أَنَا مُسْلِمٌ
Niĩ ndĩ Mũithiramu
اللَّجْنَةُ العِلْمِيَّةُ
بِرِئَاسَةِ الشُّؤُونِ الدِّينِيَّةِ بِالمَسْجِدِ الحَرَامِ وَالمَسْجِدِ النَّبَوِيِّ
Kamĩtĩ ya gĩthomo ya mũtongoria wa maũndũ ma kĩdini mũthigitinĩ mũnene wa Meka na mũthigiti wa mũtũmwo Muhammad
بِسْمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيمِ
Niĩ ndĩ Mũithiramu
Niĩ ndĩ Mũithiramu, kuga ũguo nĩatĩ dini yakwa nĩ Ũithiramu.
Na Ũithiramu nĩ kiugo gĩtheru gĩtugĩtwo kĩrĩa anabii, thayũ ũkorwo igũrũ rĩao magaire kuma kwĩ Ngai, kuma wa mbere onginya wa mũico.
Na kiugo gĩkĩ kĩna ũtaũku mwega kĩrĩa kĩrũgamĩtiĩ na jĩra nginyanĩru na kĩna gĩtĩyo.
Kiugo kĩu kĩrongoreiriĩ kũĩheyana na gwĩtũma harĩ gwathĩkĩra Mũũmbi.
Na kiugo gĩkĩ kĩrarongoreria thayũ, kwĩheyana ũnene, ũgitĩri, gĩkeno he mũndũ ũmwe na he kĩrĩndĩ.
Nĩũndũ woguo cikoretwo ci ciugo cia thayũ na Ũithiramu nĩmakĩria ma wĩingiĩ wa ciougo harĩ kwamũkĩrwo thĩiniĩ wa watho wa Gĩithiramu.
Nĩũndũ woguo kiugo thayũ nĩrĩtwa he marĩtwa ma Ngai.
Na ngeithi cia aithiramu nĩ kwendanĩra thayũ.
Nacio ngeithi cia andũ a mũciĩ wa matuinĩ nĩ kwendanĩra thayũ.
Na Mũithiramu wa ma nĩũrĩa aruna ake mena thayũ na ũgitĩri kumana na rũrĩmĩ rwake na guoko gwake.
Nĩũndũ woguo Ũithiramu nĩ dini ya irathimo kũrĩ andũ othe; ũithiramu nĩũmaiganĩte, na nĩyo jĩra ya ũtheru wao gũkũ thĩ na matuinĩ.
Nĩũndũ wa gĩtũmi kĩu Ũithiramu ũkĩte ũnganĩtiĩ na gũtherema na jĩra ya waraganu kũrĩ omũndũ ũrĩa ũtangĩhota kwamurania mũthingi ũyũ kana ũyũ, rangi ĩno kana ĩno, otiga ũroraga andũ othe na mũrorere wa ũrũmwe.
Na hatirĩ ngũrani harĩ mũndũ owothe gũtuwo mwega kũrĩ arĩa angĩ otiga tu ũrĩa wĩtigĩrĩte Ngai makĩria ma arĩa angĩ.
Nĩũndũ woguo ngoro ciothe nĩiwĩtĩkagĩra ntondũ nĩ ũtwaranaga na kĩmerera.
Mũndũ owothe aciaragwo obĩtwo na irathumo, ũkinyanĩru, wĩyathi, mwendi Mwathani wake, mwĩtĩkĩri Ngai atĩ nowe wagĩrĩirwo nĩ kũhoywo mũgarũ norĩa ũtarĩ we.
Nagũtirĩ mũndũ onomwe ũngĩhota kwĩruta mũbĩrĩinĩ ũyũ otiga atĩ kĩrĩa kĩngĩmũruta nogĩcenjiĩ mũmbĩreinĩ.
Na dini ĩno ya Ngai amĩcagũrĩte nĩũndũ wa andũ, Mũũmbi wa andũ, na mwathani wao, na mũhoywo wao.
