التَّحْقِيقُ وَالإِيضَاحُ

لِكَثِيرٍ مِنْ مَسَائِلِ الحَجِّ وَالعُمْرَةِ وَالزِّيَارَةِ

عَلَى ضَوءِ الكِتَابِ وَالسُّنَّةِ

ఖుర్ఆన్ మరియు సున్నతుల ప్రకారం

హజ్, ఉమ్రహ్ మరియు జియారతుకు సంబంధించిన అనేక విషయాల గురించి విశ్లేషణ మరియు స్పష్టీకరణ

రచయిత

షేఖ్ అబ్దుల్ అజీజ్ బిన్ అబ్దుల్లాహ్ బిన్ బాజ్ రహిమహుల్లాహ్

రచయిత తొలి పలుకులు

అల్హమ్దులిల్లాహ్, వహదహ్, వస్సలాతు వస్సలాం అలా మన్లా నబియ్య బఅదహ్. (సర్వ స్తోత్రములు, కృతజ్ఞతలు ఒకే ఒక్కడైన అల్లాహ్ కే శోభిస్తాయి. మరియు అంతిమ ప్రవక్త పై శుభాలు శాంతి కురియుగాక). అమ్మా బాద్:

ఈ సంక్షిప్తమైన ఆచరణ అల్లాహ్ యొక్క గ్రంథం మరియు ఆయన ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క సున్నతుల ఆధారంగా హజ్, ఉమ్రహ్ మరియు జియారతులకు సంబంధించిన అనేక అంశాల విశ్లేషణ మరియు స్పష్టత కలిగి ఉంది, నేను దీన్ని నా కోసం మరియు ముస్లింలలో ఎవరికైతే అవసరమో వారి కోసం సంకలనం చేశాను మరియు ప్రామాణిక ఆధారములతో దీని అంశాలను ఖచ్చితంగా తయారు చేసేందుకు ప్రయత్నించాను.

ఇది హిజ్రీ 1363వ సంవత్సరంలో తొలిసారిగా మలిక్ అబ్దుల్ అజీజ్ బిన్ అబ్దుర్రహ్మాన్ అల్ ఫైసల్ (అల్లాహ్ ఆయన ఆత్మను పవిత్రం చేయుగాక మరియు ఆయన నివాసాన్ని గౌరవింపుగాక) ఖర్చుతో ముద్రించబడింది.

తదనంతరం, నేను దీని అంశాలను మరికొంత విస్తరించాను మరియు అవసరమైన పరిశోధనలు చేర్చి మరింత స్పష్టత ఇచ్చాను. అల్లాహ్ ఇష్టపడిన దాసులు దీని నుండి ప్రయోజనం పొందేందుకు దీనిని తిరిగి ముద్రించాలి అని నేను భావించాను. దీనికి "ఖుర్ఆన్ మరియు సున్నతు ప్రకారం హజ్, ఉమ్రహ్, జియారత్‌కు సంబంధించిన అనేక అంశాల విశ్లేషణాత్మక పరిశీలన మరియు స్పష్టీకరణ" అని పేరు పెట్టాను. అనంతరం, దీని ప్రయోజనాన్ని పూర్తిచేయడానికి మరికొన్ని ముఖ్యమైన అదనపు విషయాలు మరియు ఉపయోగకరమైన సూచనలు చేర్చాను. ఇది ఎన్నోసార్లు ముద్రించబడింది.

అల్లాహ్ దీని ద్వారా విస్తృతమైన ప్రయోజనం కలిగించుగాక! ఈ ప్రయత్నాన్ని ఆయన మహిమాన్వితమైన ముఖకాంతి కోసం నిశ్చలమైనది చేయుగాక! పరలోకంలోని ఆనంద భవనాలను పొందడంలో విజయం సాధించే మాధ్యమంగా మార్చుగాక! ఖచ్చితంగా ఆయనే మాకు చాలు, ఆయనే ఉత్తమ పరిరక్షకుడు మరియు శక్తి, సామర్థ్యాలన్నీ మహోన్నతుడైన, గొప్పవాడైన అల్లాహ్ తోనే సాధ్యము.

రచయిత

అబ్దుల్ అజీజ్ బిన్ అబ్దుల్లాహ్ బిన్ బాజ్ రహిమహుల్లాహ్

సౌదీ అరేబియా ప్రధాన ముఫ్తీ (ఇస్లామీయ ధార్మిక విషయాల పండితుడు) మరియు మహా పండితుల మండలి అధ్యక్షుడు మరియు శాస్త్రీయ ఇస్లామీయ పరిశోధనా మరియు ఫత్వా విభాగం అధ్యక్షుడు.

బిస్మిల్లా హిర్రహ్మా నిర్రహీమ్

(అనంత కరుణాప్రదాత, అపార కృపాశీలుడైన అల్లాహ్ పేరుతో)¹

స్థుతులన్ని సర్వలోకాల ప్రభువైన అల్లాహ్’కే శోభించును, మంచి పర్యవసానం దైవభీతి గలవారి కొరకే. మరియు ఆయన దాసుడు, అంతిమ ప్రవక్త అయిన ముహమ్మద్’ పై, ఆయన కుటుంబముపై, ఆయన సహచరులందరిపై శుభాలు, శాంతి కురియుగాక. అమ్మా బాద్:

ఈ సంకలనం హజ్ గురించి సంక్షిప్త వివరణను, దాని మహిమను, ఆచారాలను, అలాగే హజ్‌ చేయాలనుకునే వ్యక్తికి అవసరమైన మార్గదర్శకత్వాన్ని అందిస్తుంది. హజ్, ఉమ్రహ్, మరియు జియారతుకు సంబంధించిన అనేక ముఖ్యమైన అంశాలను సంక్షిప్తంగా, స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది. ఇందులో అల్లాహ్ యొక్క అంతిమ గ్రంథం మరియు ఆయన అంతిమ ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం సున్నతు ఆధారంగా ఉన్న విషయాల్ని నేను అత్యంత జాగ్రత్తగా సమీకరించాను. ముస్లింలకు హితబోధనగా మరియు అల్లాహ్ యొక్క ఈ వాక్యాన్ని అమలు చేయడం కోసం దీనిని సంకలనం చేసాను:

﴿وَذَكِّرۡ فَإِنَّ ٱلذِّكۡرَىٰ تَنفَعُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ٥٥﴾] الذاريات[55 :

“మరియు వారిని ఉపదేశిస్తూ వుండు, నిశ్చయంగా, ఉపదేశం విశ్వాసులకు ప్రయోజనకరమవుతుంది.” [51:55]

అల్లాహ్ వాక్కు:

﴿وَإِذۡ أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَٰقَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ لَتُبَيِّنُنَّهُۥ لِلنَّاسِ وَلَا تَكۡتُمُونَهُۥ ... ١٨٧﴾ ]آل عمران [187 :

“మరియు అల్లాహ్ గ్రంథ ప్రజలతో: "దీనిని (ప్రవక్త ముహమ్మద్ రానున్నాడు అనే సత్యాన్ని) ప్రజలకు తెలియజేయండి మరియు దానిని దాచకండి." అని చేయించిన ప్రమాణాన్ని (జ్ఞాపకం చేసుకోండి...” [3:187]

మరియు అల్లాహ్ వాక్కు:

﴿... وَتَعَاوَنُواْ عَلَى ٱلۡبِرِّ وَٱلتَّقۡوَىٰۖ ... ﴾ ]المائـدة : [2

“… మరియు పుణ్యకార్యాలు మరియు దైవభీతి విషయాలలో, ఒకరికొకరు తోడ్పడండి ...” [5:2]

మరియు ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నుండి నమోదైన ఈ సహీహ్ హదీథు ప్రకారం:

((الدِّينُ النَّصِيحَةُ، ثَلاثًا، قِيْلَ لِمَنْ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَال: للهِ، ولِكِتَابِهِ، وَلِرَسُولِهِ، ولِأَئِمَّةِ المُسْلِمِينَ وَعَامَّتِهِمْ)) 

“ “ధర్మము ఒక నిష్కల్మషమైన బోధన, ఉపదేశం”. మేము ఇలా అడిగాము: “ఎవరి కొరకు? ఓ ప్రవక్తా!”. దానికి ఆయన సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం “అల్లాహ్ కొరకు, ఆయన గ్రంథం (ఖుర్’ఆన్) కొరకు, ఆయన సందేశహరుని కొరకు, ముస్లింల విద్వాంసుల కొరకు మరియు సాధారణ ముస్లిములందరి కొరకు” అని పలికారు.” ముస్లిం

తబరానీ హుదైఫా (రదియల్లాహు అన్హు) ఉల్లేఖించిన హదీథులో, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా సెలవిచ్చారు:

((مَنْ لَمْ يَهْتَمَّ بِأَمْرِ الْمُسْلِمِينَ فَلَيْسَ مِنْهُمْ، وَمَنْ لَمْ يُصْبِحْ وَيُمْسِ نَاصِحًا للَّهِ وَلِرَسُولِهِ وَلِكِتَابِهِ وَلِإمَامِهِ ولِعَامَّةِ الْمُسْلِمِينَ فَلَيْسَ مِنْهُمْ))

"ముస్లింల పరిస్థితిపై చింతించని వాడు వారిలో ఒకడు కాడు. అలాగే, ఎవడైనా ఉదయం, సాయంత్రం అల్లాహ్, ఆయన ప్రవక్త, ఆయన గ్రంథం, ఆయన ఇమామ్ మరియు సాధారణ ముస్లింలకు హృదయపూర్వకంగా హితబోధ (నిజాయితీ మరియు మంచి పరామర్శ) చేయకపోతే, అతడు వారిలోంచి కాడు."

