلُوَنَّكُم بِشَيۡءٖ مِّنَ ٱلۡخَوۡفِ وَٱلۡجُوعِ وَنَقۡصٖ مِّنَ ٱلۡأَمۡوَٰلِ وَٱلۡأَنفُسِ وَٱلثَّمَرَٰتِۗ...﴾

Zaprawdę, My doświadczamy was nieco strachem, głodem, utratą majątku, życia i owoców... (Koran, 2:155). Potem Bóg Wszechmogący i Najwyższy dodał, co jest obowiązkiem dotkniętego nieszczęściem, a mianowicie cierpliwość:

﴿...وَبَشِّرِ ٱلصَّٰبِرِين﴾

Przekaż jednak cierpliwym radosną nowinę! (Koran, 2:155). Zadowolenie i poddanie się Jego wyrokom.

﴿ٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَٰبَتۡهُم مُّصِيبَةٞ قَالُوٓاْ إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّآ إِلَيۡهِ رَٰجِعُونَ 156﴾

Tym, którzy, gdy ogarnie ich nieszczęście, mówią: „Do Boga należymy i do Niego powrócimy”. (Koran, 2:156). Zatem ten, kto to uczynił, chwalił koniec.

﴿أُوْلَٰٓئِكَ عَلَيۡهِمۡ صَلَوَٰتٞ مِّن رَّبِّهِمۡ وَرَحۡمَةٞۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُهۡتَدُونَ 157﴾

To są ci, nad którymi jest błogosławieństwo i miłosierdzie ich Pana. Oni są właściwie prowadzeni. (Koran, 2:157).

Oto krótka wiadomość dla Ciebie, który straciłeś bliskiego, drogiego lub ukochanego, prosimy Allaha, Wszechmogącego i Chwalebnego, aby przyniosła nam i Tobie korzyść. Jest zatytułowana: (Przepisy dotyczące pogrzebów).

Prosimy Boga, Wszechmogącego i Chwalebnego, o wielką nagrodę i pocieszenie dla ciebie. Dla tych, którzy utracili przebaczenie i zadowolenie.

Boskie obietnice:

Bracie mój, ty, który zostałeś dotknięty nieszczęściem śmierci; pamiętaj słowa Boga Najwyższego:

﴿...وَبَشِّرِ ٱلصَّٰبِرِين﴾

Przekaż jednak cierpliwym radosną nowinę! (Koran, 2:155).

W śmierci Wysłannika Allaha (pokój i błogosławieństwo z nim) masz największe pocieszenie i ukojenie, gdyż powiedział (pokój i błogosławieństwo z nim):

(إِذَا أُصِيبَ أَحَدُكُمْ بِمُصِيبَةٍ، فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي؛ فَإِنَّهَا أَعْظَمُ المَصَائِبِ عِنْدَهُ).

Jeśli spotka was nieszczęście, wspomnijcie moje nieszczęście, bo jest ono największym z nieszczęść w waszych oczach. Przekazał At-Tabarani.

Jesteś obiecany zastępstwem na języku Posłańca Boga ﷺ; z relacji Umm Salamy (niech Allah będzie z niej zadowolony) przekazano, że słyszała, jak Posłaniec Boga ﷺ mówił:

(مَا مِنْ عَبْدٍ تُصِيبُهُ مُصِيبَةٌ فَيَقُولُ: إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ، اللَّهُمَّ أَجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي ‌وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا، إِلَّا أَجَرَهُ اللهُ فِي مُصِيبَتِهِ، وَأَخْلَفَ لَهُ خَيْرًا مِنْهَا).

Żaden człowiek, którego dotknie nieszczęście i który powie: "Z pewnością do Boga należymy i do Niego wracamy. O Allahu, wynagrodź mnie w moim nieszczęściu i daj mi coś lepszego w zamian", nie pozostanie bez nagrody od Boga za swoje nieszczęście, a Bóg da mu coś lepszego w zamian. Zostało to przekazane przez Muslima

Zaiste Allah wystawił cię na próbę, aby odpokutować twoje grzechy. Przekazali Abu Sa'id al-Khudri i Abu Huraira - niech Allah będzie z nich zadowolony - że prorok (S) powiedział:

(مَا يُصِيبُ الْمُؤْمِنَ مِنْ نَصَبٍ وَلَا وَصَبٍ وَلَا حَزَنٍ وَلَا أَذًى وَلَا غَمٍّ، حَتَّى الشَّوْكَةِ يُشَاكُهَا، إِلَّا كَفَّرَ اللَّهُ بِهَا خَطَايَاهُ).