Na dini yakwa ya Ũithiramu ĩraduta atĩ niĩ nĩ ngatũra thĩiniĩ wa thĩ ĩno, na thutha wa gũkua gwakwa nĩ ngathiĩ kwĩ nyũmba yakwa ya mũciĩ wa matuinĩ, nayo nĩ nyũmba ya gũtũra ĩrĩa nĩyo mwerekera wa andũ gũthiĩ ikenoinĩ kana mwakinĩ.
Na dini yakwa ya Ũithiramu nĩ ĩjathaga harĩa hena watho wa gwĩka ũndũ na ĩkangiria harĩa hena mĩkana.
Nĩũndũ woguo ndarĩkia gwĩka mathani macio, na gwĩthema na mĩgiro nĩngagĩya na ũtheru gũkũ thĩ na rũcio matuinĩ kwa Ngai.
Na ingĩkĩra mĩhaka ĩgiĩ mĩgiro nĩkũgĩe na wagagu thĩ na igũrũ gĩcunjĩ kĩiganainie na gũkĩra gwakwa kwa mĩhaka na kwaga gũkinyanĩra gwakwa.
Ũndũ mũnene ũrĩa Ũithiramu ũjathĩte nĩ kwaga gũtukania Ngai na kĩndũ o gĩothe (Tauhiid).
Nĩũndũ woguo niĩ nĩndĩretĩkĩra, na ngetĩkia atĩ Ngai mwene hinya wothe nĩwe mũnyũmbi, na nĩwe njagĩrĩirwo nĩ kũhoya.
Nĩũndũ woguo ndingĩhoya ngai ĩngĩ otiga Ngai ũmwe kĩhoti, na jĩra ya kũmwenda, na gwĩtigĩra ihera rĩake, na kwĩhoka marĩhi make, na kũmũĩhoka.
Na kwaga gũtukania Ngai na kĩndũ ogĩothe mĩhoyereinĩ nĩ ũndũ ũrarũgamĩrĩra gwĩtĩkĩra Ngai na ũrũmwe wake, na mũtũmwo wake Muhammad, tha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake, na ndũmĩrĩri (arĩa atũmirwo nayo kuma kwĩ Ngai).
Na Muhammad nĩwe mũnabi wa mũthia, Ngai amũtũmire eta tha kũrĩ kĩrĩndĩ gĩothe, na Ngai akĩhingia ũtũmwo na kũmũtũma mũtũmwo Muhammad na ndũmĩrĩri, na gũtirĩ mũnabii ũgoka thutha wake.
Nokire kwĩ dini ĩrĩa yagĩrĩire mahinda mothe, handũ ohothe na kĩrĩndĩ gĩothe.
Na dini yakwa ijathĩte mawatho mama gwĩtĩkia maraika, na atũmwo othe, na wabere wao nĩ Nuhu, Iburahĩmu, Mutha, Jesũ na Muhammad, thayũ ũkorwo hamwe nao.
Ningĩ nĩ ĩjathĩte gwĩtĩkia Mabuku marĩa maikũrũkĩirio atũmwo a Ngai (marĩa nĩ thaburi ya Daudi, Taurati ya Mutha, Injiri ya Jesũ na mũthia Korani ya Muhammad) na kũrũmĩrĩra rĩa mũthia he mabuku ma Ngai, rĩrĩa nĩ ikinyanĩru, na itheru narĩo tirĩngĩ tiga Korani theru.
Na dini yakwa nĩĩjathĩte gwĩtĩkia Mũthenya wa Cira (Mũthenya ũrĩa Ngai agatuĩra andũ), ũrĩa andũ makarĩhũo kumana na ciĩko ciao.