ఇది నాకు మరియు ముస్లింలకు ప్రయోజనకరంగా ఉండాలని, ఈ ప్రయత్నాన్ని ఆయన ప్రశన్నత కొరకు చేయాలని, అలాగే పరలోకంలోని అనుగ్రహాల తోటలలో విజయానికి కారణంగా ఉపయోగ పడాలని అల్లాహ్ ను వేడుకుంటున్నాను. నిశ్చయంగా, ఆయన అన్నింటినీ వినువాడు, ప్రతిస్పందించువాడు. ఆయన మాకోసం తగినవాడు మరియు ఆయనే అత్యుత్తమ నిర్వాహకుడు

అధ్యాయం

హజ్ మరియు ఉమ్రా అనివార్యత, వాటిని త్వరగా నిర్వహించుటకు సంబంధించిన ఆధారాలు

ఇది తెలుసుకున్న తరువాత, తెలుకోండి! అల్లాహ్ నన్ను మరియు మిమ్మల్ని సత్యాన్ని తెలుసుకొని దానిని అనుసరించేలా భాగ్యాన్ని కలిగించుగాక! అల్లాహ్ మహిమ కలిగినవాడు తన దాసులపై తన పవిత్ర గృహమైన కఆబాను హజ్ చేయడాన్ని తప్పనిసరి చేశాడు మరియు దాన్ని ఇస్లామ్ యొక్క ముఖ్యమైన స్థంభాలలో ఒకటిగా చేశాడు. అల్లాహ్ వాక్కు:

﴿... وَلِلَّهِ عَلَى ٱلنَّاسِ حِجُّ ٱلۡبَيۡتِ مَنِ ٱسۡتَطَاعَ إِلَيۡهِ سَبِيلٗاۚ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٩٧﴾ ]آل عمران: [97

“… మరియు అక్కడికి పోవటానికి, శక్తిగలవారికి ఆ గృహయాత్ర (హిజ్జుల్ బైత్) అల్లాహ్ (ప్రసన్నత) కొరకు చేయటం, విధిగా చేయ బడింది. ఎవరు దీనిని తిరస్కరిస్తారో! వారు నిశ్చయంగా, అల్లాహ్ సమస్త లోకాల వారి అవసరం లేని స్వయం సమృద్ధుడు (అని తెలుసుకోవాలి).” [3:97]

సహీహైన్ లో అబ్దుల్లాహ్ ఇబ్నె ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హుమా ఉల్లేఖన: ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా సెలవిచ్చారు:

))بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ: شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَإِقَامِ الصَّلَاةِ، وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ، وَصَوْمِ رَمَضَانَ، وَحَجِّ بَيْتِ اللهِ الْحَرَامِ))

“ఇస్లాం ఐదు విషయములపై నిర్మితమై ఉన్నది: అల్లాహ్ తప్ప వేరొక ఆరాధ్యుడు లేడని మరియు ముహమ్మద్ అల్లాహ్ యొక్క సందేశహరుడని సాక్ష్యమివ్వటం, నమాజు నెలకొల్పటం, జకాత్ దానం ఇవ్వటం, రమదాన్ ఉపవాసములుండటం, అల్లాహ్ పవిత్ర గృహము యొక్క హజ్ చేయటం.”

సయీద్ తన సునన్‌లో ఉమర్ ఇబ్నుల్ ఖత్తాబ్ రదియల్లాహు అన్హు ఇలా చెప్పారని ఉల్లేఖించినారు: "నేను ఈ ప్రదేశాలకు కొంతమంది వ్యక్తులను పంపాలని ఉద్దేశించాను, వారు (ప్రజలను) పరిశీలించి, ఎవరికైతే సామర్థ్యం² ఉండి కూడా హజ్ చేయకుండా ఉంటే, వారి మీద జిజియా విధించాలని (ఆదేశించాలని). వారు ముస్లింలు కారు, వారు ముస్లింలు కారు."³ మరియు అలీ రదియల్లాహు అన్హు ఇలా చెప్పారని ఆయన నివేదించారు: "ఎవరికైనా హజ్ చేసే సామర్థ్యం ఉండి, అతను హజ్‌ను విడిచి పెడితే, అతను యూదుడిగా లేదా క్రైస్తవుడిగా మరణిస్తాడన్న దానిలో పట్టింపు లేదు." ⁴

హజ్ చేసే సామర్థ్యం ఉన్నవాడు హజ్ చేయకపోతే, అతను త్వరగా హజ్ చేయాల్సిన అవసరం ఉంది; ఎందుకంటే ఇబ్నె అబ్బాస్ రదియల్లాహు అన్హుమా ఉల్లేఖనం దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా సెలవిచ్చారు:

((تَعَجَّلُوا إِلَى الْحَجِّ - يَعْنِي: الْفَرِيضَةَ - فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَا يَدْرِي مَا يَعْرِضُ لَهُ))

"హజ్‌ త్వరగా చేసుకోండి – అంటే, ఫర్జ్ హజ్ – ఎందుకంటే మీలో ఎవరికీ ఏమి జరుగుతుందో తెలియదు." అబూ దావూద్.

ఎవరైతే హజ్ చేయగల సామర్థ్యం కలిగి ఉంటారో, వారిపై హజ్ తక్షణమే చేయటం వాజిబ్ అవుతుంది; అల్లాహ్ వచనంలోని స్పష్టమైన భావం ప్రకారం: అల్లాహ్ వాక్కు:

﴿... وَلِلَّهِ عَلَى ٱلنَّاسِ حِجُّ ٱلۡبَيۡتِ مَنِ ٱسۡتَطَاعَ إِلَيۡهِ سَبِيلٗاۚ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٩٧﴾ ]آل عمران: [97

“… మరియు అక్కడికి పోవటానికి, శక్తిగలవారికి ఆ గృహయాత్ర (హిజ్జుల్ బైత్) అల్లాహ్ (ప్రసన్నత) కొరకు చేయటం, విధిగా చేయ బడింది. ఎవరు దీనిని తిరస్కరిస్తారో! వారు నిశ్చయంగా, అల్లాహ్ సమస్త లోకాల వారి అవసరం లేని స్వయం సమృద్ధుడు (అని తెలుసుకోవాలి).” [3:97]

ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తన ఖుత్బా ప్రసంగంలో ఇలా సెలవిచ్చారు:

((أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّ اللهَ فَرَضَ عَلَيْكُمُ الْحَجَّ فَحُجُّوا))

"ఓ ప్రజలారా! అల్లాహ్ మీపై హజ్‌ను ఫర్ద్ చేశాడు, కాబట్టి హజ్ చేయండి." దీనిని ముస్లిం ఉల్లేఖించారు.

ఉమ్రహ్ వాజిబ్ అనే దానిని సూచించే హదీథులు:

వాటిలో నుంచి: జిబ్రయీల్ అలైహిస్సలాం ఇస్లాం గురించి ప్రశ్నించి నప్పుడు, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇచ్చిన జవాబు:

((الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ، وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ، وَتَحُجَّ الْبَيْتَ، وَتَعْتَمِرَ، وَتَغْتَسِلَ مِنَ الْجَنَابَةِ، وَتُتِمَّ الْوُضُوءَ، وَتَصُومَ رَمَضَانَ))

“ఇస్లాం అనగా: నీవు లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్' వ అన్న ముహమ్మద్ రసూలుల్లాహ్' (అల్లాహ్ తప్ప నిజఆరాధ్యుడు లేడు, మరియు నిస్సందేహంగా ముహమ్మద్ అల్లాహ్ యొక్క సందేశహరుడు') అని సాక్ష్యం ఇవ్వడం, నమాజును స్థాపించటం, జకాత్ ఇవ్వటం, కాబా గృహము హజ్ చేయుట మరియు ఉమ్రహ్ చేయటం, జనాబత్ నుంచి స్నానం చేయటం, సంపూర్ణంగా ఉదూ చేయటం, రమదాన్ ఉపవాసాలు పాటించటం.” దీనిని ఇబ్ను ఖుజైమా మరియు దారుల్ ఖుత్నీ ఉమర్ బిన్ ఖత్తాబ్ రదియల్లాహు అన్హు హదీథు నుండి ఉల్లేఖించారు. దారుల్ ఖుత్నీ: ఇది స్థిరమైన మరియు సహీహ్ ఇస్నాద్ కలిగిన హదీథు అన్నారు.