Muzułmanina nie dotyka zmęczenie, ani choroba, ani smutek, ani krzywda, ani zmartwienie, nawet ukłucie ciernia, bez tego, by Allah nie zmazał przez to jego grzechów. Zostało to przekazane przez al-Buchariego

Zaprawdę, Allah Najwyższy obiecał ci dom w raju! Od Abu Musy al-Asz'ariego - niech Allah będzie z niego zadowolony - przekazano, że Prorok ﷺ rzekł:

(إِذَا مَاتَ وَلَدُ الْعَبْدِ، قَالَ اللَّهُ لِمَلَائِكَتِهِ: قَبَضْتُمْ وَلَدَ عَبْدِي؟ فَيَقُولُونَ: نَعَمْ. فَيَقُولُ: قَبَضْتُمْ ثَمَرَةَ فُؤَادِهِ؟ فَيَقُولُونَ: نَعَمْ. فَيَقُولُ: مَاذَا قَالَ عَبْدِي؟ فَيَقُولُونَ: حَمِدَكَ، وَاسْتَرْجَعَ. فَيَقُولُ اللَّهُ: ابْنُوا لِعَبْدِي بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ وَسَمُّوهُ: بَيْتَ الْحَمْدِ).

Kiedy umiera dziecko sługi, Allah mówi do swoich aniołów: 'Czy zabraliście dziecko mojego sługi?' Oni odpowiadają: 'Tak.' Mówi: 'Czy zabraliście owoc jego serca?' Oni odpowiadają: 'Tak.' Mówi: 'Co powiedział mój sługa?' Oni odpowiadają: 'Wysławił Cię i powiedział: "Inna lillahi wa inna ilayhi radziun" (zaprawdę, do Allaha należymy i do Niego powrócimy).' Wtedy Allah mówi: 'Zbudujcie dla mojego sługi dom w Raju i nazwijcie go: Domem Chwały.' Opowiedziane przez at-Tirmidiego i uznane za dobre przez al-Albaniego.

Bóg Najwyższy obiecał ci Raj; o Abu Hurajry, niech Bóg będzie z niego zadowolony, że prorok (S) powiedział:

(يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ: مَا لِعَبْدِيَ المُؤْمِنِ عِندِي جَزَاءٌ إِذَا قَبَضْتُ صَفِيَّهُ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا ثُمَّ احْتَسَبَهُ إِلَّا الْجَنَّةُ).

Bóg – Potężny i Majestatyczny – mówi: "Nie ma dla Mojego wiernego sługi innej nagrody, jeśli zabiorę mu ukochaną osobę z tego świata, a on to zniesie z cierpliwością, jak tylko Raj. Zostało to przekazane przez al-Buchariego

Nie lękaj się i nie smuć z powodu swojej straty, miej dobre mniemanie o swoim Panu. Od Abd Allaha ibn Umara - niech Allah będzie z nich zadowolony - przekazano, że Prorok ﷺ rzekł:

(إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا مَاتَ عُرِضَ عَلَيْهِ مَقْعَدُهُ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ إِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَمِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَإِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَمِنْ أَهْلِ النَّارِ، فَيُقَالُ: هَذَا مَقْعَدُكَ حَتَّى يَبْعَثَكَ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ).

„Zaprawdę, gdy jeden z was umrze, zostanie mu ukazane jego miejsce rano i wieczorem. Jeśli jest z mieszkańców Raju, to z mieszkańców Raju, a jeśli jest z mieszkańców Piekła, to z mieszkańców Piekła. I powiedziane zostanie: 'To jest twoje miejsce, aż Bóg wskrzesi cię w Dniu Zmartwychwstania.'”

Przekazali Al-Buchari i Muslim.

Zalety podążania za pogrzebami:

Pierwsza: podążanie za nią od jej rodziny aż do modlitwy nad nią.

Drugie: Podążanie za nią od domu jej rodziny aż do zakończenia pochówku, co jest lepsze i przynosi większą nagrodę.