Na dini yakwa nĩĩjathĩte gwĩtĩkia Mĩbango ya Ngai ĩrĩa Ngai abangĩire thĩ na ciũmbe ciothe ĩkoniĩ marĩa makahanĩka na kũhanĩkĩra ciombe kuma kĩanjo nginya mũthia. Njagĩrĩirwo nĩ kũiganĩra nĩ marĩa mothe marahanĩkĩra mũtũrĩreinĩ wakwa marĩ mega kana moru tondũ ũcio nĩguo mũbango wa Ngai ũrĩa abangĩire itanoka thĩ-ĩno. Nanĩjagĩrĩirwo nĩ gwĩka mĩtũkĩ harĩ gwetha itũmi cia kũgacĩra.
Na gwĩtĩkia Mĩbango ya Ngai nĩ kũranyongerera gĩkeno, na ũhoreri, na gweterera, na kwaga kwĩrira he marĩa marĩkĩtiĩ gwĩkĩka.
Tondũ niĩ ndĩna ũtaũku mũkinyanĩri atĩ marĩa marĩkĩtie kũngora matiarĩ majage, na marĩa matangorire matiare mangore.
Ũndũ wothe wabangĩtwo na kwandĩkwo kuma kwĩ Ngai na hatiarĩ harĩ niĩ otiga tu kuoya itũmi, na kũiganĩra na marĩa mekumĩra thutha wa macio.
Na Ũithiramu nĩ ũjathĩte gwĩka marĩa matheragia ngoro yakwa, na mĩtugo mĩega ĩrĩa ĩkenagia Ngai wakwa, ĩrĩa ĩtheragia ngoro yakwa na kũwambararia, na gũtheria njĩra yakwa, na cikandua mũndũ wa bata harĩ kĩrĩndĩ.
Na ũndũ wa bata harĩ ciĩko icio: Nĩ kwĩhoka Ngai owe wiki tu, na kũhoya maita matano ũtukũ na mũthenya, na kũruta gĩcunje gĩa ikũmi, na kwĩhinga ũmwaka mweri ũmwe ũrĩa nĩguo mweri wa Ramadhani, na kuoha thabarĩ ya gũthiĩ nginya meka Saudi Arabia gũcerera nyũmba ngũrũ ya Ngai ũria nĩ watho tu kũrĩ mũndũ ũrĩa wĩna ũhoti wa gwĩka ũguo.
Na he maũndũ mabata marĩa dini yakwa ĩndongoretiĩ kumana na maũndũ marĩa ngoro yakwa yambũrũrũkaga nĩ gũthoma Korani kwa wĩingĩ ĩrĩa nĩ ciugo cia Ngai, na mĩario ya ma, na ciugo njega na theru ciake, na nĩguo ũndũrĩa mũnene ũrĩa ũnganĩtie gĩthomo kĩa andũ a mbere na amũthia.
Gũthoma korani kana kũmethikĩrĩria igĩthomwo nĩ ũndũ ũrehaga uhoreri na gĩkeno na ũtheru thĩiniĩ wa ngoro, ũnangorwo mũmĩthomi kana mũmĩthikĩrĩria ndoĩ wega kĩarabu kana mũndũ ũtarĩ mũithiramu.
Na he maũndũ marĩa matũmaga ngoro kwambũrũrũka nĩ ũingĩ wa kũhoya Ngai, na kũmwerekera, na kũmũhoya maũndũ mothe manini na manene.
Nanĩũndũ woguo Ngai nĩacokagia mahoya ma mũndũ wothe ũrĩa ũmũhoyaga na ũrĩa ũtheragia kĩgongona nĩũndũ wa Ngai.
Na he maũndũ mega marĩa mabũrũrũkagia ngoro nĩ kũririkana Ngai muno ũrĩa nĩ mũtheru na mwambararu.
Na hatarĩ nganja mũnabii wakwa nĩandongoretiĩ ũrĩa jagĩrĩirwo nĩ kũririkana Ngai, na akĩrutana maũndũ marĩa mega marĩa mũndũ agĩrĩirwo nĩ kũririkana Ngai namo.