ఉమ్రహ్ వాజిబ్ అనే దానిని సూచించే హదీసులలో నుంచి ఆయిషా రదియల్లాహు అన్హా హదీథు. ఆమె ఇలా సెలవిచ్చారు:

((يَا رَسُولَ اللَّهِ! هَلْ عَلَى النِّسَاءِ مِنْ جِهَادٍ؟ قَالَ: عَلَيْهِنَّ جِهَادٌ لَا قِتَالَ فِيهِ: الْحَجُّ وَالْعُمْرَةُ))

"ఓ అల్లాహ్‌ ప్రవక్తా! స్త్రీలపై జిహాద్ ఉందా?" అని అడిగారు. అప్పుడు ఆయన పలికినారు: "వారిపై జిహాద్ ఉంది, అయితే అందులో యుద్దం ఉండదు; అది హజ్ మరియు ఉమ్రహ్ "ఓ అల్లాహ్‌ ప్రవక్తా! స్త్రీలపై జిహాద్ ఉందా?" అని అడిగారు. అప్పుడు ఆయన పలికినారు: "వారిపై జిహాద్ ఉంది, అయితే అందులో పోరాటం ఉండదు; అది హజ్ మరియు ఉమ్రాహ్." దీనిని అహ్మద్ మరియు ఇబ్ను మాజా సహీహ్ ఇస్నాద్‌తో ఉల్లేఖించారు.

హజ్ మరియు ఉమ్రహ్ జీవితంలో ఒక్కసారి మాత్రమే తప్పని సరి, ఎందుకంటే సహీహ్ హదీథులో ప్రవక్త ﷺ పలుకులు ఇలా ఉన్నాయి:

((الْحَجُّ مَرَّةً، فَمَنْ زَادَ فَهُوَ تَطَوُّعٌ))

"హజ్ ఒక్కసారి తప్పనిసరి, దీనికి అదనంగా చేస్తే అతను స్వచ్ఛందంగా (నఫిల్) చేసినది అవుతుంది. అన్ నసాయి.

స్వచ్ఛందంగా హజ్ మరియు ఉమ్రహ్ ఎక్కువగా చేయుట సున్నతుగా నిర్ణయించబడింది, ఎందుకంటే ఇది సహీహైన్‌లో ధృవీకరించబడినది. అబూ హురైరహ్ రదియల్లాహు అన్హు ఉల్లేఖన, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా పలికారు:

((الْعُمْرَةُ إِلَى الْعُمْرَةِ كَفَّارَةٌ لِمَا بَيْنَهُمَا، وَالْحَجُّ الْمَبْرُورُ لَيْسَ لَهُ جَزَاءٌ إِلَّا الْجَنَّةُ))

“ఒక ఉమ్రహ్ తర్వాత మరొక ఉమ్రహ్ చేయటం వాటి మధ్య జరిగిన పాపాలన్నిటికీ పరిహారం అవుతుంది. మబ్రూర్ (ఆమోద ముద్రపడిన) హజ్ కు ప్రతిఫలం స్వర్గమే స్వర్గము.”

అధ్యాయం

పాపాల నుండి తౌబా చేయడం మరియు అన్యాయాల, దౌర్జన్యాల నుండి వైదొలగటం తప్పనిసరి.

ముస్లిం హజ్ లేదా ఉమ్రహ్ ప్రయాణానికి దృఢంగా సంకల్పించు కున్నప్పుడు, అతను తన కుటుంబ సభ్యులను మరియు స్నేహితులను అల్లాహ్ తఖ్వా (భయభక్తులు) కలిగి ఉండాలని ఉపదేశించుట ఉత్తమం. తఖ్వా అనగా అల్లాహ్ ఆజ్ఞలను పాటించడం మరియు ఆయన నిషేధాలను విడిచి పెట్టడం.

అతడు తన హక్కులు మరియు అప్పులు లిఖించి, వాటిపై సాక్షులను ఏర్పాటు చేయుట ఉత్తమం. అలాగే, అన్ని పాపాల నుండి నిజమైన తౌబా చేయడం అతనికి తప్పనిసరి, ఎందుకంటే అల్లాహ్ వాక్కు ఇలా ఉన్నది:

﴿... وَتُوبُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ٣١﴾] النور [31 :

“… మరియు ఓ విశ్వాసులారా! మీరందరూ కలసి అల్లాహ్ ను క్షమాపణకై వేడుకుంటే, మీరు సాఫల్యం పొందవచ్చు!” [24:31]

తౌబా యొక్క వాస్తవికత: పాపాలను పూర్తిగా విడిచిపెట్టడం, గతంలో చేసినందుకు వాటిపై పశ్చాత్తాపం చెందడం, భవిష్యత్తులో వాటిని తిరిగి చేయకూడదనే దృఢ నిశ్చయం కలిగి ఉండడం. ఒకవేళ అతని వలన ఇతరులపై అన్యాయం జరిగిన వారి హక్కులు ఉంటే – అది ప్రాణానికి సంబంధించినదైనా, ఆస్తికి సంబంధించినదైనా, గౌరవానికి సంబంధించినదైనా – తన ప్రయాణానికి ముందు వాటిని వారికి తిరిగి ఇచ్చి వేయాలి లేదా వారి నుండి క్షమాపణ పొందాలి. ఎందుకంటే ప్రవక్త ﷺ నుండి సహీహ్ బుఖారీ రివాయత్‌లో ఈ విధంగా వచ్చినది:

((مَنْ كَانَتْ عِنْدَهُ مَظْلَمَةٌ لِأَخِيْهِ مِنْ مَالٍ أَوْ عِرْضٍ، فَلْيَتَحَلَّلِ اليَوْمَ، قَبْلَ أَنْ لَا يَكُونَ دِينَارٌ وَلَا دِرْهَمٌ، إِنْ كَانَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ أُخِذَ مِنْهُ بِقَدْرِ مَظْلَمَتِهِ، وَإِنْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حَسَنَاتٌ أُخِذَ مِنْ سَيِّئَاتِ صَاحِبِهِ فَحُمِلَ عَلَيْهِ))

“ఎవరిపై తన సోదరుడి సంపదకు సంబంధించి లేదా గౌరవానికి సంబంధించి ఏదైనా అన్యాయం జరిగి ఉంటే దాన్ని మరణానికి ముందే అతని వద్దకి వెళ్ళి పరిష్కరించుకోవాలి. ఎందుకంటే రేపు ప్రళయదినాన అతని వద్ద దీనార్ గాని దిర్హం గానీ ఉండవు, దౌర్జన్యం చేసిన వ్యక్తి వద్ద పుణ్యాలు ఉంటే, అవి వారి ద్వారా హింసించబడ్డ వారికి బదులుగా చెల్లించ బడతాయి, ఒకవేళ అవి లేనట్లయితే బదులుగా హింసించబడ్డ వారి పాపాలు ఆ క్రూరుడిపై మోపబడతాయి.”

మరియు అతడు హజ్ మరియు ఉమ్రహ్ కోసం పవిత్రమైన హలాల్ సంపాదన నుండి ఖర్చు చేయాలి. ఎందుకంటే సహీహ్ రివాయత్‌లో వచ్చినట్లు ప్రవక్త ﷺ ఇలా సెలవిచ్చారు:

((إنَّ اللَّهَ تَعَالى طيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إلَّا طيِّبـًا))

“నిశ్చయంగా అల్లాహ్ పరిశుద్ధుడు కేవలం పరిశుద్ధమైనవి మాత్రమే అంగీకరిస్తాడు.” ముస్లిం.