O Abu Hurajry, niech Bóg będzie z niego zadowolony, który powiedział: Posłaniec Boga, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, powiedział:

(مَنْ شَهِدَ الجَنَازَةَ حَتَّى يُصَلِّيَ فَلَهُ قِيرَاطٌ، وَمَنْ شَهِدَ حَتَّى تُدْفَنَ كَانَ لَهُ قِيرَاطَانِ) قِيلَ: وَمَا القِيرَاطَانِ؟ قَالَ: (مِثْلُ الجَبَلَيْنِ العَظِيمَيْنِ).

Kto uczestniczy w pogrzebie aż do odprawienia modlitwy, otrzyma jeden kirat, a kto uczestniczy aż do pochówku, otrzyma dwa kiraty.” Zapytano: „Czym są te dwa kiraty?” Odpowiedział: „Są jak dwa wielkie góry.” Przekazany przez Imamów Bukhari i Muslim.

O Abu Hurajry, niech Bóg będzie z niego zadowolony, który powiedział: Posłaniec Boga, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, powiedział:

(مَنْ أصْبَحَ مِنْكُمُ اليَوْمَ صَائِمًا؟)، قَالَ أَبُو بَكْرٍ: أَنَا، قَالَ: (فَمَنْ تَبِعَ مِنْكُمُ اليَوْمَ جَنَازَةً؟) قال أبُو بَكْرٍ: أَنَا، قال: (فَمَنْ أطْعَمَ مِنْكُمُ اليَوْمَ مِسْكِينًا؟)، قَالَ أبُو بَكْرٍ: أَنَا، قال: (فَمَنْ عَادَ مِنْكُمُ اليَوْمَ مَرِيضًا). قال أبُو بَكْرٍ: أَنَا، فَقَالَ رَسُولُ الله ﷺ: (مَا اجْتَمَعْنَ فِي امْرِئٍ إِلَّا دَخَلَ الجَنَّةَ).

(Kto z was dzisiaj pościł?). Abu Bakr odpowiedział: Ja. Prorok zapytał: (Kto z was dzisiaj uczestniczył w pogrzebie?). Abu Bakr odpowiedział: Ja. Prorok zapytał: (Kto z was dzisiaj nakarmił biednego?). Abu Bakr odpowiedział: Ja. Prorok zapytał: (Kto z was dzisiaj odwiedził chorego?). Abu Bakr odpowiedział: Ja. Wtedy Wysłannik Boga ﷺ powiedział: (Kto spełnił te wszystkie czyny, wejdzie do Raju). Zostało to przekazane przez Muslima

Opis modlitwy za zmarłego

Pierwsze podniesienie rąk: szuka się schronienia u Allaha przed szatanem przeklętym, wypowiada się Bismillah i recytuje surę al-Fatiha oraz krótką surę lub kilka wersetów.

Druga takbira: Posyła się błogosławieństwo na Proroka (pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) (modlitwa Ibrahima).

Trzecia takbira: Modli się za zmarłego, a najlepiej powiedzieć:

(اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا، وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا، وَذَكَرِِنَا وَأُنْثَانَا، اللهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الإِسْلَامِ، وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الإِيمَانِ).

O Allahu, przebacz naszym żywym i zmarłym, obecnym i nieobecnym, młodym i starszym, mężczyznom i kobietom. O Allahu, kogo zostawisz przy życiu, zostaw go w islamie, a kogo z nas zabierzesz, zabierz go w wierze.

(اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ، وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْه، وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ، وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ، وَاغْسِلْهُ بالمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالبَرَدِ، وَنَقِّهِ مِنَ الخَطَايَا كَمَا نَقَّيْتَ الثَّوْبَ الأبْيَضَ مِنَ الدَّنَسِ، وَأَبْدِلْهُ دَارًا خَيْرًا مِنْ دَارِهِ، وَأَهْلًا خَيْرًا مِنْ أَهْلِهِ، وَزَوْجًا خَيْرًا مِنْ زَوْجِهِ، وَأَدْخِلْهُ الجَنَّةَ، وَأَعِذْهُ مِن عَذَابِ القَبْرِ).