Na he maũndũ macio nĩta: Ciugo inya iria nĩcio njega makĩria thutha wa koranu, nacio nĩ: "Subhanallah, walhamdulillah, wala ilaha illa llah, wallahu Akbar (Ũtheru nĩ wake Ngai, na ngumo ciothe jega nĩ cia Ngai, na gũtire ngai ĩngĩ yagĩrĩirwo nĩ kũhoywo na jĩra ya kĩhoto otiga Ngai mwene hinya wothe)."
Na ningĩ "Astaghfirullah, wala haula wala quwwata illa billah (nĩndĩrahoya mũhera kũrĩ Ngai, na hatire ũgĩ kana hinya otiga kwĩ Ngai mwene hinya wothe).
Nĩũndũ woguo gũtamũka ciugo ici nĩkũrehagĩra ngoro gĩkeno kĩa magegania na ũhoreru.
Na Ũithirmu nĩũrajatha ngorwo ngathĩ ya igũrũ biũ; ngorwo haraihu na mothe marĩa mangĩthũkĩria mũndũ gĩtĩyo na ũtheru.
Na ndũmĩre meciria makwa na ciĩga ciakwa he marĩa ciũmĩirwo na jĩra ya gwĩka ciĩko ciĩna umithio he dini yakwa na mũtũrĩre wakwa.
Na Ũithirmu nĩũrajatha gũkorwo na ũhoreri, mĩtugo mĩega, na mĩikarĩre mĩega na andũ arĩa angĩ, na gwĩkĩra ciũmbe iria ingĩ mawega oũrĩa ingĩhota na mĩario na ciĩko.
Na he maũndũ manene marĩa jathĩtũo nĩ ihoto cia ciombe na ihoto cia aciari erĩ, dini yakwa ikajatha kũmekĩra mawega, na kũmendera mawega, na kũgĩa na ũingĩ wa kũmateithia, na kũmeka maũndũ mega na mũno mũno marĩkia gũkũra.
Na nĩũndũ woguo ũkoraga baba na maitũ he bamĩre cia gĩithiramu mena gĩtĩyo na gathĩ ya igũrũ mũno kumana na kũmatĩya na kũmatũgĩria, na ũtungata ũrĩa umanaga na ciana ciao.
Aciari erĩ mekũrĩkia gũkinyia mĩaka ya ũkũrũinĩ, nĩmanyitagwo nĩ mĩrimũ na makeremwo nanĩũndũ woguo ciana nĩibatiĩ kũmatuga.
Dini yakwa nĩĩdutĩte atĩ mũndũ mũka nĩarĩ ũtheru wa igũrũ (nĩmũtũgĩriĩ) na nĩ arĩ ihoto dũgĩriĩ.
Nĩũndũ woguo atumia nĩ arĩ anyina na arũme thĩiniĩ wa Ũithiramu, na mũndũ ũrĩa mwega harĩ aithiramu nĩũrĩa mwega kũrĩ mũka wake.
Mũndũ wa ja wa gĩithĩramu ũnininĩ wake nĩarĩ kĩhoto gĩa kuonga, na ũreri, na gwĩkĩrwo wa kĩũreri, nake hĩdĩ ĩyo nĩ gĩkenia kĩa ritho, na nĩitunda rĩa ngoro harĩ aciari ake na ario a nyina.
Na arĩkia kũgimara nĩ atuĩkaga wa gũtũgĩrio, kũheyo gĩtĩyo, na mũmũreri agakorwo na ũiru igũrũ rĩake, na akamũgitĩra na ũreri wake.
Dakenagio nĩ kuorotwo na jĩra njũru, na kũgwetwo na jĩra njũru ya kũrakarania, kana kũrorwo na ritho rĩa ũru.
Na arĩkia kũhika ũndũ ũcio ũgekĩka nĩũndũ wa kiugo kia Ngai, na nĩũndũ wa meranĩra make marĩa nĩ maritũ.
Na agaikara mũciĩnĩ wa mũrũmewe na jĩra ya ũiguithania na arĩa mamũrigicĩiriĩ.