మరియు తబ్రానీ అబూ హురైరహ్ రదియల్లాహు అన్హు నుండి ఉల్లేఖనం, “ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా పలికారు:

((إِذَا خَرَجَ الرَّجُلُ حَاجًّا بِنَفَقَةٍ طَيِّبَةٍ، وَوَضَعَ رِجْلَهُ فِي الْغَرْزِ، فَنَادَى: لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، نَادَاهُ مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ: لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ، زَادُكَ حَلَالٌ، وَرَاحِلَتُكَ حَلَالٌ، وَحَجُّكُ مَبْرُورٌ غَيْرُ مَأْزُوْرٍ، وَإِذَا خَرَجَ الرَّجُلُ بِالنَّفَقَةِ الْخَبِيْثَةِ، فَوَضَعَ رِجْلَهُ فِي الْغَرْزِ، فَنَادَى: لَبَّيْكَ، نَادَاهُ مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ: لَا لَبَّيْكَ وَلَا سَعْدَيْكَ، زَادُكَ حَرَامٌ وَنَفَقَتُكَ حَرَامٌ، وَحَجُّكَ غَيْرُ مَبْرُورٍ))

“ఒక వ్యక్తి పవిత్రమైన (హలాల్) ఖర్చుతో హజ్‌కి బయలుదేరి, తన కాలును సవారీపై ఉంచి 'లబ్బైక అల్లాహుమ్మ లబ్బైక్' అని పలికినప్పుడు, ఆకాశం నుండి ఒక పిలిచేవాడు ఇలా అంటాడు: 'లబ్బైక వ సఅదైక్! నీ ఆహారం హలాల్, నీ యాత్రాసాధనం హలాల్, నీ హజ్ మబ్రూర్ (అంగీకారమైనది), దానిలో ఏ శిక్షా లేదు.' కానీ, ఒక వ్యక్తి అపవిత్రమైన (హరామ్) ఖర్చుతో బయలుదేరి, తన కాలు సవారీపై ఉంచి, 'లబ్బైక అల్లాహుమ్మ లబ్బైక్' అని పలికినప్పుడు, ఆకాశం నుండి ఒక పిలిచేవాడు ఇలా అంటాడు: 'లా లబ్బైక వ లా సఅదైక్! నీ ఆహారం హరామ్, నీ ఖర్చు హరామ్, నీ హజ్ అంగీకారమైనది కాదు.”

హజ్ యాత్రికుడు ఇతరుల చేతిలో ఉన్న దానిని ఆశించ కుండా, వారితో యాచించకుండా స్వయం సంపూర్ణంగా ఉండాలి. ఎందుకంటే ప్రవక్త ﷺ ఇలా సెలవిచ్చారు:

«وَمَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللَّهُ، وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُ»

“ఎవరైతే యాచించకుండా తమని రక్షించుకుంటారో అల్లాహ్ వారిని యాచించే అవసరం రాకుండా రక్షిస్తాడు…” బుఖారీ మరియు ముస్లిం

మరియు దైవ ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వాక్కు:

((لَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَسْأَلُ النَّاسَ حَتَّى يَأْتِيَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَيْسَ فِي وَجْهِهِ مُزْعَةُ لَحْمٍ))

“ఒక మనిషి ఇతరులను యాచిస్తూనే ఉంటాడు, చివరికి ప్రళయదినం వచ్చే సరికి, అతని ముఖంపై మాంసపు తునక కూడా మిగలదు.” సహీహ్ బుఖారీ మరియు ముస్లిం.

హజ్ యాత్రికుడు తన హజ్ మరియు ఉమ్రహ్ ల ద్వారా అల్లాహ్ ప్రశన్నతను, పరలోక నివాసమును పొందే ఉద్దేశ్యమును కలిగి ఉండటం తప్పనిసరి. ఈ ఉన్నత స్థలాలలో అల్లాహ్‌కు సమీపమవడానికి ఆయన ప్రసన్నమయ్యే మాటలు, పనులను చేయాలి. అతడు అత్యంత జాగ్రత్తగా ఉండవలసిన విషయం ఏమిటంటే - హజ్‌ను ఇహలోక ప్రయోజనాల కోసం, ధన సంపాదన కోసం, ఇతరుల ముందు ప్రదర్శన కోసం, ఖ్యాతి కోసం, గర్వించడం కోసం చేయకూడదు. అలా చేస్తే, అది అతి చెడ్డ ఉద్దేశ్యాల్లో ఒకటి అవుతుంది. అలాంటి ఉద్దేశ్యం ఆచరణను వ్యర్థం చేయడం, అల్లాహ్ స్వీకరించకపోవడానికి కారణం అవుతుంది. ఎందుకంటే అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿مَن كَانَ يُرِيدُ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيۡهِمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ فِيهَا وَهُمۡ فِيهَا لَا يُبۡخَسُونَ ١٥ أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَيۡسَ لَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِلَّا ٱلنَّارُۖ وَحَبِطَ مَا صَنَعُواْ فِيهَا وَبَٰطِلٞ مَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ١٦﴾ ]هود [16-15 :

“ఎవరు ప్రాపంచిక జీవిత సౌకర్యాలు మరియు దాని అలంకరణ కోరుకుంటారో మేము వారి కర్మల ఫలితాన్ని, ఈ జీవితంలోనే పూర్తిగా చెల్లిస్తాము. మరియు అందులో వారికెలాంటి లోపం జరుగదు. అలాంటి వారికి పరలోకంలో నరకాగ్ని తప్ప మరేమీ ఉండదు. వారు ఇందులో (ఈ లోకంలో) పాటు పడినదంతా వ్యర్థమై పోతుంది మరియు వారు చేసిన కర్మలన్నీ విఫలమవుతాయి.” [11:15-16]

మరియు మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿مَّن كَانَ يُرِيدُ ٱلۡعَاجِلَةَ عَجَّلۡنَا لَهُۥ فِيهَا مَا نَشَآءُ لِمَن نُّرِيدُ ثُمَّ جَعَلۡنَا لَهُۥ جَهَنَّمَ يَصۡلَىٰهَا مَذۡمُومٗا مَّدۡحُورٗا ١٨ وَمَنۡ أَرَادَ ٱلۡأٓخِرَةَ وَسَعَىٰ لَهَا سَعۡيَهَا وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَأُوْلَٰٓئِكَ كَانَ سَعۡيُهُم مَّشۡكُورٗا ١٩﴾ ]الإسراء [19-18 :

“ఎవడు (ఇహలోక) తాత్కాలిక సుఖాలు కోరుకుంటాడో - మేము కోరిన వానికి - దానిలో మాకు ఇష్టం వచ్చినంత, ఒసంగుతాము. తరువాత అతని కొరకు నరకాన్ని నియమిస్తాము దానిలో అతడు అవమానంతో బహిష్కరించబడినవాడై దహింపబడతాడు మరియు ఎవడు విశ్వాసి అయి, పరలోక (సుఖాన్ని) కోరి, దానికై కృషి చేయవలసిన విధంగా కృషి చేస్తాడో, అలాంటి వాని కృషి స్వీకరించ బడుతుంది.” [17:18-19]

దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నుండి నమోదు చేయబడిన హదీథులో ఆయన ఇలా సెలవిచ్చారు:

((قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: أَنَا أَغْنَى الشُّرَكَاءِ عَنْ الشِّرْكِ، مَنْ عَمِلَ عَمَلًا أَشْرَكَ مَعِيَ فِيهِ غَيْرِي، تَرَكْتُهُ وَشِرْكَهُ))

మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: మీరు చేస్తున్న బహుదైవారాధన (షిర్కు) నుండి నేను నిరుపేక్షాపరుడినీ, ఒక కార్యం చేసి దాంట్లో ఎవరైన నాకు భాగస్వామ్యంగా ఇతరులను చేర్చితే 'నేను అతడిని మరియు అతను చేస్తున్న షిర్కును (భాగస్వామ్యులను)' వదిలేస్తాను. ముస్లిం హదీథు గ్రంథం.

మరియు ఇంకా అతడు తన ప్రయాణంలో ధర్మనిష్ఠాపరలైన, అల్లాహ్‌ పట్ల భయభక్తులు కలిగిన, ధార్మికత మరియు ఇస్లామీయ జ్ఞానం (ఫిఖ్) కలిగిన సజ్జనులను తోడుగా చేసుకోవాలి. అలాగే, అతడు అజ్ఞానులను (అసభ్యపరులు) మరియు నిషిద్ధకారులను (పాపాలలో నిమగ్నమైనవారిని) తోడుగా చేసుకోవడం నుండి అత్యంత జాగ్రత్త పడాలి.