O Allahu, przebacz mu, miej nad nim miłosierdzie, odpuść mu, wybacz mu, uczyń jego miejsce godnym, poszerz jego wejście do grobu, obmyj go wodą, lodem i chłodem, oczyść go z grzechów, jak białą szatę oczyszcza się z brudu. Zamień mu dom na lepszy od jego domu, rodzinę lepszą od jego rodziny, małżonka lepszego od jego małżonka, wprowadź go do Raju i uchroń go od kary grobowej. Wszystko to jest przekazane od Proroka (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim), a jeśli modlił się za niego innymi modlitwami, nie ma w tym nic złego, na przykład mówiąc:

(‌اللَّهُمَّ ‌إِنْ ‌كَانَ ‌مُحْسِنًا، ‌فَزِدْ ‌فِي ‌إِحْسَانِهِ، وَإِنْ كَانَ مُسِيئًا فَتَجَاوَزْ عَنْ سَيِّئَاتِهِ، ‌اللَّهُمَّ ‌اغْفِرْ ‌لَهُ ‌وَثَبِّتْهُ ‌بِالْقَوْلِ ‌الثَّابِتِ).

‌O Allahu, jeśli był dobry, pomnóż jego dobroć, a jeśli popełniał błędy, przebacz mu jego przewinienia. O Allahu, przebacz mu i umocnij go słowem stałym.

Następnie podnosi się ręce, wypowiadając "Allahu Akbar" po raz czwarty, zatrzymuje się na chwilę, a następnie kończy modlitwę, wypowiadając "Assalamu alaikum wa rahmatullah", obracając głowę tylko w prawo.

Sposoby modlitwy za zmarłego

1 - Aby modlitwa za nią została odprawiona w miejscu modlitwy pogrzebowej.

2. Odprawienie modlitwy za nią w meczecie.

3. Aby modlić się nad nią na cmentarzu przed pochówkiem.

4. Zaleca się, aby modlitwa nad nią została odprawiona na cmentarzu po krótkim czasie od pochówku.

5. Modlitwa nad nią na cmentarzu po długim czasie od pochówku. Od Abū Hurajry, niech Allah będzie z niego zadowolony, że pewien czarnoskóry mężczyzna lub kobieta, którzy sprzątali meczet, zmarli, a Prorok (pokój i błogosławieństwo z nim) nie wiedział o ich śmierci. Pewnego dnia wspomniał o nich i powiedział:

(مَا فَعَلَ ذَلِكَ الإِنْسَانُ)؟ قَالُوا: مَاتَ يَا رَسُولَ الله. قَالَ: (أَفَلاَ آذَنْتُمُونِي) فَقَالُوا: إِنَّهُ كَانَ كَذَا وَكَذَا قِصَّتُهُ. قَالَ: فَحَقَرُوا شَأْنَهُ، قَالَ: (فَدُلُّونِي عَلَى قَبْرِهِ). فَأَتَى قَبْرَهُ فَصَلَّى عَلَيْهِ.

(Co zrobił ten człowiek?). Powiedzieli: Umarł, o Wysłanniku Allaha. Powiedział: (Dlaczego mnie nie powiadomiliście?). Odpowiedzieli: Jego historia była taka a taka. Powiedział: Zlekceważyli jego sprawę. Powiedział: (Pokażcie mi jego grób). Udał się do jego grobu i odmówił nad nim modlitwę. Przekazał Imam Al-Bukhari.

Ważne wskazówki:

1. Przyspieszenie przygotowania pogrzebu i nieodkładanie pochówku bez uzasadnionej przyczyny: Od Abu Hurajry (niech Bóg będzie z niego zadowolony) o Proroku (niech pokój i błogosławieństwa będą z nim) powiedział:

(أَسْرِعُوا ‌بِالْجِنَازَةِ، فَإِنْ تَكُ صَالِحَةً فَخَيْرٌ تُقَدِّمُونَهَا، وَإِنْ يَكُ سِوَى ذَلِكَ، فَشَرٌّ تَضَعُونَهُ عَنْ رِقَابِكُمْ).

Przyspieszcie z pogrzebem, jeśli jest to osoba praworządna, to dobro, które przedkładacie, a jeśli jest inaczej, to zło, które zdejmujecie z waszych karków. Hadith w zbiorze Buhari i Muslim.

Drugi: zachęta do modlitwy za zmarłego i ostrzeżenie przed lenistwem w jej przestrzeganiu.

3. Niezwłoczne uregulowanie długu zmarłego: Od Abu Hurajry (niech Bóg będzie z niego zadowolony), który powiedział: "Posłaniec Boga (niech pokój i błogosławieństwa będą z nim) rzekł:

(‌‌نَفْسُ ‌المُؤْمِنِ ‌مُعَلَّقَةٌ بِدَيْنِهِ حَتَّى يُقْضَى عَنْهُ).