Na mũrũmewe nĩabatiĩ kũmũtuga na kũmũĩkĩra maũndũ mega, nakwaga kũmũrakaria.
Na arĩkia gũtuĩka nyina wa ciana wega wake ũgatwiĩka wa kũnyitithanio na kihoto kĩa Ngai. Na kwaga kũmwathĩkĩra na kũmũrakaria kũnyitithanĩtio na gũtukanio Ngai na ciombe he mĩhoere na nĩ ũthũkangia he thĩ.
Na emwarĩ nĩwe mũithiramu athĩtwo kũmũnyitĩrĩra na kũmũtuga.
Na angĩkorwo nĩ mũtumia mũnini kana mũnene nĩũndũ woguo agakorwo e daraca ya maitũ he gwĩka wega na kũmũnyitĩrĩra.
Na angĩkorwo nĩ mũtumia kana nĩmũkũrũ kĩmĩaka gĩtĩyo gĩake gĩkongerereka harĩ ciana ciake, na harĩ tũcũcũ twake, na kũrĩ ario ake othe ahakuhĩ, nĩũndũ woguo ihoya rĩake tirĩa kũregwo, na muũnere wake tiwa kũnyararwo.
Na angĩkorwo eharaihu na andũ ahakuhĩ kana andũ aitũra, Ũithiramu wĩna kĩhoto gĩa kũmwehereria kĩgio na mũbano wa macio.
Na kĩrĩndĩ gĩa gĩithiramu gĩtingĩtiga kũrora ihoto ici nama yagũcirora kumana na maundũ marĩa matũmĩte mũndũ waja gũkorwo emũndũ wa goro na gwĩkĩrĩra, citionekaga ihoto icio hekĩrĩndĩ otiga he mũtumia wa gĩithiramu.
Naningĩ hatarĩ ngaja mũtumia ena kĩhoto kĩa igai thĩiniĩ wa Ũithiramu. Ningĩ ena kĩhoto kia kwandĩkana wĩra, kwedia, kũgũra, na matigari ma maiguithanio, kwĩruta na kũrutana, kũruta wĩra, he maũndũ marĩa matarĩ mũgarũ na dini yake.
Nonĩharĩ gĩthomo kĩngl kĩrĩa nomũhaka kwĩruta na mũndũ nĩagĩaga mehia angĩaga kwĩruta emũndũrũme kana mũndũ mũka.
Na hatarĩ ngaja mũndũ mũka nĩarĩ marĩa makoragũo namo arũme otiga marĩa makonainie nake marĩa nĩ mũgarũ mũndũrũme gũkorwo namo kana marĩa makonainie na arũme mũgarũ na atumia kumana na ihoto na matua marĩa matũmaga oũmwe wao gũkorwo e mũgima he mwena ũrĩa ũtheretio ũmũkoniĩ.
Na dini yako nĩĩjathĩte kwenda ario akwa na arĩ akwa, na tata akwa na mama akwa, na maitũ akwa anyinyi na ario akwa othe ahakuhĩ na ningĩ ĩkajatha kũrũgamĩrĩra ihoto cia mũtumia wakwa, na ciana na andũ aitũra.
Na dini yakwa nĩĩjathĩte kwĩruta na ĩkanyenderithia mothe marĩa makũragia meciria, na mĩtugo yakwa, na gwĩciria gwakwa.
Na ningĩ nĩĩjathĩte gũkoragwo na thoni, ũhoreru, ũtugi, ũrũme, ũgĩ, ũkirĩrĩria, wĩhokeku, wĩnyihia, gwĩkania, gwĩtheria, gwĩkĩra na kwendera andũ maũndũ mega, na gwĩka mĩtũkĩ harĩ mĩethere, gũkorwo na ũhoreri harĩ athĩnĩ, gũcerera arwaru, na kũhingia ciĩranĩrwo, na ciugo njega, na kwamũkĩra andũ na gĩkeno, na kwĩrutanĩria kũmateithia kũringana na ũhoti wakwa.