మరియు అతడు తన హజ్ మరియు ఉమ్రహ్’లలో ఏ అంశాలు షరీయతు ప్రకారం ఆచరించవలసి ఉన్నాయో, వాటిని నేర్చుకోవాలి, వాటిలో ధార్మిక జ్ఞానం (ఫిఖ్) పొందాలి మరియు ఏమైనా సందేహం ఉంటే దానిని తెలుసుకోవడానికి ప్రశ్నించాలి, తద్వారా స్పష్టమైన జ్ఞానంతో తన హజ్ మరియు ఉమ్రహ్ లను నిర్వహించగలుగుతాడు. అతడు తన ప్రయాణానికి (దుప్పి, కారు, విమానం లేదా ఏదైనా వాహనం) అధిరోహించినప్పుడు, అల్లాహ్‌ నామస్మరణ చేయడం, ఆయనను స్తుతించడం, మూడుసార్లు "అల్లాహు అక్బర్" అని పలకడం అతని కొరకు ఉత్తమం. మరియు ఇలా పలకాలి:

﴿... سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَٰذَا وَمَا كُنَّا لَهُۥ مُقۡرِنِينَ ١٣ وَإِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ ١٤﴾ ]الزخرف [14-13 :

“సుబ్'హానల్లదీ సఖ్ఖర లనా హాదా వమా కున్నా లహు ముఖ్రినీన్ వఇన్నా ఇలా రబ్బినా లమంఖలిబూన్. (ఆ సర్వలోపాలకు అతీతుడైన ఆయన (అల్లాహ్) వీటిని మాకు వశపరచాడు, లేక పోతే ఆ (వశపరచుకునే) సామర్థ్యం మాకు లేదు మరియు నిశ్చయంగా, మేము మా ప్రభువు వైపునకే మరలి పోవలసి ఉన్నది!)” [43:13-14]

((اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ فِي سَفَرِي هَذَا الْبِرَّ وَالتَّقْوَى، وَمِنَ الْعَمَلِ مَا تَرْضَى، اللهُمَّ هَوِّنْ عَلَيْنَا سَفَرَنَا هَذا، وَاطْوِ عَنَّا بُعْدَهُ ، اللَّهُمَّ أَنْتَ الصَّاحِبُ فِي السَّفَرِ، وَالْخَلِيفَةُ فِي الْأَهْلِ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ وَعْثَاءِ السَّفَرِ وكَآبَةِ الْمَنْظَرِ، وَسُوءِ الْمُنْقَلَبِ فِي الْمَالِ وَالْأَهْلِ))

“ఓ అల్లాహ్! నిశ్చయంగా ఈ ప్రయాణంలో మంచినీ, దైవభీతిని, మరియు నీవు ఇష్టపడే పనులు చేసే సద్బుద్ధినీ మాకు ప్రసాదించ మని వేడుకుంటున్నాను, ఓ అల్లాహ్! ఈ ప్రయాణాన్ని మా కొరకు సులభతరం చేయి మరియు ఈ ప్రయాణ దూరాన్ని త్వరగా ఛేదించేలా చేయి. ఓ అల్లాహ్ ! ఈ ప్రయాణంలో నీవే నాకు తోడు. నా కుటుంబానికి నీవే సంరక్షకుడివి, ప్రయాణపు శ్రమా, ఇబ్బందుల నుండీ, చెడూ, బాధకర దృశ్యాల నుండీ, అలాగే నా ఇంటివారిలోనూ, నా సంపదలోనూ నష్టం వాటిల్లిన స్థితిలో నేను మరలటం నుండీ ఓ అల్లాహ్! నీ శరణు వేడుతున్నాను”. ఇది ప్రవక్త ﷺ నుండి సహీహ్‌గా నిర్ధారించబడింది. దీనిని ఇబ్ను ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హుమా ఉల్లేఖించారు. దీనిని ముస్లిం తన సహీహ్‌లో నమోదు చేశారు.

మరియు అతడు తన ప్రయాణంలో అధికంగా అల్లాహ్ ధిక్ర్ (స్మరణ), ఇస్తిగ్ఫార్ (క్షమాపణ ప్రార్థన), అల్లాహ్‌ వద్ద దుఆలు చేయాలి మరియు వేడుకోవాలి. అంతేకాకుండా, ఖుర్ఆన్‌ పఠించాలి, దాని భావార్థాలపై దీర్ఘాలోచన చేయాలి, మరియు తప్పక నమాజులను జమాత్‌తో కలిసి ఆచరించాలి.

అతడు తన నాలుకను అర్థం పర్థం లేని మాటలు, అనవసరమైన చర్చలు, మితిమీరిన నవ్వులు, విందుభోజనాలు చేయడం నుండి కాపాడుకోవాలి. అలాగే, తన నాలుకను అబద్ధాలు, చాడీలు, నిందలు, అపనిందలు, ఇతరులను అవమానించటం నుండి రక్షించుకోవాలి, ముఖ్యంగా తన సహచర యాత్రికులు మరియు ఇతర ముస్లింలను కించపరిచే మాటల నుంచి దూరంగా ఉండాలి.

అతడు తన సహచర యాత్రికులతో మంచిగా ప్రవర్తించాలి, వారికి హితకరంగా ఉండాలి, మరియు తన ద్వారా వారికే హానీ కలగకుండా జాగ్రత్తపడాలి. అలాగే, అతడు సాధ్యమైనంత వరకు వారికి మంచిని ఆదేశించాలి, చెడును నిరోధించాలి, అయితే దీనిని వివేకంతో (హిక్మత్) మరియు మంచి ఉపదేశంతో (మౌఇజతు హసనా) చేయాలి.

అధ్యాయం

హాజీ మీఖాత్‌కు చేరుకున్నప్పుడు చేయవలసిన కార్యాలు:

అయితే, హాజీ మీఖాత్‌ కు చేరుకున్నప్పుడు, అతను స్నానం చేయడం మరియు సుగంద ద్రవ్యాలు పూసుకోవడం ముస్తహబ్ (అభిలషణీయం). ఎందుకంటే ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇహ్రామ్‌కి ముందు కుట్టిన బట్టలను విడిచి, స్నానం చేసినట్లు ప్రస్తావించబడింది. ఇంకా, సహీహైన్‌లో (సహీహ్ అల్-బుఖారీ మరియు సహీహ్ ముస్లింలలో) ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) ఇలా ఉల్లేఖించినారు:

((كُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِإحْرَامِهِ قَبْلَ أَنْ يُحْرِمَ، وَلِحِلِّهِ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ))

“నేను అల్లాహ్ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంను ఇహ్రాంలో ప్రవేశించే ముందు మరియు హలాలయ్యే ముందు (హజ్ లేదా ఉమ్రహ్ పూర్తయినప్పుడు, కాబా ప్రదక్షిణం చేయడానికి ముందు) సుగంధ ద్రవ్యాలను పూసే దానిని.”

అలాగే, ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) ఉమ్రహ్ కోసం ఇహ్రామ్ ధరించిన స్థితిలో తనకు ఋతుస్రావం మొదలైనా, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఆమెను స్నానం చేయమని మరియు హజ్ కోసం ఇహ్రామ్ ధరించమని ఆదేశించారు. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం అస్మా బింత్ ఉమైస్ (రదియల్లాహు అన్హా) జుల్-హులైఫాలో ప్రసవించినప్పుడు, ఆమెను స్నానం చేయమని, మర్మవయవాలను గుడ్డతో చుట్టుకోవాలని, తరువాత ఇహ్రామ్ స్థితిలోనికి ప్రవేశించమని ఆదేశించారు. దీని నుండి తెలిసేది ఏమిటంటే, ఒక స్త్రీ మీఖాత్‌కు చేరుకున్నప్పుడు ఆమె హైద్ (ఋతుస్రావం) లేదా నిఫాస్ (ప్రసవానంతర రక్తస్రావం)లో ఉన్నా, ఆమె స్నానం చేసి, ఇతర యాత్రికులతో పాటు ఇహ్రామ్ ధరించాలి. ఆమె హజ్ వ్యక్తి చేసే పనులన్నీ చేయాలి, కాని కాబాగృహం చుట్టూ తవాఫ్ చేయకూడదు. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) మరియు అస్మా (రదియల్లాహు అన్హా)లను ఇలాగే ఆదేశించారు." బుఖారీ మరియు ముస్లిం.