Dusza wierzącego jest związana jego długiem, dopóki nie zostanie on spłacony. Opowiedziane przez Ahmada i at-Tirmidiego.

4. Zakaz zawodzenia; polega to na podnoszeniu głosu, wyliczając cechy zmarłego i jego dobre uczynki, co jest praktyką z czasów pogańskich. Przekazał Abu Malik al-Aszari (niech Allah będzie z niego zadowolony), że Prorok (pokój i błogosławieństwo z nim) powiedział:

(‌أَرْبَعٌ ‌فِي ‌أُمَّتِي ‌مِنْ ‌أَمْرِ ‌الْجَاهِلِيَّةِ ‌لَا ‌يَتْرُكُونَهُنَّ: الفَخْرُ فِي الْأَحْسَابِ، وَالطَّعْنُ فِي الأَنْسَابِ، وَالِاسْتِسْقَاءُ بِالنُّجُومِ، وَالنِّيَاحَةُ).

Cztery rzeczy z czasów dżahilijji, które pozostają w mojej wspólnocie: duma z pochodzenia, podważanie rodowodów, wróżenie z gwiazd oraz lamentowanie. Przekazał Imam Muslim.

Piąte: Należy unikać chodzenia po grobie lub siedzenia na nim. 'Ukba ibn 'Amir (niech Allah będzie z niego zadowolony) powiedział: Wysłannik Allaha ﷺ powiedział:

(لَأَنْ ‌أَمْشِيَ ‌عَلَى ‌جَمْرَةٍ، ‌أَوْ ‌سَيْفٍ، أَوْ أَخْصِفَ نَعْلِي بِرِجْلِي، أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَمْشِيَ عَلَى قَبْرِ مُسْلِمٍ).

(Chodzenie po żarze, mieczu lub naprawianie mojego sandała stopą jest dla mnie bardziej ukochane niż chodzenie po grobie muzułmanina). Opowiedziane przez Ibn Mażah

6. Nieśpieszne modlitwy za zmarłego i nieodchodzenie zaraz po jego pochówku: Według relacji Abu Amra — niektórzy mówią: Abu Abd Allah, inni: Abu Layla — Usmana ibn Affana (niech Allah będzie z niego zadowolony), Prorok (pokój i błogosławieństwo z nim) zwykł, po zakończeniu pochówku, stawać przy grobie i mówić:

(اسْتَغْفِرُوا لأخِيكُمْ وَسَلُوا لَهُ التَّثْبِيتَ؛ فَإِنَّهُ الآنَ يُسألُ).

Proście o wybaczenie dla waszego brata i proście o wytrwałość dla niego, ponieważ teraz on będzie wypytywany. Przekazał Abu Dawud.

7. Pozdrowienie mieszkańców grobów podczas przechodzenia obok nich lub ich odwiedzania, według relacji Burejdy (niech Allah będzie z niego zadowolony), który powiedział: Prorok (niech błogosławieństwo Allaha i pokój będą z nim) uczył ich, gdy wychodzili na cmentarze, aby ktoś z nich mówił:

(السَّلامُ عَلَيكُمْ أَهْلَ الدِّيَارِ مِنَ المُؤْمِنِينَ والمُسْلِمِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ، أَسْأَلُ اللَّه لَنَا وَلَكُمُ العافِيَةَ).

Pokój z wami, mieszkańcy tych domów, spośród wierzących i muzułmanów. My, z wolą Allaha, do was dołączymy. Prosimy Allaha o pokój dla nas i dla Was. Przekazał Muslim.

Ósme: unikanie zajmowania się i rozmów o sprawach doczesnych, bez uwzględnienia miejsca i okoliczności.

Zakończenie

Śmierć jest bramą, przez którą wszyscy ludzie przechodzą. Wiedz, że nie ma lepszego nauczyciela niż śmierć. Niech Allah zmiłuje się nad waszym zmarłym i przebaczy mu, oraz wszystkim zmarłym muzułmanom.

Niech błogosławieństwa i pokój Allaha będą z naszym Prorokiem Muhammadem, jego rodziną i wszystkimi towarzyszami.

***

الفهرس

Wstęp 2

Boskie obietnice: 3

Zalety podążania za pogrzebami: 6

Opis modlitwy za zmarłego 8

Sposoby modlitwy za zmarłego 10

Ważne wskazówki: 11

Zakończenie 13

***