Na mwena ũngĩ dini yakwa nĩrahe mũkana kumana na ũrimũ, na ĩkangiria kũnyitanĩra na ũkabiri, kũimana kĩhoto, na mehia, na ũtharia, na gũthiĩ mũgarũ na wagĩrĩru, na kwĩyona atĩ noniĩ (gũtirĩ ũngĩrĩte) ũiru, na gwĩcirĩria ũrĩa ũngĩ maũndũ moru, na kwĩhe mĩtino, na gũcakaya, na maheni, na gũikara itekũruta wĩra, na kũrakara, na gũthũka kĩmĩtugo, na gũkorwo norimũ, na kũhĩtĩria andũ, na ciugo nyinge citarĩ na kĩguni, na kũruta hitho, na kwaga wĩhokeku, na kwaga kũhingia ciĩranĩrwo, na kwaga gwathĩkĩra aciari, na kũrega ũnyũmba, na kwaga gwĩkĩrĩra ciana, na kũhĩtĩria mũndũ wa itũra, na ciũmbe ciothe ciĩhamwe.
Na Ũithiramu ningĩ nĩũngirĩtiĩ kũnyia kana kũhũthĩra kĩndũ ogĩothe kĩngĩtũma dĩyo, gũthaka kamarĩ, kũiya, ma kũhenania na kũrĩa nĩme, na gũtukania andũ na jĩra ya madawa, na gũtwĩiria andũ, na gũtwĩiria thoni cia andũ.
Na dini yakwa ya Ũithiramu nĩ igitagĩra indo, na harĩ ũndũ ũcio nĩ harĩ gũtheremia ũgitĩri na thayũ, nĩũndũ woguo ũithiramu nĩ wĩkĩrĩire wĩhokeku, na ũkagoca ehokeku na kũmerera mũtũrĩre mwega, na kũingĩra ikenoinĩ mũthenya wa mũthia, na ũkagiria ũici, na kwĩrĩra mũici atĩ aiya ĩgũkorwo na ihera gũkũ thĩ na mũthenya wa mũthia.
Na dini yakwa nĩĩgitagĩra ngoro, na Ũithiramu nĩ nĩũgitĩtiĩ kũraga mũndũ hatarĩ kĩhoto, na gũkĩra mĩhaka kũrĩ angĩ najĩra oyothe onakorwo nĩnajĩra ya ciugo.
Na Ũithiramu nĩũgirĩtiĩ gũkĩra mĩhaka ona kwĩmũndũ we mwene, ũithiramu ndũhete mũndũ rũtha rwa gũthũkia meciria make mwene, kana gũthũkia ũgima wake wa mwĩrĩ onakana kwĩyũraga.
Na dini yakwa ya Ũithiramu nĩ-ĩtũgĩiriĩ wĩyathi, na nĩũgacĩrĩte.
Mũndũ thĩiniĩ wa Ũithiramu ena wĩyathi he gwĩciria gwake, na harĩ kwendia gwake, na harĩ kũgũra gwake, na harĩ wonjoria wake, na harĩ mĩhango yake, na ena wĩyathi harĩ gũtũmĩra indo jega cia kũgacĩria mũtũrĩre wake harĩ irio na gĩa kũnyua, na nguo, na cia gũthikĩrĩria, atekĩte ũndũ ũrĩa nĩ mũgiro maumĩrĩra maguo makamũcokerera kana magacokerera mũndũ ũngĩ.
Na dini yakwa nĩ ĩkĩrĩire mĩhaka wĩyathi wa mũndũ, dĩtĩkĩrĩtiĩ mũndũ gũkĩra mĩhaka yorĩa ũngĩ, kana mũndũ gũthiĩ ikeno-inĩ iria ngiriĩ nĩ watho iria ingĩnina indo ciake, na gĩtĩyo gĩake.