ఇహ్రామ్‌ లో ప్రవేశించడానికి సిద్ధమైనవారు తమ మీసాల, గోర్ల, చంకల, మర్మాంగాల పరిసర జుట్టు విషయంలో శ్రద్ధ వహించటం ముస్తహబ్ (అభిలషణీయం). అవసరం ఉన్న స్థాయిలో వాటిని తగ్గించుకోవాలి, తొలగించాలి. తద్వారా ఇహ్రామ్‌లో ప్రవేశించిన తర్వాత వాటిని తీసివేయాల్సిన అవసరం రాకుండా ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఇహ్రామ్‌లో ఉన్నప్పుడు ఇలా చేయడం నిషిద్ధం. ఇంకా, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఈ విషయాల గురించి ఎల్లప్పుడూ శ్రద్ధ వహించమని ముస్లింలకు ఆదేశించారు. దీనికి సహీహైన్ (సహీహ్ బుఖారీ మరియు సహీహ్ ముస్లిం)లో ప్రామాణికమైన హదీథు ఆధారంగా ఉంది. అబూ హురైరా (రదియల్లాహు అన్హు) కథనం ప్రకారం, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా సెలవిచ్చారు:

((الْفِطْرَةُ خَمْسٌ: الْخِتَانُ، وَالِاسْتِحْدَادُ، وَقَصُّ الشَّارِبِ، وَقَلْمُ الْأَظْفَارِ، وَنَتْفُ الْآبَاطِ))

“మనిషి సహజత్వ ప్రక్రియలలో ఐదు విషయాలు ఇమిడి ఉన్నాయి: అవి సుంతీ, నాభి క్రింది భాగములోని వెంట్రుకలను తొలగించుట, మీసములను కత్తిరించుట (కురచగా చేయుట), (చేతి వేళ్ళ మరియు కాలి వేళ్ళ) గోళ్ళు కత్తిరించుట మరియు చంకలలోని వెంట్రుకలు తొలగించుట”. సహీహ్ ముస్లింలో అనస్ రదిఅల్లాహు అన్హు ఉల్లేఖన, ఆయన ఇలా తెలిపారు:

(( وُقِّتَ لَنَا فِي قَصِّ الشَّارِبِ، وَقَلْمِ الْأَظَافِرِ، وَنَتْفِ الْإِبْطِ، وَحَلْقِ الْعَانَةِ، أَنْ لَا نَتْرُكَ أَكْثَرَ مِنْ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ))

"ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం మీసాల కత్తిరింపు, గోర్ల కత్తిరింపు, చంకల వెంట్రుకల తొలగింపు, మరియు నాభి క్రింద వెంట్రుకల తొలగింపు గురించి మాకు సమయం నిర్దేశించారు: వీటిని నలభై రోజుల కంటే ఎక్కువగా వదిలేయకూడదు." ముస్లిం

మరియు నసాయి ఈ హదీథును క్రింది పదాలతో నమోదు చేసినారు:

((وَقَّتَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ))

"అల్లాహ్ యొక్క ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం మాకు ఒక కాలాన్ని నిర్దేశించారు." దీనిని అహ్మద్, అబూ దావూద్ మరియు తిర్మిథీ, నసాయీ పదములతో ఉల్లేఖించారు. ఇహ్రామ్ సమయంలో తల నుండి ఏదైనా తొలగంచడం (వెంట్రుకలు పీకడం) పురుషులకు గానీ, మహిళలకు గానీ ధర్మబద్ధం కాదు.

గడ్డం విషయానికి వస్తే, దాన్ని గీయడం లేదా దాని నుండి ఏదైనా తీసివేయటం అన్ని సమయాలలోనూ నిషిద్ధం. అంతేగాక దాన్ని పెంచడం మరియు సంపూర్ణంగా ఉంచడం తప్పనిసరి. ఇది సహీహైన్‌లోనిరూపితమైనది, ఇబ్ను ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హుమా ఉల్లేఖనం ప్రకారం: అల్లాహ్ యొక్క ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా అన్నారు:

((خَالِفُوا المُشْرِكِيْنَ؛ وَفِّرُوا اللِّحَى، وَأَحْفُوا الشَّوَارِبَ))

"ముష్రికులకు విరుద్ధంగా ప్రవర్తించండి, గడ్డాన్ని పెంచండి, మీసాలను పూర్తిగా కత్తిరించండి." దీనిని ముస్లిం తన సహీహ్ లో ఉల్లేఖించారు. అబూ హురైరహ్ రదియల్లాహు అన్హు ఉల్లేఖన, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా పలికారు:

((جُزُّوا الشَّوَارِبَ، وَأَرْخُوا اللِّحَى، خَالِفُوا الْمَجُوسَ))

"మీసాలు పూర్తిగా కత్తిరించండి, గడ్డం పెంచండి, మజూసీలకు విరుద్ధంగా ప్రవర్తించండి."

మరియు ప్రస్తుత కాలంలో చాలామంది ఈ సున్నతుకు వ్యతిరేకంగా నడుచుకోవడం, గడ్డాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడడం, సత్యతిరస్కారులు మరియు మహిళలతో పోలి ఉండటాన్ని ఇష్టపడటం ఒక గొప్ప ఫిత్నా (విపత్తు) గా మారింది. ముఖ్యంగా, ఇది విద్యాబోధనలతో సంబంధం కలిగిన వారిలో ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. మేము అల్లాహ్‌కు చెందినవారమే, మరియు ఆయన వద్దకే తిరిగి వెళ్లబోతున్నాం. మేము అల్లాహ్‌ను ప్రార్థిస్తున్నాం, ఆయన మమ్మల్ని మరియు ఇతర ముస్లింలను సున్నతుకు అనుగుణంగా నడిపించుగాక! దాన్ని పాటించటానికి మరియు దాని వైపు పిలిచే కార్యాన్ని చేయుటకు మార్గనిర్దేశించుగాక! ఆత్రంగీతంగా ఉన్నవారు ఎంతమంది ఉన్నా. అల్లాహ్ మనకు సరిపోతాడు, మరియు ఆయన అద్భుతమైన సంరక్షకుడు. అల్లాహ్ తప్ప మరెవరికి శక్తి లేదు, మరియు మరెవరికి బలము లేదు; ఆయన సర్వోన్నతుడూ, మహాశక్తిమంతుడూ.

అనంతరం పురుషుడు నడుము క్రింది దుప్పటి మరియు పైదుప్పటి ధరిస్తాడు. అవి తెల్లటి, శుభ్రమైనవిగా ఉండడం ముస్తహబ్. అలాగే, రెండు దుస్తులు ధరించి ఇహ్రామ్‌లో ప్రవేశించడం ముస్తహబ్, ఎందుకంటే దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా సెలవిచ్చారు:

))وَلْيُحْرِمْ أَحَدُكُمْ فِي إِزَارٍ وَرِدَاءٍ وَنَعْلَيْنِ، فَإِنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ، وَلْيَقْطَعْهُمَا حَتَّى يَكُونَا إِلَى الْكَعْبَيْنِ))

"మీలో ఎవరైనా ఇహ్రామ్‌లో ప్రవేశించేటప్పుడు ఇజార్, రిదా మరియు రెండు చెప్పులను ధరించండి. కానీ, రెండు చెప్పులు లేకపోతే మడమల క్రిందికి ఉండేలా మేజోళ్ళను కత్తిరించుకొని ధరించండి." దీనిని ఇమామ్ అహ్మద్ రహిమహుల్లాహ్ నమోదు చేసినారు.

స్త్రీ ఇహ్రామ్‌లో నల్ల, ఆకుపచ్చ లేదా ఇతర రంగుల దుస్తులను ధరించవచ్చు. అయితేو పురుషుల వేషధారణను అనుకరించ కుండా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. కానీ, ఇహ్రామ్‌లో ఉండగా ఆమెకు నిఖాబ్ మరియు గ్లౌజులు ధరించటం అనుమతించబడదు. అయితే, నిఖాబ్ మరియు గ్లౌజులు కాకుండా, ఆమె ముఖాన్ని మరియు చేతులను ఇతర వస్త్రంతో కప్పుకోవచ్చు. ఎందుకంటే దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం "ఇహ్రామ్‌లో ఉన్న స్త్రీ నిఖాబ్ మరియు గ్లౌజులు ధరించకూడదు" అని వారించారు. అంతేగాక, కొంతమంది సామాన్య ప్రజలు స్త్రీ ఇహ్రామ్‌ను ప్రత్యేకంగా ఆకుపచ్చ లేదా నలుపు రంగులోనే ఉండాలని నమ్మడం అర్థహీనమైనది, దీనికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారం లేదు.

స్నానం చేయడం, శరీరాన్ని శుభ్రపరచుకోవడం మరియు ఇహ్రామ్ దుస్తులను ధరించడం పూర్తయ్యాక హజ్ లేదా ఉమ్రహ్ లో నుంచి తాను ఎంచుకున్న ఆరాధనలో ప్రవేశించాలని మనసులో నియ్యత్ చేసుకోవాలి (నిశ్చయించుకోవాలి). దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా సెలవిచ్చారు:

((إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى))

“నిశ్చయంగా కార్యాలు, కర్మలు వాటి సంకల్పాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి ‘ప్రతీ వ్యక్తికి అతని సంకల్పానుసారంగా ప్రతిఫలము లభిస్తుంది.” బుఖారీ మరియు ముస్లిం.

ఇహ్రామ్‌లో ప్రవేశించేటప్పుడు, తన సంకల్పాన్ని స్పష్టంగా పలుకడం శాస్త్రీయమైనది. ఒకవేళ ఉమ్రహ్ కోసం సంకల్పం చేసుంటే, ఇలా చెప్పాలి: "లబ్బైక్ ఉమ్రతన్" లేదా "అల్లాహుమ్మ లబ్బైక ఉమ్రతన్". ఒకవేళ హజ్ కోసం సంకల్పం చేసుంటే, ఇలా చెప్పాలి: "లబ్బైక హజ్జన్" లేదా "అల్లాహుమ్మ లబ్బైక హజ్జన్". హజ్ మరియు ఉమ్రహ్ రెండింటి సంకల్పం చేసుకుంటే, ఇలా చెప్పాలి: "అల్లాహుమ్మ లబ్బైక ఉమ్రతన్ వహజ్జన్". అత్యుత్తమ పద్ధతి ఏమిటంటే, ఈ తలబియ్యహ తన వాహనం (ఒంటె లేదా వాహనం)పై కూర్చున్న తరువాత పలకడం. ఎందుకంటే దైవ ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం కూడా తన ప్రయాణ సవారిపై మీకాత్ నుండి కదలడం మొదలైన తరువాతే ఇహ్రామ్‌ను ప్రకటించారు. ఇది ఉత్తమమైన మరియు అత్యంత సరైనదని చెప్పిన జ్ఞానుల అభిప్రాయం.

ఇహ్రామ్‌ కొరకు మాత్రమే తన సంకల్పాన్ని స్పష్టంగా పలకడం శాస్త్రీయమైనది, ఇది దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నుండి ప్రామాణికంగా వచ్చినందున. ఇతర ఆరాధనలలో (నమాజు, ఉపవాసం మొదలైనవి) సంకల్పాన్ని హృదయంలో చేసుకోవడం తోనే సరిపోతుంది, అంతేగానీ పైకి పలకడం శాస్త్రీయం కాదు.

నమాజు, తవాఫ్ మరియు ఇతర ఆరాధనల కొరకు సంకల్పాన్ని నోటితో పలికే అవసరం లేదు. కావున అతడు "నేను ఇలా నమాజు చేయాలని సంకల్పిం చేసుకున్నాను" లేదా "నేను ఇలా తవాఫ్ చేయాలని సంకల్పం చేసుకున్నాను" అని పలకడం శాస్త్రీయం కాదు. ఇలా చెప్పడం బిద్‌అతుగా (ధర్మంలో కొత్తగా కల్పించబడిన విషయంగా) పరిగణించబడుతుంది. ఇంకా, దీన్ని గొంతెత్తి పలకడం మరింత తక్కువతనంగా మరియు పెద్ద పాపంగా మారుతుంది. ఒకవేళ సంకల్పమును పలకడం శాస్త్రీయమైనదే అయితే, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నుండి శాస్త్రీయమై ఉంటే, ఆయన తన చేతల ద్వారా లేదా మాటల ద్వారా స్పష్టంగా వెల్లడించి ఉండేవారు. అదే విధంగా, సహాబాలు (సలఫ్ సాలిహీన్) కూడా దాన్ని ఆచరించి ఉండేవారు. కాబట్టి, హృదయంలో నియత్ చేసుకుంటే సరిపోతుంది, నోటితో పలకవలసిన అవసరం లేదు.

ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నుండి, అలాగే సహాబాల నుండి (రదియల్లాహు అన్హుమ్) ఇలా చేయడం ప్రామాణికంగా రాకపోవడం వల్ల, ఇది బిద్‘అహ్ (కొత్తగా కల్పించబడిన విషయం) అని మనకు తెలుస్తోంది. దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా అన్నారు:

((وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ))

“అన్ని వ్యవహారాలలో అతి చెడ్డవి కొత్తపోకడలు, ప్రతీ కొత్తపోకడా మార్గభ్రష్టత అవుతుంది.” దీనిని ముస్లిం తన సహీహ్’లో నమోదు చేసినారు. ఆయన సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా పలికినారు:

((مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ مِنْهُ، فَهُوَ رَدٌّ))

“ఎవడయినా మా ఈ ధర్మం విషయంలో దీనికి సంబంధించని కొత్త విషయమేదైనా ఆవిష్కరిస్తే అది త్రోసిపుచ్చబడుతుంది.” ఇది ప్రామాణికమైనదిగా అంగీకరించబడింది. ముస్లిం హదీథు పదాలలో ఇలా ఉన్నది:

)(مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْس عَلَيْهِ أمْرُنا؛ فَهْوَ رَدٌّ))

“ఎవరైనా నా ఆదేశం లేని ఏ ఆచరణనైనా (ధర్మం అనుకుని) చేస్తే అది తిరస్కరించబడును.”

అధ్యాయం

స్థానిక మీఖాతులు మరియు వాటి సరిహద్దులు:

మొత్తం మీఖాతులు ఐదు:

ఒకటి: జుల్ హులైఫహ్. ఇది మదీనా ప్రజల మీఖాత్. ఇది ప్రజలలో "అబ్యార్ అలీ" అనే పేరుతో ప్రాచుర్యంలో ఉన్నది.

రెండవది: అజ్-జుహ్-ఫహ్, ఇది షామ్ (సిరియా, జోర్డాన్, ఫలస్తీనా) ప్రజల కోసం మీఖాత్. అజ్-జుహ్-ఫహ్ ఇప్పుడు ఒక ప్రాచీన గ్రామంగా ఉంది, రాబిగ్ కు సమీపంలో ఉంది. ప్రస్తుతం ప్రజలు రాబిగ్ నుండి ఇహ్రామ్‌ ధరిస్తున్నారు. రాబిగ్, అజ్-జుహ్-ఫహ్ మీకాత్‌కు చాలా సమీపంగా ఉండటం వల్ల, అక్కడి నుండి ఇహ్రామ్‌లో ప్రవేశించటం కూడా సరైనదే.

మూడవది: ఖర్నుల్-మనాజిల్, ఇది నజ్ద్ ప్రాంత ప్రజల కోసం మీఖాత్ ఇది నేటికాలంలో "అస్సైల్" అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందింది

నాల్గవది: యలమ్'లమ్, ఇది యెమెన్ ప్రజల కోసం మీఖాత్.

ఐదవది: ధాతు ఇర్‌'క్, ఇది ఇరాఖ్ ప్రజల కోసం మీకాత్.

ఈ మీఖాతులు దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం పైన పేర్కొన్న ప్రజల కోసం మరియు, అలాగే వాటిని దాటి వెళ్లే హజ్ లేదా ఉమ్రహ్ చేయాలని సంకల్పించిన వారి కోసమే కాకుండా ఇతరులందరికీ వర్తిస్తాయి.

ఈ మీఖాతులను దాటి వెళ్లే ప్రతి ఒక్కరూ అవి చేరుకునే ముందే ఇహ్రామ్‌లో ప్రవేశించాల్సిన బాధ్యత కలిగి ఉంటారు. హజ్ లేదా ఉమ్రహ్ చేసేందుకు మక్కా వెళ్ళాలని సంకల్పించిన వారెవరికైనా, ఇహ్రామ్ స్థితిలో కాకుండా ఈ మీఖతులను దాటడం అనుమతించబడలేదు. ఇది భూమిపై ప్రయాణించేవారికైనా, ఆకాశ మార్గం (విమాన ప్రయాణం) ద్వారా వెళ్లేవారికైనా ఒకే విధంగా వర్తిస్తుంది, ఎందుకంటే దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఈ మీఖాతులను నిర్ణయించినప్పుడు ఇలా అన్నారు:

((هُنَّ لَهُنَّ، وَلِمَنْ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِنْ غَيْرِ أهْلِهِنَّ مِمَّنْ أَرَادَ الحَجَّ وَالعُمْرَةَ))

“అవి ఆయా ప్రాంతాల ప్రజల కోసం, మరియు ఆయా మీఖాతులను దాటి వెళ్లే ఇతర ప్రాంతాల వారికి, హజ్ లేదా ఉమ్రహ్ చేయాలని సంకల్పించిన ప్రతి ఒక్కరికీ [మీఖాతులు] అయి పోయాయి.” బుఖారీ మరియు ముస్లిం