Na ũngĩrora arĩa mehete wĩyathi wa maũndũ mothe, na kũhe ngoro ũkĩrĩa yenda, kumana na merirĩria hatarĩ gwĩtigĩra dini ĩrauga atĩa, kana meciria, nĩũkuona atĩ maikaraga na mathĩna maingĩ mũno, na aingĩ-ao nĩmendaga kwĩyũraga makĩgĩria kwĩninĩra meciria maingĩ.
Na dini yakwa nĩ-ĩndutĩte mĩtugo mĩega he kũrĩa na kũnyua, na gũkoma, na he gũtukana na andu arĩa angĩ.
Na dini yakwa nĩ-ĩdutĩte ũtana harĩ kwendia na kũgũra na gũcaria kĩhoto.
Na ningĩ ĩkaduta ũtana harĩ arĩa mekaga maũndũ mũgaro na dini, dikae kũmaima ihoto ciao, na dikaĩ kũmahĩtĩria, otiga dĩmekĩre maũndũ mega, na kũmendera mawega.
Na historia ya ũithiramu nĩraruta ũira wĩgiĩ arĩa mekaga maũndũ mũgarũ na dini, ĩkonania ũtana ũrĩa ũtoĩkaine nĩ andũ arĩa marĩkuo mbere yao.
Hatarĩ ngaja Aithiramu nĩmaikaranirie na andũ arĩa marĩ na dini ngũrani na Ũithiramu na makĩingĩra thĩini-ĩ wa ũtongoria wa Ũithiramu, na magĩikarania wega.
Kwa ũingĩ hatarĩ ngaja Ũithiramu nĩ ũndutĩte gũkorwo na mĩtugo mĩega na mĩikarania mĩega ĩrĩa ĩgemagia mũtũrĩre wakwa na gũkinyanĩra kwa gĩkeno gĩakwa.
Na Ũithiramu ũkangiria ũndũrĩa wothe nĩ mũhĩnga harĩ mũtũrĩre wakwa na gũthũkĩria muonekanĩre wakwa harĩ andũ, kana ngoro, kana meciria, kana indo na gĩtĩyo.
Na he kĩwango gĩa kuoya ũrutani ũcio, ũtheru wakwa ũgakirwo wĩ mũnene.
Na he kĩwango gĩa gũkĩra mĩhaka na kũrutaruta kĩndũ hemarĩa dutĩtwo, nĩ ĩnyihagia ũtheru wakwa na kĩwango gĩa kũnyihia ũrutani ũcio.
Na dararongoreria atĩ marĩa marĩkĩtie kũhĩtũka niĩ dĩmũgitĩre atĩ dingĩhĩtia, na dinyihanyihagia, dini yakwa nĩcungaga mĩthiĩre yakwa wa kĩmũndũ, na wagi hinya he mahinda ngũrani, nĩũndũ woguo mahĩtia makonekana kũrĩ-niĩ, na kwaga ũkinyanĩru, na Ũithiramu nĩũhingũrĩire mũrango wa kwĩrira na kũhoya mũhera, na gũcokera Ngai, na kwĩrira nĩkũrabuta matigari ma kwaga ũkinyanĩru wakwa, na gũkambararia ngoro yakwa mbere ya mwathani wakwa.
Na ũrutani wothe wa gĩithiramu kumana na wĩtĩkia, na mĩtugo, na hadabu, mĩikarania, kĩajo gĩacio nĩ Korani theru na Sunna (ciugo kana ciĩko nyandĩke ikoniĩ mũtũrĩre wa mũtũmwo wa Ngai Muhammad iria nĩ ũtaũri wa Korani theru).
Na mũthia ndĩrauga jĩkĩrĩire: Kũrũ ũmũndũ noarore handũ ohothe thĩiniĩ wa thĩ wĩgiĩ ũma wa Ũithiramu na ritho rĩa kĩhoto na ũthuthuria, noetĩkiĩ na gwĩtĩkĩra dini ya Ũithiramu, na thĩna nĩatĩ dini ya ũithiramu ĩthũkagio nĩ ahujia a maheni, kana ciĩko cia arĩa meĩtanagia na Ũithiramu harĩ arĩa Ũithiramu ũgeragĩra ũgĩthiĩ kũrĩa-angĩ.