విమాన మార్గం ద్వారా మక్కాకు హజ్ లేదా ఉమ్రహ్ కోసం వెళ్లే వ్యక్తి కోసం సున్నత్ పద్ధతి: విమానంలో ఎక్కే ముందు స్నానం (గుస్ల్) చేయడం మరియు శరీరాన్ని శుభ్రపరచు కోవడం మంచిది మీఖాతుకు సమీపంగా వచ్చినప్పుడు ఇహ్రామ్ దుస్తులను (ఇజార్ & రిదా) ధరించాలి. సమయం ఉంటే ఉమ్రహ్ కోసం "లబ్బైక ఉమ్రహ్" అనే తలబియ్యా చెప్పాలి. సమయం తక్కువగా ఉంటే హజ్ కోసం "లబ్బైక హజ్" అనే తలబియ్యా పలికినా పర్వాలేదు. విమానంలో ఎక్కే ముందే లేదా మీఖాతుకు చేరుకోక ముందే ఇహ్రామ్ దుస్తులు ధరించడం అనుమతించబడింది, కానీ ఇహ్రామ్ నియత్ (నుసుక్‌లో ప్రవేశించడం) మాత్రం మీఖాతు చేరుకున్నప్పుడే చేయాలి. దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం కూడా తన ఇహ్రామ్‌ సంకల్పం మీఖాత్ వద్దనే చేశారు, కాబట్టి ముస్లింలందరూ ఈ విధంగానే చేయాలి, ఎందుకంటే అల్లాహ్ పవిత్ర ఖుర్ఆన్‌లో ఇలా సెలవిచ్చాడు:

﴿لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِي رَسُولِ ٱللَّهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةٞ ... ﴾ ]الأحزاب [21 :

“వాస్తవానికి, అల్లాహ్ యొక్క సందేశహరునిలో మీకు ఒక ఉత్తమమైన ఆదర్శం ఉంది…” [33:21]

దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం హజ్జతుల్ వదా సందర్భంగా ఇలా అన్నారు:

((خُذُوا عَنِّي مَنَاسِكَكُمْ))

"మీరు నా నుండి హజ్ ఆచరణలు నేర్చుకోండి” ముస్లిం.

మక్కాకు ప్రయాణించే వ్యాపారి, కట్టెలు తెచ్చేవాడు, పోస్ట్ మ్యాన్, కొరియర్ ఉద్యోగి లేదా ఇతర అవసరాల కోసం వెళ్లే వారు, హజ్ లేదా ఉమ్రహ్ చేసేందుకు ఉద్దేశించనట్లయితే, వారికి ఇహ్రామ్ ధరించే అవసరం లేదు. అయితే, ఇహ్రామ్‌లో ప్రవేశించాలనుకుంటే, వారికి అనుమతి ఉంది. దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం, ఈ మీఖాతుల గురించి వివరిస్తూ, ఇలా అన్నారు:

((هُنَّ لَهُنَّ، وَلِمَنْ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِنْ غَيْرِ أهْلِهِنَّ مِمَّنْ أَرَادَ الحَجَّ وَالعُمْرَةَ))

"అవి ఆయా ప్రాంతాల వారి కోసం మరియు ఆయా మీఖాతులను దాటి వెళ్లే ఇతర ప్రాంతాల వారికి కూడా, హజ్ లేదా ఉమ్రహ్ చేయాలని సంకల్పించిన ప్రతి ఒక్కరికీ [మీఖాతులు] అయినాయి”

దీని అర్థం ఏమిటంటే, మీఖాతును దాటే వ్యక్తి హజ్ లేదా ఉమ్రహ్ చేసేందుకు ఉద్దేశించకపోతే, అతను ఇహ్రామ్ ధరించవలసిన అవసరం లేదు.

మరియు ఇది అల్లాహ్ తన దాసుల పట్ల కనికరంగా, సులభతరంగా ఉంచిన నియమం. కాబట్టి అల్లాహ్‌కు మాత్రమే సకల కృతజ్ఞతలు మరియు ప్రశంసలు శోభిస్తాయి. దీనికి దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం చర్యలే మద్దతు ఇస్తాయి. దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం మక్కాను ఫతహ్ చేసిన సంవత్సరం (ఫత్హ్-ఎ-మక్కా సమయంలో) ఇహ్రామ్‌లో ప్రవేశించ లేదు. అప్పుడు ఆయన తలపై రక్షణ కోసం "మిఘ్ఫర్" (లోహపు టోపీ) ధరించారు. ఆ సమయంలో ఆయన ఉద్దేశ్యం హజ్ లేదా ఉమ్రహ్ చేయడం కాకుండా, మక్కాను విజయవంతంగా స్వాధీనం చేసుకోవడం మరియు అక్కడి షిర్క్‌ను తొలగించడం మాత్రమే అయి ఉండినది.

మీఖాతుల నుండి దగ్గర నివసించే ప్రజలు (ఉదాహరణకు జిద్దహ్, ఉమ్మెస్సలమ్, బహ్రా, అష్షరాయిఅ, బద్ర్, మస్తూరా మరియు వాటి సమీప ప్రాంతాలు) వారు ఈ ఐదు మీఖాతులలో దేనికీ వెళ్ల వలసిన అవసరం లేదు. ఆ ప్రజల నివాస స్థలమే వారి మీఖాతు. అక్కడి నుండే వారు హజ్ లేదా ఉమ్రహ్ కోసం ఇహ్రామ్‌లో ప్రవేశించవచ్చు. అయితే, వారి నివాస స్థలం మీఖాతు సరిహద్దులోపల, మీఖాతుకు దగ్గరగా ఉంటే, వారి ముందు రెండు అవకాశాలు ఉన్నాయి: దగ్గరలోని మీఖాతు వద్ద ఇహ్రామ్ ధరించాలి. లేదా, తమ నివాస స్థలంలోనే ఇహ్రామ్ ధరించాలి. ఇది ఇబ్న్ అబ్బాస్ రదియల్లాహు అన్హుమా ఉల్లేఖించిన ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం హదీథ్‌లో చెప్పిన సాధారణ నియమం ప్రకారం ఉంది.

((فَمَنْ كَانَ دُونَهُنَّ، فَمُهَلُّهُ مِنْ أَهْلِهِ، وَكَذَلكَ حَتَّى أَهْلُ مَكَّةَ يُهِلُّونَ مِنْ مَكَّةَ))

"మీఖాతు లోపల ఉన్నవారు, వారి ఇహ్రామ్ స్థలం⁵ వారి ఇల్లు. మక్కా ప్రజలు కూడా మక్కా నుండి ఇహ్రాం ధరిస్తారు". దీనిని బుఖారీ, ముస్లిం నమోదు చేసినారు.

కాని ఎవడు హరంలో ఉంటూ ఉమ్రా చేయదలచుకుంటాడో అతను హరంకు బయటకు (హిల్ ప్రాంతానికి) వెళ్లి అక్కడ నుండే ఉమ్రాకు ఇహ్రాం కట్టుకోవాలి. ఎందుకంటే అల్లాహ్ సెలవిస్తున్నాడు: దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ ﷺ ను ఆయిషా (రజియల్లాహు అన్‌హా) ఉమ్రా చేయాలని కోరినప్పుడు, ఆయన ఆమె సహోదరుడైన అబ్దుర్ రెహ్మాన్‌ను ఆమెను హిల్‌కు తీసుకెళ్లమని ఆదేశించారు. అప్పుడు ఆమె అక్కడ నుండే ఇహ్రాం కట్టుకుంది. ఇది ఈ విషయాన్ని సూచిస్తోంది: ఉమ్రా చేసేవాడు హరంలో నుండే ఉమ్రాకు ఇహ్రాం కట్టుకోకూడదు, హరమ్ ప్రాంతం వెలుపలైన హిల్ ప్రాంతం నుండే ఇహ్రాం కట్టుకోవాలి.

ఈ హదీథు అబ్దుల్లా బిన్ అబ్బాస్ యొక్క మునుపటి హదీథును ప్రత్యేకం చేస్తుంది మరియు అల్లాహ్ యొక్క ప్రవక్త ﷺ యొక్క హదీథును వివరిస్తుంది:

((حَتَّى أَهْلُ مَكَّةَ يُهِلُّونَ مِنْ مَكَّةَ))

"చివరికి మక్కా ప్రజలు తల్బియాను మక్కా నుండి పలుకుతారు." ఇది ఉమ్రహ్ కోసం ఇహ్రామ్ కాదు, హజ్ కోసం మాత్రమే, ఎందుకంటే ఇహ్రామ్‌ను హరామ్‌ నుండి కట్టడం ఉమ్రహ్ కొరకు అనుమతించబడితే, ఆయన సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం హజ్రత్ ఆయిషా రదియల్లాహు అన్హాను అలా అనుమతించేవారు. హిల్ ప్రాంతానికి వెళ్లమని ఆమెను బాధ పెట్టేవారు కాదు. మరియు ఇది స్పష్టమైన సాక్ష్యం మరియు ఇది మెజారిటీ పండితుల అభిప్రాయం, అలాగే ఇది మోమిన్‌కు (ఇమాన్ కలిగినవానికి) మరింత జాగ్రత్తగా ఉండే మార్గం. ఎందుకంటే, దీనివల్ల రెండు హదీథులను కలిపి అమలు చేయడం సాధ్యమవుతుంది. మరియు అల్లాహ్ భాగ్యమును కలిగించేవాడు.