Nakorwo mũndũ owothe noarore ũma wa Ũithiramu torĩa ũhana, kana Aithiramu arĩa marũgamĩte na ma, ndangĩgĩa na thĩna harĩ gwĩtĩkĩra Ũithiramu na kũingĩra thĩiniĩ waguo.
Na andũ nĩ magũthererwo atĩ Ũithiramu ũrenda andũ magĩa na ũtheru wa kĩmũndũ, na kũnyitithania ũgitĩri na thayũ, na gũtherema gwa kĩhoto na wega.
Na gũthiĩ mũgarũ na Ũithiramu harĩ arĩa meĩtanagia na Ũithiramu kwa ũnini kana wĩingĩ, gũtibatiĩ kũonekana atĩ ĩyo nĩyo dini, tondũ Ũithiramu wĩharaihu na macio.
Na kĩrĩa kĩrũmagĩrĩra harĩ arĩa mathiaga mũgarũ na Ũithiramu gĩcokaga kũrĩ-o ene, tondũ Ũithiramu ndwathanĩte ũguo, otiga ũmagirĩtiĩ gũthiĩ mũgarũ na mothe marĩa mokire na Ũithiramu.
Ningĩ ekĩre mũkonde atĩ kĩhoto nĩkĩrendekana harĩ arĩa marũgamĩte wega na dini, na arĩa mekaga ũrĩa Ũithiramu wathanĩte, nĩũndũ woguo ngoro nĩcihũraga ũtheru na ũhoreru harĩ dini ĩno na arũmĩrĩri ayo.
Na Ũithiramu ndũtigĩte ũndũ mũnini kana mũnene he mwerekera otiga gwĩkĩrĩra macio, na hatirĩ ũthokangia otiga Ũithiramu nĩũkananĩtiĩ na kũgirĩrĩria jĩra ciamo.
Na nĩũndũ woguo rĩ, mangĩkorwo arĩa mahete gĩtĩyo ũndũ wa Ũithiramu, enekũrũgamia rũri rwa Ũithiramũ na andũ atheru, na mengathĩ ya igũrũ kumana na hadabu cia ngoro, na gũcirera mareri mega mahetwo gĩtĩyo, na mĩtugo mĩega, maũndũ macio monekanaga nĩũrĩa wĩharaihu na ũrĩa wĩhakuhe, na ũrĩa ũgwĩtĩkĩra na ũrĩa ũkũrega.
Na kĩwango gia kũrora wĩgiĩ Aithiramu arĩa manyihĩtiĩ ihoto cia dini yao, arĩa merutĩte jĩra ĩrĩa jega, hatirĩ kĩndũ ogĩothe harĩ kĩhoto otiga nĩ ũhahami ũrĩ ũtherinĩ.
Niĩ ndĩ Mũithiramu
Kamĩtĩ ya gĩthomo ya mũtongoria wa maũndũ ma kĩdini mũthigitinĩ mũnene wa Meka na mũthigiti wa mũtũmwo Muhammad
Tabarĩra ĩno ĩratarĩria ũtaũkwo wa ũithiramu, Mũithiramu nũ, na jĩra ya gũtuĩka mũithiramu wa ma. Ningĩ nĩyũnganĩtie wega wa ũithiramu, imwe cia mĩtugo mĩega na ũkinyanĩru wa igũrũ biũ, gĩtĩyo gĩa atumia, na kĩhoto kĩa andũ megiĩ mũndũ, majirani, na kĩrĩndĩ. Na ĩratarĩria atĩ ũithiramu wathanĩte na kũhũranĩra mĩthemba yothe ya mĩtugo mĩega na ngumo, na kũregana na mĩtugo yothe mĩũru.
***
ki444v1.0 - 03/08/2026
